Một số biện pháp phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi môn
“Điền kinh” ở trường THCS vùng nông thôn.

ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT HIỆN, TUYỂN CHỌN

VÀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN “ĐIỀN KINH” Ở
TRƯỜNG THCS
VÙNG NÔNG THÔN
A.ĐẶT VẤN ĐỀ:
Nhằm không ngừng nâng cao sức khỏe cho học sinh, đảm bảo tốt
mục tiêu giáo dục toàn diện và cũng chính để hỗ trợ cho phong trào giáo
dục thể chất trong nhà trường nói chung, phong trào TDTT nói riêng và cụ
thể nhất là đào tạo, bồi dưỡng vận động viên điền kinh để tham gia dự thi
“Hội khỏe Phù Đổng” các cấp đạt kết quả tốt, nhằm góp phần đào tạo
nhân tài cho đất nước sau này.
Để đạt được mục đích, yêu cầu trên, chúng ta cần phải suy nghĩ, tìm
tòi, áp dụng những biện pháp tốt để tuyển chọn, bồi dưỡng những học sinh
có năng khiếu về môn điền kinh. Trong phong trào TDTT có sự đóng góp
tích cực của môn điền kinh. Vì điền kinh là môn thể thao dễ vận dụng, có
thể tập luyện trong bất kỳ hoàn cảnh và điều kiện nào. Điền kinh lại là bộ
phận chủ yếu cấu thành tiêu chuẩn rèn luyện thân thể. Tại đại hội điền kinh
Miền Bắc 1996. Giáo sư Tạ Quang Bửu - chủ tịch hội điền kinh Việt Nam
đã nói: Trước mắt, nhiệm vụ phong trào điền kinh là nhằm góp phần giữ
gìn và nâng cao sức khỏe của hàng triệu thanh, thiếu niên học tập, lao
động. Rèn luyện cho họ có khả năng vận động linh hoạt, có thể chất bền bỉ
dẻo dai, có tinh thần dũng cảm để học tập tốt, lao động tốt và sẵn sàng
chiến đấu tốt. Sau này, đi đôi với việc tiếp tục mở rộng phong trào, cần có
biện pháp tổ chức huấn luyện thích đáng, đưa khoa học kỷ thuật TDTT vào
hàng ngũ học sinh, nhanh chóng tạo ra một lực lượng đông đảo vận động
viên trẻ có tài năng làm nòng cốt cho phong trào. Đồng thời góp phần làm
rạng rỡ cho nền TDTT của Tổ Quốc. Với trách nhiệm là giáo viên dạy môn

Ngay từ đầu lớp 6, qua từng nội dung học về Điền kinh trong
chương trình học thể dục nội khóa. Tôi giao cho giáo viên dạy thể dục khối
6 khi tập luyện cho học sinh, giáo viên theo dõi, nắm bắt những học sinh
có thành tích tốt của từng môn như: chạy nhanh 100m, 200m, nhảy cao,
nhảy xa, ném bóng, chạy bền, ... Tổng hợp toàn khối 6 tôi chọn 4 nam, 4
nữ để thành lập đội tuyển “Dự nguồn kế cận”.
2. Đối với các lớp 7,8,9:
Tôi chỉ đạo cho giáo viên dạy thể dục trong tổ, qua giảng dạy
chương trình thể dục nội khóa, từng nội dung học các môn Điền kinh.
Ngoài chế độ kiểm tra theo yêu cầu của chương trình quy định. Theo quy
định đó chủ yếu đánh giá kĩ thuật là cơ bản. Yêu cầu về thành tích xếp loại
giỏi của khối 7 còn ở mức thấp, chưa phát huy hết nổ lực của các em. Do
vậy tôi chỉ đạo cho tổ nâng mức thành tích đạt điểm 10 lên cao hơn, để cho
các em cố gắng tập luyện vươn lên đạt thành tích cao. Từ đó tôi dẽ chọn ra
đội tuyển của khối 7, khối 8, khối 9. Mỗi khối một đội tuyển mỗi môn 4
nam, 4 nữ.
II. Qua tổ chức thi tuyển chọn:
Hăng năm, ngay từ đầu năm học tôi đã tham mưu với lãnh đạo nhà
trường tiến hành tổ chức “Hội khỏe Phù Đổng” cấp trường sớm (từ cuối
tháng 9 đầu tháng 10) để thi tuyển chọn thành lập đội tuyển Điền kinh.
Qua thi đấu tôi phát hiện, tuyển chọn những em có thành tích cao về các
môn Điền kinh như: chạy nhanh 100m, 200m, chạy 800m nữ, 1500m nam,
nhảy cao, nhảy xa, ném bóng xa (các môn quy định trong hệ thống các
Người thực hiện : 2Ninh Văn Thới


Một số biện pháp phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi môn
“Điền kinh” ở trường THCS vùng nông thôn.

môn thi Điền kinh của tỉnh đối với học sinh bậc THCS). Mỗi khối chọn 4

tưởng cho các em. Cho các em thấy được vinh dự và trách nhiệm nặng nề
của mỗi em khi được chọn vào đội tuyển. Vì thế các em phải tự giác, tích
cực tập luyện để đạt được thành tích cao. Sau khi quán triệt tư tưởng cho
Người thực hiện : 3Ninh Văn Thới


Một số biện pháp phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi môn
“Điền kinh” ở trường THCS vùng nông thôn.

các em xong, tôi cho các em học kỹ thuật của từng môn điền kinh mà các
em được tuyển chọn. Sau khi trang bị kiến thức về kỹ thuật các môn cho
đội tuyển xong, tôi có kế hoạch cụ thể cho học sinh luyện tập ở nhà. Để đạt
được kết quả tốt trong việc luyện tập ở nhà, tôi áp dụng một số biện pháp
sau:
1. Mỗi vận động viên phải có sân bãi tập riêng ở nhà
Để đảm bảo đạt kết quả tốt, thành tích nâng cao cho đội tuyển, đòi
hỏi huấn luyện viên (giáo viên thể dục) phải nhiệt tình, chịu khó đến nhà
từng em trong đội tuyển. Vì thế nên tôi đã tranh thủ thời gian đến nhà thăm
các em, trước là thăm gia đình, nắm bắt tình hình hoàn cảnh của từng em
và hướng dẫn cho các em tập luyện ở nhà theo bộ môn năng khiếu của
từng em. Ngoài ra, tôi còn phân công giáo viên thể dục trong tổ đến thực tế
một số em còn lại trong đội tuyển. Đây cũng chính là dịp để ta quán triệt
làm công tác tư tưởng cho phụ huynh để phụ huynh thấy được tập các môn
Điền kinh đây là điều kiện, là cơ hội để các em học tốt môn thể dục - môn
học mà Bộ Giáo dục - đào tạo đã quy định bắt buộc đưa vào giảng dạy
trong nhà trường và tất cả các em học sinh phải học để nâng cao sức khỏe,
đảm bảo tốt việc học tập của các em và công tác lao động sau khi rời ghế
nhà trường. Khi phụ huynh họ đã hiểu rõ và thông suốt rồi thì họ sẽ động
viên, nhắc nhở thêm cho các em tập luyện ở nhà và tạo điều kiện thuận lợi
cho các em tập luyện ở trường..

- Giúp học sinh xác định chân giậm nhảy thuận.
- Hướng dẫn kỹ thuật giậm nhảy, kỹ thuật bay trên không (qua xà) rơi
xuống (kiểu bước qua hoặc úp bụng).
- Mỗi buổi sáng nào cũng tập khoảng 10 phút, từng bước nâng dần
thành tích lên.
d. Tập nhảy xa: (Đối với học sinh trong đội tuyển môn nhảy xa).
- Cũng như môn nhảy cao, đầu tiên cho các em nắm vững kỹ thuật
nhảy xa “kiểu ngồi”.. .. giậm nhảy - bay trên không (ngồi trên
không) - rơi xuống (tiếp đất).. Trình tự tập luyện môn nhảy xa cũng
giống như nội dung nhảy cao.
Thời gian tập luyện: sáng 10 phút, chiều mất 10 phút.
e. Môn ném bóng xa 150 gr: Đối với học sinh trong đội tuyển ném.
- Để giúp các em nhanh chóng nắm vững và hoàn thiện kỹ thuật, bước
đầu trong quá trình tập luyện có thể tập với bóng có trọng lượng nhẹ
hơn trọng lượng quy định (bóng su nhỏ, bóng bện bằng lá dứa rừng
trong ruột độn thêm vật nặng để tăng trọng lượng). Ngoài việc vận
động các em tự làm thêm dụng cụ tập luyện, tôi tham mưu với nhà
trường để mua sắm thêm bóng ném 150gr và cho các em mượn về
nhà để tập luyện. Trong việc tự tập luyện ở nhà cần quán triệt cho
các em kỹ quy định khu vực ném. Tùy tình hình địa hình khu vực
của từng em, chú ý nhắc nhở các em phải kiểm tra, quan sát kỹ khu
vực ném.
- Nói chung trong kế hoạch tập luyện ở nhà, tôi đã quán triệt cho các
em thấy rõ phải có tinh thần tự giác, tích cực tập luyện và phải tuyệt
đối tuân theo trình tự của một buổi tập, có nghĩa là: Trước khi tập
phải khởi động kỹ, sau khi tập phải thả lỏng, hồi tĩnh. Công tác tập ở
nhà phải được tiến hành thường xuyên, liên tục suốt trong năm học.
Trong hè các em cũng phải duy trì chế độ tập luyện thường xuyên
như vậy. Cụ thể, sáng dậy tập thể dục chạy buổi sáng 1000m, sau đó
tiến hành tập môn điền kinh năng khiếu của từng em. Nhằm để kiểm

chuẩn bị sức mạnh tối đa, sức mạnh tốc độ hoặc sức mạnh bền tùy theo đặc
điểm của từng môn.
- Sức mạnh tốc độ là tố chất chủ yếu cần cho môn Điền kinh, đặc biệt
cho các môn chạy cự li ngắn, môn nhảy, kế đến là môn ném. Để phát
triển sức mạnh tốc độ ta dùng bài tập: Nhảy bật nhanh (không mang
thêm trọng lượng bên ngoài) như: bật xa, bật cao, nhảy lò cò liên
tiếp, nhảy cóc liên tục, nhảy liên tục qua chướng ngại vật, nhảy bật
đổi chân liên tiếp..
- Nhảy bật nhanh: bài tập có mang thêm trọng lượng bên ngoài (bao
cát buột ở chân nặng 300-500g).
+ Tập phát triển sức bền:
- Tố chất sức bền giúp cho cơ thể có khả năng khắc phụchiện tượng
mệt mỏi để kéo dài thời gian hoạt động chung rất cần thiết cho môn

Người thực hiện : 6Ninh Văn Thới


Một số biện pháp phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi môn
“Điền kinh” ở trường THCS vùng nông thôn.

Điền kinh. Để phát triển sức bền tôi dùng bài tập: chạy Việt dã với
tốc độ đều hoặc biến tốc.
- Chạy biến tốc : Chạy các đoạn nhanh (70-90% tốc độ tối đa) xen kẽ
các đoạn chạy chậm hoặc đi bộ.
- Chạy lặp lại các đoạn dài gần bằng hoặc hơi dài hơn cự li thi đấu với
cường độ 75-90% tốc độ tối đa, nghỉ giữa các lần chạy khoảng 4-6
phút, (Nam: 1800m đến 2200m; Nữ: 1400m đến 1600m).
- Chạy kiểm tra ngắn hơn hoặc bằng cự li thi đấu với cường độ cao
( Nam: 1400m -1500m; Nữ: 700m - 800m).
- Chạy lấy đà kết hợp giậm nhảy, ném liên tục một số lần theo nhóm

Một số biện pháp phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi môn
“Điền kinh” ở trường THCS vùng nông thôn.

- Thường xuyên đưa thành tích các em tập luyện đạt được vào chỉ tiêu
thi đua của cá nhân học sinh của lớp, và có những tuyên dương,
khen thưởng thích đáng để từ đó các em phấn khởi yên tâm tập
luyện và quyết tâm thi đấu đoạt giải cấp Huyện, Tỉnh.
C.Kết thúc vấn đề:
Qua thời gian nhiều năm làm công tác giảng dạy thể dục - thể thao,
phụ trách công tác TDTT trong nhà trường THCS, bản thân để thí điểm
thực hiện, đúc kết rút ra được một số biện pháp phát hiện. Tuyển chọn và
bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi môn “Điền kinh” ở trường THCS vùng
nông thôn và đã áp dụng trong nhiều năm liền liên tục, năm nào đội tuyển
điền kinh của trường cũng đạt thành tích xuất sắc nhất, nhì cấp Huyện, Thị.
Thường xuyên liên tục có nhiều học sinh đạt giải cao cấp Thị (huyện),
Tỉnh, cụ thể từ năm học 1993-1994 đến nay năm nào đội tuyển điền kinh
của trường cũng đạt giải nhất tòan đòan cấp Thị.
*Kết quả cụ thể:
Năm học

Thành tích đồng đội
điền kinh

Đạt huy
chương cấp
Huyện

Đạt huy
chương cấp
Tỉnh


Một số biện pháp phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi môn
“Điền kinh” ở trường THCS vùng nông thôn.

2001-2002 Nhất đồng đội Nam Thị

2HCV-2HCB1HCĐ

2002-2003 Nhất tòan đòan điền 5HCV-1HCB
kinh Thị
2003-2004 Nhất tòan đòan Việt dã 3HCV-1HCĐ
Thị

2HCB

2004-2005 Nhất tòan đòan điền 5HCV-5HCB
kinh Huyện
2005-2006 Nhất tòan đòan HKPĐ 9HCV-5HCBHuyện
5HCĐ

2HCĐ

Nhất tòan đòan Điền
kinh Huyện
2006-2007 Nhất tòan đòan HKPĐ 10HCĐ-7HCBHuyện
2HCĐ

2HCV-1HCB

Nhất tòan đòan Điền

hiện sớm, đúng đối tượng, tuyển chọn chính xác, có kế hoạch tập luyện
thường xuyên, liên tục. Đội tuyển thường xuyên phải duy trì được ba lực
lượng: “Chính thức, dự bị và dự nguồn kế cận” cho những năm tiếp theo.
Làm tốt công tác này vừa là động cơ động lực hỗ trợ thúc đẩy phong trào
giáo dục thể chất nói chung, phong trào TDTT của nhà trường thường
xuyên được nâng lên nhằm để chuẩn bị cho việc đào tạo nhân tài đất nước,
không ngừng góp phần vào việc thực hiện mục tiêu giáo dục con người
tòan diện có sức khỏe tốt, thể lực cường tráng đủ điều kiện tiếp thu kiến
thức mới nhằm xây dựng đất nước giàu mạnh và bảo vệ vững chắc Tổ
quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Trên đây là một vài kinh nghiệm mà bản thân đã áp dụng trong
nhiều năm và đã đạt được thành quả rất khả quan. Trong quá trình trình
bày không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong được sự góp ý xây dựng
để bổ sung hòan chỉnh để đề tài đạt chất lượng cao hơn.
Tam Dân, tháng 4 năm 2007

Người thực hiện :10
Ninh Văn Thới


Một số biện pháp phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi môn
“Điền kinh” ở trường THCS vùng nông thôn.

Người thực hiện :11
Ninh Văn Thới