ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

NGUYỄN MINH THIỆN

HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT RỦI RO
TÍN DỤNG TRONG CHO VAY HỘ TRỒNG CÀ PHÊ
TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN
NÔNG THÔN VIỆT NAM – CHI NHÁNH
HUYỆN KRÔNG ANA, TỈNH ĐẮK LẮK

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

Đà Nẵng - Năm 2017


ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

NGUYỄN MINH THIỆN

HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT RỦI RO
TÍN DỤNG TRONG CHO VAY HỘ TRỒNG CÀ PHÊ
TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN
NÔNG THÔN VIỆT NAM – CHI NHÁNH
HUYỆN KRÔNG ANA, TỈNH ĐẮK LẮK

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
Mã số: 60.34.02.01

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Hòa Nhân

DOANH ........................................................................................................... 22
1.2.1. Khái niệm quản trị rủi ro tín dụng .............................................. 22
1.2.2. Nội dung quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay trung dài hạn sản
xuất kinh doanh ............................................................................................... 23
1.3. KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY HỘ KINH
DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI .............................................. 25
1.3.1. Khái niệm và đặc điểm của việc kiểm soát rủi ro tín dụng trong
cho vay hộ kinh doanh .................................................................................... 25
1.3.2. Nội dung công tác kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ
kinh doanh ....................................................................................................... 26


1.3.3. Các tiêu chí đánh giá kết quả kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho
vay hộ kinh doanh ........................................................................................... 28
1.3.4. Các nhân tố ảnh hƣởng đến kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho
vay hộ kinh doanh ........................................................................................... 31
KẾT LUẬN CHƢƠNG 1................................................................................. 36
CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN
DỤNG TRONG CHO VAY HỘ TRỒNG CÀ PHÊ TẠI NGÂN HÀNG
NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI
NHÁNH HUYỆN KRÔNG ANA, DAKLAK .............................................. 37
2.1. GIỚI THIỆU VỀ NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN
NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI NHÁNH KRÔNG ANA, DAKLAK ....... 37
2.1.1. Đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Krông Ana - DakLak.............. 37
2.1.2. Khái quát về Chi nhánh .............................................................. 38
2.2. THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY
HỘ CÀ PHÊ TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG
THÔN VIỆT NAM – CHI NHÁNH HUYỆN KRÔNG ANA DAKLAK ..... 49
2.2.1. Đặc điểm cho vay hộ trồng cà phê tại Ngân hàng Nông nghiệp và
Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Krông Ana DakLak .................. 49

tác tín dụng trong cho vay hộ trồng cà phê ..................................................... 81
3.2.5. Kết hợp giữa tín dụng trong cho vay hộ trồng cà phê gắn với bảo
hiểm tín dụng ................................................................................................... 83
3.2.6. Một số khuyến nghị khác nhằm kiểm soát rủi ro tín dụng trong
cho vay hộ trồng cà phê .................................................................................. 84
3.3. KHUYẾN NGHỊ ĐỐI VỚI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT
TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM ................................................................ 86
KẾT LUẬN ..................................................................................................... 87
TÀI LIỆU THAM KHẢO
QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (Bản sao)


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Ký hiệu

Ý nghĩa

HKD

Hộ kinh doanh

NHTM

Ngân hàng thƣơng mại

TMCP

Thƣơng mại cổ phần

RRTD

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
Việt Nam Chi nhánh CN Krông Ana DakLak

NHNo

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn


DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu

Tên bảng

bảng
2.1

Tình hình nguồn vốn huy động trong 3 năm 2014 2016

Trang

46

2.2

Tình hình hoạt động cho vay trong 3 năm 2014 - 2016

47

2.3


Trích lập dự phòng

66


DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
Số hiệu

Tên hình vẽ

hình vẽ
1.1
2.1
2.2

Phân loại rủi ro
Cơ cấu tổ chức tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển
Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Krông Ana, DakLak
Quy trình cho vay

Trang
14
39
42


1

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài

Nam chi nhánh huyện Krông Ana, tỉnh DakLak chƣa có đề tài nào thực hiện
nghiên cứu , với mong muốn góp phần kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay
hộ trồng cà phê tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam
– Chi nhánh huyện Krông Ana, DakLak tôi đã chọn đề tài: “Hoàn thiện hoạt
động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ trồng cà phê tại Ngân hàng
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Huyện Krông
Ana, DakLak” làm đề tài nghiên cứu.
2. Mục tiêu nghiên cứu
- Nghiên cứu, hệ thống hóa cơ sở lý luận về kiểm soát rủi ro tín dụng
trong cho vay hộ kinh doanh của Ngân hàng
- Nghiên cứu hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ
trồng cà phê tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam –
Chi nhánh Huyện Krông Ana, DakLak.
- Đề xuất các khuyến nghị trong kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay
hộ trồng cà phê tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam
– Chi nhánh Huyện Krông Ana, DakLak
Từ những mục tiêu trên, các câu hỏi nghiên cứu được đặt ra để giải
quyết như sau:
+ Kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay là gì? Kiểm soát rủi ro tín
dụng bao gồm nội dung gì? Các tiêu chí đánh giá kết quả công tác kiểm soát
rủi ro tín dụng là gì?
+ Rủi ro tín dụng trong cho vay hộ trồng cà phê có những đặc thù gì?
+ Thực trạng kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ trồng cà phê ở
Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh


3
Krông Ana, DakLak diễn ra nhƣ thế nào? Kết quả đạt đƣợc ra sao? Có những
hạn chế gì?
+ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi

- Phƣơng pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết: Trên cơ sở nghiên cứu
các bài báo, các luận văn, các giáo trình để tổng hợp cơ sở lý luận.
- Phƣơng pháp phân tích và tổng kết kinh nghiệm: bằng cách điều tra,
thu thập dữ liệu tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông Thôn Việt
Nam Chi nhánh huyện Krông Ana Tỉnh DakLak. Đề tài chủ yếu sử dụng số
liệu thứ cấp thông qua các tài liệu nhƣ Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh,
các báo cáo nội bộ, bảng cân đối kế toán…Ngoài ra, tác giả sẽ tiếp xúc một số
khách hàng có nợ xấu tại Agribank Chi nhánh Krông Ana để tìm hiều nguyên
nhân, hƣớng xử lý…
5. Bố cục đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung
chính của luận văn đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng; bao gồm:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về công tác kiểm soát rủi ro tín dụng trong
cho vay hộ kinh doanh của ngân hàng
Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho
vay hộ trồng cà phê tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt
Nam – Chi nhánh Huyện Krông Ana, DakLak.
Chƣơng 3: Khuyến nghị hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho
vay hộ trồng cà phê tại Ngân hàng nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt
Nam – Chi nhánh Krông Ana, DakLak
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Qua thực hiện đề tài, luận văn có những đóng góp sau:
- Góp phần hệ thống hóa các lý luận về kiểm soát rủi ro tín dụng trong
cho vay của Ngân hàng thƣơng mại;


5
- Góp phần làm rõ thực trạng rủi ro tín dụng trong cho vay hộ trồng cà
phê và công tác kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ trồng cà phê tại
Ngân hàng nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Huyện

Luận văn đã đƣa cơ sở lý về quản trị rủi ro tín dụng cũng nhƣ làm sáng
tỏ một số vấn đề cơ bản về hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Công thƣơg
tỉnh ĐắkNông, đƣa ra những kinh nghiệm trong việc quản trị tín dụng của các
ngân hàng thế giới. Từ đó tiến hành phân tích hoạt động kinh doanh và tình
hình quản trị rủi ro tín dụng, nêu lên những mặt thành công và hạn chế của
ngân hàng. Luận văn cũng đã đƣa ra một số giải pháp để nâng cao hiệu quả
công tác rủi ro tín dụng tại chi nhánh. Phƣơng pháp sử dụng trong luận văn
này là sử dụng phƣơng pháp duy vật biện chứng kết hợp với phƣơng pháp
thống kê, so sánh phân tích …
Đề tải chỉ tập trung nghiên cứu rủi ro tín dụng trong cho vay đối với
khách hàng cá nhân, cũng nhƣ chƣa phân tích rủi ro theo đối tƣợng vay vốn
cũng nhƣ thời hạn vay vốn.
(3) Trần Thị Thanh Thảo (2014), “Quản trị rủi ro tín dụng trong cho
vay trung dài hạn sản xuất kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu
Việt Nam – Chi nhánh Buôn Ma Thuột”, Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh,
Đại học Đà Nẵng.
Trên cơ sở đánh giá thực trạng rủi ro trong hoạt động cho vay và quản
trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại chi nhánh, đồng thời kết hợp với những
nghiên cứu lý thuyết, đề tài đề xuất những giải pháp để hoàn thiện công tác
quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay và hạn chế rủi ro trong hoạt động cho
vay tại Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam – Chi nhánh Buôn Ma
Thuột.
Đề tài sử dụng các phƣơng pháp luận nghiên cứu là duy vật biện chứng,
duy vật lịch sử, kết hợp với các phƣơng pháp nhƣ: thống kê, phân tích kinh tế,


7
tổng hợp, so sánh số liệu.
Tuy nhiên đề tài chỉ nghiên cứu trong cho vay trung dài hạn, cũng nhƣ
chỉ nghiên cứu vấn đề rủi ro tín dụng trong cho vay sản xuất kinh doanh chƣa

phủ, NHNN, Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam , hỗ
trợ Vietcombank chi nhánh Quy Nhơn thực hiện có hiệu quả công tác hạn chế
rủi ro tín dụng doanh nghiệp nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng hơn nữa để
nâng cao năng lực cạnh tranh của Vietcombank trên địa bàn.
Để tài chỉ đề cập vấn đề hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay mang
tính tổng quát, chƣa đề cập riêng cho từng loại hình cho vay, khách hàng vay
vốn cũng nhƣ đối tƣợng vay vốn.
(6) Phan Thị Thảo Uyên (2016), Quản trị rủi ro tính dụng tại Ngân
hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam- Chi nhánh TP Đà
Nẵng, Luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh, Đại học Đà Nẵng
Luận văn của tác giả Phan Thị Thảo Uyên bao gồm ba chƣơng theo
kiểu truyền thống: luận văn trình bày cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng và hạn
chế rủi ro tín dụng của NHTM, phân tích thực trạng hạn chế rủi ro tín dụng tại
ngân hàng ở các khía cạnh: quy trình phân tích tín dụng; thực trạng khai thác
và kiểm tra các nguồn thông tin về khách hàng; thực hiện việc kiểm soát cho
vay; kết quả hạn chế chế rủi ro tín dụng tại ngân hàng ,đề xuất giải pháp hạn
chế rủi ro tín dụng và một số kiến nghị đối với NHNN; Ngân Hàng Nông
nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam.
Tuy nhiên, Luận văn cũng chỉ nêu giải pháp chung chung về hạn chế
rủi ro tín dụng, chƣa nghiên cứu rủi ro tín dụng trong cho vay theo từng loại
khách hàng, đối tƣợng đầu tƣ.
(7) Vũ Ngọc Thảo Linh (2014), Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay
doanh nghiệp tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam Chi nhánh Đà
Nẵng, Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh, Đại học Đà Nẵng


9
Luận văn nghiên cứu cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng và hạn chế rủi ro tín
dụng đối với doanh nghiệp ; phân tích, đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng đối
với doanh nghiệp và phân tích những nhân tố gây ra rủi ro trong cho vay đối

(2) TS. Phạm Thị Nguyệt, ThS. Hà Mạnh Hùng (2011), Nguyên nhân
và những biểu hiện rủi ro tín dụng của NHTM, Tạp chí ngân hàng, (số 9),
tr.29-33.
Bài viết nêu khá rõ về những nguyên nhân dẫn đến RRTD và một số
dấu hiệu cơ bản nhận biết RRTD. Từ đó, giúp cho các NHTM sớm nhận biết
và có biện pháp phòng ngừa, hạn chế RRTD kịp thời, hiệu quả.
(3) PGS-TS Nguyễn Thị Mùi (2012), Thực trạng nợ xấu tại các ngân
hàng Việt Nam và giải pháp tháo gỡ, Tạp chí ngân hàng số 11.
Bài báo nêu thực trạng nợ xấu của các ngân hàng thƣơng mại của Việt
Nam, đề xuất một số giải pháp nhằm tháo gỡ vấn đề nợ xấu.
(4)THS Lê Thị Hạnh (2016), Kiểm soát rủi ro tín dụng theo Basel II tại
các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam, Tạp chí tài chính số 2/2016 .
Bài báo nêu quy định an toàn vốn trong hoạt động ngân hàng theo tiêu
chuẩn Basel II. Thực trạng của các NHTM triển khai thực hiện theo Basel II,
những hạn chế của các NHTM tại Việt Nam khi thực hiện theo Basel II.


11
CHƢƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG
TRONG CHO VAY HỘ KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG
1.1. RỦI RO TÍN DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY HỘ KINH
DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI
1.1.1. Hoạt động cho vay và rủi ro trong hoạt động cho vay của ngân
hàng thƣơng mại
a. Khái niệm cho vay của ngân hàng thương mại
Cho vay là một hình thức cấp tín dụng theo đó tổ chức tín dụng giao
cho khách hàng sử dụng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và một thời
gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc hoàn trả gốc và lãi.

- Rủi ro trong thanh toán: Rủi ro xẩy ra khi ngƣời gửi tiền có nhu cầu
rút tiền gửi ngay lập tức, ngân hàng phải bổ sung nguồn vốn thanh toán bằng
cách vay, bán tài sản của mình để đáp ứng yêu cầu của khách hàng.
- Các rủi ro khách: nhƣ rủi ro công nghệ, rủi ro quốc gia……
1.1.2. Rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh của ngân hàng
thƣơng mại.
a. Rủi ro tín dụng trong cho vay của Ngân hàng thương mại
a1. Khái niệm rủi ro tín dụng trong cho vay
Rủi ro tín dụng trong cho vay là những rủi ro do khách hàng vay không
thực hiện đúng các điều khoản của hợp đồng tín dụng, với biểu hiện cụ thể là
khách hàng chậm trả nợ, trả nợ không đầy đủ hoặc không trả nợ khi đến hạn
các khoản gốc và lãi vay, gây ra những tổn thất về tài chính và khó khăn trong
hoạt động kinh doanh của ngân hàng.
Theo khoản 1 điều 2 quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự
phòng để xử lý rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng


13
ban hành kèm theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/4/2005 của
thống đốc ngân hàng nhà nƣớc, rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất
trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng do khách hàng không thực
hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình theo cam kết.
Các định nghĩa về rủi ro tín dụng trong cho vay khá đa dạng nhƣng tựu
trung lại chúng ta có thể rút ra các nội dung cơ bản của rủi ro tín dụng trong
cho vay nhƣ sau:
- Rủi ro tín dụng trong cho vay khi ngƣời vay sai hẹn trong thực hiện
nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng, bao gồm vốn gốc hoặc lãi. Sự sai hẹn có thể là
trễ hạn hoặc không thanh toán đầy đủ.
- Rủi ro tín dụng trong cho vay sẽ dẫn đến tổn thất tài chính, tức là
giảm thu nhập ròng và giảm giá trị thị trƣờng của vốn. Trong trƣờng hợp

đƣợc phân chia thành các loại sau:
Rủi ro tín
dụng

Rủi ro giao
dịch

Rủi ro lựa
chọn

Rủi ro bảo
đảm

Rủi ro danh
mục

Rủi ro
nghiệp vụ

Rủi ro nội
tại

Rủi ro tập
trung

Sơ đồ 1.1. Phân loại rủi ro
- Rủi ro giao dịch: là một hình thức của rủi ro tín dụng trong cho vay
mà nguyên nhân phát sinh là do những hạn chế trong quá trình giao dịch và
xét duyệt cho vay, đánh giá khách hàng . Rủi ro giao dịch bao gồm: rủi ro lựa
chọn, rủi ro bảo đảm và rủi ro nghiệp vụ.

- Rủi ro chủ quan do nguyên nhân thuộc về chủ quan của ngƣời vay và


16
ngƣời cho vay vì vô tình hay cố ý làm thất thoát vốn vay hay vì những lý do
chủ quan khác.
Ngoài ra còn nhiều hình thức phân loại khác nhƣ phân loại căn cứ theo
cơ cấu các loại hình rủi ro, phân loại theo nguồn gốc hình thành, theo đối
tƣợng sử dụng vốn vay…
a3. Đặc điểm rủi ro tín dụng trong cho vay
Để chủ động phòng ngừa rủi ro tín dụng trong cho vay có hiệu quả,
nhận biết các đặc điểm của rủi ro tín dụng trong cho vay rất cần thiết và hữu
ích. Rủi ro tín dụng trong cho vay có những đặc điểm cơ bản sau:
- Rủi ro tín dụng trong cho vay mang tính gián tiếp: Trong quan hệ tín
dụng trong cho vay, ngân hàng chuyển giao quyền sử dụng vốn cho khách
hàng. Rủi ro tín dụng trong cho vay xảy ra khi khách hàng gặp những tổn thất
và thất bại trong quá trình sử dụng vốn; Hay nói cách khác những rủi ro trong
hoạt động kinh doanh của khách hàng là nguyên nhân chủ yếu gây nên rủi ro
tín dụng trong cho vay của ngân hàng.
- Rủi ro tín dụng trong cho vay có tính chất đa dạng và phức tạp: Đặc
điểm này biểu hiện ở sự đa dạng, phức tạp của nguyên nhân, hình thức, hậu
quả của rủi ro tín dụng trong cho vay do đặc trƣng ngân hàng là trung gian tài
chính kinh doanh tiền tệ. Do đó khi phòng ngừa và xử lý rủi ro tín dụng trong
cho vay phải chú ý đến mọi dấu hiệu rủi ro, xuất phát từ nguyên nhân bản
chất và hậu quả do rủi ro tín dụng đem lại để có biện pháp phòng ngừa phù
hợp.
- Rủi ro tín dụng trong cho vay có tính tất yếu: Tình trạng thông tin bất
cân xứng đã làm cho ngân hàng không thể nắm bắt đƣợc các dấu hiệu rủi ro
một cách toàn diện và đầy đủ, điều này làm cho bất cứ khoản vay nào cũng
tiềm ẩn rủi ro đối với ngân hàng.