Mục lục
Trang
Lời mở đầu 3
Ch ơng I: Một số vấn đề cơ bản về hoạt động nhập khẩu vật t
máy móc thiết bị của ngành đờng sắt
5
I/ Những yêu cầu phát triển ngành đờng sắt trong giai đoạn tới
5
1. Vị trí và vai trò của ngành đờng sắt
5
2. Chủ trơng của nhà nớc về phát triển ngành đờng sắt
6
3. Vai trò của nhập khẩu máy móc thiết bị đối với ngành đờng sắt
8
4. Điều kiện hiện nay của ngành đờng sắt
11
II/ Hoạt động nhập khẩu vật t máy móc thiết bị
13
1. Vai trò cung ứng vật t của ngành đờng sắt
13
2. Các nhân tố ảnh hởng đến hoạt động kinh doanh nhập khẩu vật t
máy móc thiết bị
15
3. Xu thế đầu t phát triển ngành khác
17
4. Nhu cầu trang thiết bị vật t ngành phát triển trong tơng lai
19
Ch ơng II: Thực trạng hoạt động kinh doanh của công ty
VIRASIMEX
21
I/ Quá trình hình thành và phát triển của công ty
bị ở công ty
42
1. Về hoạt động nhập khẩu
41
2. Về hoạt động kinh doanh trong nớc
45
Kết luận 50
Tài liệutham khảo 51
2
Lời mở đầu
Để có đợc thành quả nh ngày hôm nay nền kinh tế của các nớc phát triển
đã phải trải qua hàng trăm năm phát triển với nhiều cuộc cách mạng khoa học
kỹ thuật đó là con đờng tất yếu tự nhiên của mọi quá trình phát triển.
Nớc ta với một xuất phát điểm thấp, công nghiệp lạc hậu, nông nghiệp là
chủ yếu, nền kinh tế nhỏ bé và manh mún. Để tiến kịp với trình độ các nớc phát
triển trên thế giới hiện nay, nếu theo con đờng của các nớc phát triển thì chúng
ta không thể tiến kịp trình độ của họ chỉ có con đờng duy nhất giúp chúng ta vợt
qua khoảng cách đó là đón đầu các thành tựu công nghệ tiên tiến bằng cách
chuyển giao công nghệ máy móc thiết bị thông qua con đờng nhập khẩu.
Nhận biết đợc vai trò to lớn của nhập khẩu đối với sự phát triển của nền
kinh tế đất nớc. Đảng và Nhà nớc ta đã có nhiều chính sách, biện pháp khuyến
khích nhập khẩu máy móc thiết bị tiên tiến để phục vụ cho công nghiệp hoá và
hiện đại hoá đất nớc. Tuy nhiên trong thời đạ hiện nay những phát minh thiết kế
chế tạo máy móc của thế giới thay đổi từng ngày từng giờ, nếu không nắm bắt
đầy đủ và kịp thời thì việc nhập khẩu máy móc, thiết bị công nghệ có thể dẫn
đến tổn thất không nhỏ cho đất nớc. Vì vậy việc nhập khẩu máy móc thiết bị
nh thế nào cho phù hợp với điều kiện nền kinh tế Việt Nam và đạt hiệu quả cao
là vấn đề mà các doanh nghiệp nhập khẩu và các ngành các cấp có liên quan
đang rất quan tâm xem xét. Đặc biệt việc nhập khẩu máy móc, thiết bị trong
lĩnh vực đờng sắt có ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố và nâng cao cơ sở hạ
tế thị trờng. Sự phát triển của ngành đờng sắt có vai trò quan trọng trong tơng
lai. Đối với nền kinh tế mở nh chúng ta hiện nay việc mở rộng quan hệ kinh tế,
chính trị đòi hỏi chúng ta phải hiện đại hoá ngành giao thông vận tải. Ngành đ-
ờng sắt nằm trong vùng quy hoạch mạng lới giao thông.
Ngày nay khoa học kỹ thuật càng phát triển thì đờng sắt càng phải hiện đại
là vì đờng sắt có vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân và đời sống văn
hoá, là ngành vận tải có nhiều u điểm nh: vận chuyển khối lợng hàng hoá và
hành khách lớn, tuyến đờng dài, giá thấp, tốc độ tơng đối nhanh, độ an toàn cao
đặc biệt còn là ngành vận tải ít gây ô nhiễm môi trờng sinh thái.
Trong thời gian tới đất nớc ta trở thành một nớc phát triển có nền công
nghiệp tiến tiến và hớng ra thị trờng nớc ngoài, mặt khác một khi nền kinh tế
phát triển sẽ dẫn đến mức thu nhập và trình độ dân trí ngày một cao nhu cầu vận
chuyển và đi lại cao. Phát triển ngành đờng sắt sẽ là mạch máu lu thông của nền
kinh tế, vận chuyển trong nớc và nối thị trờng trong nớc với thị trờng các nớc
trên thế giới.
Một đất nớc đông dân, có chiều dài đất nớc trên 2000 km và có nền công
nghiệp phát triển vì theo kinh nghiệm của thế giới ngành đờng sắt cần phát triển
5
để đóng vai trò thích đáng. Tuy nhiên trong điều kiện Việt Nam là một nớc nền
công nghiệp phát triển ở trình độ thấp cơ sở hạ tầng hiện đang ở tình trạng cũ
nát, yếu kém do hầu hết các thiết bị máy móc đều đợc nhập từ những thập niên
trớc. Để đáp ứng điều kiện phát triển của nền kinh tế hiện nay và yêu cầu phát
triển của nền kinh tế thế giới, chúng ta cần đổi mới cơ sở vật chất, trang thiết bị
cho nền kinh tế. Công ty xuất nhập khẩu cung ứng vật t thiết bị đờng sắt có
nhiệm vụ nhập khẩu máy móc thiết bị, phơng tiện để phục vụ cho ngành đờng
sắt và các ngành khác trong nền kinh tế quốc dân.
2/ Chủ trơng của Nhà nớc về phát triển ngành đờng sắt.
Từ sau Đại hội Đảng toàn quốc lần VI (1986). Đảng và Nhà nớc ta đã xác
định chuyển hớng nền kinh tế từ kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế hàng
hoá nhiều thành phần có sự quản lý của Nhà nớc theo định hớng XHCN. Cho
bị phù hợp với Việt Nam. Nhiều tuyến đờng sắt bề rộng 1m; 1,2m nh các tuyến
đờng sắt ở Việt Nam, khi nhập khẩu đầu máy hay toa xe thiết bị khác không
gặp khó khăn. Năm 2001 nhập khẩu trị giá 919.008 USD chiếm tỷ trọng cao
nhất trong tổng giá trị nhập khẩu.
Sắp tới Nhà nớc có dự án mở tuyến đờng sắt liên vận sang Mông Cổ, Nga
và châu Âu. Tuy trớc mắt chúng ta cha có đủ điều kiện vốn, cơ sở vật chất để
xây dựng - nhng trong thời gian tới phơng hớng xây dựng tuyến đờng này sẽ đ-
ợc thực hiện.
Chủ trơng quan trọng nhất mà Đảng và Nhà nớc ta đặt ra là mở rộng mạng
lới đờng sắt sang Lào - Campuchia nối với các nớc trong khu vực ASEAN. Vì
các nớc này đều có nền kinh tế đang phát triển, có thị trờng rộng lớn để ta có
thể tiêu thụ sản phẩm cũng nh nhập khẩu hàng hoá cần thiết và trang thiết bị
phục vụ sản xuất trong nớc. Về vị trí địa lý Việt Nam so với các nớc này rất
thuận lợi cho việc vận chuyển và mua, bán hàng hoá, là bạn hàng không thể
thiếu đợc cho sự phát triển của nền kinh tế. Mặt khác xây dựng tuyến đờng sắt
sang khu vực Đông Nam á còn là chiến lợc phát triển lâu dài, là cầu nối để Việt
Nam ra nhập khối mậu dịch tự do Đông Nam á (AFFA).
7
3) Vai trò của nhập khẩu máy móc thiết bị đối với ngành đờng sắt nói
riêng và nền kinh tế nói chung.
Nhập khẩu máy móc thiết bị là để thay thế, bổ sung những công nghệ cũ
kỹ lạc hậu và cái còn thiếu cần cho sự phát triển đờng sắt. Làm đợc nh vậy sẽ
tác động tích cực đến sự phát triển cân đối và khai thác tối đa tiềm năng thế
mạnh của vận chuyển đờng sắt về sức lao động, vốn và cơ sở vật chất, tài
nguyên và khoa học kỹ thuật. Trong điều kiện nớc ta hiện nay phát triển giữa
các vùng, ngành kinh tế còn mất cân đối nhiều, nhu cầu vận chuyển từ nơi này
đến nơi khác rất lớn. Đối với các loại hình vận chuyển khác nh: đờng bộ, đờng
thuỷ, đờng không tuy đã đáp ứng phần nào nhu cầu vận chuyển nhng vẫn còn
hạn chế rất nhiều về thời gian, khối lợng... ngoài ra các ngành này gặp khó khăn
về trang thiết bị, cơ sở hạ tầng vốn phát triển. Ngành đờng sắt tuy có đổi mới
không phải ngày một ngày hai mà nó là cả một quá trình đầy khó khăn. Nớc ta
không chỉ dựa vào nguồn lực trong nớc mà còn phải biết vận dụng có hiệu quả
những thành tựu khoa học kỹ thuật công nghệ của thế giới. Giải pháp cơ bản là
giải quyết vấn đề này là tạo điều kiện hình thành các liên doanh và một chiến l-
ợc nhập khẩu hợp lý nhằm tranh thủ vốn và kỹ thuật tiên tiến tạo điều kiện cho
việc hình thành công nghiệp hiện đại.
Với chủ trơng nâng cấp và mở các tuyến đờng mới mà Nhà nớc ta đã vạch
ra thì chúng ta cần nhập khẩu khối lợng lớn máy móc thiết bị. Vì nh điều kiện
công nghệ nớc ta hiện nay không thể sản xuất trong nớc đợc mà chúng ta chỉ có
thể nhập các phụ kiện để lắp trong nớc nh toa xe hoặc sản xuất vật t đơn giản
nh tà vẹt gỗ, nối giữa 2 ray, các đinh, ốc.
Trong thời đại hiện nay - thời đại cách mạng khoa học kỹ thuật loài ngời
đã đạt đợc những thành tựu to lớn, quốc tế hoá đời sống kinh tế đang diễn ra
toàn diện và sâu sắc. Nớc ta là một nớc có nhiều tài nguyên thiên nhiên và con
ngời có óc sáng tạo lớn cũng đang phải tìm ra con đờng riêng phát triển cho
chính mình. Nhng trong quá trình đó điều kiện về cơ sở vật chất kỹ thuật và cơ
9
sở hạ tầng còn lạc hậu và yếu kém việc tìm ra giải pháp có hiệu quả là một vấn
đề hết sức khó khăn. Phần lớn máy móc thiết bị của ta đều thuộc vào thế hệ của
những năm 50-60 hiệu quả sử dụng rất thấp. Do vậy, Nhà nớc cần phải có
những biện pháp và chính sách thích hợp.
Để đẩy mạnh quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nớc, nhu cầu
nhập khẩu máy móc thiết bị và công nghệ hiện đại cho nền kinh tế là rất lớn.
Nhng do xuất khẩu cha nhiều, nguồn viện trợ ít, nên nhập khẩu trong những
năm qua tăng không ổn định. Hiện nay với đờng lối và chủ trơng đúng đắn của
Đảng và Nhà nớc thì hoạt động nhập khẩu đang phát huy đợc vai trò tác dụng to
lớn của nó. Nhập khẩu tạo ra thị trờng trong nớc sôi động, tràn ngập hàng hoá
với đủ quy cách chủng loại, mẫu mã, đa dạng và phong phú đáp ứng nhu cầu
tiêu dùng trong nớc. Ngoài ra nhập khẩu còn tạo ra sự cạnh tranh mạnh mẽ, nó
sẽ loại trừ những doanh nghiệp làm ăn kém hiệu quả và những doanh nghiệp
hạn chế mà các hợp đồng kinh tế về nhập khẩu máy móc thiết bị với giá trị lớn,
ngành cần phải có vốn để nhập khẩu, có thể huy động vốn từ vay ngân hàng,
các tổ chức tín dụng, từ phía Nhà nớc... Vấn đề ứ đọng vốn, thu hồi vốn chậm
cần phải đợc khắc phục để có thể tăng vòng quay của vốn, giải pháp cho việc
này giảm hàng tồn kho, thực hiện mua nhanh bán nhanh.
Để có thể tăng nguồn vốn cho hoạt động kinh tế, ngành đờng sắt cần phải
có định hớng chiến lợc phát triển lâu dài, chiến lợc đó phải có tính khả thi trong
tơng lai, phải phù hợp với sự phát triển và phục vụ đắc lực cho nền kinh tế. Từ
định hớng đó, Nhà nớc có thể phân bổ nguồn kinh phí cho việc đầu t phát triển
ngành. Mặt khác ngành cần phải tranh thủ đợc các nguồn vốn ODA, FDI của n-
ớc ngoài và tổ chức quản lý hoạt động sản xuất tốt để có lợi nhuận từ đó có thể
trích từ lợi nhuận để tăng nguồn vốn cho hoạt động kinh doanh của ngành.
Về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị của ngành còn nghèo nàn và lạc hậu. Nhà
nớc đang có chính sách tái đầu t, nâng cấp cơ sở hạ tầng, trang thiết bị bằng
11
cách giữ lại 30% trong tổng số doanh thu của ngành năm 2002 khoảng 300 tỷ
VND là điều kiện thuận lợi cho ngành đờng sắt phát triển trong tơng lai.
Cơ sở hạ tầng hiện nay của ngành bao gồm Tổng cục đờng sắt và các Liên
hiệp đờng sắt sau đó là các công ty, các xí nghiệp có trụ sở riêng với diện tích
rộng, nhà xởng, phòng ban đầy đủ, thuận tiện đờng giao thông, ngoài ra ngành
còn có các văn phòng đại diện đặt tại nớc ngoài là điều kiện thuận lợi để ngành
giao dịch với các bạn hàng và phát triển.
Đối với hệ thống đờng sắt đang đợc hoạt động trong nớc, do thời gian xây
dựng đã lâu thậm chí còn từ thời Pháp để lại là chủ yếu. Khấu hao của những
tuyến đờng này quá lớn, bị xuống cấp trầm trọng, ngành cần nâng cấp bằng
cách nhập khẩu máy móc thiết bị thay mới nhng lại thiếu vốn là một khó khăn
cần đợc giải quyết.
Trang thiết bị của ngành hiện nay còn thiếu rất nhiều, những cái hiện có cũ
kỹ, lạc hậu gây khó khăn cho hoạt động kinh doanh vì đầu máy cần phải tăng c-
ờng sức kéo, nhng đầu máy mà Việt Nam nhập của Liên Xô cũ, sức kéo yếu,
quả tạo ra động lực cho sự phát triển của nền kinh tế trong nớc.
1/ Vai trò cung ứng và tiêu thụ của ngành đờng sắt.
a/ Đối với công tác nhập khẩu.
Ngành đờng sắt đóng vai trò là ngời nhập khẩu máy móc thiết bị hiện đại
để phục vụ cho sự phát triển của ngành, sau đó là nhập khẩu hàng hoá đáp ứng
các ngành khác nếu có nhu cầu.
Ngời cung cấp ở đây là các nớc: Trung Quốc, Tiệp, Đức, ?ấn Độ, Bỉ, Nhật,
Singapore, Đài Loan.. Đây là những nớc có nền công nghiệp hiện đại, kinh tế
phát triển, khả năng cung cấp các máy móc thiết bị nhanh chóng và kịp thời.
Ngành đờng sắt có thể nhập khẩu với khối lợng lớn, giá cả phù hợp, các mặt
hàng nhập khẩu chủ yếu là: Đầu máy toa xe, ray - ghi và phụ tùng, phụ kiện
13
khác. Ngoài ra ngành còn nhập khẩu một số các mặt hàng khác: thạch cao, xe
máy, thiết bị khác ngoài ngành.
b/ Đối với công tác xuất khẩu và hoạt động kinh doanh trong nớc.
Ngành đờng sắt đóng vai trò là ngời cung cấp các mặt hàng phục vụ nền
kinh tế và xuất khẩu các hàng hoá mà ta có thể khai thác ở trong nớc.
Ngời mua là các nớc: Trung Quốc, Nhật, Tiệp, ?ấn Độ... Hàng hoá xuất
khẩu của nganh chủ yếu là: Gỗ, sắt vụn, hàng may mặc. Lợng hàng xuất khẩu
của ngành còn rất thấp, thời gian tới cần tăng cờng hoạt động kinh doanh khai
thác mặt hàng có thể xuất khẩu.
Khách hàng trong nớc chủ yếu của ngành là: các Liên hiệp đờng sắt I, II,
III, các xí nghiệp đờng sắt và một số đơn vị ngoài ngành nh mỏ than Quảng
Ninh, Apatít Lào Cai.
Với quy mô dung lợng thị trờng nh hiện nay của ngành đờng sắt mới chỉ
đáp ứng đợc phần nào trong sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nớc.
Để phát triển ngành cần tìm kiếm các khách hàng có khả năng cung cấp máy
móc thiết bị tốt, yêu cầu phải có một lợng vốn dự trữ đủ lớn sẵn sàng nhập khẩu
kịp thời cho nền kinh tế. Mặt khác ngành đờng sắt cần khai thác thị trờng trong
nớc một cách có hiệu quả, tìm các đầu mối tiêu thụ sản phẩm từ đó tăng giá trị
đến hiệu quả nhập khẩu.
c/ ảnh hởng của biến động thị trờng trong và ngoài nớc.
15
Năm gần đây nền kinh tế tăng trởng chậm lại so với mấy năm trớc, số lợng
vốn đầu t từ nớc ngoài giảm mạnh. Nhu cầu về máy móc thiết bị giảm. Do đó
nhập khẩu của ngành đờng sắt giảm năm 2000 so với năm 2001 là từ 94 tỷ
xuống 70 tỷ VND là một khó khăn lớn đối với ngành, trong thời gian tới cần
phải tăng tổng giá trị nhập khẩu, đầu t máy móc thiết bị hiện đại cho ngành đ-
ờng sắt.
Thị trờng nớc ngoài ảnh hởng lớn tới tình hình nhập khẩu máy móc thiết
bị, do cuộc khủng hoảng nền kinh tế của một số bạn hàng quan trọng của nớc ta
dẫn tới đầu t, tài trợ cho Việt Nam giảm. Nền kinh tế ta giảm vì chúng ta còn
phụ thuộc nhiều vào nền kinh tế của các nớc phát triển trong khu vực.
d/ ảnh hởng của hệ thống giao thông vận tải - liên lạc.
Việc thực hiện nhập khẩu máy móc thiết bị không thể tách rời với công
việc vận chuyển và thông tin liên lạc, do đó việc nghiên cứu và áp dụng những
phơng tiện thông tin liên lạc vào giao thông vận tải là một nhân tố quyết định
rất lớn đến sự phát triển hoạt động nhập khẩu.
Thực tế cho thấy Việt Nam phát triển hệ thống thông tin nh fax, telec,
VMS... đã đơn giản hoá các công việc của hoạt động nhập khẩu rất nhiều, giảm
các chi phí, nhanh gọn kịp thời chính xác. Để có nền công nghiệp hiện đại phát
triển, thì giao thông liên lạc chính là mạch máu lu thông cho sự phát triển đó.
Công nghiệp có phát triển thì nhu cầu nhập khẩu máy móc thiết bị cao.
c/ ảnh hởng của hệ thống tài chính ngân hàng.
Hiện nay hệ thống ngân hàng đã phát triển hết sức lớn mạnh và hiện đại,
có liên hệ chặt chẽ với các hoạt động của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị tr-
ờng bởi vai trò quan trọng của nó trong việc quản lý cung cấp vốn thanh toán
một cách thuận tiện nhanh chóng, chính xác. Hoạt động nhập khẩu máy móc
16
thiết bị ngày nay cần một lợng vốn lớn mà các doanh nghiệp kinh doanh xuất
chuyển chủ yếu là tàu và thuyền vẫn còn rất thô sơ, cha đáp ứng yêu cầu vận
chuyển trong nớc. Khói lợng vận chuyển còn rất ít, chủ yếu là hàng hoá xuất
nhập khẩu giữa Việt Nam với các nớc xung quanh. Khi mà cần vận chuyển khối
lợng lớn, đi xa ta phải thuê tầu của nớc ngoài làm cho chi phí cao, hiệu quả kinh
tế thấp. Nhà nớc có thể đầu t mở tuyến đờng sắt liên vận Trung Quốc, Mông
Cổ, Châu Âu: Việt Nam và ASEAN sẽ giải quyết đợc bế tắc trong vận chuyển
hàng hoá và hành khách.
- Đờng không: Đầu t cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị cần lợng vốn
lớn, nền kinh tế nớc ta hiện nay còn chậm phát triển cha thể đáp ứng yêu cầu
ngành hàng không.
Nhu cầu vận chuyển hàng hoá và hành khách trong nớc và quốc tế còn do
khối lợng vận chuyển của ngành hàng không cha nhiều, thu nhập ngời dân còn
thấp cho nên đờng không mới chỉ phục vụ phần nào nhu cầu của nền kinh tế.
Trang thiết bị của ngành còn lạc hậu, khả năng thông tin cha đợc hiện đại, ph-
ơng tiện vận chuyển nh máy bay cũ, chỉ vận chuyển gần. Khi cần chuyển xa ta
vẫn phải qua các nớc trung gian gây ra bất tiện và chi phí lớn.
Đối với vận chuyển đờng không cũng có nhiều u điểm nh thời gian nhanh,
khối lợng lớn, ít gây ô nhiễm môi trờng, từ u việt đó Nhà nớc cần quan tâm đầu
t thích đáng sẽ phục vụ tốt cho chính sách mở cửa nền kinh tế, phục vụ tốt công
cuộc công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nớc.
Tóm lại: Để đảm bảo cho công cuộc CNH - HĐH đất nớc và mở rộng mối
quan hệ ngoại giao với các nớc trên thế giới, phát triển hệ thống giao thông vận
tải là yêu cầu không thể thiếu đợc trong việc củng cố và nâng cấp cơ sở hạ tầng
của đất nớc. Nó là cầu nối giữa ngành này với ngành khác, giữa Việt Nam và
thế giới. Đờng sắt đóng góp một phần không nhỏ trong qúa trình phát triển đó
nh: Vận chuyển hàng hoá, hành khách với khối lợng lớn, đáp ứng nhu cầu vận
18
chuyển trong nớc. Với vai trò của mình ngành đã nhập khẩu khối lợng lớn vật t
máy móc, trang bị kịp thời cho ngành, đồng thời phát huy tính vận chuyển đặc
thù và mà ngành khác không có. Với uy tín mà ngành đạt đợc là niềm tin của
chúng ta có thể tự sản xuất trong nớc đợc.
Trong thời gian tới vấn đề ngành đờng sắt cần quan tâm là hệ thống thông
tin liên lạc của ngành, cần đợc hiện đại hoá và trang thiết bị công nghệ hiện đại
thì mới có thể đáp ứng đợc chủ trơng phát triển. Hiện nay cần phải đợc nâng cấp
và đổi mới nh: biển báo, đèn báo, thông tin trao đổi nội bộ, hệ thống liên lạc
điện thoại, hình thức bán vé... Nếu phát triển tốt mạng giao thông liên lạc có thể
nâng cao chất lợng, độ an toàn, giảm thời gian cho các chuyến chạy.
Nh vậy để giải quyết nhu cầu trang thiết bị ngành trong tơng lai, không có
cách nào khác là phải khai thác đợc số lợng vốn lớn đó là thách thức khó khăn
nhất của ngành. Ngoài ra còn phải nhập khẩu máy móc thiết bị đồng bộ, hiện
đại phù hợp với điều kiện trong nớc. Tăng cờng công tác tổ chức thực hiện nhập
khẩu, giải quyết những khó khăn trong nội bộ ngành, tìm bạn hàng và đàm phán
ký kết hợp đồng. Giảm chi phí quản lý không cần thiết, vận chuyển hàng hoá
nhập khẩu kịp thời để nâng cao hiệu quả nhập khẩu máy móc thiết bị, đáp ứng
nhu cầu phát triển của ngành đờng sắt.
20
Copyright: Tài liệu đại học ©