BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI

Nguyễn Anh Tuấn

NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH MỘT SỐ THAM SỐ VỀ MƯA
GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG THỨC TÍNH LƯU
LƯỢNG THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH THOÁT NƯỚC NHỎ
TRÊN ĐƯỜNG TRONG ĐIỀU KIỆN KHÍ HẬU VIỆT NAM

Chuyên ngành: Xây dựng đường ô tô và đường thành phố
Mã số:

62.58.30.01

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT

Hà Nội, 2014


-1PHẦN MỞ ĐẦU
1. Đặt vấn đề nghiên cứu.
Ngày nay, mạng lưới giao thông ngày càng mở rộng, khu đô thị, khu
công nghiệp phát triển với tốc độ nhanh. Chúng đòi hỏi có công thức tính
toán lưu lượng thiết kế cho công trình thoát nước nhỏ đơn giản, dễ tính
toán và có độ chính xác chấp nhận được.
Trong những thập kỷ gần đây, Việt Nam bị ảnh hưởng nghiêm trọng
của hiện tượng biến đổi khí hậu, làm gia tăng các hiện tượng khí hậu cực
đoan, ảnh hưởng đến chế độ mưa ở nước ta. Do vậy ảnh hưởng đến các
thông số về mưa sử dụng trong tính toán lưu lượng thiết kế công trình
thoát nước nhỏ trên đường Qp. Việc sử dụng các thành quả nghiên cứu

hậu của riêng Việt Nam. Các tham số về mưa nghiên cứu xác định là:
+) Nghiên cứu xác định lượng mưa ngày tính toán Hn,p theo tần suất
thiết kế phù hợp với đặc điểm diễn biến thời tiết ở nước ta hiện nay.
+) Nghiên cứu xác định hệ số đặc trưng htần suất để xác định Hn,p , aT,p ở chương 3 và 4. Được
coi là có tính đại biểu, phản ánh gần đúng với quy luật thay đổi chung
của tổng thể thì thời kỳ lấy mẫu Hngàymax, aTmax phải có được một số năm
thuộc thời kỳ mưa lớn và một số năm thuộc thời kỳ mưa nhỏ liên tiếp
nhau. Ngoài ra, nghiên cứu chu kỳ biến đổi cũng phản ánh sự biến đổi
theo thời gian của Hngàymax, aTmax mà ta cần nghiên cứu, so sánh, làm rõ.

Chương 3: XÁC ĐỊNH LƯỢNG MƯA NGÀY TÍNH TOÁN VÀ
NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH HỆ SỐ ĐẶC TRƯNG HÌNH DẠNG
CƠN MƯA

Hình 2.7: Chu kỳ biến đổi của lượng mưa ngày lớn nhất năm Hngàymax tại
trạm Láng - TP.Hà Nội từ năm 1960 – 2010

3.1. Xác định lượng mưa ngày tính toán theo tần suất thiết kế Hn,p.
3.1.1. Đặt vấn đề.
- Hn,p hiện là thông số mưa được dùng để tính Qp công trình thoát
nước nhỏ trên đường theo TCVN9845:2013 [5], thậm chí nó còn được
dùng để tính Qp% của lưu vực vừa và lớn. Bởi vì trong điều kiện ở nước
ta hiện nay, dữ liệu đo lượng mưa ngày rất phổ biến, phủ đều trên phạm
vi toàn lãnh thổ, đầy đủ và liên tục trong nhiều năm liền.
- Cơ sở dữ liệu Hn,p đầy đủ nhất trong [5] được lập năm 1987, từ đó
đến nay đã trên 25 năm, giá trị Hn,p đã bị thay đổi nhiều do chế độ mưa ở
nước ta bị thay đổi, đặc biệt thay đổi nhiều những năm càng về gần đây

+/ Thời kỳ lớn: (1983 1994), (2007 - 2010).
+/ Thời kỳ nhỏ: (1956

bin i, cú khi t c >= 2 chu k bin i.
2.3.7. Tng quan bin i v giỏ tr v thi im xut hin cựng nhau
ca Hngymax v aTmax.
- So sỏnh bin i v giỏ tr: s dng tiờu chun th so sỏnh h
s bin xut Ki ca Hngymax v aTmax.

- 18 -

Hỡnh 2.9: th so sỏnh bin i v giỏ tr gia Hngymax v aTmax cỏc thi on
tớnh toỏn T = 5 1440ph ti trm Lỏng H Ni t nm 1960 - 2010

- So sỏnh v thi im xut hin trong cựng mt ngy thỏng trong
nm ca Hngymax v aTmax: ỏnh giỏ bng bng mu.
Bng 2.9: Bng mu ỏnh giỏ s trựng lp v thi im xut hin cựng
ngy thỏng trong nm ca Hngymax v aTmax t 5 1440ph ti trm
Lỏng TP. HN t nm 1960 2010, (cựng mu l trựng lp)
TT

Nă m

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

41
42
43
44
45
46
47
48
49
50

1961
1962
1963
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970
1971
1972
1973
1974
1975
1976
1977
1978
1979

2010

*

Hngày
Ngày
thá ng
21 10
9
5
17 8
3
7
24 7
28 10
25 7
14 8
11 6
25 7
12 5
23 8
24 7
7
9
21 9
17 9
15 7
22 9
4
8

31 10
17 7
13 7

Trù ng lặ
p:

a 5'
Ngày
thá ng
15 4
9
5
13 10
1
6
31 7
3
6
9
7
6
6
8
6
3
7
16 9
14 7
27 4

9
5
2
6
15 7
8
7
22 7
7
6
5
6
26 6
3
5
5
9
26 8
15 7
20 7
13 7

a 10'
Ngày
thá ng
15 4
9
5
13 10
1

18 6
25 9
8
7
11 6
27 3
7
5
10 5
2
5
7
7
14 6
19 4
9
5
2
6
15 7
8
7
22 7
7
6
5
6
26 6
3
5

7
10 8
30 6
15 7
17 5
16 9
18 10
6
9
20 7
21 6
18 9
27 7
18 6
25 9
6
8
11 6
27 3
7
5
10 5
2
5
7
7
14 6
16 4
9
5

12 6
3
6
9
7
6
6
8
6
30 8
16 9
22 8
27 4
4
7
15 7
30 6
15 7
17 5
16 9
18 10
6
9
20 7
21 6
18 9
27 7
18 6
28 5
6

15 7
20 7
13 7

a 60'
Ngày
thá ng
30 7
9 5
2 6
13 8
12 6
3 6
9 7
6 6
10 6
30 8
16 9
14 8
24 4
7 9
21 9
17 9
15 7
22 9
1 9
8 8
6 9
20 7
21 6

thá ng
30 8
9 5
17 8
2 6
24 7
3 6
9 7
31 8
1 6
14 5
12 5
22 8
23 7
7 9
21 9
17 9
15 7
22 9
3 8
8 8
4 10
9 8
18 7
10 11
27 7
18 6
28 5
6 8
11 6

27 10
9 7
31 8
1 6
25 7
12 5
22 8
23 7
7 9
21 9
17 9
15 7
22 9
3 8
8 8
4 10
20 8
18 7
9 11
12 9
18 6
28 5
6 8
11 6
27 3
7 5
29 6
29 9
20 5
12 8

22 8
23 7
7 9
21 9
17 9
15 7
22 9
3 8
8 8
4 10
20 8
18 7
9 11
12 9
18 6
28 5
3 10
11 6
31 5
11 6
29 6
29 9
20 5
30 8
4 11
15 8
7 6
15 7
4 10
22 7

22 9
3 8
19 8
20 8
10 7
18 7
9 11
12 9
18 6
25 7
3 10
11 6
20 9
11 6
29 6
29 9
19 5
29 8
4 11
15 8
7 6
14 7
4 10
2 8
7 6
24 5
27 6
27 9
20 11
27 9

3 7
24 7 24 7
27 10 27 10
24 7 24 7
13 8 13 8
10 6 10 6
25 7 25 7
12 5 12 5
22 8 22 8
2 9
2 9
7 9
7 9
20 9 20 9
17 9 17 9
15 7 15 7
21 9 21 9
3 8
3 8
19 8 19 8
20 8 12 6
10 7 10 7
3 10 3 10
9 11 9 11
12 9 12 9
18 6 18 6
25 7 25 7
3 10 3 10
11 6 11 6
19 9 19 9