MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................... I
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................... II
MỤC LỤC ................................................................................................................... III
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT .............................................................................. VIII
DANH MỤC BẢNG ....................................................................................................IX
DANH MỤC HÌNH ...................................................................................................... X
PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................................................ 1
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI ........................................................................... 1
2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ..................................................................................... 2
3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU .................................................................................. 2
3.1. Đối tượng nghiên cứu ........................................................................................... 2
3.2. Đối tượng khảo sát ................................................................................................ 2
4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU ........................................................................................ 2
5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............................................................................ 3
5.1. PHƯƠNG PHÁP THU THẬP SỐ LIỆU ............................................................. 3
5.2. Phương pháp phân tích thống kê mô tả ................................................................ 4
6. TỔNG QUAN TÀI LIỆU LIÊN QUAN .................................................................. 4
7. KẾT CẤU LUẬN VĂN ............................................................................................. 6
PHẦN NỘI DUNG ........................................................................................................ 8
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ
QUẢN LÝ THU, CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ................................................... 8
1.1. NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ................................................................................... 8
1.1.1. Khái niệm Ngân sách nhà nước ......................................................................... 8
iii


1.1.2. Hệ thống ngân sách nhà nước ............................................................................ 9
1.1.3. Vai trò của ngân sách nhà nước ....................................................................... 12
1.2. THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ....................................................................... 13

1.6.1. Các nhân tố khách quan ................................................................................... 35
1.6.1.1. Hệ thống văn bản pháp luật hiện hành về quản lý thu, chi ngân sách nhà
nước ........................................................................................................................ 35
1.6.1.2. Nhiệm vụ điều tiết kinh tế, xã hội trong từng giai đoạn ............................ 36
1.6.1.3. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội ........................................................... 36
1.6.2. Các nhân tố chủ quan ....................................................................................... 36
1.6.2.1. Tổ chức bộ máy quản lý ngân sách nhà nước ........................................... 37
1.6.2.2. Thái độ của đội công chức quản lý ngũ cán bộ ngân sách nhà nước ....... 37
1.6.2.3. Trình độ phát triển kinh tế và mức thu nhập ............................................. 37
1.6.2.4. Hiệu lực công tác kiểm tra, kiểm soát và giám sát tài chính .................... 38
1.6.2.5. Tổ chức công khai tài chính ...................................................................... 38
1.7. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU.............................................................................. 39
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU, CHI NGÂN SÁCH
NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THẠNH PHÚ, TỈNH BẾN TRE ........... 41
2.1. KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA HUYỆN THẠNH
PHÚ, TỈNH BẾN TRE ................................................................................................ 41
2.2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU, CHI NGÂN SÁCH NHÀ
NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THẠNH PHÚ, TỈNH BẾN TRE ..................... 43
2.2.1. Thực trạng công tác quản lý thu, chi Ngân sách trên địa bàn huyện Thạnh Phú
từ năm 2013 đến năm 2016........................................................................................ 43
2.2.1.1. Tình hình thu ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Thạnh Phú giai
đoạn 2013 – 2016 ................................................................................................... 43
v


2.2.1.2. Tình hình chi ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Thạnh Phú giai
đoạn 2013 – 2016 ................................................................................................... 46
2.2.2. Khảo sát thực trạng quản lý thu, chi ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện
Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre ............................................................................................ 49
2.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU, CHI NGÂN SÁCH NHÀ



DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Ký hiệu

STT

Nguyên nghĩa

1

ANQP

An ninh quốc phòng

2

CBCC

Cán bộ công chức

3

GTGT

Giá trị gia tăng

4

HĐND


Ngoài quốc doanh

10

NSĐP

Ngân sách địa phương

11

NSNN

Ngân sách nhà nước

12

NSTW

Ngân sách Trung ương

13

PNN

Phi nông nghiệp

14

QLKT


Xây dựng cơ bản

viii


DANH MỤC BẢNG

Số hiệu bảng

Tên bảng

Trang

Bảng 2.1

Tổng hợp thu ngân sách nhà nước của huyện Thạnh Phú

43

Bảng 2.2

Số liệu chi ngân sách huyện từ năm 2013 – 2016

46

Bảng 2.3

Tổng hợp chi ngân sách nhà nước của huyện Thạnh Phú



DANH MỤC HÌNH

Tên sơ đồ

Số hiệu

Trang

Hình 1.1

Hệ thống các cấp ngân sách nhà nước

11

Hình 1.2

Quy trình nghiên cứu

39

x


PHẦN MỞ ĐẦU
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Ngân sách nhà nước (NSNN) là một trong những công cụ quan trọng trong việc
điều tiết kinh tế vĩ mô. Nhà nước có thể điều tiết vĩ mô nền kinh tế xã hội thành công
khi có nguồn tài chính đảm bảo, điều này phụ thuộc vào việc quản lý các nguồn thu,
chi ngân sách nhà nước. Luật Ngân sách nhà nước năm 2002 là cơ sở pháp lý cơ bản

nước trên địa bàn huyện Thạnh Phú góp phần phát triển kinh tế xã hội của huyện.
- Mục tiêu cụ thể:
+ Hệ thống hoá một số vấn đề cơ bản về ngân sách nhà nước và công tác quản
lý thu, chi ngân sách nhà nước để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thu, chi
ngân sách nhà nước.
+ Đánh giá thực trạng công tác quản lý thu, chi ngân sách nhà nước trên địa bàn
huyện Thạnh Phú để đánh giá những kết quả đạt được, hạn chế và tìm ra nguyên nhân
của những hạn chế.
+ Đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác quản lý thu, chi
ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre trong thời gian tới.
3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Phân tích thực trạng công tác quản lý thu, chi ngân sách nhà nước; trên cơ sở
đó, đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu chi ngân sách nhà nước.
3.2. Đối tượng khảo sát
Bao gồm các Lãnh đạo ngành huyện như: Phòng Tài chính – kế hoạch, Kho bạc
nhà nước, Chi cục Thuế; lãnh đạo các xã, thị trấn; Các cán bộ công chức đang thực
hiện các quản lý thu, chi ngân sách nhà nước.
4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- Giới hạn về nội dung nghiên cứu: Tập trung nghiên cứu những vấn đề về quản
lý thu, chi ngân sách nhà nước.
- Giới hạn về không gian nghiên cứu: Nghiên cứu trong phạm vi huyện Thạnh
Phú, tỉnh Bến Tre.

2


- Giới hạn về thời gian nghiên cứu: Tài liệu tổng quan được thu thập trong giai
đoạn từ năm 2013 đến năm 2016.
5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

8

8 Chọn tất cả

2.1 Ban lãnh dạo

2

2 Chọn tất cả

2.2 Cán bộ

9

9 Chọn tất cả

3

3 Chọn tất cả

3.2 Đội trưởng/ Phó đội trưởng

13

13 Chọn tất cả

3.3 Cán bộ công chức

13


Sử dụng phương pháp thống kê mô tả kết hợp với phương pháp phân tích số
liệu từ kết quả điều tra thu thập số liệu để đánh giá thực trạng công tác quản lý thu, chi
NSNN.
6. TỔNG QUAN TÀI LIỆU LIÊN QUAN
Hiện nay, ở nước ta đã có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến vấn đề
quản lý ngân sách nhà nước. Mỗi công trình nghiên cứu đều có mục đích, đối tượng,
phạm vi nghiên cứu và cách tiếp cận riêng về ngân sách nhà nước. Có thể nêu một số
công trình nghiên cứu tiêu biểu được công bố như sau:
Nguyễn Đình Anh Minh (2012) “Hoàn thiện quản lý thu, chi ngân sách nhà
nước của thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa” [10], trường Đại học Nha Trang.
Luận văn tập trung hoàn thiện cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý thu, chi ngân sách nhà
nước và đề ra các giải pháp để hoàn thiện cơ chế quản lý thu, chi ngân sách nhà nước
của thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.
Nguyễn Thế Anh (2012) “Quản lý ngân sách nhà nước cấp phường trên địa
bàn Quận Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội” [5], học viện Chính Trị - Hành Chính quốc
gia Hồ Chí Minh. Luận văn tập trung hoàn thiện cơ sở lý luận về cơ chế quản lý và
kinh nghiệm quản lý ngân sách phường luận văn cũng phản ánh thực trạng cơ chế
quản lý ngân sách phường và đề ra các giải pháp để hoàn thiện cơ chế quản lý ngân
sách phường của Quận Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội.
Đoàn Công Tâm (2014) “Quản lý ngân sách nhà nước cấp phường ở quận Hà
Đông, thành phố Hà Nội” [12], Luận văn thạc sĩ, Học viện Chính Trị - Hành Chính
quốc gia Hồ Chí Minh. Luận văn làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý ngân
sách cấp phường trên địa bàn quận Hà Đông, thành phố Hà Nội.
Phạm Văn Thịnh (2011) “Hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước
huyện Phù Cát” [13], Đại học Đà Nẵng. Luận văn tập trung làm rõ những cơ sở lý
luận về ngân sách nhà nước, quản lý ngân sách huyện, thực trạng quản lý ngân sách
huyện cho thấy công tác quản lý ngân sách huyện chưa thật sự đáp ứng các quy định
của Luật Ngân sách nhà nước. Luận văn cũng phản ảnh thực trạng công tác quản lý
ngân sách nhà nước những mặt đạt được và hạn chế cần khắc phục từ đó đưa ra một số
4

Hòa, tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2008 – 2012” [19], Đại học Thái Nguyên. Luận văn
nêu lên những tồn tại và hạn chế cụ thể trong các khâu: Lập dự toán thu, chi ngân sách,
về kế toán và quyết toán ngân sách, về chế độ công khai tài chính đối với NSNN, về
5


chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách nhà nước; cho thấy công tác quản lý ngân
sách huyện chưa thực sự đáp ứng được các quy định của Luật ngân sách nhà nước
đồng thời chưa sử dụng ngân sách tiết kiệm, hiệu quả và chưa thực sự thúc đẩy sự phát
triển kinh tế - xã hội của địa phương, nâng cao đời sống nhân dân, những tồn tại hạn
chế cần khắc phục từ đó đưa ra nhóm giải pháp quản lý NSNN trên địa bàn huyện.
Đặng Hồng Bảo (2015) “Giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý ngân
sách nhà nước tại Thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương” [6], Đại học Tài chính – Marketing.
Luận văn này nêu lên các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý ngân sách nhà nước
như: hệ thống pháp luật hiện hành về quản lý ngân sách nhà nước; đặc điểm tự nhiên,
đặc điểm kinh tế - xã hội; tổ chức bộ máy quản lý ngân sách nhà nước; thái độ của đội
ngũ cán bộ công chức (CBCC) quản lý ngân sách nhà nước… Đánh giá thực trạng
công tác quản lý ngân sách tại Thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương giai đoạn 2009 – 2014,
phân tích những thành tựu trong quá trình quản lý ngân sách đã đóng góp tích cực vào
sự phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Bên cạnh đó, xác định những hạn chế gây
khó khăn trong hoạt động điều hành quản lý ngân sách và các nguyên nhân của hạn
chế cả về chủ quan và khách quan. Từ đó đưa ra được các giải pháp nhằm hoàn thiện
công tác quản lý ngân sách nhà nước tại Thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương, đồng thời
góp phần vào xây dựng nền tài chính quốc gia vững mạnh, làm tiền đề vật chất cho
công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta.
Trong các công trình kể trên, các tác giả đã đề cập về phân cấp quản lý ngân
sách nhà nước nói chung và quản lý ngân sách tỉnh, huyện, xã nói riêng tại từng địa
phương. Đặc thù của mỗi địa phương là khác nhau, do đó việc nghiên cứu quản lý
ngân sách cấp xã, huyện có những đặc thù riêng biệt khác nhau với các địa phương
khác. Mặt khác trong từng giai đoạn thì việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi cũng

[5]. Nguyễn Thế Anh (2012), Quản lý ngân sách nhà nước cấp phường trên địa
bàn Quận Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội, Luận văn thạc sĩ, Học viện Chính Trị - Hành
Chính quốc gia Hồ Chí Minh.
[6]. Đặng Hồng Bảo (2015), Giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý ngân
sách nhà nước tại thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương, Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học
Tài chính – Marketing.
[7]. Tô Thiện Hiền (2012), Nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước tỉnh
An Giang giai đoạn 2011-2015 và tầm nhìn đến 2020, Luận án tiến sĩ, Đại học Ngân
hàng Thành Phố Hồ Chí Minh.
[8]. Nguyễn Ngọc Hùng (2008), Giáo trình Quản lý ngân sách nhà nước, Nhà
xuất bản Thống kê, thành phố Hồ Chí Minh.
[9]. Huỳnh Thị Cẩm Liên (2011), Hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà
nước huyện Đức Phổ, Luận văn thạc sĩ, Đại học Đà Nẵng.
[10]. Nguyễn Đình Anh Minh (2012), Hoàn thiện quản lý thu, chi ngân sách
nhà nước của thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa”, Luận văn thạc sĩ, Đại học Nha
Trang.
[11]. Nguyễn Thị Hoàng Oanh (2015), Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý
thu, chi ngân sách nhà nước tại Quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng, Luận văn thạc
sĩ, Đại học Đà Nẵng.
80


[12]. Đoàn Công Tâm (2014), Quản lý ngân sách nhà nước cấp phường ở quận
Hà Đông, thành phố Hà Nội, Luận văn thạc sĩ, Học viện Chính Trị - Hành Chính quốc
gia Hồ Chí Minh.
[13]. Phạm Văn Thịnh (2011), Hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà
nước huyện Phù Cát, Luận văn thạc sĩ, Đại học Đà Nẵng.
[14]. Nguyễn Văn Tuyến (2007), Giáo trình Luật Ngân sách nhà nước, Nhà
xuất bản Tư pháp.
[15]. Ủy ban nhân dân huyện Thạnh Phú (2017), Báo cáo quyết toán ngân sách