Văn hóa ứng xử khi tham gia giao thong
Thông tin về tai nạn giao thông của hai vị giáo sư đầu ngành vừa qua
không chỉ là nỗi đau về sự mất mát quá lớn, mà ở một khía cạnh khác,
lòng tự trọng của chúng ta cũng bị tổn thương.
Một tai nạn do xe máy lạng lách trên đường

Nếu như sự ra đi đột ngột do chấn thương quá nặng của giáo sư – viện sĩ
Nguyễn Văn Đạo, nhà cơ học hàng đầu của VN là sự tổn thất nặng nề
cho chúng ta, thì sự việc GS Seymour Papert thuộc Viện Công nghệ
Massachusetts (Hoa Kỳ) cũng bị tai nạn khi đi bộ trên đường phố Hà
Nội làm cho trong mỗi chúng ta vừa tiếc nuối vừa day dứt, hổ thẹn. Sự
day dứt đó xuất phát từ mục đích tốt đẹp của vị GS này mong muốn đưa
ra một giải pháp có hiệu quả nhằm cải thiện mạng lưới giao thông hết
sức phức tạp và hỗn độn ở VN. Ước muốn tốt đẹp đó chưa được thực
hiện thì ông đã bị ngay cái mà ông muốn cải thiện đó giáng xuống đầu.
Chúng ta cảm thấy xấu hổ vì một đất nước thanh bình, vừa nổi tiếng
trong việc bảo đảm an toàn cho các nguyên thủ quốc gia tham dự Hội
nghị APEC, vậy mà số người chết do tai nạn giao thông còn nhiều hơn
cả tình trạng một đất nước đang có chiến tranh. Tính từ đầu năm đến nay
có gần 11.000 người chết, bị thương 10.000 người do tai nạn giao thông.
Thật là một con số khủng khiếp! Ngoài những lý do về chuyên môn mà
các cơ quan chức năng sẽ phân tích, thì bên cạnh đó phải tính đến
nguyên nhân về nhận thức và văn hóa ứng xử của người tham gia giao
thông ở xứ ta có phần kém cỏi.

Ứng xử kém do thiếu hiểu biết về luật

Không ít người tham gia giao thông vẫn có quan niệm rằng: Khi có va
chạm hoặc xảy ra tai nạn trên đường thì xe ô tô có lỗi so với xe gắn máy;
Xe gắn máy có lỗi so với xe thô sơ; người đi xe có lỗi so với người đi
bộ. Nếu phương tiện cùng loại thì xe nào hiện đại hơn xe đó có lỗi.

Ý thức chấp hành kém

Ở đây phải nói một cách chính xác là một bộ phận người dân tuy đã có
kiến thức nhất định về Luật giao thông nhưng ý thức tự giác chấp hành
chưa cao. Nếu đã nói là luật thì dù trong trường hợp nào cũng cần phải
thực hiện nghiêm túc. Điều này đã không được tôn trọng và duy trì
thường xuyên. Chúng ta vẫn thấy ở các giao lộ tình trạng trật tự chỉ được
chấp hành khi có bóng dáng cảnh sát giao thông. Hoặc các xe ngang
nhiên vượt đèn đỏ khi lái xe thấy giao lộ vắng người. Cái cách “linh
động” lách luật này tạo ra một ý thức thiếu tự giác cho người tham gia
giao thông. Điều này thấy rất rõ trên các xa lộ. Nếu ai đó thấy các lái xe
giữ đúng tốc độ, “ngoan ngoãn” thứ tự đi đúng tuyến qui định thì có thể
khẳng định rằng đằng trước đang có cảnh sát giao thông, bằng không thì
ngược lại. Một tình trạng cũng cần lên án đó là xu thế quá lạm dụng
quyền ưu tiên. Thí dụ việc sử dụng kèn xe quá lố tạo âm thanh náo loạn
không cần thiết của người sử dụng xe cơ giới lưu thông trên đường.

Tất cả những vấn đề trên đã vẽ nên một bức tranh hỗn độn, mất trật tự
trên đường phố. Điều đó đập vào mắt khách nước ngoài một hình ảnh
không đẹp về người VN. Nếu không muốn nói rằng họ sẽ đánh giá
chúng ta kém văn hóa. Một dân tộc đã có truyền thống văn hóa ứng xử
rất văn minh. Đã gây không ít ngạc nhiên và khâm phục cho bạn bè bốn
phương. Chính cách ứng xử đó đã chinh phục được cả những nguyên thủ
quốc gia trước đây đã từng là thù địch thời chiến tranh lạnh. Mà minh
chứng rõ ràng nhất là việc tiếp đón rất trọng thị và tình cảm mà nhân dân
ta đã dành cho các vị khách quí tham dự hội nghị APEC. Trong xu thế
hội nhập thì việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc là điều rất cần thiết,
nhưng cần thiết hơn chính là phải loại trừ ngay những nét văn hóa lạc