BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

…………/…………

……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

LÊ THỊ NGỌC LAN

NĂNG LỰC CÔNG CHỨC QUẢN LÝ CÁC
PHÒNG CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN
CẤP HUYỆN TỈNH QUẢNG BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ CÔNG

THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

LÊ THỊ NGỌC LAN


LỜI CẢM ƠN
Để thực hiện và hoàn thành đề tài luận văn này tôi đã nhận được
nhiều sự hỗ trợ, giúp đỡ và tạo điều kiện từ nhiều cơ quan, tổ chức và
cá nhân.
Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc tới PGS.TS Nguyễn Thị
Hồng Hải đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ tạo điều kiện cho tôi trong suốt
quá trình nghiên cứu và hoàn thành bản luận văn này.
Tôi xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc tới Ban Lãnh đạo Học viện Hành
chính Quốc gia, tập thể Lãnh đạo và cán bộ Phòng Đào tạo Sau Đại học,
cùng toàn thể quý thầy cô giáo.
Tôi xin chân thành cảm ơn Sở Nội vụ, Cục Thống kê Quảng Bình,
UBND các huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh Quảng Bình đã tạo điều kiện
cho tôi trong việc khảo sát, thu thập số liệu phục vụ quá trình nghiên cứu và
hoàn thiện luận văn này.
Thừa Thiên Huế, ngày

tháng

Học viên
Lê Thị Ngọc Lan

năm 2017


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ......................................................................................................... 1
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CÔNG CHỨC QUẢN LÝ
CÁC PHÒNG CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP
HUYỆN ........................................................................................................... 12
1.1. Công chức quản lý các phòng chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp

Quảng Bình ..................................................................................................... 47
2.2. Khái quát về đội ngũ công chức các phòng chuyên môn thuộc Ủy ban
nhân dân cấp huyện tỉnh Quảng Bình ............................................................. 48
2.2.1. Các các phòng chuyên môn thuộc UBND dân cấp huyện .................... 48
2.2.2. Đội ngũ công chức quản lý các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp
huyện ............................................................................................................... 50
2.3. Phân tích thực trạng năng lực công chức quản lý các các phòng chuyên
môn thuộc UBND cấp huyện .......................................................................... 52
2.3.1. Thực trạng năng lực của công chức quản lý các phòng chuyên môn
thuộc UBND cấp huyện thông qua các yếu tố cấu thành năng lực ................ 52
2.3.2. Thực trạng năng lực của CCQL các các phòng chuyên môn thuộc
UBND cấp huyện thông qua kết quả thực thi công vụ .................................... 61
2.4. Đánh giá chung thực trạng năng lực của CCQL các phòng chuyên môn
thuộc UBND cấp huyện .................................................................................. 64
2.4.1. Ưu điểm ................................................................................................. 64
2.4.2. Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế .................................................. 66
Chương 3: QUAN ĐIỂM VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG
LỰC CỦA CÔNG CHỨC QUẢN LÝ CÁC PHÒNG CHUYÊN MÔN
THUỘC UBND CẤP HUYỆN TỈNH QUẢNG BÌNH .................................. 73
3.1. Quan điểm nâng cao năng lực của công chức quản lý các phòng chuyên
môn thuộc UBND cấp huyện tỉnh Quảng Bình .............................................. 73
3.1.1. Nâng cao năng lực của công chức quản lý các phòng chuyên môn là
một nhiệm vụ trọng tâm trong công tác cán bộ của Đảng bộ tỉnh Quảng Bình73
3.1.2. Nâng cao năng lực của CCQL các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp
huyện cần gắn liền với mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
trong giai đoạn 2015-2020.............................................................................. 75


3.1.3. Nâng cao năng lực của công chức quản lý các phòng chuyên môn thuộc
UBND cấp huyện là nhiệm vụ thường xuyên, đòi hỏi được tiến hành đồng bộ

CNH - HĐH

Công nghiệp hóa - hiện đại hóa

3

HCNN

Hành chính nhà nước

4

QLNN

Quản lý nhà nước

5

UBND

Ủy ban nhân dân

6

XHCN

Xã hội chủ nghĩa


DANH MỤC CÁC BẢNG SỬ DỤNG TRONG LUẬN VĂN

Công chức chuyên môn đánh giá các kỹ năng của CCQL các
phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện trong thực thi công
vụ..............................................Error! Bookmark not defined.
Công chức quản lý các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp
huyện tự đánh giá bản thân về các kỹ năng trong thực thi công
vụ..............................................................................................92
Tổng hợp số liệu điều tra về kỹ năng của CCQL các phòng
chuyên môn thuộc UBND cấp huyện trong thực thi công vụ . 93
Số liệu điều tra công chức chuyên môn đánh giá về thái độ
thực thi công vụ của CCQL các phòng chuyên môn thuộc
UBND cấp huyện ..................................................................... 94
Số liệu điều tra của Công chức quản lý tự đánh giá bản thân về
về thái độ thực thi công vụ....................................................... 94
Tổng hợp số liệu điều tra về thái độ thực thi công vụ của CCQL
các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện ....................94
Đánh giá kết quả công tác của CCQL các phòng chuyên môn
thuộc UBND cấp huyện ........................................................... 62


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ SỬ DỤNG TRONG LUẬN VĂN
Biểu đồ 2.1: Công chức quản lý các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp
Huyện tỉnh Quảng Bình phân theo độ tuổi ............................51
Biểu đồ 2.2. Trình độ ngoại ngữ của công chức quản lý các phòng chuyên
môn thuộc UBND tỉnh Quảng Bình .....................................57


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt coi trọng công tác cán
bộ và luôn đặt nó lên vị trí hàng đầu trong xây dựng Đảng và chính quyền nhà

chống những biểu hiện thờ ơ, coi thường, lơ là trước những đòi hỏi của nhân
dân, chống phương pháp làm việc bàn giấy hình thức, làm việc hoàn toàn
không phù hợp với bản chất nhà nước XHCN. Đội ngũ công chức cần phải
thể hiện vai trò của mình thông qua làm việc một cách cụ thể, chu đáo, trung
thực và giải quyết nhiệm vụ chuyên môn một cách khẩn trương, nhanh chóng;
tuyệt đối không được để xảy ra tình trạng giải quyết công việc tắc trách, vô tổ
chức mà phải được tổ chức làm việc có uy tín, điều hành, giải quyết kịp thời,
chính xác mọi yêu cầu chính đáng của nhân dân. Ở mỗi cơ quan, tổ chức công
chức phải “xúc tiến tiến trình chung của công việc, không được làm cho nó trì
trệ”.
Trong hoạt động hành chính, công chức phải chủ động hoàn thành tốt
mọi nhiệm vụ được giao và chống lại sự quan liêu, đùn đẩy trách nhiệm; phải
giữ vững mối quan hệ với quần chúng, thu hút quần chúng tham gia ngày
càng đông đảo vào công tác quản lý. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, người cán
bộ công chức không chỉ có tài mà còn phải có đức, Người quan niệm rằng
người cán bộ, công chức có tài mà không có đức thì như cây không rễ và
thường gây ra những tai hại không nhỏ. Ngược lại, nếu chỉ có đức mà không
có tài thì chẳng khác nào ông bụt ngồi ở trong chùa. Đạo đức luôn giữ vị trí
hàng đầu, cơ bản, quyết định nhân của người cán bộ, công chức. Trong bất cứ
hoàn cảnh nào người cán bộ, công chức cũng phải đặt của nhân dân, của Đảng
và nhà nước lên trên hết.
Kế tục những tư tưởng lớn lao về vai trò của đội ngũ công chức trong
nền hành chính, từ khi thực hiện công cuộc đổi mới đất nước, Đảng ta luôn
2


khẳng định tầm quan trọng của đội ngũ công chức. Để đảm bảo hiệu lực, hiệu
quả của nền hành chính trên các lĩnh vực thì nhất thiết phải xây dựng được
đội ngũ công chức quản lý giỏi về chuyên môn, kinh nghiệm, có phẩm chất
chính trị và cách mạng, hiểu biết về quản lý hành chính. Nắm vững được yêu

cầu công việc và yêu cầu phát triển của tỉnh Quảng Bình.
Hiện nay, trong bối cảnh tỉnh Quảng Bình đang tiếp tục đẩy mạnh cải
cách hành chính, đội ngũ công chức quản lý các phòng chuyên môn thuộc
UBND cấp huyện là hạt nhân, là yếu tố bảo đảm cho bộ máy HCNN ở cấp
huyện hoạt động có hiệu lực, hiệu quả. Việc xây dựng đội ngũ công chức
quản lý các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện có phẩm chất đạo đức
tốt, có năng lực đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ mà Đảng bộ và nhân dân tỉnh
giao phó là hết sức quan trọng và cần thiết. Bởi nâng cao năng lực quản lý của
đội ngũ công chức lãnh đạo, quản lý là yêu cầu bức thiết của mọi cơ quan, tổ
chức khi gặp khó khăn về nguồn cán bộ bố trí các chức danh Trưởng, Phó
Trưởng phòng cấp huyện, hệ quả là khuyết các chức danh theo quy định cơ
cấu hoặc là bố trí người không đủ tiêu chuẩn về năng lực từ đó dẫn đến hiệu
quả công việc thấp, ảnh hưởng đến việc thực hiện chức năng tham mưu,
QLNN.
Để đánh giá được thực trạng năng lực quản lý và thực thi công vụ của
đội ngũ công chức quản lý các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện,
tìm ra những điểm mạnh, điểm yếu; đặc biệt là những nguyên nhân, hạn chế;
từ đó, xây dựng những giải pháp cơ bản để nâng cao năng lực thực thi công
vụ của công chức quản lý ở các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện,
đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt
động của cấp huyện trong giai đoạn hiện nay, là vấn đề mang tính cấp thiết.

4


Từ những lý do trên, tôi chọn đề tài “Năng lực công chức quản lý các
phòng chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân cấp huyện tỉnh Quảng Bình”
làm Luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ, chuyên nghành Quản lý công.
Đề tài tập trung đi sâu nghiên cứu lý luận, đánh giá thực trạng, đề xuất
những giải pháp với mong muốn góp phần nâng cao năng lực công chức quản

hoạt động của tổ chức hành chính nhà nước”, “Tạo động lực làm việc cho
cán bộ, công chức nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức hành chính
nhà nước”. Trong bài viết “Một số vấn đề phát triển năng lực của cán bộ,
công chức”, tác giả đã đi sâu nghiên cứu làm rõ hơn về lý luận năng lực và cơ
sở hình thành năng lực của CB, CC. Đồng thời, tác giả đã nêu rõ vấn đề về
phát triển năng lực cho CB, CC như vấn đề cần phải nhận biết được những
năng lực đã có (năng lực hiện tại), xác định được năng lực cần có, thông qua
đó xác định những năng lực cần lĩnh hội, phát triển. Từ đó đưa ra một số biện
pháp phát triển năng lực CB, CC phù hợp với môi trường HCNN.
Tác giả Nguyễn Thị Tâm, “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp
huyện các tỉnh miền Trung đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính hiện nay”,
Đề tài khoa học cấp Bộ 2009 - 2010, mã số B.3.09 - 02. Tác giả đã nêu lên
một số vấn đề về lý luận và thực tiễn của việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công
chức cấp huyện ở một số tỉnh duyên hải miền Trung từ đó đề ra một số giải
pháp nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp huyện đáp ứng yêu cầu
cải cách hành chính hiện nay.
Tác giả Thang Văn Phúc và Tác giả Nguyễn Minh Phương: Xây dựng
đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng đòi hỏi của Nhà nước pháp quyền xã hội
chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân, Đề tài khoa học cấp nhà nước 2001 - 2005,
mã số KX.04.09. Đề tài đã hệ thống hoá, đánh giá đặc điểm và thực trạng của
đội ngũ cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị ở nước ta từ Trung ương
đến cơ sở, đưa ra luận chứng cơ sở lý luận - thực tiễn xây dựng đội ngũ cán
6


bộ, công chức. Từ đó đề xuất các kiến nghị, giải pháp xây dựng đội ngũ cán
bộ, công chức đáp ứng đòi hỏi Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của
dân, do dân, vì dân.
Tác giả Thang Văn Phúc, Tác giả Nguyễn Minh Phương, Nguyễn Thu
Huyền: Hệ thống công vụ và xu hướng cải cách của một số nước trên thế giới,

phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện tỉnh Quảng Bình.
- Phân tích thực trạng năng lực của công chức quản lý các phòng
chuyên môn thuộc UBND cấp huyện tỉnh Quảng Bình, đánh giá những ưu
điểm, hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế.
- Đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao năng lực của công
chức quản lý các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện tỉnh Quảng
Bình.
4. Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là năng lực của công chức quản lý các
phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện, tỉnh Quảng Bình.
Khách thể nghiên cứu: Công chức quản lý các phòng chuyên môn
thuộc UBND cấp huyện, tỉnh Quảng Bình, bao gồm Trưởng, Phó trưởng
phòng trong các phòng chuyên môn tương đương thuộc UBND cấp huyện
tỉnh Quảng Bình.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Luận văn nghiên cứu năng lực của công chức quản lý
các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện tỉnh Quảng Bình thông qua
các yếu tố cấu thành năng lực và kết quả thực thi công vụ.
- Về thời gian: Từ năm 2013 đến năm 2016.
- Về không gian: Các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện tỉnh
Quảng Bình (gồm 08 đơn vị hành chính).
8


5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
5.1. Phương pháp luận
Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở các quan điểm, đường lối, chủ
trương, chính sách của Đảng, hệ thống văn bản pháp quy của nhà nước về
công chức quản lý các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện.

Bên cạnh các phương pháp chủ yếu trình bày ở trên, luận văn còn sử
dụng các phương pháp như thống kê toán học, phương pháp tổng hợp, so
sánh, suy luận.
Ngoài ra, trong quá trình nghiên cứu, luận văn có sử dụng và kế thừa
kết quả nghiên cứu của các công trình nghiên cứu đã thực hiện trong nước có
liên quan để làm sáng tỏ vấn đề mà mục đích nghiên cứu đã đề ra.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Ý nghĩa lý luận
Luận văn đã hệ thống hóa, phân tích và làm rõ một số vấn đề lý luận về
năng lực của công chức quản lý các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp
huyện như: đưa ra những nhân tố, tiêu chí cấu thành năng lực, làm rõ các yếu
tố tác động đến năng lực của công chức quản lý các phòng chuyên môn thuộc
UBND cấp huyện, những yêu cầu khách quan phải nâng cao năng lực của
công chức quản lý các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện trong giai
đoạn hiện nay, xây dựng khung tiêu chuẩn năng lực công chức quản lý các
phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
- Luận văn đề xuất một số nhiệm vụ, giải pháp có giá trị tham khảo cho
các nhà quản lý, lãnh đạo ở Quảng Bình trong xây dựng chính sách, kế hoạch
chương tình nhằm nâng cao năng lực của công chức trong các phòng chuyên
môn thuộc UBND tỉnh Quảng Bình, từ đó xây dựng đội ngũ công chức lãnh

10


đạo, quản lý bảo đảm đủ số lượng, có cơ cấu hợp lý và nâng cao chất lượng
thực thi công vụ.
- Những số liệu và kết luận của đề tài góp phần làm rõ thực trạng,
những ưu điểm mạnh, hạn chế, nguyên nhân của hạn chế về năng lực của
công chức quản lý các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện tỉnh

UBND cấp huyện, cần phải hiểu một số khái niệm liên quan như công chức,
công chức phòng chuyên môn và công chức quản lý các phòng chuyên môn
cấp huyện.
- Khái niệm công chức
Thuật ngữ công chức ra đời ở các nước tư bản phương Tây vào khoảng
thế kỷ XIV. Từ đó đến nay, thuật ngữ công chức đã được sử dụng phổ biến ở
nhiều quốc gia trên thế giới để chỉ những người giữ công vụ thường xuyên
trong cơ quan tổ chức nhà nước [38; tr.54]. Nội dung của thuật ngữ công chức
phụ thuộc rất nhiều vào đặc điểm chính trị, kinh tế xã hội của từng giai đoạn
lịch sử cụ thể ở mỗi quốc gia trên thế giới.
Theo Luật Cán bộ công chức số 22/2008/QH12, khái niệm công chức
được định nghĩa như sau:
Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào
ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà
nước, tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ
quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân
chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an
nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy
lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt
12


Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự
nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối
với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập
thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy
định của pháp luật.
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, công chức có nhiều điểm khác
biệt với các nước, đó là; công chức không chỉ bao gồm những người làm việc
trong hệ thống cơ quan HCNN, mà còn bao gồm cả những người làm việc cho

HCNN, thực hiện chức năng chấp hành và điều hành của cơ quan HCNN.
Hoạt động của công chức hành chính là nhằm thực thi pháp luật, đưa pháp
luật vào đời sống, nhằm bảo đảm an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội;
quản lý, sử dụng có hiệu quả nguồn tài sản chung và ngân sách nhà nước, phát
triển và ổn định kinh tế - xã hội; bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của công
dân. Đây là đặc điểm riêng để phân biệt hoạt động của công chức các phòng
chuyên môn thuộc UBND cấp huyện nói riêng và công chức HCNN nói chung
với hoạt động tư pháp, lập pháp.
Thứ hai, công chức các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện hoạt
động nhân danh Nhà nước, được sử dụng quyền lực nhà nước, hoạt động của họ
được bảo đảm bằng Nhà nước. Hoạt động của công chức các trong các cơ quan
này diễn ra thường xuyên, liên tục và mang tính phức tạp. Công chức trong các
phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện được trao quyền để thực thi công
vụ, đồng thời, họ có bổn phận phục vụ xã hội, công dân và các tổ chức, họ phải
chịu trách nhiệm trước pháp luật về hoạt động của mình.
Thứ ba, công chức các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện được
trả lương từ ngân sách nhà nước, tùy theo ngạch, bậc và vị trí việc làm, công
chức được hưởng tiền lương tương ứng khi tham gia hoạt động công vụ, đồng
thời được Nhà nước đảm bảo các điều kiện cần thiết để thực thi công vụ.
14


Cũng giống công chức nói chung, công chức các phòng chuyên môn
thuộc UBND cấp huyện được phân chia thành 02 loại, công chức giữ chức vụ
quản lý và công chức không giữ chức vụ quản lý.
Luận văn này không nghiên cứu năng lực của công chức các phòng
chuyên môn cấp huyện nói chung mà chỉ tập trung nghiên cứu năng lực của
nhóm công chức giữ chức vụ quản lý trong các phòng chuyên môn cấp huyện.
- Khái niệm công chức quản lý các phòng chuyên môn thuộc UBND
cấp huyện