I H C THÁI NGUYÊN
I H C NÔNG LÂM
---------------------

HOÀNG TH

Y

tài:
NG D NG CÔNG NGH GIS
NG S

D

N TR NG VÀ
D NG HUY

T NH CAO B

N 2010-

KHÓA LU N T T NGHI

IH C

H
o
Chuyên ngành

: Chính quy
: Qu

KHÓA LU N T T NGHI

H
o
Chuyên ngành
L
Khoa
Khóa h c
Gi
Khoa Qu n lý Tài nguyên

IH C

: Chính quy
: Qu
: Qu n lý tài nguyên
: 2011 2015

ng d n: Ths. Nguy

u

i h c Nông lâm Thái Nguyên


i

L IC

- 2020


ng huy
c hoàn

Em xin chân thành g i l i c
ng viên em trong su t quá trình h c t p và nghiên c u.

b n thân còn h n ch và th i gian có h
u làm quen v i
th c t
u nên trong khoá lu n không th tránh kh i nh ng sai
sót. Em r t mong nh
cs
n c a các th y cô và b
khoá lu n
t t nghi p c

c hoàn ch nh và sâu s

Em xin chân thành c

Sinh viên th c hi n

Hoàng Th

y


ii


............................................ 41
.. 41
.................................. 43
........................................................ 44
........................................ 44
....................................... 45
Hình 4.11

.............................................. 46
..................................................... 48
........................................ 49
.... 51
.................... 52
...... 53
........................................ 55
............................................................ 55
........................................................................ 56
............................. 58


iv

DANH M C CÁC T

VI T T T

GCN
GIS

GPS

.................................................................................. 4
........................................................................................... 4
........................................................................................ 4
15
.................................................... 15
.................................................... 17

:
......................................................................................................................... 19
......................................... 19
.................................................................... 19
............................................................ 19
..................................... 19
....................................................... 20
................................................................................................... 20
4:

............................. 22
-

.............. 22

................................................................................. 22
............................................................................ 24


vi

-


............................................................................ 64


1
Ph n 1
M

1.1.

U

TV
t b ph n h p thành quan tr ng c

ng s ng, không ch

là tài nguyên thiên nhiên mà còn là n n t

ch c ho

t , xã h i, không ch

u s n xu

th thay th trong s n xu t nông- lâm nghi p. Chính vì v y s
là h p thành c a chi

ng kinh
c bi t không


mang tính toàn c u. Th c ch t m

v

n

p lý, xây d ng m t n n nông nghi p s ch, s n xu t ra

nhi u s n ph m ch
v

b ov

i hi u qu xã h

t
i hi u qu kinh t ,

ng.

Vi t Nam, t i các khu v c trung du mi n núi, di
còn khá nhi u, kh

d ng

r ng di n tích là r t l

c thâm

canh, s d ng, áp d ng các ti n b khoa h c k thu t vào s n xu t, nh

d cl

dân trí còn th p, trên

th c t v n còn x y ra tình tr ng khai thác b t h
gi i quy t v
s d

t

a

ng s d ng h

d ng
này c n ph

c tr ng
d

u này có


2
ý

n trong vi c c i t

kinh t - xã h



i g p r t nhi u khó

n trong v

a hình ph c t p, thành ph n dân s ch y u là dân

h cv

c

hát tri n t ng

dân trí còn th

Hi n nay huy

c

c bi t là th c

hi

p trung nghiên c u v

v

s d

th

d

ng s

cho vi c s d

nông nghi

t hi u qu và lâu b n, xây d ng m t n n

u b c thi t trong phát tri n nông nghi p nông thôn

c ta hi n nay nói chung và huy
th c t
ng d n Ths. Nguy

cs

riêng.
ng ý c a ban giám hi

is

Hi u, em ti n hành nghiên c

n tr

ng s d

tài

có k ho ch khai thác và s d ng vào các m
ng khai thác, s d
d

t

t

p.
d

quy ho ch s

n

1.2.3 Yêu c u
- Các ngu n s li u, tài li u

u tra, thu th

a bàn nghiên c u ph i

, chính xác, khách quan, phù h p v i n i dung nghiên c u.
-

nghiên c u phù h

t hi u qu nh t trong quá trình th c

hi n nghiên c u

c vào th c ti n
- Nâng cao kh

pc

u tra, thu th p và x lý thông tin c a sinh

tài.
- Nâng cao ki n th c, k

và rút ra nh ng kinh nghi m th c t ph c v

cho công tác nghiên c u sau này.
- Nâng cao kh
-B
1.3.2.

h c t p, nghiên c u và tìm tài li u.
u cho h c t p.

a trong th c ti n
n tr ng s d

nh ng gi i pháp s d

t hi u qu cao và b n v ng.

d ng t

xu


CP ngày 15/09/20

2.1.1
- Ngh nh s
v thi hành Lu
2.1.2.

-

a chính ph

lý thuy t

2.1.2.1. Khái ni m v
t là ngu n tài nguyên vô cùng quý giá mà thiên nhiên ban t ng cho con
i sinh ra trên m

t, s ng và l n lên nh vào các s n ph m t

t nhi u khái ni

u

tiên c a h c gi
c ut

cl
t,



ng xung
cc

hoàn ch nh khái ni m v

c

t nêu trên

ng và c ng s , 1999) [5].

Theo Lu

[ 7] c

c C ng hòa xã h i Ch
u s n xu

uc

ng s ng,

s , kinh t

t Nam

c bi t, là thành ph n quan tr ng

a bàn phân b

d ng lâu dài (Lu

-

, 1993) [9].

d ng bao g m các lo

d ng (Lu

nh m

, 2003) [8].
u 6 Ngh

nh s

-CP [3]

d ng làm 3 lo i:
+

tb

d ng;

t

d ng;
ng cây.


nhi m phèn nhi m m n và các ch t hóa h

d ng.
ng r a trôi,
ch it


6
ho

ng công nghi p hay ch t b o v th c v t.

và các ch

ng có giá tr , nhi

t di hàng tri u t n mùn

ã

(Tôn Th t Chi u, 1995) [2].
Theo Nguy

ng (1995) [1]

d ng có các ngu n g c hình

thành khác nhau:
- Hình thành do

n xu t.
- Hình thành do h u qu

tm

ph c h i ho c do b ô nhi m b i các ch t th i t ho
- Hình thành do h u qu chi

td c

c nhi

u ki n t nhiên, kinh t
-

ng công nghi p.

l

Theo (FAO 1987) [14] t ng k t

c

t hóa h

t b m t kh

n xu t do xói mòn và

i m có liên quan t i nh ng v


- Các v

ng kém, manh mún d
ng l n t

v kinh t xã h
d

t

n tình
t.

n làm tang di n

c bi t là s

là m t s c ép l
uv s

pháp s d

c a

t d c không h p lý,

iv i

ng. Các bi n


ng Vi t Nam (2013) [19]:

t do: Hình th

v td

t ph bi n

n tình tr

vùng núi là th rông súc

ng c , cây c i, phá h

cho nhi u cánh r

y d n bi n thành nh ng tr ng c

b xói l , trai c ng.
- Ch n cách tr

h i m t cách tr ng khác

nhau, ch n và áp d ng các bi n pháp k thu t làm h

n nhi

thành hoang hóa.
Vi n Quy ho ch và Thi t k Nông nghi p (1993) [11]

n xu t: Vi c canh tác d a vào qu

ng nông

s n b ng cách m r ng di n tích v
l c h u ch y u d
-

v t ch t - k thu t

phì t nhiên c

t tác h i không nh .

d

ra tình tr

k thu t

c ta x y
t ph bi n.

-

d ng hình thành do khai thác lâm s n b a bãi: Hi n nay các khu

r ng t nhiên c a Vi

S d

nông nghi p, là các h sinh thái nhân t
ng c

s n xu t
i t o ra.

H sinh thái nông nghi p là m t h th ng các h sinh thái ph
, các khu r ng lâm nghi

ng ru ng

ng c

ng ru ng là là thành ph n trung tâm quan tr ng
c a h sinh thái nông nghi p. H sinh thái nông nghi p bao g
nông tr i và h p tác xã.

ng,

H sinh thái nông nghi p là m t h
n v thành
ph
ng nh t v c u trúc, cho nên nó kém b n v ng, d b phá v ; hay nói
cách khác, h sinh thái nông nghi p là m t h
ng. B i v y, các
h sinh thái nông nghi
c duy trì trong s
ng xuyên c a con
o vêh h
o ra và cho là h p lý. N u không

nông nghi p Trung du mi n núi phía B c Vi t Nam: (Lê Tr ng Cúcvà cs, 1990) [4].
S d
S d
iv

ng phát tri n b n v ng
t là h th ng các bi n pháp nh

u hòa m i quan h gi a

i trong quá trình s d

t là: S d

t


9
t cách khoa h c h p lý. M
d ng t i

t ra trong quá trình s d

u qu toàn b qu

t là: S

t c a Qu c gia, nh m ph c v phát tri n

n n kinh t qu c dân và phát tri n xã h i, vi c s d


- Cung c p lâu dài vi c làm,
cho m

s

thu nh

u ki n s ng, làm vi c t t

i tr c ti p làm nông nghi p.
-

ng kh

nhiên và kh
v ch c

tài nguyên thiên

n xu t c a các ngu n tài nguyên tái t
a các chu k sinh thái

b ns

i c a các c

nhi

n xu t c


t

c 3 yêu c u:

Vi t Nam m t lo i hình s d

c


10
- B n v ng v m t kinh t : Cây tr ng cho hi u qu kinh t
M t h b n v ng ph
V ch

c ch p nh n.

u t trên bình quân vùng.

ng s n ph m ph

t tiêu chu n tiêu th t

c và xu t kh u tùy m c tiêu a t ng vùng.
- B n v ng v xã h i

mb

i s ng, phát tri n xã h i.



cc

ng ng h .

t ph

cb ov

n s thoái hóa và b o v

c

ng sinh thái.

c th hi n b ng s gi m thi u ch

tm

i

m c cho phép.
Mu

n b t bu c s qu n lý b n v ng càng b n ch t.

Ba yêu c u b n v
hi n nay, thông qua s
ng s d
S d


m s xu

t hi u

ng hóa s n ph m trong
t.

- Chuy
i h th ng cây tr
ng s n xu t hàng hóa trong các h
là khuy n khích các h ra s
phát tri mô hình
canh tacs m i ng d ng nhanh nh ng ti n b khoa h c
t và qu
không ng ng nâng cao hi u qu và t su t hàng hóa trong m
di n tích.


11
- Chuy

i h th ng cây tr

ib v

d ng h th ng nông nghi p b n v

c.


ng s ng c

i, c a các sinh

v t.
2.1.2.2. H th

a lý

a) Khái ni m v GIS
H th

a lý (Geographic Information System

công ngh máy tính t ng h p, tuy m i ch

i vào th p niên 70 c a th k

c ng d ng r ng kh p trên toàn th gi
trong nhi

GIS) là m t

c khác nhau. T các thong tin b

ta có th d dàng t o ra các lo i b

c

c ng d ng

a lý và các th t c c

i s d ng

, qu n lý, x lý phân tích và hi n th các
gi i quy t các v

cho các m

t ng h p thông tin
n quan tr ng nh t là

i s d ng, nhân t

u hành ho

ng c a h th ng GIS.

Các ph n m m GIS phát tri n trên n n t ng c a các ti n b công ngh máy
tính,
ng d
d

h a máy tính, phân tích d li u không gian và qu n lý d li
u tiên

Cana

t và hoang dã. T nh


b) Các thành ph n c a GIS
T t c các h th
v

c c u t o b i các b ph n nh

c c u t o b i nh ng b ph

cc ut ob i3

b ph
+ H th ng máy tính
+C

a lý

+C

i.
th ng máy tính là ph n c ng, ph n m m có tác d ng ti p nh n

phân tích và trình di n két qu . D li
bao g m các thông tin b

a lý là thông tin v b m

, nh v tinh,

t


c l p ho c liên k t m ng.

- Ph n m m: Ph n m m GIS cung c p các ch
thi

n chính: ph n

c n

a lý.

- D li u: Có th coi thành ph n quan tr ng nh t trong m t h GIS là d li u.
Các d li

a lý và d li u thu c tính liên quan có th

h p ho

c mua t nhà cung c p d li

i s d ng t t p
i. H GIS s k t h p d li u


13
không gian v i các ngu n d li u khác, th m chí có th s d ng h qu n tr
d li u

t ch


GIS là m t công c
ng th c trên trái

l pb

và phân tích các s v t, hi n

t. Công ngh GIS k t h

d li u thông

ng và các phép phân tích th ng kê, phân tích không gian.
Vi c áp d ng công ngh
nh

c dài: T h tr l p b

c d li

n

(CAD mapping) sabg h th ng tho

a

n nay cùng v i vi c tích h p các khái ni m c a công ngh thông tin
c chuy n t cách ti p c

d li u


c t i tri th

a lý.

phân tích t

ng

là m

u

thông tin khác.
t quan tr ng.
i s d ng t ch c,


14
ng d ng c a GIS trong các ngành: Vì GIS thi t k

t h thông chung

qu n lý d li u không gian nó có r t nhi u ng d ng trong quy ho
ng t

và

, qu n lý nhân l c, nông nghi p,

u hành h th ng công ích, l trình, nhân kh u, b

gi y.

t:
ng lo i hình s d

t, mã

ph c v quy ho

t.

2.1.2.3 Ph n m m ArcGIS
a) Gi i thi u v ph n m m ArcGIS
ArcGIS là m t h th ng ph n m m cung c p m t gi i pháp t ng th v h
th

a lý, bao g m nhi

t ch c t nh ng ng

p ng nhu c u cho m i

is d

n h th ng có tính toàn c u.

và qu n lý d li
li

a lý


a lý là dùng points,

c bi u di

tb m t
và

y. M i ô nh ch a m t giá tr có th


15
bi u di n cho m t giá tr
tinh, nh quét dù

c. D li u raster g m các lo i nh (hàng không, v

s hóa, làm n n) và grid (

phân tích và l p mô hình).

- TIN models: Trong m t mô hình m ng các tam giác b
c bi u di

ng, th gi i

i d ng m t tam giác k t n i v

m v i giá tr x,


VI T NAM

t trên th gi i

d ng trên th gi

nay v n

chính xác do còn liên quan t i các tác nhân hình thành, kh

li u th ng kê m t cách
d ng c a chúng.

Theo tài li u nghiên c c a FAO (1997) [13] ph n l n di n tích
tr c t p trung

i

các khu v c B c M
u nghiên c u v s d

Nghiên c u:
t b n v ng t

t tr

ng h th

t trên th gi i:
qu n lý tài nguyên

c i thi n ch

a lý v i các quy trìn

ng c a các quy

d

t b n v ng và

qu n lý (BO Nuga, 2001)[16].
Nghiên c u c a nhóm tác gi Yaw A, Twumasi và Edmund C. Merem,
(2005) [25]. V
phát tri

tài:
t

ng d ng GIS trong qu

t: Các m t ch

Trung Mississippi t 1987-

hi n nay v kh

Do

ng c



nghi m Khoa h

ih

Qu c. D a trên các d li u vi

thành ph

ng

s n xu t các m t hàng th c ph m, có

nh ng lo ng i r ng t l

phân tích s

ng cao

i gian và phân tích GIS, bài vi t này

i và m r
ng H i. Tác gi

phát tri n kinh t xã h

th

rung Qu c, Trung



và s d

các ngành công nghi p,
th

t thông tin v trí và phát tri n

giáo d c, nhà , c

c, d ch v

c, vv. Các nghiên c u hi

v t ch t, h

n vi c ngo i ô Boduppal

và Pirzadiguda t i thành ph Hyderabadc a bang Andhra Pradesh
Nghiên c u:

ng d ng GIS qu

Paolo RONZINO (2011) [20]
c chuy

tài nói v

c a tác gi



Vi t Nam

c khai kh

khác nhau, song song v i v

ph c v cho nhi u m
d

c m r ng,

i trong qua trình canh tác ch
nh n th c t i ch

.

t t ng quan v

nhau,phân tích và mô hình hóa các hi
m

c áp d ng

t, d n làm m

di n tích mà không
n xu t c

u


t. (T p chí tài chính, 2013) [21].
Song song v
nh s

u tra nghiên c
m phân b và nghiên c

t nói chung; vi c
m vi