TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
**********

TRẦN THỊ VINH

VẤN ĐỀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG Ở
NÔNG THÔN TỈNH HƯNG YÊN TRONG
GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Chuyên ngành

: Kinh tế chính trị

Mã số

: 603101

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ

Giảng viên hướng dẫn : TS. Ngô Văn Lương


H NI - 2010
LI CAM OAN

Tụi xin cam oan: õy l cụng trỡnh nghiờn cu khoa hc ca riờng tụi di
s hng dn ca Tin s Ngụ Vn Lng. Cỏc s liu trong lun vn l trung
thc. Cỏc ti liu tham kho cú ngun gc xut x rừ rng.

Tác giả luận văn


HTXNN

: Hợp tác xã nông nghiệp

ĐCS

: Đảng cộng sản

NXB

: Nhà xuất bản

KHCN

: Khoa học công nghệ


MỤC LỤC
Mở đầu ……………………………………………………………………………..

1

Chương 1: Giải quyết việc làm - một trong những nhiệm vụ cơ bản
nhằm ổn định và phát triển kinh tế xã hội ………………………………...

6

1.1. Một số lý thuyết về việc làm và giải quyết việc làm …………………..



22

1.2.4. Cỏc nhõn t tỏc ng n gii quyt vic lm cho ngi lao ng
nụng thụn Vit Nam

24

1.3. Kinh nghim thc tin trờn th gii v mt s tnh Vit Nam v
gii quyt vic lm cho ngi lao ng nụng thụn ..

29

1.3.1. Trờn th gii ..

29

1.3.2. Mt s tnh Vit Nam ..

36

1.4. Quan im ca ng v Nh nc ta v vic lm v gii quyt
vic lm cho ngi lao ng nụng thụn ..

39

Ch-ơng 2: Thực trạng giải quyết việc làm cho ng-ời lao động ở
nông thôn tỉnh H-ng Yên ...

44

Hưng Yên …………………………………………………………………………..

68

2.2.4. Thành tựu, hạn chế và nguyên nhân ……………………………………

78

2.3. Xu hướng và những vấn đề đặt ra đối với giải quyết việc làm cho
người lao động ở nông thôn tỉnh Hưng Yên ………………………………….

82

2.3.1. Giải quyết việc làm cho người lao động ở nông thôn và quá trình
đô thị hoá ……………………………………………………. …………………….

82

2.3.2. Trình độ người lao động ở nông thôn còn thấp chưa đáp ứng yêu
cầu của quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ………………………………

84

2.3.3. Kết cấu hạ tầng xã hội và trình độ khoa học kỹ thuật chưa đáp
ứng yêu cầu phát triển sản xuất, tạo việc làm cho người lao động
………….. ...

86

Chương 3: Phương hướng, giải pháp giải quyết việc làm cho người

3.2.3. Các giải pháp hỗ trợ …………... …………………………………………

113

Kết luận …………………………………………………………………………....

127

Danh mục tài liệu tham khảo …………………………………………………

130

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Việc làm và giải quyết việc làm là vấn đề mang tính toàn cầu thu hút sự
quan tâm của tất cả các quốc gia trên thế giới. Trong giai đoạn hiện nay, khi quan
niệm phát triển được hiểu một cách đầy đủ là tăng trưởng kinh tế đi đôi với tiến bộ,
công bằng xã hội thì vấn đề trên càng trở nên quan trọng.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh “Chủ nghĩa xã hội trước hết làm cho nhân dân
lao động thoát khỏi bần cùng, làm cho mọi người có công ăn việc làm, được ấm no


và sống một đời hạnh phúc” [24, tr. 107]. Điều này đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên
suốt mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ta.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng đã chỉ rõ “Giải quyết việc
làm là một chính sách xã hội cơ bản. Bằng nhiều biện pháp tạo ra việc làm mới,
tăng quỹ thời gian lao động được sử dụng nhất là trong nông nghiệp, nông thôn.
Các thành phần kinh tế mở mang ngành nghề, cơ sở sản xuất, dịch vụ có khả năng
sử dụng nhiều lao động; Chăm lo cải thiện điều kiện làm việc, đảm bảo an toàn và
vệ sinh lao động, phòng tránh tai nạn và bệnh nghề nghiệp cho người lao động;

mới); Tạo việc làm mới cho 2,2 vạn lao động/năm; Có trên 40% lao động được
qua đào tạo…
Muốn đạt được mục tiêu kể trên, Hưng Yên cần phát huy tối đa các nguồn
lực tham gia vào quá trình sản xuất nhất là nguồn lực con người. Hơn nữa, Hưng
Yên là một tỉnh “đất chật người đông” với mật độ dân số là 1252 người/km2 gấp 5
lần mật độ trung bình của cả nước; Tỷ lệ thời gian làm việc được sử dụng ở nông
thôn là 78,25%; Tỷ lệ lao động thất nghiệp ở khu vực thành thị là 7%; Một phần
đất nông nghiệp bị chuyển sang sử dụng vào các mục đích khác; Tỷ lệ gia tăng dân
số khoảng 1% và lực lượng lao động bổ sung hàng năm lớn… tất cả đã tạo ra sức
ép đối với vấn đề giải quyết việc làm cho người lao động.
Xuất phát từ áp lực về lao động, việc làm ngày càng gia tăng ở nông thôn
Hưng Yên, tôi thấy giải quyết việc làm là vấn đề mang tính xã hội cần thiết và bức
xúc. Vì vậy, tác giả lựa chọn đề tài “Vấn đề giải quyết việc làm cho người lao động
ở nông thôn tỉnh Hưng Yên trong giai đoạn hiện nay”.


2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Giải quyết việc làm là một vấn đề quan trọng nên đã thu hút sự quan tâm của
nhiều tác giả, tiêu biểu như:
+ Tác phẩm “Thị trường lao động, thực trạng và giải pháp” của PGS.
Nguyễn Quang Hiển - Nhà xuất bản Thống kê Hà Nội (1997).
+ Tác phẩm “Về chính sách giải quyết việc làm ở Việt Nam” của TS.
Nguyễn Hữu Dũng, TS. Trần Hữu Trung - Nhà xuất bản Lao động - Xã hội Hà Nội
(2002).
+ Tác phẩm “Thị trường lao động ở Việt Nam, định hướng và phát triển”
của thạc sỹ Nguyễn Thị Lan Hương - Nhà xuất bản Lao động - Xã hội (2002).
+ Đề tài “Mối quan hệ giữa nâng cao chất lượng lao động với giải quyết việc
làm trong quá trình CNH, HĐH đất nước” (2001) do PGS. TS Trần Văn Chử làm
chủ nhiệm đề tài.
+ Tác giả Nguyễn Sinh Cúc (2003) với bài “Giải quyết việc làm ở nông thôn

trong thời gian qua.


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bùi Xuân An (2005), Giải quyết việc làm ở Thái Bình, thực trạng và giải
pháp, Luận văn thạc sỹ kinh tế, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.
2. Phạm Ngọc Anh (1999), Các giải pháp tạo việc làm cho người lao động ở
nông thôn, Tạp chí nghiên cứu lý luận, số 7, tr 19.
3. Ban chỉ đạo Điều tra lao động - việc làm trung ương (2005), Báo cáo kết
quả lao động việc làm 01/7/2005, Hà Nội.
4. Lê Văn Bảnh (2003), Khái niệm đào tạo nghề cho lao động nông thôn,
Tạp chí Lao động và xã hội, số 259.
5. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (1998), Tác động của những biến
đổi kinh tế đến sự phát triển nguồn nhân lực, việc làm và khu vực phi kết cấu ở
Việt Nam và Đông Nam Á, NXB Lao động.
6. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (1998), Ngành nghề nông thôn ở
Việt Nam, NXB Lao động và Xã hội.
7. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (2002), Niêm giám thống kê lao
động, NXB Lao động và Xã hội.
8. Bộ luật nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2003), NXB Chính trị
quốc gia Hà Nội.
9. Bộ môn Kinh tế phát triển - Khoa Kế hoạch và phát triển trường Đại học
Kinh tế Quốc dân, Giáo trình Kinh tế phát triển, NXB Lao động và Xã hội, 2005.
10. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (2008), Báo cáo kết quả điều tra
lao động việc làm 01/7/2008.


11. Ngô Như Cát (2005), Thực trạng thu hồi đất nông nghiệp và ảnh hưởng
của nó tới lao động nông nghiệp, Tạp chí kinh tế và phát triển.
12. Nguyễn Sinh Cúc (2002), Chuyển dịch cơ cấu kinh tế và lao động nông

nghèo sau 20 năm, NXB Lao động - Xã hội.
26. Trần Thị Ái Đức (2004), Việc làm cho lao động nữ ở Hà Tĩnh hiện nay,
Luận văn thạc sỹ kinh tế, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.
27. Nguyễn Thị Hằng (2003), Đẩy mạnh xuất khẩu lao động ở nông thôn
góp phần xoá đói giảm nghèo, Tạp chí Cộng sản, số 4 và 5.
28. Nguyễn Quang Hiển (1995), Thị trường lao động thực trạng và giải
pháp, NXB Thống kê, Hà Nội.
29. Nguyễn Lan Hương (2002), Thị trường lao động Việt Nam định hướng
và phát triển, NXB Lao động - Xã hội, Hà Nội.
30. Trần Thị Tuyết Hương (2005), Giải quyết việc làm trong quá trình phát
triển kinh tế xã hội ở tỉnh Hưng Yên đến năm 2010, Luận văn thạc sỹ kinh tế - Học
viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.
31. Lê Thu Hoa (T9/2007), Phát triển các khu công nghiệp tập trung trên
địa bàn Hà Nội và vấn đề việc làm cho lao động có đất bị thu hồi, Tạp chí Nghiên
cứu kinh tế, số 352.


32. Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh – Khoa kinh tế phát triển
(1996), Kinh tế học về tổ chức và phát triển nền kinh tế quốc dân ở Việt Nam,
NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
33. Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (2002), Giáo trình Kinh tế
học phát triển, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
34. Lê Văn Kỳ (2004), Phát triển nguồn nhân lực và giải quyết việc làm ở
Thanh Hoá, Luận văn thạc sỹ kinh tế Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh,
Hà Nội.
35. Kinh tế chính trị Mác - Lênin, Trích tác phẩm kinh điển (1979), NXB
bản sách giáo khoa Mác - Lênin.
36. LT. A-Ban-Kin, L.A. Bu-Lốt-Nhi-Cô-Va, V.V. Cu-Li-Cốp (1984), Một
số vấn đề kinh tế học Mác-Lênin cơ sở khoa học của quản lý kinh tế XHCN, Tập
bài giảng của giáo sư Liên Xô tại Trường quản lý kinh tế trung ương.

55. Huyền Ngân (2005), Thái Bình tăng tốc giải quyết việc làm, Thời báo
kinh tế Việt Nam, số 153.
56. Nguyễn Thị Kim Ngân (2007), Giải quyết việc làm trong thời kỳ hội
nhập, Tạp chí Cộng sản, số 782.


57. Hoàng Kim Ngọc (2003), Phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ góp phần
tạo việc làm và chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn, Tạp chí Lao động và Xã
hội, số 209.
58. Nguyễn Huy Oánh (2004), Tư tưởng kinh tế Hồ Chí Minh, NXB Chính
trị quốc gia Hà Nội, 2004.
59. Phan Thanh Phố (T1/1994), Chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn với phân
công lại lao động xã hội, Tạp chí Lao động xã hội.
60. PGS.TS Vũ Văn Phúc (T10/2005), Giải quyết việc làm và sử dụng hợp
lý nguồn nhân lực ở nông thôn Việt Nam hiện nay, Tạp chí Nghiên cứu kinh tế, số
42.
61. Võ Hồng Phúc (T12/2007), Lao động và giải quyết việc làm ở nước ta
hiện nay, Tạp chí Cộng sản, chuyên đề cơ sở số 12.
62. Bùi Văn Quán (2001), Thực trạng lao động việc làm ở nông thôn và một
số giải pháp cho giai đoạn 2001 ÷ 2005, Tạp chí Lao động xã hội, số 259.
63. Đặng Kim Sơn (2006), Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam 20 năm đổi
mới và phát triển, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.
64. Park S.S (1992), Tăng trưởng và phát triển tổng vật chất và chiến lược
về lao động, Viện nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương, trung tâm thông tin tư
liệu, Hà Nội.
65. Đặng Tài (T6/2003), Làng nghề ở Thái Bình đã tạo ra nhiều việc làm
đẩy lùi đói nghèo, Tạp chí Lao động và Xã hội, số 216.
66. PGS.TS Nguyễn Tiệp (T1/2008), Một số giải pháp giải quyết việc làm
cho người lao động trong thời gian tới, Tạp chí Lao động xã hội, số 326.


chí kinh tế và phát triển.
79. Trung tâm khoa học xã hội và nhân văn Quốc gia, Viện thông tin Khoa
học xã hội, Thị trường lao động trong kinh tế thị trường, NXB Hà Nội.
80. Viện Chiến lược phát triển (2001), Cơ sở khoa học của một số vấn đề
trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội Việt Nam đến năm 2010 và tầm nhìn
2020, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
81. ThS. Nguyễn Thế Vinh (T3/2007), Một số vấn đề về giải quyết công ăn
việc làm khi Nhà nước thu hồi đất, Tạp chí Ngân hàng, số 6.
82. Viện Chính sách và Chiến lược phát triển Nông nghiệp Nông thôn
(2008), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
83. Vụ biên soạn - Ban tuyên huấn trung ương (1979), Kinh tế chính trị Mác
- Lênin, NXB sách giáo khoa Mác - Lênin, Hà Nội.
84. Trần Minh Yến (T1/2007), Việc làm - Thực trạng và những vấn đề bất
cập ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế, số 344.