MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU................................................................................................................
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ THANH TRA LAO ĐỘNG...................................1
1.1. Một số khái niệm cơ bản.....................................................................................1
1.2. Mục đích và nguyên tắc của thanh tra lao động...................................................1
1.3 Chức năng, nhiệm vụ của thanh tra lao động:.......................................................1
1.4 Cơ quan thực hiện chức năng thanh tra................................................................2
1.5 Hình thức thanh tra...............................................................................................2
1.6 Phương thức thanh tra..........................................................................................2
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TRA VIỆC THỰC HIỆN
PHÁP LUẬT BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI DOANH NGHIỆP FDI TRÊN ĐỊA BÀN
TỈNH PHÚ THỌ..........................................................................................................4
2.1 Giới thiệu về tỉnh Phú Thọ...................................................................................4
2.2 Khái quát về doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tại Việt Nam...........4
2.2.1 Đặc điểm và ưu , nhược điểm của doanh nghiệp FDI tại Việt Nam:..............4
2.2.2 Tình hình vi phạm Bảo hiểm xã hội trong khối doanh nghiệp FDI tại tỉnh
Phú Thọ................................................................................................................... 5
2.3 Thực trạng công tác thanh tra việc thực hiện pháp luật Bảo hiểm xã hội tại doanh
nghiệp FDItreen địa bàn tỉnh Phú Thọ .......................................................................5
2.3.1 Cơ chế chính sách của thanh tra lao động tỉnh phú thọ..................................5
2.3.2 Cơ quan thực hiện chức năng thanh tra lao động............................................6
2.3.3 Lực lượng thanh tra lao động.........................................................................6
2.3.4 Hình thức và phương thức thanh tra...............................................................6
2.3.5 Nội dung thanh tra về bảo hiểm xã hội...........................................................7
2.3.6 Kết quả thanh tra lao động.............................................................................8
2.4 Đáng giá ..............................................................................................................8
CHƯƠNG 3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ , ĐỀ XUẤT:..................................................10
3.1 Kiến nghị với cơ quan cấp trên để bổ sung nhân sự cho thanh tra .....................10
3.2, Nâng cao trình độ cho đội ngũ thanh tra viên....................................................10
3.3 Đặc điểm lưu í đến tất các nội dung của thanh tra .............................................10

chính sách , pháp luật, nhiệm vụ , quyền hạn của cơ quan , tổ chức, cá nhân. Thanh tra
nhà nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành.
Thanh tra lao động là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền
trong lĩnh vực đối với cơ quan , tổ chức , cá nhân trong việc chấp hành pháp luật về
lao động , quy định chuyên môn - kỹ thuật , quy tắc quản lý thuộc lĩnh vực lao động.
Thanh tra chuyên ngành là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm
quyền theo ngành , lĩnh vực đối với cơ quan , tổ chức , cá nhân trong việc chấp hành
pháp luật chuyên ngành , quy định về chuyên môn – kỹ thuật, quy tắc quản lý thuộc
ngành , lĩnh vực đó.
1.2. Mục đích và nguyên tắc của thanh tra lao động.
- Mục đích thanh tra lao động:Cũng theo Luật thanh tra, điều 2 ghi ro “ Mục
đích của hoạt động thanh tra nhằm phát hiện sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách ,
pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền biện pháp khắc phục ,
phòng ngừa , phát hiện và xử lý hành vi vi phạm pháp luật; giúp cơ quan ,tổ chức ,cá
nhân thực hiện đúng quy định của pháp luật phát huy nhân tố tích cực ; góp phần nâng
cao hiệu lực , hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước , bảo vệ lợi ích của Nhà nước,
quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan tổ chức cá nhân.”
-Nguyên tắc thanh tra lao động:Điều 7 Luật thanh tra có nói. Thanh tra phải
thực hiện dựa trên hai nguyên tắc :
+Tuân theo pháp luật , bảo đảm chính xác, khách quan, trung thực, công khai,
đân chủ, kịp thời.
+Không trùng lặp về phạm vi đối tượng, nội dung thời gian thanh tra giữa các
cơ quan thực hiện chức năng thanh tra , không làm cản trở hoạt động bình thường của
cơ quan , tổ chức , cá nhân là đối tượng thanh tra.
1.3 Chức năng, nhiệm vụ của thanh tra lao động:
Điều 237, 238 Bộ Luật lao động 2012 có chỉ ra : Thanh tra Bộ Lao động
thương binh xã hội , Thanh tra Sở Lao động thương binh xã hội thực hiện chức năng
thanh tra chuyên ngành về lao động với các nhiệm vụ chủ yếu sau:
-Thanh tra việc chấp hành các quy định pháp luật về lao động .
-Điều tra tai nạn lao động và những vi phạm an toàn lao động , vệ sinh lao

1.6 Phương thức thanh tra.
Công tác thanh tra lao động tiến hành bằng phương thức thanh tra viên phụ
trách vùng thông qua phiếu tự kiểm tra (Quyết định số 01/2006/QĐ-BLĐTBXH ngày
16 tháng 02 năm 2006 về việc ban hành Quy chế hoạt động thanh tra Nhà nước về lao
động theo phương thức thanh tra viên phụ trách vùng , Quyết định 02/2006/QĐBLĐTBXH ngày 16 tháng 02 năm 2006 của Bộ lao động thương binh xã hội về việc
ban hành quy chế sử dụng phiếu tự kiểm tra thực hiện pháp luật lao động).
1.7
Nội dung thanh tra.
Thanh tra lao động chịu trách nhiệm thanh tra các tổ chức , doanh nghiệp về

2


lĩnh vực lao động bao gồm nội dung sau: Thanh tra về thực hiện pháp luật lao động,
Thanh tra về tiền lương, Thanh tra về bảo hiểm xã hội, Thanh tra về an toàn, vệ sinh
lao động, Thanh tra về hợp đồng lao động,Thanh tra về quy định thời gian làm việc,
thời giờ nghỉ ngơi, Thanh tra về kỷ luật lao động và trách nhiệm vật chất.

3


CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TRA VIỆC THỰC HIỆN
PHÁP LUẬT BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI DOANH NGHIỆP FDI TRÊN ĐỊA BÀN
TỈNH PHÚ THỌ.
2.1 Giới thiệu về tỉnh Phú Thọ.
Phú Thọ là tỉnh thuộc vùng đông bắc Việt Nam. Phía Bắc giáp tỉnh Tuyên
Quang và Yên Bái, phía đông giáp tỉnh Vĩnh Phúc, phía đông giáp huyện Ba Vì thành phố Hà Nội, phía tây giáp tỉnh Sơn La, phía nam giáp tỉnh Hòa Bình. Phú Thọ là
tỉnh nằm trong quy hoạch vùng thủ đô Hà Nội.
Vị trí địa lý của Phú Thọ đã tạo cho Phú Thọ có nhiều điều kiện thuận lợi và
tiềm năng to lớn để sản xuất kinh doanh, giao lưu, phát triển kinh tế cả trong nước và

nên sự phụ thuộc của nền kinh tế vào vốn đầu tư nước ngoài .
-Đôi khi doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài thực hiện chính sách cạnh tranh
bằng con đường bán phá giá, loại trừ đối thủ cạnh tranh khác , độc chiếm hoặc khống
chế thị trường , lấn áp các doanh nghiệp trong nước .
-Thực tế đã cho thấy khi thực hiện các dự án liên doanh , các đối tác nước ngoài
đã tranh thủ góp vốn bằng các thiết bị và vật tư lạc hậu , đã qua sử dụng hoặc nhiều
khi đã đến thời hạn thanh lý , gây ra thiệt hại to lớn cho nền kinh tế của Việt Nam.
2.2.2 Tình hình vi phạm Bảo hiểm xã hội trong khối doanh nghiệp FDI tại tỉnh Phu
Thọ.
Hiện nay việc thực hiện đóng Bảo hiểm xã hội các doanh nghiệp FDI tỉnh Phú
Thọ đang phát triển theo hướng tính cực . Để dễ quan sát hơn , ta có thể xem bảng
dưới đây.
Bảng 2.1 Tổng hợp thu Bảo hiểm xã hội tại các doanh nghiệp FDI tỉnh Phú Thọ
giai đoạn (2013-2016)
Tiêu chí
2013
2014
2015
2016
Tổng số doanh nghiệp (đơn vị)
73
95
111
134
Số phải đóng ( triệu đồng)
9490
12825
15762
18302
Số đã đóng ( triệu đồng)

chức của thanh tra tỉnh , thành phố trực thuộc Trung ương,Thanh tra huyện, quận, thị
xã , thành phố thuộc tỉnh của thanh tra chính phủ và bộ nội vụ ngày 08 tháng 09 năm
2014.
2.3.2 Cơ quan thực hiện chức năng thanh tra lao động.
Sở lao động thương binh và xã hội tỉnh Phú Thọ phối hợp với cơ quan Bảo
hiểm xã hội , ban quản lý khu công nghiệp , khu chế xuất. Bảo hiểm xã hội, Liên đoàn
lao động tỉnh để tổ chức kiểm tra , thanh tra việc thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội.
Thực hiện kiểm tra , thanh tra các doanh nghiệp trống đóng nợ , đóng chậm BHXH và
theo căn cứ của Luật Bảo hiểm xã hội.
2.3.3 Lực lượng thanh tra lao động.
Hiện nay, lực lượng thanh tra lao động của tỉnh Phú Thọ còn yếu cả về số lượng
lẫn chất lượng.
-Về số lượng toàn tỉnh có 38 thanh tra , trong đó chỉ có 5 thanh tra chuyên
ngành lao động của toàn bộ các doanh nghiệp trong địa bàn tỉnh .
-Về chất lượng thanh tra lao động là thanh tra về các lĩnh vực như tiền lương ,
tiền công, bảo hiểm xã hội , hợp đồng lao động. Vì vậy các thanh tra viên không chỉ
phải có những kiến thức về thanh tra mà cần phải có những hiểu biết nhất định liên
quan đến những chuyên ngành về lao động . Tuy nhiên hiện nay chất lượng của đội
ngũ thanh tra viên lao động còn chưa được đồng đều . Cả 5 thanh tra lao động của tỉnh
đều tốt nghiệp tại các trường đại học như đại học luật, học viện hành chính quốc gia.
Những trường đó chỉ được đào tạo về chuyên ngành thanh tra mà không đào tạo về
những lĩnh vực có liên quan . Khi được hỏi về những văn bản , nghị định, quyết định
mới của nhà nước đến lĩnh vực tiền lương thì cả 5 thanh tra viên lao động trên đều
không trả lời được . Họ không chú trọng về cập nhật những văn bản , thông tư mới để
áp dụng vào thực tiễn .
2.3.4 Hình thức và phương thức thanh tra.
Hoạt động thanh tra tại tỉnh Phú Thọ thường sử dụng một số hình thức sau:
-Thu thập thông tin, hồ sơ , tài liệu và một số giấy tờ có liên quan, đây là một
phương pháp không thể thiếu trong hoạt động thanh tra bao gồm nghiên cứu văn bản
Luật và nghiên cứu các hồ sơ , tài liệu có liên quan.

2.3.5 Nội dung thanh tra về bảo hiểm xã hội.
Một số nội dung mà thanh tra lao động về bảo hiểm xã hội của tỉnh Phú Thọ đã
tiến hành thanh tra như sau:
-Các hành vi vi phạm pháp luật về đóng bảo hiểm xã hội : không đóng, đóng
không đúng thời hạn, đóng không đúng mức quy định, đóng không đủ số người thuộc
diện tham gia Bảo hiểm xã hội.
-Các hành vi vi phạm pháp luật về lập hồ sơ để hưởng chế độ bảo hiểm xã hội,
gian lận , giả mạo hồ sơ, cấp giấy chứng nhận, giám định sai.
-Các hành vi vi phạm pháp luật về thủ tục thực hện bảo hiểm xã hội : không cấp
số bảo hiểm , không trả số bảo hiểm cho người lao động , cố tình gây khó khăn hoặc
cản trở việc hưởng các chế độ bảo hiểm của người lao động.
-Các hành vi vi phạm pháp luật về sử dụng tiền đóng và quỹ bảo hiểm : sử dụng
tiền đóng sai quy định của pháp luật , báo cáo sai sự thật , cung cấp sai thông tin , số
liệu tiền đóng và quỹ bảo hiểm xã hội.
2.3.6 Kết quả thanh tra lao động.
Qua những thông tin thu thập được cho thấy , từ trước 2015 , tỉnh Phú Thọ chưa

7


chú trọng tới công tác thanh tra về lĩnh vực lao động trong cách doanh nghiệp. Số vụ
thanh tra về bảo hiểm xã hội theo kế hoạch được thực hiện đều đặn 2 lần/năm . Chủ
yếu thanh tra các doanh nghiệp FDI mà năm trước vi phạm .Số vụ thanh tra đột xuất ra
ít , hầu như không có. Tuy nhiên, tới năm 2014 , khi nhận được lệnh của Thủ tướng
chính phủ về việc tích cực thực hiện Luật phòng chống tham nhũng, Luật khiếu nại tố
cáo thì Phú Thọ đã tiến hành nhiều cuộc thanh tra đột xuất hơn. Trong năm 2016 ,
Thanh tra lao động tỉnh Phú Thọ đã tiến hành được 2 cuộc thanh tra theo kế hoạch và 8
cuộc thanh tra đột xuất , thanh tra được gần 95 doanh nghiệp FDI đang hoạt động trên
địa bàn tỉnh, trong đó phát hiện được 3 doanh nghiệp vi phạm về Bảo hiểm xã hội với
số tiền xử phạt thu được lên tới 80 triệu đồng .

và hiệu quả lớn hơn.
-Những mặt hạn chế: Lực lượng thanh tra lao động tỉnh Phú Thọ hiện vẫn còn
đang thiếu về số lượng và kém về chất lượng , điều này làm ảnh hưởng không nhỏ tới
công tác thanh tra lao động của tỉnh. Hơn nữa thanh tra lao động nói chung và thanh
tra về bảo hiểm nói riêng còn một số tồn tại trong việc tiến hành thanh tra như: thanh
tra chưa toàn diện , chưa chú trọng thanh tra đột xuất trong khi đây là một công cụ hữa
ích để phát hiện và xử lý những vi phạm...

9


CHƯƠNG 3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ , ĐỀ XUẤT:
3.1 Kiến nghị với cơ quan cấp trên để bổ sung nhân sự cho thanh tra .
Trong tình trạng ngày càng nhiều doanh nghiệp mới mọc lên với những vi
phạm về vấn đề lao động có xu hướng tăng lên về số lượng cũng như mức độ tính vì
thế với 5 thanh tra viên chuyên ngành lao động không thể đáp ứng với yêu cầu đó .
Thanh tra lao động tỉnh Phú Thọ nên có những kiến nghị lên cơ quan cấp trên ( Sở lao
động thương binh và xã hội , Uỷ ban nhân dân tỉnh Phú Thọ hoặc thanh tra Chính Phủ)
về vấn đề bổ sung lực lượng cho thanh tra lao động . Đồng thới cũng yêu cầu những
nhân lực mới bổ sung cần có những kiến thức chuyên môn cả về thanh tra và các
chuyên ngành liên quan đến lao động khác ( Như bảo hiểm xã hội, tiền lương...)các
thanh tra mới cũng cần nhanh nhạy trong việc cập nhật các văn bản quyết định, thông
tư mới liên quan đến những lĩnh vực phụ trách.
3.2, Nâng cao trình độ cho đội ngũ thanh tra viên.
Bên cạnh bổ sung lực lượng tức là tăng về số lượng thanh tra thì về mặt chất
lượng của thanh tra viên cũng cần được quan tâm hơn nữa. Thanh tra chuyên ngành
lao động cần có những kiến thức kỹ năng của một thanh tra , song song với những kiến
thức chuyên ngành lao động . Để củng cố những kiến thức về các lĩnh vực liên quan
( bảo hiểm xã hội, tiền lương,hợp đồng lao động...) cũng như những kỹ năng trong
việc cập nhật các thông tư , nghị định mới có liên quan thì đội ngũ thanh tra lao động

được hiệu quả công tác thanh tra tỉnh Phú Thọ nói chung và tại các doanh nghiệp FDI
nói riêng.


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ luật lao động 2012
2. Căn cứ Quyết định số 747/1997/QĐ-UB về chức năng , nhiệm vụ, quyền hạn và
tổ chức bộ máy Sở lao động thương binh xã hội của Uỷ ban nhân dân tỉnh Phú
Thọ ngày 05 tháng 06 năm 1997 .
3. Luật thanh tra số 56/2010/QH 12 của Quốc hội.
4. Nghị định số 39/2013/ NĐ-CP của Chính Phủ về tổ chức và hoạt động của
thanh tra ngành Lao động.
5. Quyết định số 747/1997/QĐ-UB của Uỷ ban nhân dân tỉnh Phú Thọ quy định
về chức năng nhiệm vụ , quyền hạn và tổ chức bộ máy Sở lao động thương binh
và xã hội ngày 05 tháng 06 năm 1997.
6. Quyết định số 01/2006/QĐ-BLĐTBXH ngày 16 tháng 02 năm 2006 về việc ban
hành quy chế hoạt động thanh tra nhà nước về lao động theo phương thức thanh
tra viên phụ trách vùng.
7. Quyết định số 02/2006/QĐ-BLĐTBXH ngày 16 tháng 02 năm 2006 của Bộ
LĐTBXH về việc ban hành quy chế sử dụng phiếu tự kiểm tra thực hiện pháp
luật lao động.
8. />9. />10. />11. />