BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ TƯ PHÁP

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

TỐNG ĐỨC DUY

KIỂM SOÁT HÀNH VI ẤN ĐỊNH GIÁ
NHẰM HẠN CHẾ CẠNH TRANH THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - NĂM 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ TƯ PHÁP

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

TỐNG ĐỨC DUY

KIỂM SOÁT HÀNH VI ẤN ĐỊNH GIÁ
NHẰM HẠN CHẾ CẠNH TRANH THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Chuyên ngành: Luật Kinh tế
Mã số: 60380107



Hạn chế cạnh tranh

JFTC

Uỷ ban thương mại lành mạnh Nhật Bản

LCT

Luật cạnh tranh

PP-BL

Phân phối - bán lẻ

QLCT

Quản lý cạnh tranh

RPM

Ấn định giá bán lại

SX-CC

Nhà sản xuất - cung cấp

TTHCCT

Thoả thuận hạn chế cạnh tranh

Phụ lục 01


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU HÌNH
MỞ ĐẦU .......................................................................................................................... 1

1. Tính cấp thiết của đề tài.......................................................................... 1
2. Tình hình nghiên cứu đề tài .................................................................... 2
3. Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu của luận văn ....................... 3
4. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn .......................................................... 4
5. Các câu hỏi nghiên cứu của luận văn ...................................................... 4
6. Các phương pháp nghiên cứu áp dụng để thực hiện luận văn ................. 5
7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn............................................ 5
8. Bố cục của luận văn................................................................................ 6
Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SOÁT
HÀNH VI ẤN ĐỊNH GIÁ NHẰM HẠN CHẾ CẠNH TRANH .................................... 7

1.1.

Khái quát về hành vi ấn định giá nhằm hạn chế cạnh tranh ........ 7

1.1.1. Khái niệm và đặc điểm hành vi ấn định giá nhằm hạn chế cạnh
tranh

..................................................................................................... 7

1.1.2. Các dạng hành vi ấn định giá nhằm hạn chế cạnh tranh .............. 13


Thực trạng thực thi pháp luật về kiểm soát hành vi ấn định giá

nhằm hạn chế cạnh tranh ở Việt Nam .................................................... 51
2.2.1. Những thành tựu đạt được trong thực thi pháp luật về hành vi ấn
định giá nhằm hạn chế cạnh tranh ........................................................... 51
2.2.2. Những hạn chế trong thực thi pháp luật về hành vi ấn định giá
nhằm hạn chế cạnh tranh ......................................................................... 55
Chương 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC THI
PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SOÁT HÀNH VI ẤN ĐỊNH GIÁ NHẰM HẠN CHẾ CẠNH
TRANH Ở VIỆT NAM ................................................................................................. 67

3.1.

Phương hướng hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả kiểm

soát hành vi ấn định giá nhằm hạn chế cạnh tranh ................................ 67
3.1.1. Pháp luật về kiểm soát hành vi ấn định giá nhằm hạn chế cạnh
tranh phải phù hợp với đặc điểm của nền kinh tế thị trường và hướng tới
mục đích đảm bảo duy trì môi trường cạnh tranh lành mạnh ................... 67
3.1.2. Pháp luật về kiểm soát hành vi hành vi ấn định giá nhằm hạn chế
cạnh tranh phải gắn liền với việc đảm bảo quá trình mở cửa hội nhập kinh
tế quốc tế và khu vực............................................................................... 68


3.1.3. Pháp luật về kiểm soát hành vi ấn định giá nhằm hạn chế cạnh
tranh phải đảm bảo sự độc lập của bộ máy thực thi và sự đồng bộ với các
lĩnh vực pháp luật .................................................................................... 69
3.2.


thị trường. Do đó, pháp luật cạnh tranh Việt Nam cần xác lập cơ chế công
khai, minh bạch hoá, đặc biệt là cơ chế công khai, minh bạch hoá về thông tin
đối với tất cả chủ thể kinh doanh. Chính sách, pháp luật của Nhà nước phải hết
sức rõ ràng và minh bạch nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho mọi chủ thể có thể
tiếp cận được. Khi thông tin minh bạch, công khai sẽ giảm bớt hiện tượng lạm
dụng vị trí thống lĩnh do lợi dụng sự nhập nhằng của chính sách hay thông tin
hoặc hiện tượng lợi dụng vị trí độc quyền của mình gây nhiễu thông tin để
thực hiện hành vi ấn định giá. Ngoài ra khi minh bạch công khai về thông tin
thì người tiêu dùng cũng có thể biết nhiều thông tin rõ ràng hơn, để nếu có
những sai phạm của doanh nghiệp về vấn đề ấn định giá hoặc là có những nghi
ngờ về nhóm hành vi này thì có thể thông báo tới cơ quan quản lí cạnh tranh
giống như ở Nhật, JFTC (Uỷ ban thương mại lành mạnh Nhật Bản) cũng nhận
những tố cáo từ người dân về những hành vi hạn chế cạnh tranh nói chung và
ấn định giá nhằm hạn chế cạnh tranh nói riêng.
Thứ ba, tăng cường tuyên truyền phổ biến pháp luật về kiểm soát hành
vi ấn định giá nhằm hạn chế cạnh tranh cho các doanh nghiệp và kể cả người
tiêu dùng. Khuyến khích, giáo dục các doanh nghiệp muốn phát triển bền
vững tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh thì cần xoá bỏ các hành vi hạn
chế cạnh tranh nói chung và ấn định giá nhằm hạn chế cạnh tranh nói riêng.
Một doanh nghiệp chân chính sẽ không vì lợi ích bất chính mà vi phạm pháp
luật để bị pháp luật trừng phạt, đánh mất uy tín mà doanh nghiệp dày công
xây dựng.


79

Ngoài những yếu tố kể trên thì các yếu tố như sự hỗ trợ của các cơ
quan: cảnh sát, an ninh, kiểm toán…trong việc thực thi công vụ; các phương
tiện thông tin đại chúng hỗ trợ giám sát, cảnh báo và định hướng dư luận xã
hội; tăng cường nhận tuyên truyền vận động người dân góp phần phát hiện,

nền kinh tế thị trường, tuy nhiên cạnh tranh bao giờ cũng có tính hai mặt của
nó, một mặt nó là động lực phát triển của kinh tế, một mặt nó tạo ra tình trạng
độc quyền, thao túng, bóp méo thị trường nếu không được kiểm soát phù hợp.
Vì vậy, để đảm bảo quá trình kinh tế phát triển bền vững, pháp luật cạnh tranh
với tư cách là bộ phận cấu thành của pháp luật kinh tế đã được Nhà nước xây
dựng và thực hiện trong những năm vừa qua.
Về cơ bản, pháp luật về kiểm soát hành vi ấn định giá nhằm hạn chế
cạnh tranh đã có những quy định tạo nền móng để đảm bảo môi trường cạnh
tranh lành mạnh trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, qua việc tìm hiểu và phân tích,
tác giả nhận thấy quy định pháp luật còn nhiều bất cập hạn chế đối với việc
kiểm soát các hành vi ấn định giá nhằm hạn chế cạnh tranh Bởi vậy chúng ta
cần khắc phục những hạn chế này và hoàn thiện hệ thống pháp luật để có thể
theo kịp sự phát triển cũng như tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh. Muốn
vậy, pháp luật phải được xây dựng trên cơ sở phù hợp định hướng của đất
nước, là cơ sở pháp lý vững chắc để đảm bảo cạnh tranh lành mạnh, công
bằng giữa các chủ thể của luật cạnh tranh cũng như phù hợp với bối cảnh hội
nhập quốc tế.
Từ đây, tác giả đưa ra một số kiến nghị nhằm bổ sung và hoàn thiện các
quy định pháp luật về kiểm soát hành vi ấn định giá nhằm hạn chế cạnh tranh
đồng thời đưa ra một số cơ chế thực thi pháp luật cạnh tranh trong lĩnh vực
này. Việc xây dựng được một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh sẽ là điều kiện
quan trọng đảm bảo tính cạnh tranh, minh bạch, công bằng và hiệu quả trong
nền kinh tế thị trường.


81

Với kết quả nghiên cứu trên, tác giả hi vọng những kiến nghị trên sẽ
đóng góp phần nhỏ vào việc nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện pháp luật
cạnh tranh nói chung và kiểm soát các hành vi ấn định giá nhằm hạn chế cạnh

Đình chỉ
giải
quyết

Điều trần
QĐ xử lý

Thi hành

Khiếu nại
Hội đồng CT
QĐ giải quyết
khiếu nại
Khiếu kiện ra
Tòa án
Phán quyết của
Tòa án


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo – Viện ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam
(1996), Đại Từ điển Tiếng Việt thông dụng (1996), Nxb. Văn hóa – Thông tin,
Hà Nội
2. Cục Quản lý cạnh tranh – Bộ Công thương (2007), Luật chống độc
quyền Nhật Bản và kinh nghiệm thực thi, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội
3. Cục Quản lý cạnh tranh – Bộ Công thương (2012), Báo cáo rà soát
các quy định của pháp luật cạnh tranh Việt Nam, Hà Nội
4. Cục quản lý cạnh tranh – JICA (2014), Tài liệu Khóa đào tạo kỹ năng
điều tra cạnh tranh, Hà Nội
5. Cục quản lý cạnh tranh – ACCC (2015), Hội thảo kinh nghiệm thực

18. Marcus Benzi (2015), Đánh giá hiệu quả thực thi pháp luật cạnh
tranh, hội thảo kinh nghiệm thực thi pháp luật cạnh tranh của Úc.
19. Mai Duy Phước (2012), Thoả thuận ấn định giá nhằm hạn chế cạnh
tranh, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Đại học Quốc gia Hà Nội.
20..

Mikheil Gogeshvili (2002), “Resale Price Maintenance- A

Dilemma in EU Competition Law”, 5 Georgian Law Review 281, 303.
21 . Phùng Văn Thành (2014), " Thoả thuận ấn định giá và khái quát
pháp luật điều chỉnh", tạp chí cạnh tranh và người tiêu dùng số 43/2014.
22. Phùng Văn Thành (2014), Luật cạnh tranh và quy trình xử lý vụ
việc đối với các vụ việc cạnh tranh ở Việt Nam - Khoá đào tạo kỹ năng điều
tra dành cho điều tra viên
23. Tăng Văn Nghĩa (2015), Tầm quan trọng của Luật cạnh tranh, Hội
thảo kinh nghiệm thực thi Pháp luật cạnh tranh của Úc.
24. Tim Grimwade (2015), Thiết kế mô hình cơ quan cạnh tranh và kinh
nghiệm của Úc, Hội thảo kinh nghiệm thực thi pháp luật cạnh tranh Úc
25. US v.Chicago Board of Trade v. United States, (1918),
246 U.S. 231
26. US v. Standard Oil (1937) Co., 21 F. Supp. 645


27. US v. Socony-Vacuum Oil (1940) Co., 310 U.S. 150, 223
28. Vũ Đặng Hải Yến (2006), “Một số vấn đề về thoả thuận hạn chế
cạnh tranh”, Tạp chí Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội.
29. William P.McKeown (2001), "Tổng quan về toà cạnh tranh và pháp
luật cạnh tranh Canada."
Website
30. ngày truy cập 5/7/2016