ĐỀ TÀI KHOA HỌC:
“ MỘT SỐ BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG HỌC SINH
GIỎI TOÁN LỚP 4, 5 HIỆU QUẢ ”

MỤC LỤC
Bìa
Trang phụ bìa
Mục lục
Danh mục chữ cái viết tắt
1. Đặt vấn đề
2. Giải quyết vấn đề

Trang 5
Trang 6
Trang 7
Trang 8

2.1 Cơ sở lý luận của vấn đề
2.2 Thực trạng của vấn đề
2.3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
2.4 Hiệu quả của Sáng kiến kinh nghiệm
3. Kết luận
Tài liệu tham khảo
Bìa

Trang 11
Trang 15

DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
Chữ viết đầy đủ
Ban giám hiệu

Trường Tiểu học Trung Thạnh 1 có nét đặt thù riêng. Trong quá trình điều tra
nhận thấy: Địa bàn dân cư rộng, thuộc ( Khu vực Lân Thạnh 2 - Thốt Nốt, ấpThạnh
Phước, ấp Thạnh Phước 2 - Cờ Đỏ) với phần đông gia đình HS có đời sống còn khó
khăn, một số gia đình chưa quam tâm đến GD con em mình. Bởi vậy, trong quá trình
6


ĐỀ TÀI KHOA HỌC:
“ MỘT SỐ BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG HỌC SINH
GIỎI TOÁN LỚP 4, 5 HIỆU QUẢ ”

GD cần phải có những biện pháp thích hợp, mang tính sư phạm cao. Do đó, việc GD cho
các em học đạt theo “ Chuẩn Kiến thức - kĩ năng” đã khó rồi. Còn để bồi dưỡng cho HS
giỏi Toán hiệu quả lại càng khó hơn.
- Bồi dưỡng HS giỏi Toán 4, 5 là thực sự rất cần thiết. Bởi vì:
+ Các kiến thức, kĩ năng của môn Toán ở Tiểu học có nhiều ứng dụng trong đời
sống; chúng rất cần thiết cho người lao động, rất cần thiết để học các môn học khác ở
Tiểu học và học tập tiếp môn Toán ở Trung học.
+ Môn Toán giúp HS nhận biết những mối quan hệ về số lượng và hình dạng
không gian của thế giới hiện thực. Nhờ đó mà HS có phương pháp nhận thức một số mặt
của thế giới xung quanh và biết cách hoạt động có hiệu quả trong đời sống.
+ Môn Toán góp phần rất quan trọng trong việc rèn luyện phương pháp suy nghĩ,
phương pháp suy luận, phương pháp giải quyết vấn đề; nó góp phần phát triển trí thông
minh, cách suy nghĩ độc lập, linh hoạt, sáng tạo; nó đóng góp vào việc hình thành các
phẩm chất cần thiết và quan trọng của người lao động như: cần cù, cẩn thận, có ý chí
vượt khó khăn, làm việc có kế hoạch, có nền nếp và tác phong khoa học.
- Bồi dưỡng HS giỏi Toán 4, 5 hiệu quả là một trong những chỉ tiêu quan trọng
của ngành, của nhà trường trong mỗi năm học. Nó sẽ góp phần vào thành tích chung của
nhà trường, của ngành. Bởi vì có đạt được HS giỏi Toán cấp huyện, cấp Thành phố thì
nhà trường mới được xét những danh hiệu cao.

* Sự chỉ đạo của BGH nhà trường:
Chất lượng dạy và học trong nhà trường thật sự có hiệu quả hay không, nó đòi hỏi
sự chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc của BGH một cách khéo léo, kịp thời. Bởi vì tất cả sự phân
công về yếu tố con người ( GV ) là do BGH. Nếu GV được phân công chưa phù hợp về
chuyên môn nghiệp vụ, năng lực dạy học thì hiệu quả dạy và học sẽ thấp. Nếu GV được
phân công phù hợp với chuyên môn nghiệp vụ, năng lực dạy học thì hiệu quả dạy và học
sẽ cao. Đồng thời, nếu thiếu sự kiểm tra, nhắc nhở kịp thời của BGH thì chất lượng sẽ
không cao.
Vai trò của BGH trong công tác bồi dưỡng HS giỏi Toán 4, 5 cũng vậy. Do đó, về
phía BGH trong công tác này cần chú ý những điểm sau:
- Cần lựa chọn GVCN lớp 4, 5 phù hợp với yêu cầu trên.
- Đặc biệt, cần lựa chọn GVBD thực sự có năng lực về môn Toán, nhiệt tình trong
công tác.
- Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc GVCN về đẩy mạnh phương pháp và hình thức
tổ chức dạy học.
- Thường xuyên kiểm tra chất lượng bồi dưỡng HS giỏi Toán sao cho phù hợp với
từng thời điểm ( theo kế hoạch dạy bồi dưỡng của GV).
- Cần tạo điều kiện đầy đủ về cơ sở vật chất, máy vi tính, máy chiếu để hỗ trợ cho
GVBD được thuận lợi hơn.
- Cần sắp xếp thời gian học bồi dưỡng phù hợp để HS đảm bảo học tốt trên lớp và
học bồi dưỡng.
* Cần phát huy vai trò của GV phụ trách bồi dưỡng HS giỏi Toán 4,5:
Đây là một nhân tố quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến bồi dưỡng HS giỏi Toán
đạt hiệu quả. Vì vậy, bản thân GVBD cần phải:
- Phải nắm vững nội dung chương trình môn Toán.
- Phải biết kiến thức nào các em đã học, kiến thức nào các em chưa học.
- Phải biết kiến thức nào là kiến thức cơ bản, kiến thức nào là kiến thức nâng cao.
8



người GVBD, GVCN cần thường xuyên phối hợp với PHHS để nhờ PHHS thực hiện tốt
những điều sau:
- Cần cùng con em thiết lập thời gian biểu ở nhà. Chú ý tạo điều kiện cho con em
vừa học, vừa chơi.
- Theo dõi, nhắc nhở con em khi thấy con em chưa thực hiện đúng theo thời gian
biểu.
- Vì thời gian học bồi dưỡng thường rơi vào những buổi phụ hoặc thứ bảy hàng
tuần nên PHHS cần tạo điều kiện cho con em được đi học bồi dưỡng đầy đủ.
- Khi cần thiết, PHHS cần liên hệ với GV phụ trách bồi dưỡng hoặc GVCN ngay
để kịp thời giúp đỡ các em học tập được tốt hơn.
* Cần phát huy vai trò của học sinh được bồi dưỡng:
9


ĐỀ TÀI KHOA HỌC:
“ MỘT SỐ BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG HỌC SINH
GIỎI TOÁN LỚP 4, 5 HIỆU QUẢ ”

Đây là nhân tố quyết định hiệu quả bồi dưỡng HS giỏi Toán 4,5. Vì vậy, người
GVBD, GVCN cần thường xuyên GD, nhắc nhở, kiểm tra các em thực hiện đúng theo
yêu cầu học tập. Nếu thấy các em gặp khó khăn, yếu kém ở điểm nào thì GV phải tìm
cách giúp đỡ ngay. Tuyệt đối không để tình trạng các em bị mất phương hướng hay bị
hỏng kiến thức cơ bản.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
Trong những năm học vừa qua, lớp tôi chủ nhiệm đều có nhiều HS được bồi
dưỡng HS giỏi Toán.
Đặc biệt là năm học 2009-2010, tôi phụ trách bồi dưỡng HS giỏi Toán 5 của nhà
trường. Tổng số HS được bồi dưỡng là 9 HS ( Trong đó lớp 5B tôi chủ nhiệm đóng góp
5 HS, hai lớp Năm còn lại đóng góp 4 HS ). Kết quả là cả 9 HS tôi bồi dưỡng đều được
Công nhận HS giỏi huyện năm học đó.

- GVBD cần nghiên cứu kĩ qua từng chuyên đề. Có 9 chuyên đề sau:
+ Chuyên đề 1: Các bài toán về số và chữ số.
+ Chuyên đề 2: Các bài toán về dãy số.
+ Chuyên đề 3: Các bài toán về điền số và phép tính.
+ Chuyên đề 4: Các bài toán về chia hết.
+ Chuyên đề 5: Các bài toán về phân số và số thập phân.
+ Chuyên đề 6: Các bài toán về tính tuổi.
+ Chuyên đề 7: Các bài toán về chuyển động.
+ Chuyên đề 8: Các bài toán về suy luận lôgic.
+ Chuyên đề 9: Các bài toán có nội dung hình học.
- GVBD cần nghiên cứu những kĩ năng cơ bản trong hoạt động giải toán là nhận
dạng bài toán và lựa chọn phương pháp giải sao cho phù hợp. Có 16 phương pháp giải
toán để giáo viên lựa chọn:
1/ PP sơ đồ đoạn thẳng.
2/ PP rút về đơn vị - PP tỷ số.
3/ PP chia tỉ lệ.
4/ PP thử chọn.
5/ PP khử.
6/ PP giả thiết tạm.
7/ PP thay thế.
8/ PP ứng dụng nguyên lý Đi-ric-lê.
9/ PP diện tích và các bài toán có nội dung hình học.
10/ PP tính ngược từ cuối.
11/ PP ứng dụng sơ đồ.
12/ PP đại số.
13/ PP biểu diễn Ven.
14/ PP lập bảng.
15/ PP suy luận đơn giản.
16/ PP lựa chọn tình huống.
- Khi dạy nâng cao một dạng toán, giáo viên cần dạy kiến thức cơ bản trước rồi

Cách giải:
+ Dùng sơ đồ đoạn thẳng để biểu diễn tỉ số của hai người ở thời điểm đã cho.
+ Nhận xét hiệu số tuổi của hai người bằng hiệu số phần bằng nhau trên sơ đồ.
+ Tìm số tuổi ứng với 1 phần bằng nhau trên sơ đồ ( Tuổi em khi anh gấp 4 lần
tuổi em ).
+ Tìm khoảng thời gian cách đây.
Bài toán nâng cao bước 3: Cách đây 2 năm, con lên 5 và kém cha 30 tuổi. Hỏi
sau bao nhiêu năm thì tuổi cha gấp 3 lần tuổi con?
Cách giải:
+ Tìm tuổi con hiện nay
+ Dùng sơ đồ đoạn thẳng để biểu diễn tỉ số của hai người ở thời điểm đã cho.
+ Nhận xét hiệu số tuổi của hai người bằng hiệu số phần bằng nhau trên sơ đồ.
+ Tìm số tuổi ứng với 1 phần bằng nhau trên sơ đồ ( Tuổi con khi cha gấp 3 lần
tuổi con ).
+ Tìm khoảng thời gian cách đây.
Bài toán nâng cao bước 4: Cách đây 8 năm tuổi mẹ gấp 7 lần tuổi con và tổng số
tuổi của hai mẹ con lúc đó là 32. Hỏi sau mấy năm nữa thì tuổi mẹ gấp 2 lần tuổi con?
Cách giải:
+ Dùng sơ đồ biểu thị số tuổi hai mẹ con cách đây 8 năm.
+ Tìm tuổi con cách đây 8 năm
+ Tìm số tuổi mẹ hơn con
+ Dùng sơ đồ biểu thị số tuổi hai mẹ con khi mẹ gấp 2 lần tuổi con.
+ Tìm tuổi con khi mẹ gấp 2 lần tuổi con
+ Tìm thời gian sau mấy năm nữa.
Bài toán nâng cao bước 5: Chị năm nay 27 tuổi. Trước đây khi tuổi chị bằng tuổi
em hiện nay thì chị gấp 2 lần tuổi em. Hỏi năm nay em bao nhiêu tuổi?
Cách giải:
12



...................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
....
.............................................................................................................................................
.

 XÁC NHẬN CỦA TRƯỞNG BAN THI ĐUA:
13


ĐỀ TÀI KHOA HỌC:
“ MỘT SỐ BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG HỌC SINH
GIỎI TOÁN LỚP 4, 5 HIỆU QUẢ ”

...................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
...
.............................................................................................................................................
.
.............................................................................................................................................
.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1/ Chuyên đề Bồi dưỡng HS giỏi Toán 4,5 của Nhà xuất bản GD – 1997.
2/ Thực hành Giải toán Tiểu học của Nhà xuất bản Đại học sư phạm.
3/ Phương pháp dạy học môn Toán ở Tiểu học của Nhà xuất bản Đại học sư
phạm.