Phần mở đầu
Bối cảnh, lý do chọn viết sáng kiến
Mỗi chúng ta ai cũng nhận thức được tầm quan trọng của sức khỏe đối với
bản thân, không có sức khỏe con người sống đâu - còn ý nghĩa. “Người khỏe
mạnh thì có trăm điều ước, người đau ốm thì chỉ ước một điều” chắc hẳn ai còng
đoán được điều ước đó là có sức khoẻ. Nhưng vấn đề đặt ra là làm thế nào để
mỗi người đều có một sức khỏe tốt, ngoài những yếu tố về dinh dưỡng, thể dục
thể thao tinh thần thoải mái thì môi trường sống trong sạch đóng một vai trò vô
cùng quan trọng. Vậy môi trường sống trong sạch là gì? Làm thế nào để có môi
trường trong sạch? Mỗi chúng ta đã đóng góp được gì để cho môi trường ngày
càng trong sạch hơn? Điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào ý thức của mỗi cá nhân
chúng ta.
Năng lượng ngày nay bị con người khai thác và sử dụng một cách cạn
kiệt, kéo theo nữa là hệ quả làm kinh tế xã hội chậm phát triển. Sử dụng tiết
kiệm năng lượng một công việc khó khăn, nhưng nú thực sự cần cố gắng, yêu
cầu và trách nhiệm đối với hành tinh nay để hành động đó trở thành thói quen
trong cuộc sống hàng ngày của mỗi cá nhân.
Đó có nhiều hồi chuông cảnh báo về vấn đề ô nhiễm môi trường. Là một
giáo viên hàng ngày đang trực tiếp giáo dục những thế hệ tương lai của đất
nước, tôi nhận ra một điều thật quan trọng trong công việc của mình là cần phải
giáo dục cho trẻ ngay từ bậc học mầm non ý thức bảo vệ môi trường. Điều này
là vô cùng quan tọng trong đời sống của trẻ sau này, vì khi trẻ có ý thức bảo vệ
môi trường thì ý thức đó sẽ khắc sâu vào cuộc sống của trẻ, qua đó tạo nền tảng
hình thành nhân cách cho trẻ vững chắc sau này.
1
Nhận thức rõ trách nhiệm của một cô giáo mầm non ngay từ đầu năm học
tôi đã lựa chọn thực hiện sáng kiến :
“Một số biện pháp giáo dục trẻ mầm non bảo vệ môi trường cho trẻ 34 tuổi trường Mầm Non................................................................................”.
Nói chung, môi trường của một khách thể bao gồm các vật chất, điều
kiện hoàn cảnh, các đối tượng khác hay các điều kiện nào đó mà chúng bao
quanh khách thể này hay các hoạt động của khách thể diễn ra trong chúng.
Thành phần của môi trường
Môi trường nói chung bao gồm tập hợp tất cả các thành phần của thề giới
vật chất bao quanh có khả năng tác động đến sự tồn tại và phát triển của sinh
vật.
Môi trường sống của con người thường bao gồm các thành phần môi
trường tự nhiên, môi trường xã hội, môi trường nhân tạo.
Môi trường tự nhiên: bao gồm các yếu tố tự nhiên như vật lý, hóa học,
sinh học tồn tại khách quan, ngoài ý muốn con người hoặc ít chịu tác động, chi
phối của con người.
Môi trường xã hội: gồm mối quan hệ giữa con người với con người (con
người với tư cách là cá thể, cá nhân và nhân cách nghĩa là quan hệ giữa con
người với con người, con người với cộng đồng, cộng đồng với cộng đồng).
Môi trường nhân tạo: gồm các yếu tố vật lý, hóa học, sinh học, xã
hội.vv… do con người tạo nên và chịu sự chi phối của con người.
Vai trò của môi trường
Thứ nhất phải nhắc đến môi trường là nơi chứa đựng và cung cấp tài
nguyên cho đời sống sản xuất của con người chúng ta
Môi trường một không gian sống lý tưởng cho sinh vật và con người
Chứa đựng chất thải đó là chức năng sống còn của môi trường
Môi trường là nơi lưu trữ cung cấp thông tin cho con người
3
Tóm lại môi trường là nơi mà chúng ta cần phải luôn luôn bảo vệ giữ gìn
vì môi trường là nguồn sống thiết thực và mang lại cho con người sự phát triển
phồn thịnh nhất.
Môi trường yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách
hỏi kinh nghiệm của chị em trong trường để nâng cao trình độ chuyên môn.
- Luôn tham gia dự giờ, do trường, tổ chức
- Luôn có sự chỉ đạo sát sao của ban giám hiệu trong kế hoạch lịch trình
khi thực hiện chuyên đề.
* Phụ huynh luôn quan tâm ủng hộ nhiệt tình các hoạt động, phong trào
của trường lớp. Kết hợp với giáo viên để chăm sóc giáo dục trẻ đạt kết quả tốt.
2.2. Khó khăn:
- Lớp học chật, số trẻ trong lớp đông 39 trẻ
- Hầu hết trẻ trong lớp là con đầu lòng nên được cha mẹ cưng chiều. Phần
lớn trẻ là con em dân tộc lên việc giáo dục bằng tiếng phổ thông gặp nhiều khó
khăn. Trẻ còn chưa có ý thức bảo vệ môi trường. Cha mẹ chưa dạy bảo trẻ về
vấn đề bảo vệ môi trường.
2.3. Số liệu điều tra trước khi thực hiện:
- Nắm bắt được tình hình thực tế của lớp, tôi quyết định tìm ra biện pháp
giáo dục trẻ có ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường. Bước đầu khảo sát kết quả cho thấy:
STT
Nội dung tiêu chí khảo sát
Số trẻ đạt
1
2
3
4
5
Biết chăm sóc và bảo vệ cây
Biết giữ gìn trật tự vệ sinh công cộng, vệ sinh trường lớp
Biết cất dọn đồ dùng, đồ chơi đúng nơi quy định
về phương pháp và đưa ra nhiều biện pháp thực hiện rèn trẻ và tôi đưa ra sáng
kiến “Một số biện pháp giáo dục trẻ Mầm non bảo vệ môi trường cho trẻ 3- 4
tuổi trường Mầm Non ...................................................................................... ”
II. Nội dung của sáng kiến
Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
Nói đến bảo vệ môi trường như có vẻ cao siêu với trẻ mầm non, nhưng nó
không hề khó khi ta áp dụng chỉ đơn giản là lồng ghép qua các hoạt động hàng
ngày của trẻ giúp trẻ “Học mà chơi, chơi mà học”.
1. Phát động cuộc thi bảo vệ môi trường ngay tại lớp học.
Bản thân đã tổ chức cho các con thi vệ sinh lớp học tổ chức cho từng
nhóm trẻ giúp cô lao động trực nhật, lau dọn góc học tập, vui chơi, lau lá cây, vệ
sinh đồ dùng cá nhân,
Thi vệ sinh cá nhân: Rửa mặt, tay, chân, đúng cách, nhanh, sạch nhất...
Thi lấy và cất đồ chơi đúng quy định.
Thi thu gom rác thải như ống nhựa vỏ non coca.....
Thông qua các hoạt động hàng ngày trẻ được “Học mà chơi, chơi mà học”
được củng cố lại kiến thức qua đó hình thành những nề nếp, thói quen vệ sinh cá
nhân, bảo vệ môi trường lớp, môi trường sống.
Ưu điểm: Cá nhân trẻ dần sẽ có ý thức bảo vệ bản thân và biết bảo vệ môi
trường xung quanh.
Tính mới: Từ việc Gv không phải quát ác em vệ sinh mà tự trẻ tự giác bảo
vệ môi trường khi được tuyên dương khen ngợi.
6
2. Tuyên truyền vận động phụ huynh cùng tham gia giáo dục trẻ.
Ở lứa tuổi mầm non là lứa tuổi đang học kèm người lớn. Chính vì vậy, mà
người lớn luôn luôn là tấm gương sáng cho trẻ noi theo.
Tuyên truyền vận động phụ huynh về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi
trường và tiết kiệm năng lượng trong cuộc sống hàng ngày và nhắc nhở phụ
dung khác nhau song nói chung lại đều giúp cho trẻ có ý thức bảo vệ môi
trường.
VD: Lĩnh vực thẩm mỹ: Hàng ngày chúng tôi thống nhất trẻ cùng phụ
huynh mang đến lớp các loại phế liệu (vỏ hộp, bìa cattông, len, vải...) để làm đồ
dùng tự tạo phục vụ cho hoạt động của trẻ. Trẻ rất thích thú khi được cùng cô
tạo ra những con rối, các loại đồ dùng khác phù hợp với chủ đề mà trẻ được làm
quen. từ đó, chúng tôi giáo dục trẻ làm đâu gọn đấy, biết vứt rác vào đúng nơi
quy định, biết rửa tay lau tay khi làm bài xong. Như vậy, trẻ có ý thức tự dọn
dẹp gọn gàng ngăn nắp.
Đối với lĩnh vực khám phá khoa học và xã hội như “Tìm hiểu công việc
của cô lao công”, chúng tôi thường cho trẻ xem hình ảnh cô lao công ngày đêm
quét rác trên đường phố làm cho đường phố thêm sạch đẹp, từ đó trẻ luôn có ý
thức giữ gìn vệ sinh môi trường lớp học sạch sẽ.
Tôi nhận thấy rằng giáo dục bảo vệ môi trường có mối liên hệ
khăng khít với bộ môn âm nhạc. Kết hợp giáo dục âm nhạc vào bảo vệ môi
trường giúp trẻ có hứng thú học tập đồng thời kích thích khả năng ghi nhớ, củng
cố rất nhiều kiến thức về giáo dục bảo vệ môi trường. Trẻ biết thể hiện các bài
hát nhẹ nhàng, tình cảm, đúng giai điệu lời ca, không hát quá to.
- Ở lĩnh vực phát triển ngôn ngữ cũng góp phần quan trong trong việc
giúp trẻ làm quen với giữ gìn bảo và bảo vệ môi trường. chúng ta biết rằng văn
học là người bạn không thể thiếu đối với trẻ mầm non. Nó giúp trẻ phát triển
toàn diện về trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, đặc biệt phát triển ngôn ngữ mạch lạc,
khả năng nhận thức và hình thành nhân cách cho trẻ. Do vậy, ở lớp tôi việc giáo
dục bảo vệ môi trường cho trẻ tôi đã thường xuyên, kết hợp với môn văn học.
Thông qua các bài thơ, câu chuyện tôi đã dạy cho trẻ đọc diễn cảm, nhẹ nhàng,
8
không la hét to. từ đó, trẻ cảm nhận được về nội dung về thiên nhiên tươi
đẹp, những việc làm có Ých, có hại cho môi trường trẻ sẽ nhận ra đâu là việc tốt
trong môi trường, trẻ học cách so sánh, phân loại các hành vi tốt, hành vi xấu đối
với môi trường, phân biệt môi trường sạch, môi trường bẩn và tìm ra nguyên
nhân thông qua các trò chơi đóng kịch: trẻ thể hiện nội dung các câu chuyện bảo
vệ môi trường, thể hiện các hành vi có lợi và hành vi có hại cho môi trường
thông qua các trò chơi vận động. Trẻ mô tả các hành vi bảo vệ môi trường hoặc
làm hại cho môi trường: động tác cuốc đất trồng cây, tưới nước, bắt sâu là hành
vi có lợi cho môi trường, còn động tác gây tổn hại cho môi trường là chặt cây,
dẫn lên cỏ, đốt rừng, săn bắt chim thú.
* Thông qua các hoạt động ngoài trời
Hoạt động ngoài trời là hoạt động cần phải đảm bảo tính tích cực hoạt
động của trẻ làm giàu và củng cố kiến thức cho trẻ về môi trường xung quanh,
giáo dục cho trẻ những thói quen hành vi với mình nơi công cộng. Qua hoạt
động tôi cho trẻ được quan sát cây cối, các loại hoa, các loại rau… giúp cho trẻ
biết gieo hạt chăm
sóc và bảo vệ cây, không hái hoa bẻ cành, quét dọn vệ sinh sân trường
bằng những dông cụ làm bằng đồ phế thải trẻ rất vui thích và hứng thú hoạt
động.
VD: Tôi cho trẻ quan sát về các loại rau ở trong vườn trường trẻ sẽ được
nói lên những gì mà trẻ thấy đặc điểm của các loại rau, lợi ích của chúng thế
nào? Làm thế nào để chúng ta có rau ăn hàng ngày? Nếu không tưới nước và
nhổ cỏ cho rau thì chuyện gì sẽ xảy ra? Vì sao?... Với những câu hỏi mở như
vậy trẻ sẽ đưa ra ý kiến của mình từ đó trẻ thể hiện tính độc lập cá nhân, mạnh
bạo hơn, tự tin hơn. đồng thời kích thích được tính ham hiểu biết của trẻ.
Như vậy, khi trẻ tham gia hoạt động ngoài trời kiến thức sẽ được khắc sâu
trẻ học mà không biết là mình đang học. Đó sẽ là nền tảng để trẻ trở thành một
tuyên truyền viên tốt về chăm sóc và bảo vệ cây xanh cũng như môi trường xung
quanh trẻ.
* Thông qua hoạt động lao động
10
- Phụ huynh quan tâm hơn đến công tác này và hỗ trợ nhiệt tình các loại
nguyên vật liệu phế thải cho Giáo viên ở lớp.
- Có rất nhiều sản phẩm được tạo ra từ nguồn nguyên vật liệu này và trẻ
hào hứng chơi với những đồ chơi ấy vì yếu tố mới lạ luôn hấp dẫn trẻ
Hiệu quả về xã hội.
Giáo dục trẻ mầm non bảo vệ môi trường là một điều vô cùng quan trọng.
Qua đó trẻ có mét số vốn kiến thức, thói quen khá tốt đối với môi trường
sống. Qua một thời gian triển khai đề tài tôi đã tiến hành khảo sát cho thấy kết
quả như sau:
STT
Nội dung tiêu chí khảo sát
1
Biết chăm sóc và bảo vệ cây
Biết giữ gìn trật tự vệ sinh công cộng, vệ sinh
2
3
4
Số trẻ
So với đầu năm
đạt
39
6
đúng và hành động sai đối với môi trường và
39
29 trẻ
7
8
tiết kiệm năng lượng
Biết tiết kiệm nước khi sử dụng
Nhắc nhở người lớn tiết kiệm điện
39
30
32 trẻ
25 trẻ
* Về phía trẻ: Khích lệ được trí tưởng tượng sự tò mò của trẻ. Trẻ học
hứng thú hơn không những trong HĐH mà trong hoạt động góc còn thu
hút được nhiều trẻ hơn.
- Trẻ rất thích tham gia làm đồ dùng đồ chơi từ các nguyên liệu.
- Trẻ có hứng thú học, tiếp thu kiến thức nhanh.
- Trẻ yêu lao động và tạo ra cái đẹp
12
- Công tác này sẽ đạt được hiệu qủa cao hơn khi có sự tham mưu của Ban
Giám Hiệu nhà trường, sự phối hợp của các giáo viên trong tổ về ý nghĩa của
việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ.
Khả năng ứng dụng, triển khai của sáng kiến.
Qua tìm hiểu và thực hiện sáng kiến tôi nhận thấy có thể thực hiện đồng
thời, thành công các mục tiêu, yêu cầu của phong trào thi đua “Xây dựng trường
học thân thiện, học sinh tích cực” do Bộ GD&ĐT phát động, Kế hoạch xây
dựng trường học "Xanh, Sạch, Đẹp và An toàn" của Phòng GD&ĐT ..........
Sáng kiến đã áp dụng và đem lại hiệu quả rõ rệt tại lớp mẫu giáo 3 - 4
tuổi trường ............................................., kết quả sáng kiến có thể được nhân
rộng và áp dụng có hiệu quả tại nhiều trường trên địa bàn có điều kiện tương
tự ..................................................................................................
Đề xuất kiến nghị.
Kết quả của sáng kiến có thể còn thiếu sót vì vậy rất mong Hội đồng khoa
học các cấp và các bạn đồng nghiệp đóng góp, bổ sung để kết quả đề tài sớm
được áp dụng rộng rãi.
XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG
..................., Ngày 29 tháng 4 năm 2018
HIỆU TRƯỞNG
Người viết sáng kiến
......................
.............................
14