I H C THÁI NGUYÊN
I H C NÔNG LÂM
-------------------

NGUY N TH NGÂN
tài:

TH C TR NG VÀ GI I PHÁP PHÁT TRI N RAU
T I XÃ XUÂN LÔI, HUY N L P TH CH, T

KHÓA LU N T T NGHI

H

o

: Chính Quy

Chuyên ngành

: Khuy n Nông

Khoa

: Kinh t & PTNT

Khóa h c

: 2011

2015

: K43 - KN

Khóa h c
Gi

: 2011
ng d n

2015

IH C


i

L

li u thu th p t các ngu n và k t qu nghiên c u
tài:
L p Th ch, t

c tr ng và gi i pháp phát tri n rau t i xã Xuân Lôi, huy n
Phúc là trung th

cs d

b ov

m t h c v nào.
ng m i s

c v lý

thuy t gi i v th c hành và bi t v n d ng nhu n nhuy n lý thuy t vào th c t .
Xu t phát t

c s nh t trí c

khoa Kinh t & Phát tri n nông thôn -

ng, Ban ch nhi m
i h c Nông Lâm Thái

Nguyên, tôi ti n hành th c t p t t nghi p v

tài:

c tr ng và gi i

pháp phát tri n rau t i xã Xuân Lôi, huy n L p Th ch, t
n nay b n khoá lu

c bày t lòng bi

chân thành t i các th y, cô giáo trong khoa Kinh t & Phát tri n nông thôn c bi t là th

ih
c ti

ng d n, ch b o tôi trong su t quá trình th c hi
cg il ic

iii

DANH M C CÁC B NG
Trang
B ng 2.1:So sánh chi phí s n xu t và t ng thu nh p t rau và lúa
B ng 4.1: Tình hình s d

a xã

B ng 4.2: Tình hình dân s

6

- 2014) .......... 21

ng c

2014) ........................................................................................... 23
B ng 4.3: Di
(2012

t, s

ng c a m t s cây tr ng

2014) .............................................................................. 25

B ng 4.4: M t s v t nuôi chính c a xã
B ng 4.5: Di



DANH M C CÁC T , C M T

T vi t t t
BVTV

VI T T T

Di n gi i
: B o v th c v t

CC

u

DV

: D ch v

DT

: Di n tích
:

tính

FAO

: Food and agriculture organization (



: Ti u th công nghi p

UBND

: U ban nhân dân

WTO

: T ch

i th gi i


vi

Trang
Ph n 1. M

U ......................................................................................... 1

tv

............................................................................................. 1

1.2. M c tiêu nghiên c u. ............................................................................ 2
tài................................................................................. 2
c t p và nghiên c u .............................................. 2
c ti n s n xu t ..................................................... 2
Ph n 2. T NG QUAN NGHIÊN C U ....................................................... 3

lý thông tin ........................................................ 17
.................................................. 18

3.4. H th ng các ch tiêu nghiên c u........................................................ 18


vii

3.4.1. Ch tiêu v k t qu s n xu t rau .................................................... 18
o rau ......................................................... 18
Ph n 4. K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N ............................ 19
u ki n t nhiên, kinh t xã h i c a xã Xuân Lôi ............................ 19
4.1.1. V

u ki n th

...................................... 19

u ki n kinh t - xã h i .............................................................. 20
4.2. Th c tr ng phát tri n rau c a xã Xuân Lôi ......................................... 29
4.2.1. Th c tr ng s n xu t rau cu xã Xuân Lôi ..................................... 29
4.2.2. Th c tr ng phát tri n rau c a các h nghiên c
4.2.3. Tình hình tiêu th rau c a các h

.......... 31
..................... 32

u qu kinh t c a cây rau t i các h

u tra.................... 34

Ph n 1
M

U

tv
c ta là m
v t ch

n v i nông nghi p là ngành s n xu t

n, gi vai trò to l n trong vi c phát tri n kinh t

h i. Nông nghi p là m t trong hai ngành s n xu t v t ch t ch y u c a xã h i,
gi m t v trí h t s quan tr ng vì nông nghi p s n xu t ra nh ng s n ph m
nuôi s

i mà b t k ngành s n xu t khác không th thay th

c.

T th c ti

y s n xu t nông nghi p làm

tr ng tâm cho các th i k phát tri n c

c. Chính vì v y vi

phát tri n ngành nông nghi p là r t c


tr xu t kh u rau c a Vi t Nam. Trên th c t , s n xu
c chính quy
các gi
th

c nâng cao giá
a bàn xã Xuân
y, c n tìm ra

phát tri n s n xu t và tiêu th rau là yêu c u c p thi t hi n nay.
c th c tr ng phát tri n c

hành nghiên c

tài:

a bàn xã Xuân Lôi, tôi ti n

c tr ng và gi i pháp phát tri n s n xu t rau t i xã

Xuân Lôi, huy n L p Th ch, t


2

1.2. M c tiêu nghiên c u.
-

u ki n t nhiên - kinh t , xã h i t

c

vào th c ti n m t cách sáng t o và khoa h c.
- C ng c cho sinh viên nh ng ki n th c còn thi u sót c n b
sau này tr thành m t k

c chuyên môn t

ng nhu c u công vi c.
-

tài b sung tài li

ng, các cán b t p hu n và các

c ti n s n xu t
- K t qu nghiên c u c
mang l i t

tài cho th y hi u qu kinh t mà cây rau

ng gi

ng c th phát tri n ngành nông

nghi p nói chung và ngành tr ng rau nói riêng c a xã ngày càng l n m nh.
-

i dân hi u bi t thêm v nh ng l i ích kinh t và l i
i dân s n xu t mang l i nh m nhân r ng ra nhi

ng là m

c, ngon và

cs d

ph

Rau r

ng và phong phú. Rau xanh là lo i th c ph m không th

thi u trong b

a m i ng

ng.

i trên kh

c và các lo i th
xanh l

n u ho

c bi t khi
m b o thì nhu c u v rau

t nhân t tích c c trong cân b



i vitamin, mu i khoáng, axit h

p

ch

ng
c chi m 85-95%, ch có 5-15% là ch t khô. Giá tr
ng (ch y

m t l l n trong thành

ph n cacbon. Nh kh

h

thông c a
mô t bào. M t s lo

ng cao nh t

ng c a các
u (nh

u Tây), n m, t i cung c p 70 - 312 calo/100g nh các ch t ch

u Hà



(100- 357 mg%).
- Rau là ngu n cung c
Rau cung c

ng khác
các axit h

ng, các xellulo (ch

p ch

tiêu hoá th

dàng, phòng ng a

các b nh v tim m ch áp huy t cao. Ngoài ra nhi u lo i rau còn ch a các
kháng sinh th c v t có tác d
c

c có dân s 88 tri
c kho

c li
i, ph

u bình quân nhu c u tiêu th 96,3
i/ ngày. Ph

tiêu th
tri


t, cà

u rau, t cay, n

chua có nhi u tri n v ng và chúng có th

t và cà

ng xu t kh

i

nh.

c xu t kh u r t nhi u c d
bi

p, rau gia v , rau mu

200.000 t
- Rau là nguyên li u c a ngành công nghi p th c ph m
Nh ng lo

c s d ng trong công nghi p ch bi n xu t kh u

id

y khô, xay b t... công ngh



tiêu th 1 ngày 2-

ul n

- 60% lo

mu ng, b p c i, su hào, d n, m

i: rau
u, lang. Trung bình 9kg

th

m

chi m 1/3 - 1/2 trong t ng s

th

y mu n

n xu t chính ph i tính toán v
các lo i rau có giá tr

ng

s n xu t rau và

ng cao.

t y [5].
S n xu t rau là ngành mang l i hi u qu kinh t cao. Giá tr s n xu t 1

ha rau g p 2 - 3 l n m t ha lúa. T

n nay, ngành nông nghi p ph n

u thu nh p 50 tri

c giá tr s n xu t 70-

100 triê

ng t o thu nh

nông dân tr

t và giá tr c

. Vì v

t cách

u ki n thu n l

r ng

di n tích tr ng rau.
B ng 2.1:So sánh chi phí s n xu t và t ng thu nh p t rau và lúa
Stt


60,1

4.860

3

K hoai tây

3.876

23,9

1.104

4

C i canh

2.426

39,7

1.016

5

Súp l

4.411

c bi t cây t

h c c truy n c a nhi
nhánh t
tr

làm thu

c truy n mi ng t
c li u quý trong n n y

p, Trung Qu c, Vi t Nam... Dùng

ch a b nh huy t áp cao và b nh th p kh p. M t s lo i rau có tính
t s lo i rau l i có giá tr cho giá tr th m m
ng.

,


7

2.1.2.4. V

m t xã h i

V

i s ng - xã h


cho công nghi p ch bi n...[5].
2.1.3. K thu t tr

i các h

u tra

2.1.3.1. K thu t tr ng su hào
Th

ng: 50- 60 ngày.

c tính sinh h c
c hình thành t
c ), trong ch a nhi

ng (g i là

ng dùng làm th c ph m. Ngu n g c t nhiên

c a su hào là b p c i d i.
b. Th i v gieo tr ng
- Su hào có th b

u gieo t

u ki n thích h p và

t cao khi gieo vào tháng 9 mu n nh t là h t tháng 11.
-

t không b bí ch t và c t t a nh ng

u ki n thông thoáng cho cây phát tri n thu n l

ng a sâu b nh.
d. Thu ho ch
vào th
b ng, lá non ng

ng c a t ng gi ng, t ng v và th y m t c
ng thì thu ho ch: kéo dài thêm s già, nhi

m

ph m ch t.
2.1.3.2. K thu t tr ng b p c i
Th

ng: 90-100 ngày

c tính sinh h c
B p c i là m t lo i rau ch l c trong h c i. Nó là cây thân th o, là m t
th c v t có hoa thu c nhóm hai lá m m v i các lá t o thành m t c

c hình

g
B p c i có di n tích lá cao, h s s d

cr tl


i nh

m( 1-1,5kg/sào)

i(1kg/sào)


9

- 20- 25 ngày sau ti p t

m l n 2 nhi

n1

( 1,5-2kg/sào)
- Sau tr ng 35-40 ngày bón phân chu ng hoai m c (100kg/sào)+ phân
t ng h p (9-10kg/sào) k t h p v i x i.
- L n thúc cu i cùng: 40-50 ngày sau tr
- Vun x

ng xuyên x

t a nh ng lá già, lá sâu b nh t
thu n l

i kali (2-3kg/sào).

t không b bí ch t k t h p c t

N u thu ho ch mu n b p n t n , kém ph m ch t.
- Nên thu ho ch vào lúc tr i mát hay bu i chi u.
2.1.3.3. M t s sâu b nh h i b p c i, su hào

-

m hình thái:
m thân dài 6 mm, s i cánh trung bình là 15 mm màu nâu xám,
c có ba d u hình tam giác màu nâu nh t ng tr ng, cánh

sau màu nâu xám, có d i tr

c), vàng (ngài cái) ch y t g c cánh

nh cánh, mép ngoài có lông nh dài m
+ Tr ng hình b u d c, d p, màu vàng nh t. Tr
lá, g n gân chính.

u cánh sát thân.
r ir c

m

i


10

+ Sâu non có 4 tu i,
u nh

l ch , sâu b
t ph p

ng nh

m t

ng (b h i n ng ch

ng

y s c nh

hóa nh ng.

Trên b p c

n làm b p bi n

d ng ho c không th cu n b p, t

u ki n cho b nh th

n.

- Bi n pháp phòng tr :
ng xuyên v

ng ru ng



+ R p cái có cánh và r

ng c và b ng.
c sinh s n ra t r p có

cánh. R p sinh s n ngay trên cây rau và r t nhanh, t p trung

búp non, lá non


11

gây h i nghiêm tr

ng c a cây rau. Ngoài tác h i

tr c ti p, r p còn là môi gi i truy n b nh virut cho cây rau. [9].
- Bi n pháp phòng tr
+ Th c hi n t t v
t nh

ng ru ng, di t ký ch cùng h , thu nh t và

ng.
t ng lo i rau, nh t là trong nh ng ngày

khô hanh, n ng h n.
m b o ch



i là 110

phát tri n ngh tr ng rau c
không gi ng nhau. Châu Á có s
tri u t n v i m
rau c

ng rau

c tiêu dùng

c Châ
ng cao nh

ng th 2 v i s
Ngoài m

t 70 tri u t
u t n [10].

s

quan tâm. Nhi u ti n b k thu

lo i n

t kho ng 400

ng 3% (kho ng 5 tri u t

c tiêu th

t, b o v

ng.

t tc

c trên th gi i. Theo FAO (2006) nhu

c u tiêu th rau, qu trên th gi

c cung c p ch có

c dùng k t h p v i các lo i hoa qu th c ph m r t t t cho
s c kh

u tiêu th

d báo

nhu c u tiêu th rau qu trên th gi i s

i Nh t B n

tiêu th rau qu nhi u nh t trên th gi i, m
rau các lo i, bình quân m
g

t b n tiêu th 17 tri u t n


i. T th

nc

c nh p

u th k th

-

t ng k t các vùng phân b

n hành
n hành tr ng th rau

c i tr

y ngh tr

Nh

i t r t s m.

n kinh t t túc kéo dài, ngh tr

manh mún, ch ng lo i nghèo; di n tích và s

c ta r t


ho c ch bi n thành rau; rau tr ng có kho

ng

15 lo i ch l c. Theo s li u th ng kê t
không ng

i nay, s n xu t rau

ng nhu c

Nh

c mà còn xu t kh u.

u lo i rau ngo i du nh p vào Vi

nhân gi ng, lai t o, tr ng th

cv

c
u ki n khí h u Vi t

u lo i rau mang l i hi u qu kinh t
(hay còn g i là rau chân v t), cây gia v wasabi (còn g i là sa t )...

S n ph m ch bi n rau qu

ng lo

it

i
n

y u do di n tích m r ng.
120 t /ha lên g n 130 t

.


14

g

2.2.2.1. Nh ng y u t

n s n xu t rau

- Th i ti t khí h u, ch
xu t: Có th

t, ngu

c ph c v cho quá trình s n

u ki n t nhiên là nh ng y u t quan tr

n ch


u cây tr ng, ch

i s n xu t

ng nhi

nb

ng s n ph m. Th t v y, m

p

quán s n xu t rau gia v không th nhanh chóng chuy n sang s n xu
c l i.
-

h t ng ph c v cho quá trình s n xu t.
chính sánh c

ng tr c ti

cung c u c a m t s nông s n trên th
xu t thô

ng c a th

i vi c kích thích s n

ng chính là giá c , chính sách v tiêu th



t th p so v

c trong khu v c châu Á. N u ph

2.300-

i/ngày, theo tính toán c

yêu c u v rau ph

t 250- 300 gam (kho ng 90-

hi n nay m c tiêu dùng rau

c ta m

tm

ng
ng
y

t kho ng 75% so v i nhu c u

ng và chi m 62% so v i bình quân chung c
Bên c

u



tiêu chu n xu t


16

Ph n 3
NG, N

U

ng và ph m vi ngiên c u
ng nghiên c u
- H nông dân s n xu

a bàn xã Xuân Lôi.

3.1.2. Ph m vi nghiên c u
- Ph m vi v th i gian: T

n tháng 05/2015.

- Ph m vi v không gian: Do th i gian nghiên c u có h n do v
tài ch d ng l i

m c nghiên c u trên ph
a bàn xã Xuân Lôi, huy n L p Th ch,

t nh
- S li u thu th p: s li

ch n m u
V i n i

tài nghiên c

pháp ch n m

n m u ng u nhiên
n m u ng

u tra

u tham gia vào s n xu t rau

trên m t thôn

y thì tôi s l a ch
u ki n.

u ki n là t t c các h

c

a bàn xã. Ch n 20 h nông dân

u tra trên 3 thôn có di n tích tr ng rau l n nh t c a xã: