TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH
____________

LUẬN VĂN
Tên đề tài:

PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN
TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TỈNH LONG AN

Giáo viên hướng dẫn:

Sinh viên thực hiện:

TRẦN THỤY ÁI ĐÔNG

NGUYỄN PHÁT HƯNG
Mã số SV: 4066123
Lớp: Kinh tế học, khoá 32

Cần Thơ, 2/2010


LỜI CẢM TẠ

Lời đầu tiên, con kính gửi lời cảm ơn đến Gia Đình, đã nuôi dưỡng và yêu
thương con, là chỗ dựa tinh thần luôn giúp con vượt qua những lúc khó khăn
nhất.
Xin cảm ơn đến Quý Thầy Cô khoa KT- QTKD đã truyền đạt cho em
những kiến thức bổ ích trong thời gian bốn năm học ở Trường Đại học Cần Thơ
và cùng với sự nổ lực của bản thân, em đã hoàn thành chương trình học của

............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................
............................................................................................................

Ngày …. tháng …. năm …
Thủ trưởng đơn vị
(Ký tên và đóng dấu)


MỤC LỤC
CHƯƠNG 1
MỞ ĐẦU ...................................................................................................1
1.1. Giới thiệu tổng quan ..........................................................................1
1.1.1. Đặt vấn đề.....................................................................................1
1.1.2. Sự cần thiết nghiên cứu.................................................................2
1.2. Mục tiêu nghiên cứu...........................................................................2
1.2.1. Mục tiêu chung .............................................................................2

3.5. Cơ sở hạ tầng....................................................................................24
3.5.1. Về giao thông vận tải ..................................................................24
3.5.2. Về điện, nước..............................................................................24
3.5.3. Về bưu chính viễn thông ............................................................. 25
3.6. Hoạt động kinh tế đối ngoại............................................................. 26
3.6.1. Xuất - nhập khẩu.........................................................................26
3.6.2. Thu hút vốn đầu tư nước ngoài ...................................................29
3.7. Công tác cải cách hành chính ..........................................................33
CHƯƠNG 4
THỰC TRẠNG TĂNG TRƯỞNG VÀ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG
ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TỈNH LONG AN............................ 35
4.1. Tăng trưởng kinh tế .........................................................................35
4.2. Tình hình vốn đầu tư .......................................................................37
4.2.1. Quy mô vốn đầu tư .....................................................................37
4.2.2. Tốc độ tăng vốn đầu tư ............................................................... 38
4.2.3. Cơ cấu ngành vốn đầu tư............................................................. 40
4.2.4. Thu hút vốn đầu tư theo ngành và lĩnh vực .................................41
4.3. Yếu tố lao động.................................................................................43
4.3.1. Đánh giá chung ...........................................................................43
4.3.2. Hiện trạng nguồn nhân lực ở một số lĩnh vực .............................. 45
4.4. Phân tích các yếu tố tác động đến tăng trưởng kinh tế tỉnh Long
An

.............................................................................................................48
4.5. Một số điểm mạnh và điểm yếu .......................................................53
4.5.1. Điểm mạnh………………………………………………………53
4.5.2 Điểm yếu…………………………………………………………55
4.6 Một số giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế…………………….56
4.6.1. Định hướng phát triển kinh tế tỉnh Long An................................ 56
4.6.2. Một số giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế............................. 61

Bảng 3.13 So sánh chỉ số minh bạch và trách nhiệm của tỉnh Long An với
các tỉnh khác .....................................................................................................34
Bảng 4.1 Tốc độ tăng trưởng GDP của tỉnh Long An 1996 – 2009 ...........35
Bảng 4.2 Tăng trưởng GDP của tỉnh Long An theo khu vực kinh tế..........36
Bảng 4.3 Đầu tư vào tỉnh Long An (1992 – tháng 5/2009) ........................37
Bảng 4.4 Quy mô đầu tư trong nước .........................................................38
Bảng 4.5 Vốn đầu tư phát triển vào tỉnh Long An giai đoạn 2000 – 2008 .39
Bảng 4.6 Cơ cấu vốn đầu tư theo khu vực kinh tế .....................................40
Bảng 4.7 Vốn đầu tư phát triển của một số ngành kinh tế tỉnh Long An....41
Bảng 4.8 Lao động tại địa bàn tỉnh Long An từ 2000 đến 2008.................44
Bảng 4.9 Lao động đang làm việc trong ngành hoạt động khoa học và công
nghệ thuộc khu vực nhà nước giai đoạn 2000-2008. ..........................................45
Bảng 4.10 Kết quả thực hiện chương trình phổ cập trung học cơ sở giai
đoạn 2001 – 2006 .............................................................................................. 47
- iv -


Bảng 4.11 Kết quả chạy mô hình bằng phần mềm Eviews……………….48
Bảng 4.12 Trình độ CMKT của người dân tỉnh Long An năm 2009..........51
Bảng 4.13 Giá trị sản xuất của ngành nông nghiệp theo giá so sánh 1994 .51
Bảng 4.14 Giá trị sản xuất của ngành công nghiệp theo giá so sánh 1994 .52
Bảng 4.15 Giá trị sản xuất của ngành xây dựng theo giá so sánh 1994 ......52
Bảng 4.16 Giá trị sản xuất của ngành thương mại-dịch vụ theo giá so sánh
1994 ..................................................................................................................53
Bảng 4.17 Đánh giá chỉ số về môi trường đầu tư của Long An với TP HCM
và các tỉnh khác.................................................................................................54

-v-



FDI

: Đầu tư trực tiếp nước ngoài (Foreign Direct Investment).

GDP

: Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Product).

GTVT – TTLL : Nhóm ngành Giao thông vận tải – Thông tin liên lạc.
ODA

: Hỗ trợ phát triển chính thức (Official Development

Assistance).
ICOR

: Hệ số sử dụng vốn (Incremental Capital Output Rate).

ILO

: Tổ chức Lao động quốc tế (The International Labour

Organization).
TP.HCM

: Thành phố Hồ Chí Minh.

VPTKTTĐPN : Vùng phát triển kinh tế trọng điểm phía Nam.
VNCI


- viii -


PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG…
CHƯƠNG 1
MỞ ĐẦU
1.1. Giới thiệu tổng quan
1.1.1. Đặt vấn đề
Sau năm 1986, công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa của nước ta đã đạt
được những thắng lợi đáng kể, biểu hiện rõ nhất thành công đó là tốc độ tăng
trưởng kinh tế (GDP) đạt bình quân 6,32% giai đoạn 1990-2009. Đóng góp vào
thành tựu tăng trưởng đó phải kể đến sự tăng trưởng của các vùng kinh tế trong
cả nước. Tuy chưa phải là vùng kinh tế trọng điểm của cả nước nhưng Đồng
Bằng Sông Cửu Long được xem là cái noi trong sản xuất nông nghiệp của nước
ta, đóng góp khá lớn vào tăng trưởng kinh tế Việt Nam.
Với vị thế đặc biệt của mình trong khu vực đồng bằng Sông Cửu Long,
Long An vừa là 1 trong 13 tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, vừa thuộc vùng kinh
tế trọng điểm phía Nam (Thành phố HCM, Bà Rịa – Vũng Tàu, Đồng Nai, Tây
Ninh, Bình Dương, Bình Phước, Long An và Tiền Giang). Long An được xem là
cầu nối kinh tế quan trọng cho sự liên kết phát triển giữa Đông Nam bộ và đồng
bằng Sông Cửu Long, và với vị thế đó tỉnh Long An đang vươn mình trong sự
phát triển chung của đất nước khi vào ngày quốc khánh 02/9/2009 thị xã Tân An
chính thức được công nhận là thành phố trực thuộc tỉnh (đô thị loại 3). Hơn thế
nữa, Long An đã có những bước tiến quan trọng đặc biệt về kinh tế, tốc độ tăng
trưởng kinh tế đạt mức khá cao (9,86% giai đoạn 2000-2009). Là tỉnh có vị trí
địa lý thuận lợi và đặc biệt giáp ranh Thành phố Hồ Chí Minh nên Long An trở
thành vùng “địa lợi” cho việc ứng dụng nhanh các tiến bộ khoa học kĩ thuật và sử
dụng nguồn lao động có tay nghề cao phục vụ cho quá trình tăng trưởng và phát
triển kinh tế.
Tuy nhiên, chúng ta cần biết yếu tố nào đóng góp quan trọng đến tăng

1.2.1. Mục tiêu chung
Phân tích các yếu tố tác động đến tăng trưởng kinh tế tỉnh Long An để từ đó
đề ra những giải pháp góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tỉnh của tỉnh nhà.
1.2.2. Mục tiêu cụ thể
Phân tích thực trạng tăng trưởng kinh tế, vốn đầu tư, lao động của tỉnh Long
An.
Phân tích sự đóng góp của lao động và vốn đầu tư trong tăng trưởng kinh tế.
Đề xuất một số giải pháp góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh
Long An.
1.3. Câu hỏi nghiên cứu
Tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Long An như thế
nào?
Thực trạng về tăng trưởng kinh tế tỉnh Long An trong thời gian qua ra sao?
GVHD: TRẦN THỤY ÁI ĐÔNG

-2-

SVTH: NGUYỄN PHÁT HƯNG


PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG…
Các yếu tố nào đã tác động đến tăng trưởng kinh tế của tỉnh Long An trong
thời gian qua, yếu tố nào đã có sự đóng góp quan trọng nhất đến tăng trưởng và
yếu tố nào cần phát huy trong thời gian tới?
Những giải pháp gì có thể triển khai thực hiện trên cơ sở điều kiện của tỉnh
Long An để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới?
1.4. Giả thiết nghiên cứu
Tỉnh Long An trong thời gian qua đã có bước tăng trưởng đáng kể, song
còn tồn tại một số vấn đề làm hạn chế sự tăng trưởng chung. Tăng trưởng kinh tế
chịu sự tác động của nhiều yếu tố, trong đó có thể vốn đầu tư và lao động là hai

PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG…
xã hội và lực lượng lao động đang làm việc trong nền kinh tế tại địa phương. Cụ
thể, đề tài nghiên cứu quy mô và cơ cấu nguồn vốn đầu tư phát triển toàn xã hội,
cơ cấu lao động đang làm việc của 7 nhóm ngành thuộc 3 khu vực kinh tế.
1.5.3.2. Phạm vi thời gian
Đề tài sẽ được tập trung vào số liệu thu thập được trong giai đoạn từ năm
2000 đến 2008.
1.6. Kết quả mong đợi
Đề tài nói lên vai trò quan trọng và sự đóng góp của hai yếu tố vốn đầu tư
và lao động trong tăng trưởng kinh tế của tỉnh Long An và làm rõ yếu tố nào
chưa được phát huy, tìm ra những vấn đề tồn tại làm hạn chế tăng trưởng. Đồng
thời, đề tài cũng sẽ cho thấy sự tăng trưởng kinh tế ở Long An chủ yếu là ở nhóm
ngành nào trong 7 nhóm ngành thuộc 3 khu vực kinh tế.
Từ đó, tác giả sẽ đưa ra những giải pháp thích hợp để góp phần đưa nền
kinh tế tỉnh Long An đáp ứng yêu cầu của sự phát triển trong giai đoạn mới.
1.7. Đối tượng thụ hưởng
Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo, áp dụng
trong điều kiện hiện nay của tỉnh Long An cho:
+ Các cơ quan, tổ chức ở địa phương.
+ Các doanh nghiệp đã, đang, và sẽ đầu tư vào tỉnh Long An.
Ngoài ra, đề tài còn có thể dùng để tham khảo làm luận văn.
1.8. Lược khảo tài liệu
Đây là đề tài được nghiên cứu trên phạm vi cấp tỉnh nên qua tìm hiểu cá
nhân có thể chưa đầy đủ, và bao quát hoàn toàn. Nhưng đã có một số tác giả
trong nước đã nghiên cứu về một số vấn đề có liên quan đến đề tài này với những
phương pháp khác nhau, địa bàn nghiên cứu khác nhau, thời điểm nghiên cứu
khác nhau. Sau đây, tôi xin nêu khái quát một số nghiên cứu có liên quan:
a) Luận văn thạc sĩ: “Phân tích các yếu tố tác động đến tăng trưởng kinh
tế Thành phố Cần Thơ” của ThS. Nguyễn Huỳnh Diệu Thắm (2007). Đề tài sử
dụng bộ số liệu từ năm 1990 đến 2006 (lấy từ Cục thống kê, Sở Kế hoạch và Đầu

giai đoạn phát triển.
c) Tài liệu nghiên cứu về: “Các giải pháp nâng cao chất lượng tăng
trưởng ở vùng kinh tế trọng điểm phía Nam thời kỳ 2001 – 2010” của tác giả
TS. Trương Thị Minh Sâm. Nghiên cứu này có đề cập tăng trưởng và chất lượng
tăng trưởng, cơ cấu kinh tế của vùng, vốn đầu tư phát triển của vùng kinh tế
trọng điểm phía Nam... Sử dụng phương pháp thống kê miêu tả để đánh giá thực
trạng tăng trưởng của vùng kinh tế này, đánh giá chất lượng tăng trưởng thông
qua hiệu quả sản xuất kinh doanh (chỉ số ICOR, năng suất lao động xã hội), phân
tích tác động của các nhân tố bên trong và bên ngoài đến chất lượng tăng trưởng
của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

GVHD: TRẦN THỤY ÁI ĐÔNG

-5-

SVTH: NGUYỄN PHÁT HƯNG


PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG…
CHƯƠNG 2
PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Phương pháp luận
2.1.1. Tăng trưởng kinh tế
2.1.1.1. Nguồn gốc tăng trưởng kinh tế
Để giải thích nguồn gốc của tăng trưởng kinh tế các nhà kinh tế học dùng
các mô hình kinh tế và lý thuyết tăng trưởng để giải thích. Có thể chia ra thành 2
thời kỳ: thời kỳ trước Keynes và thời kỳ sau Keynes.
* Thời kỳ trước Keynes: với sự đóng góp khá quan trọng trong việc nghiên
cứu và giải thích các hiện tượng kinh tế vào lý thuyết tăng trưởng kinh tế của:
Adam Smith, David Ricardo, Karl Marx, Alfred Marshall…

Học thuyết “Bàn tay vô hình” nói rằng: “Mọi cá nhân không có ý định thúc đẩy lợi ích công cộng mà
chỉ nhằm vào lợi ích của riêng mình, và ở đây cũng như trong nhiều trường hợp khác, người đó được một
bàn tay vô hình dẫn dắt để phục vụ một mục đích không nằm trong ý định của mình”.

GVHD: TRẦN THỤY ÁI ĐÔNG

-6-

SVTH: NGUYỄN PHÁT HƯNG


PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG…
Ngoài ra, Ricardo cho rằng giá cả và tiền công có tính linh hoạt nên có khả
năng tự điều chỉnh. Do đó, theo ông chính sách của chính phủ là không quan
trọng, thậm chí còn hạn chế khả năng tăng trưởng kinh tế. (2)
Karl Marx (1818 – 1883): nhà kinh tế học người Đức đã đóng góp lớn vào
lý thuyết tăng trưởng kinh tế với công trình nổi tiếng bộ “Tư bản”. Theo Mác,
các yếu tố của tăng trưởng kinh tế là: đất đai, lao động, vốn và tiến bộ kỹ thuật.
Ông cho rằng, để tăng năng suất lao động (tức tạo ra giá trị thặng dư) thì phải cải
tiến kỹ thuật, mà cải tiến kỹ thuật thì cần vốn nên phải tích lũy tích lũy tư bản
(nguồn gốc của tích lũy tư bản là giá trị thặng dư do lao động làm thuê tạo ra).
Mác đứng trên lĩnh vực sản xuất để chia hoạt động xã hội thành hai lĩnh vực: sản
xuất vật chất và phi sản xuất. Theo ông chỉ có lĩnh vực sản xuất vật chất mới
sáng tạo ra sản phẩm xã hội. Mác còn cho rằng, khi thu được giá trị thặng dư nhà
tư bản sẽ dùng giá trị thặng dư này để đầu tư mở rộng sản xuất dẫn đến tăng
trưởng kinh tế, nhưng do thiếu cầu nên dẫn đến khủng hoảng thừa (khủng hoảng
giúp nhà tư bản đổi mới và khôi phục) vì vậy chính sách nhà nước có vai trò
quan trọng, đặc biệt trong việc kích cầu.
Alfred Marshall (1842-1924): là nhà kinh tế học đi đầu cho trường phái
tân cổ điển với tác phẩm nổi tiếng “Các nguyên lý của kinh tế học” vào năm

hành, thúc đẩy kinh tế phát triển. Mở đầu cho sự ra đời dòng lý thuyết tăng
trưởng hiện đại này là mô hình Harrod – Domar.
Harrod – Domar: do hai nhà kinh tế học Roy Harrod (Anh) và Evsay
Domar (Mỹ) cùng đưa ra mô hình giải thích mối quan hệ giữa tăng trưởng và thất
nghiệp ở các nước phát triển.
Mô hình này xem đầu ra của các đơn vị kinh tế phụ thuộc vào tổng số vốn
đầu tư cho nó.
Ta có:
Tốc độ tăng trưởng: g  Y / Y

(*)

Tỷ lệ tiết kiệm: s  S / Y mà S = I nên s  I / Y hay Y  I / s

(1)

Gọi k là tỷ số gia tăng giữa vốn và đầu ra.
k  K / Y mà I  K nên k  I / Y hay Y  I / k

(2)

Thế (1) & (2) vào (*), ta được:
g = I/k . s/I = s/k
Như vậy: g = s/k

(3)

Trong đó: g: là tốc độ tăng trưởng GDP.
s: là tỷ lệ tiết kiệm.
k: là mức tăng vốn đầu tư trên mức tăng GDP (hay được gọi là chỉ số

Sự phát triển của nền kinh tế nhanh hay chậm tùy thuộc vào việc sử dụng
các yếu tố lao động, vốn như thế nào, đồng thời cũng phụ thuộc vào các yếu tố
tổng hợp. Trên bình diện kinh tế các yếu tố này phản ánh hiệu quả sản xuất
chung. Để đánh giá tác động của các yếu tố này tới kết quả sản xuất người ta
thường sử dụng mô hình Cobb-Douglass, mô hình này có một số ưu điểm sau:
- Thể hiện được quy luật năng suất biên giảm dần.
- Các thông số của mô hình dễ ước lượng.
- Tuy mô hình đơn giản song chứa đựng đặc điểm chung của một quá trình
sản xuất là phải có vốn, lao động.
Hàm Cobb-Douglass có dạng:

Y t  A t L αt K

t

β

Trong đó: 0 <  < 1. Với giả thiết 0 < , hàm Cobb-Douglass coi giá trị
sản xuất tỷ lệ thuận với lao động và vốn.
 Nếu  + β > 1 : Ta nói hàm sản xuất Cobb – Douglas có hiệu suất quy
mô tăng dần.
 Nếu  + β = 1 : Ta nói hàm sản xuất Cobb – Douglas có hiệu suất quy
mô không đổi.

GVHD: TRẦN THỤY ÁI ĐÔNG

-9-

SVTH: NGUYỄN PHÁT HƯNG




PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG…
nền kinh tế. Sự thay đổi này tác động đến tổng cung. Trong Hình 2.2 mô tả khi
vốn sản xuất tăng sẽ làm cho đường tổng cung dịch chuyển từ AS 0 đến AS1 làm
cho mức sản lượng tăng từ Y0 đến Y1 và mức giá giảm từ P0 đến P1.
Điều cần lưu ý là sự tác động của vốn đầu tư và vốn sản xuất đến tăng
trưởng kinh tế không phải là quá trình riêng lẻ mà nó là sự kết hợp, đan xen lẫn
nhau, tác động liên tục vào nền kinh tế.

Hình 2.2 Sự dịch chuyển của đường tổng cung
Ngày nay vốn đầu tư và vốn sản sản xuất được coi là yếu tố quan trọng của
quá trình sản xuất. Vốn sản xuất vừa là yếu tố đầu vào, vừa là sản phẩm đầu ra
của quá trình sản xuất. Vốn đầu tư không chỉ là cơ sở để tạo ra vốn sản xuất, tăng
năng lực sản xuất của các doanh nghiệp và của nền kinh tế, mà còn là điều kiện
để nâng cao trình độ khoa học – công nghệ, góp phần đáng kể vào việc đầu tư
theo chiều sâu, hiện đại hóa quá trình sản xuất. Việc tăng vốn đầu tư cũng góp
phần vào việc giải quyết công ăn, việc làm cho người lao động khi mở ra các
công trình xây dựng và mở rộng quy mô sản xuất. Cuối cùng, cơ cấu sử dụng vốn
đầu tư là điều kiện quan trọng tác động vào việc chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế
đất nước.
2.1.2.3. Các nguồn vốn đầu tư
* Khu vực kinh tế Nhà nước
1. Vốn ngân sách Nhà nước: là nguồn vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước
(ngân sách trung ương, ngân sách địa phương) cho các dự án đầu tư và các công
trình xây dựng.
2. Vốn vay cho đầu tư xây dựng cơ bản và mua sắm thiết bị: gồm vốn tín
GVHD: TRẦN THỤY ÁI ĐÔNG

- 11 -

Đây là nguồn viện trợ song phương hoặc đa phương với một phần là không
hoàn lại, phần còn lại chịu lãi suất thấp và thời gian cho vay tùy thuộc vào từng
dự án. Đây cũng là nguồn vốn của Chính phủ nước ngoài hỗ trợ trực tiếp hoặc
gián tiếp thông qua các tổ chức quốc tế, tổ chức liên chính phủ, phi chính phủ
hoặc là nguồn ODA hỗn hợp bao gồm: một phần của Chính phủ nước ngoài, một
phần do các doanh nghiệp hoặc tổ chức phi Chính phủ đóng góp. Vốn ODA có
thể đi kèm hoặc không đi kèm các điều kiện chính trị.
GVHD: TRẦN THỤY ÁI ĐÔNG

- 12 -

SVTH: NGUYỄN PHÁT HƯNG


PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG…
Các hình thức chủ yếu của hỗ trợ phát triển:
+ Hỗ trợ dự án: đây là hình thức chủ yếu, bao gồm các hỗ trợ cơ bản cho
những dự án cải thiện cơ sở hạ tầng và những hỗ trợ kỹ thuật về mặt kỹ thuật cho
dự án.
+ Hỗ trợ phi dự án: chủ yếu là viện trợ chương trình đạt được sau khi kí các
hiệp định với đối tác tài trợ dành cho một mục đích tổng quát với thời hạn nhất
định.
+ Tín dụng thương mại: là những khoản tín dụng dành cho chính phủ các
nước sở tại với các điều khoản “mềm” về lãi suất, thời gian ấn định, hoặc dài hạn
nhưng thường kèm theo những ràng buộc nhất định.
2.1.3. Yếu tố lao động
2.1.2.1. Khái niệm
“Lao động là hoạt động hữu ích của con người nhằm sáng tạo ra của cải vật
chất và tinh thần cần thiết để thoả mãn những nhu cầu của cá nhân, của một
nhóm người, của doanh nghiệp hoặc của toàn xã hội” (Trích: Thực trạng lao