B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH
*** TRN TH LUÂN
PHÂN TÍCH CÁC YU T TÁC NG
N TNG TRNG NGÀNH
NÔNG NGHIP TI TNH LONG AN

CHUYÊN NGÀNH KINH T PHÁT TRIN
MÃ NGÀNH: 60.31.05

LUN VN THC S KINH T

NGI HNG DN KHOA HC
PGS.TS. INH PHI H

1986 đn nm 2010.
 đánh giá, phân tích các yu t tác đng đn tng trng ngành nông
nghip, đ tài s s dng phng pháp thng kê mô t bng phn mm SPSS
kt hp vi phng pháp đ th, so sánh và phân tích.
Phân tích t hàm tng quát Cobb-Douglas cho thy đu t công ca
tnh Long An, và din tích đt nông nghip trong giai đon 1986-2010 thc
s có tác đng mnh đn tng trng ca ngành nông nghip, các yu t này
gii thích đn trên 93,3% s thay đng ca GDP ngành nông nghip. Bên
cnh đó các yu t lao đng trong nông nghip không phi yu t chính cho
vic tng trng ngành nông nghip.
Trong ngành nông nghip có hin tng d tha lao đng, vic to điu
kin thun li (đào to ngh cho lao đng nông nghip) đ di chuyn lao đng
nông nghip sang khu kinh t khác s có vai trò quan trng trong vic phát
trin ngành nông nghip nói riêng và nn kinh t ca tnh Long An nói chung
trong thi gian ti.
Tng din tích đt nông nghip là yu t quan trng giúp ngành nông
nghip ca tnh Long An tng trng trong thi gian va qua, nhng yu t
này không đc tip tc duy trì trong thi gian ti do vic khai hoang đã
chm dt. Tnh Long An cn tp trung vào các yu t nh vn, nng xut lao
đng, ng dng khoa hc công ngh đ thúc đy quá trình phát trin
ngành nông nghip trong thi gian ti.
Phân tích bng phng pháp đ th đng nng sut lao đng nông
nghip cho thy giai đan 1997-2010 quá trình công nghip hóa din ra mnh
m ti tnh Long An, đng thi vic áp dng c gii hóa, các mô hình sn
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
xut nông nghip, thc hin chính sách khuyn nông nên làm nng sut rung
đt luôn tng. Do đó trong giai đon này nng sut lao đng nông nghip và
din tích đt trên lao đng nông nghip tng nhanh.
Phân tích da vào công thc Kuznets cho thy ngành nông nghip ca
tnh Long An có vai trò quyt đnh trong tng trng kinh t ca tnh Long

 th 1.3: nh hng ca lao đng và yu t t nhiên……………… 11
 th 1.4: nh hng ca vic s dng đu vào công nghip .………12
 th 1.5: nh hng ca vic s dng đu vào công nghip……….13
 th 2.1: Xu hng tng trng chung ca NSLNN……………… 40
 th 2.2: ng dch chuyn nng sut lao đng NN vùng BSCL giai
đan 1986-2006…………………………… 41
 th 2.3: ng dch chuyn nng sut lao đng NN ti Long An giai
đan 1986-2006…………………………… 42
Hình 3.1: Vai trò ca c s h tng hu hình đi vi vic phát trin nông
nghip…………………… …… 48
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
DANH MC CÁC CH VIT TT

GDP: Tng sn phm quc ni
Ln: Logarit c s e
GNP: Tng sn phm quc dân
Khu vc I: Khu vc Nông Lâm Thy sn
Khu vc II: Khu vc Công nghip – Xây dng
Khu vc III: Khu vc Thng mi Dch v
BSCL: ng Bng Sông Cu Long
OLS: Phng pháp bình phng ti thiu thông thng
XDCB: Xây dng c bn
TTCN: Tc đ tng trng ngành công nghip
TTNN: Tc đ tng trng ngành nông nghip
Ha: hecta
NSLNN: Nng sut lao đng nông nghip
KTXH: Kinh t xã hi
TW: Trung ng

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -

NG DNG MT S MÔ HÌNH KINH T  PHÂN TÍCH VAI TRÒ
CA NGÀNH NÔNG NGHIP……………………………….…………20
2.1 Thc trng nn nông nghip tnh Long An ……………………… 20
2.1.1 Khái quát v nn kinh t ca tnh Long An……………………… 20
2.1.2 Lao đng trong nông nghip, s chuyn dch c cu lao
đng……………………………….……………………………………… 20
2.1.3 Dân s sng ti nông thôn………………………….……………… 21
2.1.4 Nng sut lao đng trong khu vc nông nghip………………… 21
2.1.5 Trình đ lao đng trong ngành nông nghip……………………….21
2.1.6 Tình hình ng dng c gii hóa trong nông nghip……………….23
2.1.7 C s h tng thy li phc v nông nghip……………………….24
2.2. Mt s phân tích thc nghim có liên quan………………………….26
2.3. Thit lp mô hình kinh t lng đ phân tích vài trò ca ngành nông
nghip ti tnh Long An……………………………….………………… 29
2.3.1 Chn mô hình lý thuyt……………………………….… ……….29
2.3.2 Chn mô hình kinh t lng ………………………………………30
2.3.3 ng dng hàm Cobb-Douglas đ phân tích vai trò ca nông nghip
trong trng hp tnh Long An, kt qu hân tích hi
qui…………………………………… …………… 31
2.3.3.1 Mô t s liu……………………………….………… 31
2.3.3.2 Kt qu phân tích mô hình hi quy đi vi hàm tng quát Cobb-
Douglas……………………………….……… ….32
2.3.4 Phân tích xu hng tng trng nng sut lao đng nông nghip
ca tnh Long An. …………………………………… 39
2.3.5 ng dng công thc KUZNETS đ phân tích vai trò ca ngành
nông nghip trong tng trng kinh t ca tnh Long An. ………… 43
2.3.6 Kt lun chng 2……………………………….………… 45
CHNG 3: KT LUN VÀ GI Ý CHÍNH SÁCH……………… 46
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
3.1 D báo xu hng phát trin ca ngành nông nghip tnh Long An

đon tip theo.
Nc ta, sau nm 1975 khi đt nc hoàn toàn gii phóng, cùng vi s tr
giúp t nc ngoài, chúng ta mun b qua giai đan phát trin đ tin nhanh lên
Xã hi Ch ngha. Vì lý do trên, chúng ta đã tp trung đu t vào ngành công
nghip nng thay vì tp trung đu t phát trin nông nghip đ to tin đ cho s
phát trin bn vng hn. Kt qu là mt lng ln đt nông nghip b b hoang,
t mt nc có tim nng ln v nông nghip đã tr thành nc nhn vin tr,
lm phát phi mã… S nghip đi mi ca nc ta bt đu t nm 1986 đã to
điu kin cho ngành nông nghip Vit Nam phát trin nhanh chóng, góp phn
đa nc ta ra khi khng hong và to nn tng cho s phát trin kinh t xã
hi, tng bc hi nhp vào nn kinh t th gii.
Long An là ca ngõ Tây - Nam ca TP HCM, ca thông thng gia mt
thành ph ln - mt trung tâm khoa hc k thut và công nghip ln nht nc
vi mt vùng đng bng trù phú và ln nht nc là đng bng sông Cu Long.
T nhiu nm qua, tnh Long An luôn là tnh thun nông, nm 2010 nông nghip
chim t trng 38%, ln nht trong c cu ngành kinh t. Tuy nhiên trong nhng
nm gn đây, tnh Long An đt đc nhiu thành qu quan trng trong quá trình
phát trin, nm 2010 GDP bình quân đu khong 23,2 triu đng, c cu ngành
kinh t đang có xu hng dch chuyn mnh m theo đnh hng công nghip
hoá.
Tuy đt đc nhng thành tu ln trong nhng nm qua, nhng bc vào
thi k phát trin mi - thi k công nghip hóa, hin đi hóa, hi nhp kinh t
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
- 2 -
Quc t, ngành nông nghip tnh Long An đang đng trc nhng khó khn và
thách thc không nh:
+ Nn nông nghip có xut phát đim thp, qui mô sn xut nh l, nông
dân thiu vn đu t nên hn ch vic ng dng thành tu khoa hc công ngh
đ nâng cao nng sut, cht lng sn phm, h chi phí sn xut. Do vy, hiu
qu sn xut cha cao, sc cnh tranh ca sn phm yu, đc bit s gay gt hn

pháp đ th, so sánh và phân tích.
D liu đc ly t Niên giám thng kê tnh Long An các nm t nm
1986 đn nm 2009, riêng s liu nm 2010 đc c lng da trên báo cáo
tình hình phát trin kinh t - xã hi nm 2010 ca UBND tnh Long An; website
ca các c quan, t chc; k tha kt qu nghiên cu ca Thc s Nuyn Th
ông, Phó giáo s inh Phi H…
4. Kt cu đ tài.
 tài s gm các phn chính nh sau:
- C s lý lun v vai trò ca ngành nông nghip đi vi tng trng kinh
t.
- ng dng mt s mô hình kinh t đ phân tích vai trò ca ngành nông
nghip trong quá trình phát trin kinh t, trng hp ca tnh Long An.
- Kt lun, gi ý nhng chính sách đi vi ngành nông nghip trong giai
đan ti ti tnh Long An.

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
- 4 -
CHNG 1
C S LÝ LUN V VAI TRÒ CA NÔNG NGHIP
TRONG TNG TRNG KINH T

1. 1 Các c s lý thuyt v vai trò ca ngành nông nghip trong phát
trin kinh t
1.1.1 Mô hình David Ricardo (1772-1823)
Lun đim c bn ca Mô hình David Ricardo cho rng đt đai dùng đ
sn xut là ngun gc tng trng kinh t, nhng đt sn xut li có gii hn do
đó ngi sn xut phi m rng din tích trên đt xu hn đ sn xut, li nhun
ca ch đt thu đc ngày càng gim dn đn chí phí sn xut lng thc, thc
phm cao. Do đó li nhun/lng đu vào ca ngành nông nghip có xu hng
gim dn và giá lng thc thc phm có xu hng tng.

Y
2
Y
1
nguyên đt, gii quyt tình trng tht nghip (bao gm c bán tht nghip, tht
nghip trá hình trong khu vc nông thôn), gim t l tng dân s.
1.1.2 Mô hình hai khu vc ca Athur Lewis
Mô hình hai khu vc cho rng tng trng kinh t da vào s tng trng
hai khu vc nông nghip và công nhip trong đó chú trng yu t chính là lao
đng (L-labor), yu t tng nng sut do đu t và khoa hc k thut tác đng
lên hai khu vc kinh t. Tiêu biu cho mô hình hai khu vc là mô hình Lewis,
Tân c đin và Harry T. Oshima. Lun đim c bn ca Mô hình hai khu vc là
kh nng thu hút lao đng d tha t khu vc nông nghip ca khu vc công
nghip, làm tng nng sut lao đng xã hi và to ra tng trng.
Mô hình hai khu vc ca Athur Lewis đc đa ra vào nm 1955 da trên
gi đnh nn kinh t gm hai khu vc nông nghip truyn thng và công nghip.
- Khu vc nông nghip truyn thng: do nông nghip ch yu da vào đt
đai nhng đt đai ngày càng khan him, trong khi dân s ngày càng tng làm
cho lc lng lao đng trong nông nghip ngày càng tng.
 th 1.1: ng tng sn phm nông nghip


Theo Lewis đng cung lao đng trong khu vc nông nghip đc chia
làm hai giai đan. Giai đan th nht bt đu t đim W
1
, đây chính là mc
lng có th thu hút lao đng t khu vc nông nghip sang khu vc công
nghip, đng cung lao đng ti giai đan mt có xu hng nm ngang, th hin
mc lng bng nhau ca tt c các lao đng di chuyn t khu vc nông nghip
TP(K
3
)
TP(K
2
)
TP(K
1
)
S
i

Y
3

lng vn là K
1
. Vì tin lng không đi trong khi tng sn lng tng nên li
nhun ca các nhà t bn công nghip tng. Li nhun đc tái đu t m rng
sn xut nên vn mi s là K
2
(K
2
>K
1
), hàm sn xut mi s là TP(K
2
). Lúc này
khu vc công nghip li tip tc thu hút lao đng t khu vc nông nghip.

Giai đon hai bt đu khi lao đng d tha trong khu vc nông nghip đã
b thu hút ht, khi khu vc nông nghip mun thu hút thêm lao đng t khu vc
nông nghip thì phi tr mc lng W
2
ln hn W
1
nên li nhun công nghip
s gim.  m rng tng sn phm và tìm kim li nhun nhà t bn công
nghip phi s dng các yu t khác thay th cho lao đng nh vn, công ngh.
Quá trình tng trng s tip tc.
Mô hình lewis cho thy tng trng ca nn kinh t đc thc hin trên
c s tng trng ca ngành công nghip thông qua tích ly vn t lao đng d
tha ca ngành nông nghip. Khi mt lng lao đng trong nông nghip đc
chuyn đi s không làm gim tng sn lng nông nghip, giá nông sn không
gim nên không to áp lc tng lng trong khu vc công nghip. Nu c hai

ngành nông nghip ln. Hàng hóa nông sn nhiu làm xut hin nhu cu ch
bin nông sn vi quy mô ln, tc là phát sinh điu kin nhu cu phát trin
ngành công nghip và dch v vi quy mô ln.
Giai đan 2: Sau khi kt thúc giai đan 1, nn kinh t đã có đ ngun lc
đ đng thi đu t theo chiu rng các ngành nông nghip, công nghip và dch
v. Ngành nông nghip tip tc đa dng hóa sn xut, ng dng khoa hc k
thut, công ngh sinh hc, xây dng các mô hình sn xut ln nhm m rng qui
mô sn lng. Ngành nông nghip phát trin theo hng đa dng hóa to điu
kin thích hp cho vic phát trin ngành công nghip ch bin, các ngành công
nghip cung cp đu vào cho ngành nông nghip, các ngành công nghip thâm
dng lao đng và nhu cu các ngành dch v.
Du hiu kt thúc giai đon 2 là tc đ tng trng vic làm ln hn tc
đ tng trng lao đng, th trng lao đng b thu hp, lng thc t tng.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
- 9 -
Giai đan 3: quá trình phát trin kinh t  giai đon 2 phi tri qua mt
thi gian khá dài làm cho ni lc ca nn kinh t khá mnh và đ kh nng phát
trin các ngành kinh t theo chiu sâu nhm gim nhu cu lao đng. Giai đon
này xut hin kh nng thiu ht lao đng do s phát trin các ngành nông
nghip, công nghip và dch v  giai đan 2. Do đó nn ngành nông nghip cn
đy mnh c gii hóa nhm thay th sc lao đng, ng dng công ngh sinh hc
nhm tng nng sut lao đng. Lao đng trong khu vc nông nghip có th
chuyn mt phn sang ngành công nghip nhng không làm gim sn lng
nông nghip.
Ngành công nghip phát trin theo hng sn xut hàng hóa thay th nhp
khu và chuyn sang xut khu vi s chuyn dch dn trong c cu sn xut.
Các ngành công nghip thâm dng lao đng s dn b thu hp do kh nng cnh
tranh thp, thay vào đó là các ngành công nhip thâm dng vn và công ngh có
sc cnh tranh cao và ít s dng lao đng.
Ht giai đan này, nn kinh t đã đt đc trình đ phát trin cao.

đã đt đc li th theo qui mô.
1.1.5 Mô hình Sung Sang Park
Cng tng t nh mô hình Todaro, Saung Sang Park cng cho rng quá
trình phát trin ngành nông nghip gm ba giai đan bao gm: s khai, đang
phát trin và phát trin. Trong mi giai đan phát trin, sn lng s ph thuc
vào các yu t đu vào khác nhau. C th nh sau:
Giai đan s khai: Sn lng sn phm nông nghip ph thuc vào các
yu t đu vào gin đn nh điu kin t nhiên, đt đai, lao đng. Trong giai
đon này qui lut nng sut biên gim dn th hin trong hàm sn xut. Do đó
hàm sn xut ca ngành nông nghip có dng nh sau:
Y=F(N,L) (1.1)
Trong đó: Y là sn lng nông nghip, N là yu t t nghiên, L là lao
đng.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
- 11 -

 th 1.3: nh hng ca lao đng và yu t t nhiên
Giai đon đang phát trin: giai đon này sn lng nông nghip còn ph
thuc vào yu t t nhiên, lao đng, ngoài ra ngành nông nghip còn s dng
yu t đu vào đc sn xut t ngành công nghip nh phân bón, thuc hóa
hc. Do đó hàm sn xut ca ngành nông nghip đc khái quát nh sau:
Y=F(N,L) + F(Ci) (1.2)
Trong đó Ci là đu vào do ngành công nghip cung cp trên 1ha đt nông
nghip, F(Ci) là sn lng nông nghip tng lên do s dng đu vào do ngành

2L
0L
2L
3F
1Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
- 12 -

 th 1.4: nh hng ca vic s dng đu vào công nghip

Giai đon phát trin: sn lng nông nghip ph thuc vào công ngh
thâm dng vn s dng trong nông nghip, sn lng trên mt lao đng tng
thêm tng ng vi lng vn s dng tng lên, đn giai đon này không còn
tình trng tht nghip bán thi gian trong nông nghip. Hàm sn xut ca ngành
nông nghip đc khái quát nh sau:
Y=F(N,L) + F(Ci) + F(K) (1.3)
Y
2L
0L
2L
3F
1F
2Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
- 13 -

 th 1.5: nh hng ca vic s dng đu vào công nghip


Y
0Y
3Y
2L
0L
2L
3F
1F

1
, chim 26,7 % trong tng kim ngch xut khu.
1.2.4 Cung cp vn cho các ngành khác
Ngành nông nghip cung cp vn cho các ngành khác thông qua hai dng:
- Trc tip: ngun thu t thu đt nông nghip, thu xut khu nông sn,
nhp khu t liu sn xut nông nghip thng chim t trng cao trong ngun
thu nhà nc, và đc đu t vào nhiu ngành khác trong nn kinh t.
- Gián tip: chính sách qun lý giá ca nhà nc theo xu hng giá sn
phm công nghip luôn tng nhanh hn giá nông sn. iu này có ngha là tích
ly cho công nghip t s hy sinh ca nông nghip. 1
Ngun:
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -

Trích đoạn Quá trình phát tr in nông nghi p ca Thái Lan Quá trình phát tr in nông nghi p c aM Trình đ lao đ ng trong ngành nông nghi p ng 2.4: Th ng kê din tích ti tiêu ca các công trình t hy lit nh Long

---