ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

GIÁP THỊ HƯỜNG

NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO
VAI TRÒ GIỚI TRONG QUẢN LÝ RỪNG
TẠI HUYỆN BA BỂ, TỈNH BẮC KẠN

LUẬN VĂN THẠC SĨ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

THÁI NGUYÊN - 2014


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

GIÁP THỊ HƯỜNG

NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO
VAI TRÒ GIỚI TRONG QUẢN LÝ RỪNG
TẠI HUYỆN BA BỂ, TỈNH BẮC KẠN
Chuyên ngành: Phát triển nông thôn
Mã số: 60620116

LUẬN VĂN THẠC SĨ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS DƯƠNG VĂN SƠN

THÁI NGUYÊN - 2014


huyện Ba Bể, Ban vì sự tiến bộ của phụ nữ huyện Ba Bể, Phòng lao động - xã
hội huyện Ba Bể, Phòng thống kê huyện Ba Bể, Ngân hàng Nông nghiệp và
phát triển nông thôn huyện Ba Bể, Đảng ủy - HĐND - UBND - UBMTTQ và
các đoàn thể chính trị xã hội xã Hoàng Trĩ và xã Phúc Lộc, cấp ủy chính
quyền thôn Nà Đuổn, thôn Bản Luộc, thôn Nà Slải và thôn Bản Duống.
Bản thân, tuy đã có nhiều cố gắng trong quá trình thực hiện luận văn
này, nhưng khó tránh khỏi những thiếu sót, kính mong quý thầy, cô giáo và
các bạn học viên chỉ bảo, đóng góp ý kiến để luận văn của tôi có thể hoàn
thiện hơn.
Thái nguyên, ngày 08 tháng 12 năm 2014

Tác giả luận văn

Giáp Thị Hường


iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN.....................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN .........................................................................................................ii
MỤC LỤC .............................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.........................................................................vi
DANH MỤC CÁC BẢNG ....................................................................................vii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, HÌNH............................................................................viii
MỞ ĐẦU ................................................................................................................ 1
1. Tính cấp thiết đề tài ............................................................................................. 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ............................................................................................ 2
2.1. Mục tiêu chung ................................................................................................. 2
2.2. Mục tiêu cụ thể ................................................................................................. 2
3. Ý nghĩa của đề tài ................................................................................................ 3

3.1.1. Thực trạng tài nguyên rừng của tỉnh Bắc Kạn .............................................. 25
3.1.2. Định hướng phát triển lâm nghiệp của tỉnh Bắc Kạn .................................... 26
3.1.3. Mô tả địa bàn khu vực nghiên cứu ............................................................... 27
3.2. Đánh giá, phân tích vai trò, vị thế của phụ nữ và nam giới trong quản lý
rừng tại địa bàn nghiên cứu....................................................................... 34
3.2.1. Vai trò, vị thế của phụ nữ và nam giới trong việc giao đất lâm nghiệp
và quyền sử dụng đất lâm nghiệp .............................................................. 34
3.2.2. Vai trò, vị thế của phụ nữ và nam giới trong hoạt động canh tác nônglâm nghiệp và quản lý, bảo vệ rừng........................................................... 37
3.2.3. Vai trò vị thế của phụ nữ và nam giới trong hoạt động khai thác các
nguồn lợi từ rừng ...................................................................................... 43
3.2.4. Vai trò, vị thế của phụ nữ và nam giới trong tiếp cận, kiểm soát nguồn
lực liên quan đến quản lý rừng .................................................................. 46
3.3. Đánh giá, phân tích định kiến giới - lực cản đối với phụ nữ trong quản
lý, sử dụng rừng tại địa bàn nghiên cứu..................................................... 59
3.3.1. Định kiến giới trong phân công lao động theo giới....................................... 59
3.3.2. Định kiến giới trong quyền ra quyết định ..................................................... 61
3.3.3. Định kiến giới trong tiếp cận và kiểm soát các nguồn lực ............................ 63
3.3.4. Định kiến giới trong công việc lãnh đạo chính quyền và cộng đồng............. 66


v
3.4. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giới trong quản lý tại huyện
Ba Bể........................................................................................................ 67
3.4.1. Một số giải pháp đối với cấp huyện.............................................................. 67
3.4.2. Một số giải pháp đối với chính quyền cấp xã ............................................... 69
3.4.3. Một số giải pháp cho hoạt động khuyến nông, khuyến lâm .......................... 70
3.4.4. Một số giải pháp đối với người dân, đặc biệt là phụ nữ ................................ 70
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ............................................................................. 71
1. Kết luận............................................................................................................. 71
2. Kiến nghị........................................................................................................... 72

Dân tộc thiểu số

ĐTQHR

Điều tra quy hoạch rừng

GCNQSDD
GDP

Giấy chúng nhận quyền sử dụng dất (sổ đỏ, xanh)
Tổng thu nhập quốc nội

GĐGR
Giao đất giao rừng
UBQGVSTBPN Uỷ Ban quốc gia vì sự tiến bộ của phụ nữ
UBND
IFAD
KL

Ủy ban Nhân dân
Quỹ phát triển Nông nghiệp Quốc tế
Khuyến lâm

KN

Khuyến nông

KTNLN
LĐTBXH


SPNG

Quản lý sử dụng
Sảm phẩm ngoài gỗ

THCS
THPT

Trung học cơ sở
Trung học phổ thông

TW
WB

Trung ương
Ngân hàng Thế giới


vii

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1. Tổng diện tích quy hoạch sử dụng đất lâm nghiệp đến năm 2020 .......... 26
Bảng 3.2. Diện tích đất phân theo loại đất của huyện Ba Bể năm 2012.................. 28
Bảng 3.3. Phụ nữ trong các nhóm tuổi lao động..................................................... 36
Bảng 3.4. Người đưa ra quyết định trong các hộ .................................................... 38
Bảng 3.5. Thời gian hoạt động sản xuất theo mùa trong năm của hộ gia đình ........ 39
Bảng 3.6. Nam/nữ tham gia các hoạt động canh tác nông - lâm nghiêp.................. 40
Bảng 3.7. Tỷ lệ nữ chủ hộ và tham gia quản lý hộ ................................................. 41
Bảng 3.8. Việc làm nhiều hơn của mỗi giới qua thảo luận nhóm............................ 43

chức tại xã Phúc Lộc ........................................................................ 65
Hình 3.1. Bộ máy lãnh đạo thôn có sự tham gia của phụ nữ (Chi hội phụ nữ) ........... 66


1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết đề tài
Giới được coi là vấn đề xuyên suốt trong tất cả các quá trình vận động và
biến đổi của xã hội nói chung, trong đó có sản xuất nông - lâm nghiệp - một lĩnh
vực hiện chiếm tới khoảng 70% [2] lực lượng lao động của Việt Nam.
Trong thời gian qua, Việt Nam đã có những biến đổi rất nhanh chóng về kinh
tế - xã hội, đặc biệt là có những thành công lớn trong lĩnh vực giảm nghèo. Chính vì
vậy, trong chiến lược giới và phát triển, giới hiện đang được coi là vấn đề trọng tâm
cho phát triển bền vững, trong đó việc lồng ghép giới được coi là chiến lược hữu
hiệu nhằm xóa đói giảm nghèo.
Mặc dù vấn đề giới đã được quy chuẩn và thể chế hóa trong hầu hết các
chính sách phát triển kinh tế trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, nhưng
trong thực tiễn thực hiện các hoạt động cộng thêm bối cảnh xã hội nông thôn còn bị
ảnh hưởng nặng nề bởi những tàn dư của chế độ gia trưởng phong kiến, việc thực
hiện bình đẳng giới, nâng cao vai trò của phụ nữ trong ra quyết định phát triển kinh
tế vẫn còn rất hạn chế. Yêu cầu về lồng ghép giới hiện nay gần như là vấn đề xuyên
suốt bắt buộc trong tất cả các chương trình, dự án xóa đói giảm nghèo phát triển
kinh tế của Việt Nam.
Gói gọn trong lĩnh vực sản xuất lâm nghiệp và cụ thể hơn là quản lý rừng,
vấn đề giới gần như là một lĩnh vực bị bỏ quên trong suốt thời gian qua. Các
chương trình, chính sách trong quản lý và phát triển rừng gần như chưa chú trọng
đến vai trò của giới, đặc biệt là vai trò của phụ nữ trong quản lý bền vững rừng.
Theo nhiều đánh giá gần đây, phụ nữ là những người tham gia trực tiếp nhiều nhất
vào các hoạt động quản lý rừng (khai thác lâm sản ngoài gỗ, trồng rừng, chăm sóc
rừng, chăn thả gia súc trong rừng, canh tác sản xuất trong rừng,…) nhưng họ lại là

2.1. Mục tiêu chung
Làm rõ thực trạng vai trò giới trong sử dụng và quản lý rừng, trên cơ sở đó
đề xuất các giải pháp/khuyến nghị giúp dự án thực hiện LGG trong sử dụng, quản lý
và phát triển rừng bền vững tại huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Đánh giá, phân tích giới làm rõ hơn vai trò, vị thế của phụ nữ và nam giới
trong quản lý rừng tại địa bàn nghiên cứu;


Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn full