ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA


TRẦN PHƢỚC HẬU

NGHIÊN CỨU VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP ĐẢM
BẢO AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG THI CÔNG
XÂY DỰNG CÁC CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ QUẢNG NGÃI

Chuyên ngành: Kỹ thuật xây dựng công trình giao thông
Mã số: 60.58.02.05

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT

Đà Nẵng - Năm 2018


Công trình được hoàn thành tại
TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. HOÀNG PHƢƠNG HOA

Phản biện 1: PGS. TS. Nguyễn Phi Lân
Phản biện 2: TS. Cao Văn Lâm

Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt
nghiệp thạc sĩ Kỹ thuật xây dựng công giao thông tại Trường Đại
học Bách khoa vào ngày 21 tháng 01 năm 2018


là đưa ra các luật định và nêu cao khẩu hiệu, mà việc quan trọng hơn
hết là phải được phân tích, tính toán trên cơ sở khoa học nhằm đề
xuất các biện pháp an toàn một cách hợp lý, chính xác.Mặt dù công
tác an toàn xây dựng cũng được các đơn vị quản lý, nhà thầu xây
dựng và các đơn vị liên quan chú trọng, nhưng nhìn chung công tác
quản lý an toàn xây dựng trên nhiều công trường còn chưa mang lại


2
hiệu quả hoặc hiệu quả không cao, có khi còn gây tốn kém, lãng phí.
UBND tỉnh Quảng Ngãi và UBND thành phố Quảng Ngãi đã ban
hành các Quyết định; Công văn chỉ đạo việc thực hiện việc Quản lý;
kiểm tra; giám sát chặt chẻ công tác an toàn lao động trong các công
trình xây dựng trên địa bàn thành phố. Nhưng các Quyết định; Công
văn chỉ đạo chưa được xác thực với thực tế và còn mang tính áp
dụng chưa được cao. Việc nghiên cứu một cách nghiêm túc về thực
trạng của công tác quản lý và đảm bảo an toàn xây dựng các công
trình giao thông hiện nay trên địa bàn thành phố để từ đó đưa ra
những kiến nghị sửa đổi cho phù hợp là việc làm hết sức cần thiết,
qua đó góp phần hoàn thiện hoạt động đảm bảo an toàn lao động
trong thi công xây dựng các công trình giao thông trên địa bàn thành
phố Quảng Ngãi. Với mong muốn đóng góp một phần vào công cuộc
tìm hiểu đó, bản thân em mạnh dạn xin được thực hiện nghiên cứu đề
tài: “Nghiên cứu và đề xuất giải pháp đảm bảo An toàn lao động
trong thi công xây dựng các công trình giao thông trên địa bàn Thành
phố Quảng Ngãi” làm Luận văn cao học của mình.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Thông qua việc đánh giá tình hình và số liệu kiểm tra việc đảm
bảo an toàn lao động trong thi công xây dựng các công trình giao
thông trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi trong những năm gần đây,

mặt còn hạn chế của hệ thống quản lý công tác ATLĐ trong xây
dựng tại thành phố Quảng Ngãi. Kết hợp các phương pháp tổng hợp,
phân tích và so sánh.
5. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, phụ lục và tài liệu
tham khảo, luận văn được chia làm 3 chương như sau:
- Mở đầu.


4
- Chương 1: Tổng quan về tình hình an toàn lao động trong thi
công xây dựng các công trình giao thông trên cả nước và trên địa bàn
thành phố Quảng Ngãi.
- Chương 2: Phân tích các nguyên nhân không đảm bảo ATLĐ
tại các công trình xây dựng.
- Chương 3: Đề xuất giải pháp đảm bảo An toàn lao động
trong thi công xây dựng các công trình giao thông trên địa bàn thành
phố Quảng Ngãi.
- Kết luận và Kiến nghị.
- Tài liệu tham khảo.


5
CHƢƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH AN TOÀN LAO ĐỘNG
TRONG THI CÔNG XÂY DỰNG CÁC CÔNG TRÌNH GIAO
THÔNG TRÊN CẢ NƢỚC VÀ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ
QUẢNG NGÃI
1.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ THÀNH PHỐ QUẢNG NGÃI
Thành phố Quảng Ngãi là tỉnh lỵ của tỉnh Quảng Ngãi ở

QUẢNG NGÃI
1.2.1. An toàn lao động trong thi công xây dựng
Cùng với xu hướng phát triển chung của kinh tế nước nhà,
ngành xây dựng cũng bùng nổ các công trình lớn, nhỏ trên khắp cả
nước. Các khu đô thị mới, khu cao ốc, văn phòng, các công trình cầu,
đường, các nhà máy và công xưởng mọc lên như nấm sau mưa… Vui
mừng với sự tăng trưởng nhanh chóng của nền kinh tế nói chung và
ngành xây dựng nói riêng, nhưng chúng ta cũng nhận thấy những tác
động, hệ lụy của sự phát triển như các vấn đề xã hội, ô nhiễm, giao
thông, tai nạn… mà đối với những người làm công tác ATVSLĐ thì
những con số thống kê về tình hình TNLĐ trên công trường xây
dựng chính là vấn đề đáng quan tâm nhất hiện nay.
1.2.2. Một số vụ TNLĐ điển hình tại các công trình xây
dựng trên cả nƣớc
1.3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ ATLĐ TRONG
THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG GIAO THÔNG
TRÊN ĐỊA BÀN QUẢNG NGÃI
1.3.1. Tình hình kiểm tra ATLĐ tại các công trình xây
dựng trên địa bàn Quảng Ngãi từ năm 2011 đến năm 2016
1.3.2. Đánh giá về công tác đảm bảo ATLĐ trên các công
trình xây dựng ở Quảng Ngãi


7
1.4. TÌNH HÌNH ATLĐ TRONG THI CÔNG XÂY DỰNG
1.4.1.Tình hình ATLĐ các công trƣờng xây dựng ở nƣớc ta
1.4.2. Tình hình ATLĐ các công trƣờng xây dựng tại
Quảng Ngãi
Số liệu báo cáo về tình hình TNLĐ trên địa bàn Quảng Ngãi từ
năm 2011 đến năm 2016 (Trích Tổng hợp từ [7] đến [11])

1- Nhà thầu thi công xây dựng chưa lập Các biện pháp an toàn
cho người và công trình trên công trường xây dựng;
2- Việc kiểm tra giám sát công tác ATLĐ trên công trường của
nhà thầu thi công xây dựng, chủ đầu tư và các bên có liên quan chưa
được thường xuyên và chưa đảm bảo;
3- Nhà thầu xây dựng chưa có trách nhiệm đào tạo, hướng dẫn,
phổ biến các quy định về ATLĐ;
4- Trách nhiệm cấp đầy đủ các trang bị bảo hộ lao động,
ATLĐ cho người lao động theo quy định khi sử dụng lao động trên
công trường của nhà thầu xây dựng chưa đảm bảo;
5- Trong công tác quản lý chất lượng công trình: Chủ đầu tư
không tổ chức khảo sát, phê duyệt, giám sát việc thực hiện và
nghiệm thu các phương án, biện pháp thi công chưa đúng theo quy
định;
6- Việc tổ chức lập, lưu trữ hồ sơ quản lý chất lượng không
đảm bảo yêu cầu; thiếu các biên bản xác nhận, hồ sơ xử lý sai phạm
trong quá trình thi công khi gặp các điều kiện thi công không đúng so
với hồ sơ thiết kế;
7- Việc lựa chọn Nhà thầu thi công xây dựng; năng lực, kinh
nghiệm của Nhà thầu thi công xây dựng;


9
8- Công tác phối hợp của các chủ thể tham gia thi công công
trình (Chủ đầu tư, Nhà thầu thiết kế, Tư vấn giám sát, Nhà thầu thi
công…) liên quan đến ATLĐ chưa tốt;
9- Sử dụng người lao động chưa được đào tạo và chưa được
hướng dẫn về ATLĐ;
10- Người lao động chưa có giấy chứng nhận đào tạo ATLĐ
trong một số công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về ATLĐ;

vận hành, kiểm định định kỳ trong quá trình sử dụng, chất lượng
kiểm định của các tổ chức kiểm định không đảm bảo;
23- Việc thể hiện công khai các biện pháp an toàn, nội quy về
an toàn trên công trường xây dựng để mọi người biết và chấp hành
không đảm bảo;
24- Việc bố trí người hướng dẫn, cảnh báo đề phòng tai nạn
những vị trí nguy hiểm trên công trường còn chưa đảm bảo hoặc
chưa thực hiện.
KẾT LUẬN CHƢƠNG 1
Tình hình ATLĐ trên cả nước nói chung và trên địa bàn
Quảng Ngãi nói riêng qua số liệu thống kê nêu trên cho thấy: số vụ
TNLĐ qua các năm đều không giảm, đặc biệt số vụ TNLĐ có người
chết có chiều hướng gia tăng. Trong đó, ngành xây dựng luôn dẫn
đầu trong tất cả các ngành về số vụ TNLĐ. Các yếu tố chấn thương
chủ yếu làm chết người nhiều nhất: Do sập cầu đang thi công, sập
cần cẩu, ngã từ trên cao, điện giật và do máy móc thiết bị. Nguyên
nhân chủ yếu để xảy ra TNLĐ là do: Người sử dụng lao động:
Không huấn luyện ATLĐ cho người lao động; không xây dựng quy
trình, biện pháp làm việc an toàn; thiếu thiết bị hoặc thiết bị không
đảm bảo an toàn; không trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân cho
người lao động; tổ chức lao động không hợp lý. Người lao động: Vi


11
phạm quy trình quy phạm ATLĐ; không sử dụng phương tiện bảo vệ
cá nhân hoặc sử dụng không an toàn, về phía các cơ quan quản lý
nhà nước: Công tác kiểm tra, chỉ đạo chưa thường xuyên, còn chồng
chéo; số cuộc thanh tra, kiểm tra về ATLĐ tại các công trình xây
dựng còn ít cả về số lượng và chất lượng; xử lý các hành vi vi phạm
về ATLĐ chưa kịp thời, kiến quyết...

- Đối với Nhà thầu thi công:
+ Nhận thầu thi công nhưng không đủ điều kiện năng lực về
tài chính, thiết bị, con người theo quy định, trong đó phải kể đến việc
bỏ thầu giá quá thấp dẫn đến cắt giảm mọi chi phí liên quan đến công
tác ATLĐ.
+ Nhận thầu thi công một lúc nhiều công trình dẫn đến phân
tán thiết bị, con người, thậm chí một chỉ huy trưởng công trường
kiêm quản lý ATLĐ một lúc nhiều công trình đang thi công xây
dựng.
+ Đa số các lãnh đạo Doanh nghiệp xây dựng (Giám đốc, Phó
giám đốc) đều không tham dự các lớp tập huấn về ATLĐ, thậm chí
chỉ huy trưởng, cán bộ quản lý ATLĐ và các công nhân vận hành
máy móc thiết bị đều không có chứng chỉ huấn luyện ATLĐ theo
quy định.
+ Không thành lập bộ phận quản lý ATLĐ trên công trường.
- Đối với cơ quan quản lý nhà nước (Sở Xây dựng, Sở
LĐTB&XH):
+ Việc triển khai hướng dẫn thanh tra, kiểm tra về công tác
ATLĐ trong xây dựng chưa thật sự hiệu quả; số cuộc thanh tra, kiểm
tra về ATLĐ tại các công trình xây dựng còn ít, chưa phủ kín 100%.


13
+ Việc xử lý các hành vi vi phạm pháp luật lao động chưa
nghiêm, các vụ TNLĐ chết người đề nghị truy tố trước pháp rất
khiêm tốn.
Với những tồn tại và các nguyên nhân nêu trên, chúng ta sẽ đi
sâu Nghiên cứu và đề xuất các giải pháp nhằm đảm bảo ATLĐ trong
thi công xây dựng các công trình giao thông trên địa bàn tỉnh Quảng
Ngãi nói chung và TPQN nói riêng được đề cập ở Chương 3 của luận

về mức độ ảnh hưởng và mức độ quan trọng của nhân tố đến việc


15
đảm bảo ATLĐ trong thi công xây dựng công trình GT, gồm 05 cấp
độ như sau:
- Bên trái: Đánh giá của chuyên gia về ảnh hưởng đến chất
lượng các công trình cầu ở tỉnh Quảng Ngãi của nhân tố đó, gồm 05
cấp độ như sau: 1 là Hoàn toàn không đồng ý; 2 là Không đồng ý; 3
là Có thể đồng ý; 4 là Đồng ý; 5 là Hoàn toàn đồng ý.
- Bên phải: Đánh giá của chuyên gia về mức độ quan trọng của
từng nhân tố. Trong đó, 1: Hoàn toàn không quan trọng; 2: Không
quan trọng; 3: Tương đối quan trọng; 4: Quan trọng; 5: Rất quan
trọng.
Phần 2: Gồm những thông tin bổ sung.
Bảng câu hỏi được thiết kế qua các giai đoạn:
Giai đoạn 01: Xây dựng bảng câu hỏi dựa trên các nhân tố
thành phần trong thang đo tác động đến chất lượng các công trình
cầu ở tỉnh Quảng Ngãi của chuyên gia.
Giai đoạn 02: Sau khi thiết kế bảng câu hỏi, tác giả tiến hành
lấy ý kiến đóng góp của một số đồng nghiệp và trực tiếp phỏng vấn
thử 10 chuyên gia tại các Chủ đầu tư, đơn vị Tư vấn và Nhà thầu để
kiểm tra về hình thức cũng như nội dung của bảng câu hỏi.
Giai đoạn 03: Chỉnh sửa và hoàn tất bảng câu hỏi trước khi
tiến hành điều tra, khảo sát.
Nội dung chi tiết của Bảng câu hỏi được trình bày ở Phụ lục
01.
2.2.4. Phƣơng tiện nghiên cứu
2.2.5. Thu thập số liệu
2.2.5.1. Kết quả thu thập dữ liệu

động trong thi công xây dựng các công trình gıao thông ở tỉnh
Quảng Ngãi


17
KẾT LUẬN CHƢƠNG 2
Trên cơ sở pháp lý, thì cơ bản Việt Nam đã có một hệ thống
các văn bản quy phạm pháp luật khá đầy đủ và chặt chẽ để quản lý
nhà nước về mặt ATLĐ trong thi công xây dựng công trình. Các văn
bản này thường xuyên được các cấp thẩm quyền rà soát, bổ sung.
Các văn bản tuyên truyền, hướng dẫn và xử lý vi phạm liên quan đến
công tác đảm bảo ATLĐ tại các công trình xây dựng do UBND tỉnh
Quảng Ngãi và Sở Xây dựng ban hành được quan tâm.
Về cơ bản thì các văn bản quy phạm pháp luật ngành xây dựng
đã quy định cụ thể các quy định chung của pháp luật về lao động đặc
thù của ngành xây dựng. Các nội dung trong các văn bản đều đã quy
định rõ quyền hạn, trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động
xây dựng: Chủ đầu tư, nhà thầu tư vấn quản lý dự án, khảo sát, thiết
kế, giám sát thi công xây dựng, nhà thầu thi cồng xây dụng. Trong
đó có quy định cụ thể trách nhiệm của các nhà thầu chính, tổng thầu
và các nhà thầu phụ; các văn bản cũng đã quy định việc sử dụng vật
liệu, thiết bị thi công, an toàn điện và phòng chống cháy nổ trong xây
dựng.
Nhưng thực tế hiện nay, tình hình TNLĐ ngành xây dựng vẫn
còn xảy ra rất phức tạp, đặc biệt là tai nạn tại các công trình xây
dựng cầu đường. Các công trình có quy mô ngày càng lớn, yêu cầu
kỹ thuật cao và sử dụng nhiều máy móc thiết bị thi công mới, các
công trình có chiều cao và nhịp lớn, công trình hầm chui trong đô
thị... đòi hỏi công tác ATVSLĐ cần được củng cố và coi trọng đúng
mức hơn nữa.

trong thi công xây dựng các công trình giao thông trên địa bàn Thành
phố Quảng Ngãi.


19
CHƢƠNG 3
ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO AN TOÀN LAO ĐỘNG
TRONG THI CÔNG XÂY DỰNG CÁC CÔNG TRÌNH GIAO
THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ QUẢNG NGÃI
Trên cơ sở kết quả nghiên cứu tại chương 1 và chương 2, tôi
xin đề xuất một số giải pháp nhằm giúp các nhà quản lý, nhà thầu thi
công công trình và công nhân có thể nghiên cứu và áp dụng để phục
vụ cho công tác quản lý, điều hành và thực hiện về an toàn lao động
trong thi công xây dựng các công trình giao thông trên địa bàn Thành
phố Quảng Ngãi. Biện pháp kỹ thuật an toàn lao động trong thi công
xây dựng tại Thành phố Quảng Ngãi nhằm hạn chế tối đa tai nạn
trong khi thi công xây dựng công trình giao thông.
3.1. NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
Trên cơ sở 10 nhân tố ảnh hưởng đến an toàn lao động trong
thi công xây dựng các công trình giao thông trên địa bàn Thành phố
Quảng Ngãi nhiều nhất đã được xác định trong chương 2, đồng thời
căn cứ các nguyên tắc như: đảm bảo tính khách quan, thực tiễn, khả
thi và kế thừa; các giải pháp ATLĐ trong thi công CTGT xuất phát
từ hoạt động thi công công trình xây dựng và phải dựa trên cơ sở
đảm bảo tôn trọng, tuân thủ các quy định của Nhà nước, của Bộ,
Ngành và các quy luật khách quan khác trong quản lý và thực hiện
an toàn lao động. Xây dựng các giải pháp quản lý phải dựa trên điều
kiện cụ thể, môi trường khách quan, chủ quan quản lý và thi công
công trình tại địa bàn Thành phố Quảng Ngãi. Các giải pháp quản lý
được khả thi chỉ khi nó phù hợp với nhu cầu thực tế và nhằm giải

Giải pháp 1: Công tác phối hợp của các chủ thể tham gia thi công
công trình; Giải pháp 2: Trách nhiệm của Chủ đầu tư trong việc lựa
chọn Nhà thầu thi công xây dựng và các phương án, biện pháp thi
công; Giải pháp 3: Trách nhiệm của người sử dụng lao động về huấn
luyện ATVSLĐ cho người lao động; Giải pháp 4: Công tác khảo sát,
tổ chức mặt bằng thi công trên công trường; Giải pháp 5: Yêu cầu


21
kiểm định máy móc, thiết bị trước khi đưa vào vận hành và trong quá
trình sử dụng và Giải pháp 6: Một số việc cần lưu ý để đảm bảo
ATLĐ của nhà thầu trên công trường.
Các giải pháp đề xuất này đã được tôi đưa ra dựa trên thực
trạng công tác quản lý và kỹ thuật an toàn thi công xây dựng công
trình giao thông tại thành phố Quảng Ngãi; các giải pháp đề xuất này
rất cần thiết, có tính khả thi cao và được cán bộ quản lý, chỉ huy thi
công trình, kỹ sư xây dựng, công nhân lâu năm đánh giá rất cao.
Vì vậy, áp dụng đồng bộ các giải pháp được đề xuất trong
Chương 3 sẽ nâng cao công tác an toàn lao động trong thi công công
trình giao thông tại Thành phố Quảng Ngãi.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ


22
KẾT LUẬN
Hiện nay, từ các cơ quan làm công tác quản lý cho đến các
công ty, nhà thầu tham gia thi công xây dựng công trình đều quan
tâm đến vấn đề ATLĐ, nhằm đảm bảo an toàn cho tất cả những
người tham gia trong quá trình thi công xây dựng công trình giao
thông, giảm tối đa các vụ TNLĐ, tiết kiệm được chi phí thi công và

thi công; Giải pháp 3: Trách nhiệm của người sử dụng lao động về
huấn luyện ATVSLĐ cho người lao động; Giải pháp 4: Công tác
khảo sát, tổ chức mặt bằng thi công trên công trường; Giải pháp 5:
Yêu cầu kiểm định máy móc, thiết bị trước khi đưa vào vận hành và
trong quá trình sử dụng và Giải pháp 6: Một số việc cần lưu ý để
đảm bảo ATLĐ của nhà thầu trên công trường.
Mối quan hệ giữa các giải pháp có mối quan hệ biện chứng
gắn kết, hỗ trợ nhau, làm nền tảng, tiền đề cho nhau. Việc sử dụng
đồng bộ các giải pháp sẽ giảm tối đa tai nạn lao động, tiết kiệm kinh
phí thi công và nâng cao chất lượng công trình.
Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể xem xét ứng dụng
mở rộng, tham khảo đối với việc quản lý ATLĐ cho các công trình
khác. Tuy nhiên, trong quá trình quản lý điều hành, chỉ huy công
trình, nhà thầu cần phải chủ động, sáng tạo và linh hoạt áp dụng các
Giải pháp chắc chắn sẽ đảm bảo ATLĐ trong xây dựng của Thành
phố Quảng Ngãi.
2. KIẾN NGHỊ
Cơ quan quản lý nhà nước về công tác an toàn lao động
trong thi xây dựng công trình phải có kế hoạch và thường xuyên
tuyên truyền, kiểm tra và giám sát việc tuân thủ các quy định về việc
đảm bảo ATLĐ trong thi công xây dựng. Hiện nay, về cơ bản các
quy định về việc đảm bảo ATLĐ trong thi công xây dựng công trình
đã được các bộ ngành liên quan ban hành; tuy nhiên, việc quy định
rõ chi phí của công tác đảm bảo ATLĐ cho nhà thầu xây dựng chưa