BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH

Phạm Thị Bảo Châu

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỢP TÁC
CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC DỰ ÁN
PHẦN HÓA HỌC HỮU CƠ
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Thành phố Hồ Chí Minh – 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH

Phạm Thị Bảo Châu

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỢP TÁC
CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC DỰ ÁN
PHẦN HÓA HỌC HỮU CƠ
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Chuyên ngành: Lí luận và phƣơng pháp dạy học bộ môn Hóa học
Mã số: 60 14 01 11
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. PHAN ĐỒNG CHÂU THỦY


trường THPT chuyên Long An, THPT Tân An, THPT Lê Quý Đôn, THPT Nguyễn
Trung Trực, THPT Tân Trụ, THPT Hùng Vương, THPT Hà Long và các bạn đồng
nghiệp ở Cần Thơ, An Giang, Bến Tre, Tiền Giang đã kề vai sát cánh cùng tôi, giúp đỡ
tôi trong thời gian điều tra thực trạng và thực nghiệm sư phạm.
Tôi cũng xin gửi lời tri ân sâu sắc đến gia đình, chỗ dựa cho tôi trong những
lúc khó khăn nhất để tôi có thể hoàn thành tốt luận văn.
M c dù, tôi đã cố gắng hết s c nhưng với thời gian có hạn nên luận văn không
tránh khỏi thiếu sót. K nh mong nhận đư c sự nhận x t, góp ý xây dựng từ thầy cô và
các bạn để luận văn đư c hoàn chỉnh hơn.
Một lần nữa, tôi xin gửi lời tri ân đến tất cả mọi người
TPHCM, ngày 20 tháng 09 năm 2017
Phạm Thị Bảo Châu


MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục chữ viết tắt
Danh mục các bảng
Danh mục các hình
MỞ ĐẦU ..........................................................................................................................1
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI ..................................5
1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu .........................................................................................5
1.1.1. Các nghiên cứu về năng lực hợp tác ..................................................................5
1.1.2. Các nghiên cứu về dạy học dự án ......................................................................8
1.2. Một số vấn đề về năng lực .......................................................................................14
1.2.1. Khái niệm năng lực ..........................................................................................14
1.2.2. Các năng lực chung cần phát triển cho học sinh .............................................16

2.3.2. Bƣớc 2: Xác định mục tiêu dự án ....................................................................56
2.3.3. Bƣớc 3: Xây dựng bộ câu hỏi định hƣớng .......................................................56
2.3.4. Bƣớc 4: Xây dựng mẫu sản phẩm dự án ..........................................................57
2.3.5. Bƣớc 5: Xây dựng kế hoạch đánh giá .............................................................. 57
2.3.6. Bƣớc 6: Xây dựng nguồn tài nguyên ............................................................... 57
2.4. Thiết kế một số dự án dạy học phần Hóa học hữu cơ .............................................58
2.4.1. Dự án “Etilen và các thần dƣợc làm trái cây mau chín” .................................58
2.4.2. Dự án “Tecpen và tinh dầu vỏ bƣởi” ............................................................... 64
2.4.3. Dự án “Thủ phạm của các vụ ngộ độc rƣợu” ..................................................70
2.4.4. Dự án “Vấn đề cá nhiễm phenol” ....................................................................76
2.4.5. Dự án “Xà phòng handmade” ..........................................................................82
2.4.6. Dự án “Saccarozơ và bệnh đái tháo đƣờng” ....................................................87
2.5. Thiết kế thang đo và công cụ đánh giá NLHT của học sinh THPT .......................93
2.5.1. Xây dựng cấu trúc năng lực hợp tác ................................................................ 93
2.5.2. Thiết kế thang đo và các công cụ đo năng lực hợp tác ....................................93
2.5.3. Cách tính điểm khi đánh giá NLHT ...............................................................103


Tiểu kết chƣơng 2 .........................................................................................................104
Chƣơng 3. THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM .................................................................105
3.1. Mục đích thực nghiệm sƣ phạm ............................................................................105
3.2. Nhiệm vụ thực nghiệm sƣ phạm............................................................................105
3.3. Đối tƣợng thực nghiệm sƣ phạm ...........................................................................105
3.4. Tiến trình thực nghiệm sƣ phạm............................................................................106
3.4.1. Chuẩn bị nội dung ..........................................................................................106
3.4.2. Xác định lớp thực nghiệm - đối chứng ..........................................................106
3.4.3. Gặp gỡ giáo viên dạy TN và lớp TN..............................................................110
3.4.4. Tiến hành thực nghiệm sƣ phạm ....................................................................110
3.4.5. Đánh giá năng lực hợp tác của học sinh sau thực nghiệm ............................115
3.5. Phân tích, đánh giá kết quả thực nghiệm...............................................................132


: giáo dục

GV

: giáo viên

GVHD : giáo viên hƣớng dẫn
HCHC : hợp chất hữu cơ
HĐ

: hoạt động

HS

: học sinh

NL

: năng lực

NLHT : năng lực hợp tác
NXB

: nhà xuất bản

PPDH : phƣơng pháp dạy học
PTHH : phƣơng trình hóa học
TB


Bảng 1. 9. Những mong muốn của HS khi học Hóa học hữu cơ...................................36
Bảng 1. 10. Thực trạng sử dụng DHDA trong dạy học Hóa học hữu cơ tại một số
trƣờng THPT hiện nay ..................................................................................37
Bảng 1. 11. Kết quả điều tra về khả năng phát triển NLHT của một số PPDH ............37
Bảng 1. 12. Những năng lực có thể phát triển cho HS thông qua DHDA .....................37
Bảng 2. 1. Cấu trúc nội dung phần Hóa học hữu cơ lớp 11 nâng cao………………...40
Bảng 2. 2. Cấu trúc nội dung phần Hóa học hữu cơ lớp 12 nâng cao ........................... 42
Bảng 2. 3. Kế hoạch đánh giá dự án “Etilen và các thần dƣợc làm trái cây mau chín” 60
Bảng 2. 4. Phiếu đánh giá bài khuyến nghị, dự án “Etilen và các thần dƣợc làm trái cây
mau chín” ......................................................................................................60
Bảng 2. 5. Kế hoạch tiến hành dự án “Etilen và các thần dƣợc làm trái cây mau chín”
.......................................................................................................................61
Bảng 2. 6. Kế hoạch đánh giá dự án “Tecpen và tinh dầu vỏ bƣởi” .............................. 66
Bảng 2. 7. Phiếu đánh giá bài thuyết trình dự án “Tecpen và tinh dầu vỏ bƣởi” ..........66
Bảng 2. 8. Kế hoạch tiến hành dự án “Tecpen và tinh dầu vỏ bƣởi” ............................ 68
Bảng 2. 9. Kế hoạch đánh giá dự án “Thủ phạm của các vụ ngộ độc rƣợu” ................72
Bảng 2. 10. Phiếu đánh giá bài tuyên truyền, dự án “Thủ phạm của các vụ ngộ độc
rƣợu” ..............................................................................................................73
Bảng 2. 11. Kế hoạch tiến hành dự án “Thủ phạm của các vụ ngộ độc rƣợu”.............74
Bảng 2. 12. Kế hoạch đánh giá dự án “Vấn đề cá nhiễm phenol” .................................78
Bảng 2. 13. Phiếu đánh giá bài báo, dự án “Vấn đề cá nhiễm phenol” .........................78
Bảng 2. 14. Kế hoạch tiến hành dự án “Vấn đề cá nhiễm phenol” ................................ 79


Bảng 2. 15. Kế hoạch đánh giá dự án “Xà phòng handmade”.......................................84
Bảng 2. 16. Phiếu đánh giá sản phẩm dự án “Xà phòng handmade” ............................ 84
Bảng 2. 17. Kế hoạch tiến hành dự án “Xà phòng handmade” .....................................85
Bảng 2. 18. Kế hoạch đánh giá dự án “Saccarozơ và bệnh đái tháo đƣờng” ................90
Bảng 2. 19. Phiếu đánh giá clip phỏng vấn, dự án “Saccarozơ và bệnh đái tháo đƣờng”
.....................................................................................................................90



DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1. 1. Học sinh trƣờng THPT Trần Hƣng Đạo- TPHCM diễn kịch .......................13
Hình 1. 2. Phát triển năng lực là mục tiêu giáo dục sau năm 2015 ............................... 15
Hình 1. 3. Phân loại dự án .............................................................................................. 25
Hình 1. 4. Qui trình thực hiện dạy học dự án .................................................................29
Hình 1. 5. Những khó khăn trong quá trình dạy học dự án ...........................................30
Hình 2. 1. Qui trình thiết kế dự án dạy học ....................................................................55
Hình 3. 1. Dạy học theo nhóm trƣớc TN lớp 11A2 ..................................................... 106
Hình 3. 2. Đồ thị đƣờng lũy tích kết quả đánh giá NLHT của HS trƣớc TN .............. 109
Hình 3. 3. Biểu đồ phân loại NLHT của HS nhóm TN - ĐC trƣớc TN ...................... 110
Hình 3. 4. Buổi giới thiệu về dạy học dự án tại phòng Tin học ................................... 111
Hình 3. 5. Buổi báo cáo dự án “Tecpen và tinh dầu vỏ bƣởi” lớp 11T2 ..................... 112
Hình 3. 6. Trích bài thuyết trình dự án “Tecpen và tinh dầu vỏ bƣởi” lớp 11Sh ........ 112
Hình 3. 7. Buổi báo cáo sản phẩm dự án “Tecpen và tinh dầu vỏ bƣởi” lớp 11T1..... 113
Hình 3. 8. Lớp 11T2, 11H giới thiệu và bán sản phẩm dự án...................................... 113
Hình 3. 9. Lớp 11Sh, 11T1 giới thiệu và bán sản phẩm dự án .................................... 114
Hình 3. 10. Một số hình ảnh cho thấy sự hợp tác của HS thông qua DHDA .............. 114
Hình 3. 11. Một số hình ảnh cho thấy sự hứng thú với Hóa học thông qua DHDA ... 115
Hình 3. 12. Dạy học theo nhóm sau TN bài Amin lớp 11V ........................................ 126
Hình 3. 13. Đồ thị đƣờng lũy tích kết quả đánh giá NLHT sau TN ............................ 127
Hình 3. 14. Đồ thị đƣờng lũy tích kết quả đánh giá NLHT sau TN ............................ 128
Hình 3. 15. Đồ thị đƣờng lũy tích kết quả đánh giá NLHT sau TN ............................ 129
Hình 3. 16. Đồ thị đƣờng lũy tích kết quả đánh giá NLHT sau TN ............................ 129
Hình 3. 17. Đồ thị đƣờng lũy tích kết quả đánh giá NLHT sau TN ............................ 130
Hình 3. 18. Biểu đồ phân loại NLHT của HS lớp TN và lớp ĐC sau TN ................... 131


1

2

Trong xu thế đổi mới giáo dục nhƣ hiện nay, sự đổi mới PPDH cũng rất đƣợc chú
trọng. Trong đó, dạy học dự án (DHDA), theo Nguyễn Thị Diệu Thảo 23, là một
trong những PPDH quan trọng; khuyến khích HS bƣớc đầu biết gắn lí thuyết với thực
hành, tƣ duy và hành động, nhà trƣờng và xã hội; phát triển NL làm việc tự lực, NL
giải quyết vấn đề, tinh thần trách nhiệm và khả năng cộng tác làm việc để hoàn thành
nhiệm vụ.
Qua đó, chúng tôi thấy đƣợc sự cần thiết của DHDA và tầm quan trọng của việc
hình thành và phát triển NLHT cho HS. Chính vì những lí do trên, chúng tôi đã quyết
định chọn nghiên cứu đề tài “Phát triển năng lực hợp tác cho học sinh thông qua
dạy học dự án phần Hóa học Hữu cơ trung học phổ thông”.
2. Mục đích của việc nghiên cứu
Thiết kế, sử dụng một số dự án dạy học phần Hóa học Hữu cơ trung học phổ
thông (THPT) nhằm phát triển NLHT cho HS, góp phần nâng cao chất lƣợng giáo dục
ở trƣờng THPT.
3. Nhiệm vụ của đề tài
- Nghiên cứu cơ sở lí luận của đề tài:
+ Xu hƣớng dạy học chú trọng hình thành và phát triển các năng lực, phẩm chất
cho HS.
+ Một số vấn đề về năng lực, NLHT và các PPDH có thể phát triển NLHT.
+ Khái niệm, những đặc trƣng cơ bản, qui trình thực hiện và ƣu - nhƣợc điểm
của DHDA.
- Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của đề tài:
+ Tìm hiểu thực trạng về DHDA, NLHT của HS THPT hiện nay.
+ Nghiên cứu nội dung, chƣơng trình Hóa học Hữu cơ ở trƣờng THPT.
- Thiết kế và sử dụng một số dự án dạy học nhằm phát triển NLHT cho HS
THPT.
- Xây dựng cấu trúc, thang đo và công cụ đánh giá NLHT của HS THPT.
- Thực nghiệm sƣ phạm (TNSP) nhằm đánh giá hiệu quả của DHDA trong việc

đối chứng), so sánh trƣớc và sau thực nghiệm.
+ Phƣơng pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn.
- Các phƣơng pháp xử lí thông tin:
+ Sử dụng phƣơng pháp thống kê toán học để xử lí định lƣợng các số liệu kết
quả của việc điều tra và quá trình TNSP.


4

+ Sử dụng các phần mềm tin học.
8. Đóng góp mới của đề tài
8.1. Về mặt lí luận
Tổng quan một cách hệ thống về cơ sở lí luận của đổi mới PPDH Hóa học ở
trƣờng THPT; năng lực, NLHT và DHDA.
8.2. Về mặt thực tiễn
- Kết quả điều tra thực trạng phát triển NLHT cho HS thông qua DHDA phần
Hóa học Hữu cơ THPT.
- Thiết kế và sử dụng một số dự án dạy học phần Hóa học Hữu cơ THPT để phát
triển NLHT cho học sinh.
- Thiết kế cấu trúc NLHT, thang đo và công cụ đánh giá NLHT của HS THPT.


5

Chƣơng 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Các nghiên cứu về năng lực hợp tác
1.1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
Từ những năm cuối thế kỷ XVIII đầu thế kỉ XIX, Andrew Bell và Joseph
Lancaster (ngƣời Anh) đã tổ chức dạy học theo nhóm nhỏ, họ chia HS thành từng

to cooperative learning).
Những nghiên cứu trên cho thấy việc giáo dục mang tính hợp tác sẽ tạo ra nhiều
thành công hơn so với giáo dục mang tính cạnh tranh hoặc cá nhân.
1.1.1.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam
Theo Bernd Meier - Nguyễn Văn Cƣờng 10, DHDA có thể phát triển ở HS các
năng lực nhƣ năng lực giải quyết những vấn đề phức hợp, năng lực cộng tác làm việc
và năng lực đánh giá.
Tại trƣờng đại học Sƣ phạm (ĐHSP) thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM) đã có
một số luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục nghiên cứu về NLHT nhƣ:
-“Phát triển năng lực hợp tác cho học sinh trong dạy học phần Dẫn xuất
hidrocacbon hóa học 11 Trung học phổ thông” (Nguyễn Quỳnh Mai Phƣơng, 2015).
- “Một số biện pháp phát triển năng lực hợp tác cho học sinh trong dạy học phần
phi kim hóa học lớp 10 Trung học phổ thông” (Lê Bảo Nhƣ Ý, 2015).
- “Một số biện pháp phát triển năng lực hợp tác của học sinh trong dạy học phần
Hóa hữu cơ lớp 11 ban cơ bản trung học phổ thông” (Hà Nhƣ Huệ, 2016).
Nhìn chung, các tác giả này đã hệ thống hóa một số lí luận về năng lực, năng lực
hợp tác (khái niệm, các biểu hiện, vai trò, cấu trúc NLHT…). Từ đó đề xuất một số
PPDH phát triển NLHT (dạy học hợp tác nhóm nhỏ, dạy học theo góc, dạy học dự
án…) và vài hình thức tổ chức dạy học ngoài giờ lên lớp nhằm phát triển NLHT (HĐ
ngoại khóa Hóa học và trò chơi có nội dung Hóa học). Chỉ khác nhau là mỗi tác giả áp
dụng vào một mảng kiến thức khác nhau trong chƣơng trình Hóa học THPT.
- “Phát triển năng lực ngôn ngữ và năng lực hợp tác cho học sinh thông qua dạy
học dự án trong dạy học Hóa học lớp 10 THPT” (Nguyễn Thị Thanh Thủy, 2016). So
với các nghiên cứu trên thì tác giả này có đề cập khá nhiều đến việc đánh giá năng lực
(qua quan sát, qua hồ sơ học tập, qua sản phẩm của bài tập nghiên cứu, qua bài kiểm
tra, đánh giá quá trình và đánh giá đồng đẳng). Tác giả đề xuất 6 biện pháp phát triển
năng lực ngôn ngữ và năng lực hợp tác cho HS trong DHDA. Tuy nhiên, chúng tôi cho
rằng một số biện pháp đƣa ra có vẻ mơ hồ nhƣ: biện pháp 1 và 3 (Giúp HS nhận thức



đánh giá NLHT mới (xem chƣơng 3).


8

1.1.2. Các nghiên cứu về dạy học dự án
1.1.2.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
* Nghiên cứu mô hình của dạy học dự án: Theo nghiên cứu của Thomas - trong
luận văn của Nguyễn Thị Thanh Thủy [24], vào cuối thế kỷ XX đầu thế kỷ XXI,
DHDA là một mô hình dạy học trong đó HS tham gia vào việc tìm hiểu những vấn đề
hấp dẫn đối với họ và phải tạo ra đƣợc những sản phẩm thực tế. Các dự án thƣờng xuất
phát từ những vấn đề thách thức của đời sống, không thể giải quyết chỉ bằng kiến thức
học vẹt. Chúng tạo ra nhiều cơ hội học tập hơn, đa dạng về chủ đề, về qui mô và có thể
tổ chức rộng rãi ở các cấp học, bậc học. Dự án hƣớng tới những mục tiêu GD quan
trọng và đặc thù, nó không phải là những kiến thức bổ sung cho chƣơng trình hoặc
việc làm giải trí cho HS.
Celestin Freinet (1896-1966) là ngƣời tiên phong ở châu Âu đối với dạy học bởi
dự án. Theo ông, lớp học dự án trƣớc tiên là nơi phải áp dụng các cách làm việc để
nghiên cứu các thông tin, trao đổi các ý kiến hoặc trả lời thƣ nhận đƣợc từ các lớp HS
khác, chuẩn bị điều tra, phân tích dữ liệu, trình bày các bài báo... Trong một lớp học
nhƣ thế, sự hợp tác ở bên trong nhóm rất phong phú.
* Nghiên cứu lợi ích của dạy học dự án: Theo Quỹ Giáo dục George Lucas
(2001) thì các nghiên cứu lí luận đã cho thấy việc dạy học theo dự án trong trƣờng học
có thể khuyến khích HS học tập, giảm thiểu hiện tƣợng bỏ học, thúc đẩy các kỹ năng
hợp tác và nâng cao hiệu quả học tập. Cụ thể, luận án của Lê Khoa [18] có nêu:
Đối với HS, những lợi ích do DHDA mang lại gồm:
(1) tăng thêm tính chuyên cần, nâng cao tính tự lực và thái độ học tập của HS;
(2) kiến thức mà HS thu đƣợc tƣơng đƣơng hoặc nhiều hơn so với những mô
hình dạy học khác vì HS tham gia vào các dự án sẽ có trách nhiệm hơn trong học tập
so với các hoạt động truyền thống khác trong lớp học;

[23], đã đề xuất tiến trình DHDA gồm 5 giai đoạn:
(1) Quyết định chủ đề: GV/HS đề xuất sáng kiến chủ đề, xác định mục đích của
DA;
(2) Xây dựng kế hoạch: HS lập kế hoạch làm việc, phân công lao động;
(3) Thực hiện: HS làm việc nhóm và cá nhân theo kế hoạch, kết hợp lí thuyết và
thực hành, tạo sản phẩm;
(4) Giới thiệu sản phẩm: HS thu thập sản phẩm, giới thiệu, công bố sản phẩm
DA;


10

(5) Đánh giá: GV và HS đánh giá kết quả và quá trình, rút ra kinh nghiệm.
Tiến trình DHDA trên cũng đã đƣợc Nguyễn Thị Diệu Thảo vận dụng rất thành
công trong đào tạo giáo viên THCS môn Công nghệ.
Trong cuốn “Các kiểu tổ chức dạy học hiện đại trong dạy học Vật lí ở trƣờng phổ
thông” [25], Đỗ Hƣơng Trà đã trình bày cách phân chia tiến trình DHDA theo 5 giai
đoạn. Đặc biệt, tác giả đã đề xuất các bƣớc chuẩn bị của GV và HS cho một dự án học
tập. Theo tác giả, để tổ chức DHDA, GV cần chuẩn bị các bƣớc sau:
(1) Triển khai bài học thành dự án;
(2) Xây dựng bộ câu hỏi định hƣớng bài dạy;
(3) Thiết kế dự án.
Nếu nhƣ các nghiên cứu trƣớc đó coi DHDA không thích hợp với dạy học các
nội dung lí thuyết thì các bƣớc chuẩn bị của GV nhƣ trên là khá mới lạ bởi tác giả chủ
trƣơng “triển khai bài học thành dự án”. Điều này có thể hiểu: từ nội dung bài học
(thƣờng là những bài học có nhiều ứng dụng thực tiễn), GV hình thành ý đồ tổ chức
bài học thành dự án và suy nghĩ về ý tƣởng dự án.
Nguyễn Thị Diệu Thảo, “Dạy học theo dự án và vận dụng trong đào tạo giáo
viên THCS môn công nghệ” [23], đã nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn của DHDA
trong đào tạo GV kinh tế gia đình, đề xuất đƣợc các phƣơng án vận dụng, xác định

tính tích cực, tự lực, sáng tạo và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Phƣơng
thức ĐG đƣợc cụ thể hóa qua các bảng kiểm với các tiêu chí ĐG cụ thể và lƣợng giá
kết quả học tập của HS. Tuy nhiên, bảng kiểm tự ĐG của HS, tác giả đƣa ra các tiêu
chí nhƣng lại để GV cho điểm thay vì HS tự cho điểm.
Cũng bàn về ĐG trong DHDA, trên Tạp chí Thiết bị giáo dục của Trần Văn
Thành [22] có bài “Xây dựng bộ công cụ đánh giá trong DHDA các ứng dụng của Vật
lí”. Bộ công cụ gồm bảng kiểm/phiếu quan sát, sổ theo dõi DA, bảng kiểm (rubric),
thang đo thái độ (thang đo Likert) và bài kiểm tra. Theo tác giả, các tiêu chí của bộ
công cụ đƣợc xây dựng một cách cụ thể; HS đƣợc rèn luyện về các kĩ năng ĐG họ sẽ
sử dụng trong học theo DA.
c) Về việc vận dụng dạy học theo dự án ở Việt Nam
Ở Việt Nam, các hình thức dạy học gần gũi với phƣơng pháp dự án có từ rất sớm.
Ví dụ: các khóa luận tốt nghiệp đại học, các luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ,...tiến hành
ở các trƣờng Đại học, trong đó các sinh viên, học viên và nghiên cứu sinh phải thực


12

hiện những nhiệm vụ nghiên cứu với sự nỗ lực cao dƣới sự hƣớng dẫn của thầy. Còn ở
các trƣờng phổ thông, việc GV tổ chức các cuộc tham quan, ngoại khoá, làm thí
nghiệm theo lớp, hoặc nhóm và khi kết thúc, HS phải có bản tổng kết hay báo cáo. Ở
các trƣờng phổ thông lao động, vào những năm 1960 - 1980, HS đƣợc giao nhiệm vụ
lao động [23] cũng là những hình thức dạy học tƣơng tự với dự án. Tuy nhiên, trong
nhiều năm qua, khái niệm DHDA vẫn còn xa lạ đối với GV và HS ở trƣờng phổ thông.
Mãi cho tới những năm gần đây, DHDA mới đƣợc vận dụng ở Việt Nam.
Theo những ghi nhận của Nguyễn Thị Diệu Thảo [23], DHDA đã đƣợc dự án
giáo dục Việt - Bỉ đƣa vào chƣơng trình tập huấn cho giáo viên tiểu học; Khoa Sinh
học trƣờng ĐHSP - TPHCM vận dụng DHDA trong học phần “Chƣơng trình dạy học
của Intel” cho sinh viên năm thứ tƣ trong năm học 2006-2007 và sinh viên năm thứ 3
năm học 2007-2008. Ở học phần này, sinh viên học theo đề tài tự chọn hứng thú riêng

- "Áp dụng dạy học dự án trong dạy học hóa học ở trường trung học phổ thông"
của Nguyễn Thị Thanh Mai (2011), Luận văn thạc sĩ giáo dục học trƣờng ĐHSP
TPHCM. Tác giả trình bày tƣơng đối đầy đủ cơ sở lí luận và thực tiễn của phƣơng
pháp DHDA: quá trình hình thành, phát triển và ứng dụng DHDA; khái niệm, đặc
điểm, các bƣớc thực hiện…; khảo sát thực trạng sử dụng phƣơng pháp DHDA ở
TPHCM và một số tỉnh phía nam. Đồng thời, tác giả đã xây dựng các giai đoạn của
tiến trình thực hiện DHDA, và xây dựng các dự án thuộc chƣơng Oxi - Lƣu huỳnh
lớp 10 và chƣơng Nitơ - Photpho lớp 11 THPT.
- "Vận dụng dạy học dự án trong dạy học hóa học lớp 11 trường trung học phổ
thông" của Nguyễn Thị Lan Phương (2012), Luận văn thạc sĩ giáo dục học trƣờng
ĐHSP TPHCM. Bên cạnh phần cơ sở lí luận, tác giả đã xây dựng đƣợc một số dự án