TRUỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA SƯ PHẠM

BỘ MÔN NGỮ VĂN
----

TRẦN HOÀNG ANH

TƯ TƯỞNG BẤT BẠO ĐỘNG”
TRONG TÁC PHẨM “CHIẾN TRANH
VÀ HÒA BÌNH” CỦA LEP. TÔNXTÔI
Luận văn tốt nghiệp , ngành Cử nhân Ngữ Văn

Cán bộ hướng dẫn : TRẦN VĂN THỊNH

Tháng 5/2008


Đề cương tổng quát
Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
2. Lịch sử vấn đề
3. Mục đích, yêu cầu
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5. Phương pháp nghiên cứu
Phần nội dung
Chương 1. Một số vấn đề chung
1.1.

Vài nét về xã hội và văn học Nga nửa sau thế kỉ XIX




2.2. Ý nghĩa của “Tư tưởng Bất bạo động” trong tác phẩm “Chiến tranh và
hòa bình” của L.Tonxtoi
2.2.1. “Tư tưởng Bất bạo động” đối với việc đặt nhan đề tác phẩm
2.2.2. “Tư tưởng Bất bạo động” đối với việc xây dựng hệ thống nhân vật
2.2.3.“Tư tưởng Bất bạo động” với việc hình thành “Lối kết” tác phẩm
2.2.4. “Tư tưởng Bất bạo động” với việc hình thành nội dung tác phẩm
Phần kết luận


Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài:
Nền văn học Nga thế kỉ XIX là một trong những nền văn học tiên tiến
của nhân loại, là một trong những thành tựu rực rỡ nhất trong lịch sử phát
triển của nền văn học nghệ thuật thế giới. Nó ra đời và trưởng thành trong
cuộc đấu tranh lâu dài và gay gắt của nhân dân Nga chống lại chế độ nông
nô, phong kiến và các thế lực xâm lược. Do được phong trào đấu tranh giải
phóng của nhân dân Nga nuôi dưỡng, nền văn học Nga đã phát triển hết sức
nhanh chóng và đạt được những thành tựu lớn lao, đặc biệt là vào nửa sau
thế kỉ XIX, khiên cho nhiều nhà nghiên cứu phải gọi đó là “Phép lạ”. Nhận
xét về sự phát triển nhanh chóng của nền văn học Nga ở thế kỉ XIX,
Macxim Gorki viết: “Trong lịch sử phát triển của văn học châu Âu, nền văn
học trẻ tuổi của chúng ta là một hiện tượng kì diệu. Tôi sẽ không quá đáng
khi nói rằng: Không một nền văn học phương Tây nào lại vươn lên cuộc
sống với một sức mạnh lớn lao và với tốc độ nhanh chóng trong ánh sáng
hào quang thiên tài chói lọi như vậy”.
Đối với nước Nga, trong hoàn cảnh xã hội Nga dưới chế độ phong
kiến chuyên chế và tàn dư của chế độ nông nô hết sức ngột ngạt, cho nên
văn học Nga lúc bấy giờ đóng vai trò quan trọng trong phong trào đấu tranh

giúp Tôi có sự hiểu biết sâu sắc hơn về nội dung tư tưởng mà chính văn hào
đã gửi gấm trong tác phẩm.

2. Lịch sử vấn đề:
Lep.Tonxtoi là một nhà văn hiên thực lớn của nền văn học Nga và nền
vă học thế giới ở thế kỉ XIX. Cho đến nay, ở Việt Nam có rất nhiều công
trình nghiên cứu và nhiều bài viết về đại văn hào L.Tonxtoi. Chủ yếu những
bài viết và những công trình nghiên cứu này đều tập trung khai thác nội
dung về: cuộc đời, sự nghiệp sáng tác, hay nói về một số đăc điểm về nội
dung tư tưởng và về nghệ thuật trong các sáng tác của L.Tonxtoi, đặc biệt là
tác phẩm “Chiến tranh và hòa bình”. Ở đây trong phạm vi yêu cầu cho phép
của đề tài luận văn tốt nghiệp, người viết xin giới thiêu một số công trình
nghiên cứu và cũng như những công trình nghiên cứu về “Tư tương Bất bạo
động” của L.Tonxtoi trong tác phẩm “Chiến tranh và hòa bình”.
Năm 1959, trên Tạp chí Bách khoa và tập sách “Gương danh nhân”
xuất bản cùng năm, Nguyễn Hiến Lê đã giới thiệu L.Tonxtoi với độc giả bài


viết “Leon Tolstoi- một Á thánh”. Đây cũng là một trong những bài giới
thiệu khá công phu của học giả Nguyễn Hiến Lê về L.Tonxtoi. Trong bài
giới thiệu này, tác giả không lấy mục đích là “Giới thiệu về một tác gia văn
học” mà là giới thiệu về một “Gương danh nhân”, “gương làm người” cho
người đọc. Hay nói cách khác, Nguyễn Hiến Lê cho người đọc thấy được:
một nhân cách, một tâm hồn của một bậc vĩ nhân, một vị thánh. Nhân cách
L.Tonxtoi được Nguyễn Hiến Lê nhấn mạnh ngay từ phần mở đầu bài viết:
“Trong khoảng 100 năm nay, khắp thế giới có một người được nhân loại tôn
sùng vào bậc thánh sống: ông Gandhi và một người nữa được xếp vào hàng
Á thánh: ông Léon Tonxtoi(…) cả hai đều là bậc chí nhân, đều có một lòng
thương người vô biên, đều chủ trương “Bất bạo động”, nhưng từ hình dáng
đến tính tình, thì khác xa biết bao”[6; tr.21]. Đến phần cuối bài viết,

chúng ta, ảnh hưởng của ông, về văn chương cũng như về tinh thần bác ái, về
“chủ thuyết Bất bạo động”, đã lan rộng từ lâu” [11;tr.80]
Và ở đây trong phạm vi yêu cầu của đề tài, người nghiên cứu xem “Tư
tưởng bất bạo động” như là một nội dung tư tưởng của đại văn hào đã gửi gắm
trong tác phẩm “Chiến tranh và hòa bình”. Như vậy, nhiệm vụ chính của người
nghiên cứu đề tài này là phải làm rõ từng khía cạnh của nội dung “Tư tưởng bất
bạo động” của L.Tonxtoi trong tác phẩm “Chiến tranh và hòa bình” và qua đó
giúp cho việc tiếp cận tác phẩm đồ sộ này, đặc biệt là nội dung tư tưởng của tác
phẩm được trọn vẹn nhất.

3.Mục đích, yêu cầu:
Trong suốt quá trình nghiên cứu, tìm hiểu "Tư tưởng bất bạo động"
của tác phẩm "chiến tranh và hoà bình", yêu cầu đặt ra đối với người nghiên
cứu là phải làm rõ những biểu hiện chính, tiêu biểu của "Tư tưởng bất bạo
động". Những biểu hiện ấy phải nổi bật, thên chốt và phải phù hợp với nội
dung tư tưởng của tác phẩm. Và ngay trong bài nghiên cứu nay, yêu cầu
người nghiên cứu phải khai thác cụ thể những nội dung cơ bản "Tư tưởng
bất bạo động" của L.Tônxtôi trong tác phẩm "chiến tranh và hoà bình", đó
là:
- Tình yêu lao động và lao động.
- Bác ái.
- Vì hoà bình.
- Tu dưỡng đạo đức.


- Không dung bạo lực để chống lại cái Ác.
- Tình yêu thiên nhiên và hoà hợp với thiên nhiên.
Như vậy, nhiệm vụ đặt ra cho người nghiên cứu đề tài này, là trong quá
trình làm việc người nghiên cứu phải nắm rõ yêu cầu và triển khai vấn đề theo
pham vi yêu cầu của đề tài.

hiện đề tài.
Phương pháp so sánh: được sử dụng để làm sáng rõ những vấn đề có liên
quan đến từng nội dung cụ thể của đề tài.
Cuối cùng, tất cả tư liệu được tổng hợp và được trình bày dưới dạng một
bài viết khoa học hoàn chỉnh.

Phần nội dung
Chương I: Một số vấn đề chung.
1.1. Vài nét về xã hội và văn học Nga nửa sau thế kỷ XIX.
1.1.1. Bối cảnh và sự phát triển tư tưởng xã hội:
Nước Nga vào những năm sau thế kỉ XIX, chủ nghĩa tư bản phát triển
mãnh liệt, được biểu hiện bằng việc nông dân rời bỏ nông thôn, các thành phố
lớn được mở rộng, các vùng công thương nghiệp và các nhà máy, công xưởng
được xây dựng song song với các cuộc di chuyển phi công nghiệp “Tất cả các
quá trình ấy đã và đang phát triển cả bề rộng lẫn bề sâu từ sau cuộc cải cách: đó
là bộ phận khăng khít và cần thiết của sự phát triển chủ nghĩa tư bản và có một
tác dụng căn bản tiến bộ so với hình thức sinh hoạt cũ”.
Cùng với sự ra đời và phát triển của nền sản xuất đại công nghiệp, giai
cấp vô sản công nghiệp hiện đại đã xuất hiện và lớn dần. đó là một hiện tượng
tiến bộ. Song thực chất, giai cấp tư sản Nga không phải là một giai cấp cách
mạng, không đấu tranh thắng lợi như ở một số nước phương Tây, mà ngược lại,


quá trình tiến lên chủ nghĩa tư bản ở Nga diễn ra song song với quá trình tăng
cường bóc lột nhân dân lao động.
Như vậy, về căn bản, đất nước Nga ở nửa sau thế kỉ XIX vẫn là một nước
nông nghiệp lạc hậu ở châu Âu, số lượng nông dân chiếm 90% dân số- vẫn
phải chìm đắm trong đêm trường nô lệ, số phận bị chao đảo trong vòng tay địa
chhủ- tư sản, quan lại và nhà thờ khắc nghiệt. Cuộc sống của họ càng ngày
càng bị bế tắc.

giai cấp tư sản là một giai cấp không thể chấp nhận chế độ nông nô, nhưng lại
sợ cách mạng và sợ phong trào của quấn chúng có khả năng lật đổ được chế độ
quân chủ và tiêu diệt chính quyền bọn điạ chủ. Bởi vậy phái Tự do chỉ “đấu
tranh cho những cuộc cải lương”, chỉ đấu tranh cho những quyền lợi, nghĩa là
chỉ phân chia chính quyền giữa bọn phong kiến và giai cấp tư sản. Đại biểu cho
khuynh hướng tư tưởng này trong văn học là: Tuôcghênhep, A. Ôxtrôpxki,
Gônsarôp,…
Phái Dân chủ cách mạng phần lớn thuộc tầng lớp trí thức bình dân chủ
trương tiêu diệt chế độ nông nô Nga hoàng để giải phóng nhân dân Nga bằng
vũ lực, đưa xã hội Nga tiến lên chủ nghĩa xã hội thông qua công xã nông thôn..
Tuy chỉ dừng lại ở chủ nghĩa xã hội không tưởng, nhưng phong trào Dân chủ
cách mạng đã góp phần cống hiến lớn lao vào việc thýưc tỉnh, giáo dục tư
tưởng cách mạng cho nhân dân, đặc biệt là tầng lớp thanh niên lúc bấy giờ. Đại
biểu cho khuynh hướng này trong văn học là: Bêlinxki, Secnưsepxki,
Xantưcôp,…
Hai xu hướng lịch sử trên đều đã phát triển suốt nửa sau thế kỉ XIX ở
Nga. “Vấn đề ngăn cách giữa hai phái Tự do chủ nghĩa phái Dân chủ cách
mạng trong nước Nga là thuộc về những vấn đề cơ bản nhất trong phong trào
giải phóng” [ ; tr.29].
Song song với hai khuynh hướng tư tưởng trên, vào những năm 80, cùng
với sự lớn mạnh của giai cấp công nhân, chủ nghĩa Mác từ Tây Âu du nhập
vào. Và tiếp đến vào những năm 90, Lênin băt đầu bằng những hoạt động thực
tiễn, tích cực rèn luyện một chính đảng kiểu mới.
Hoà vào tư tưởng mới mẻ đó là sự xuất hiện hàng loạt “con người lao
động mới”- lớp người vô sản- hiên ngang bước vào văn học với vẻ đẹp hào
hùng tựa như những cánh chim báo bão hăm hở xông lên giành lấy bầu trời,


mặt đất và quyền sống cho mình, quyền cải tạo và quyền chiếm lĩnh một thế
giới mới.



học. Về phương diện thể loại, do văn học thời kì này phản ánh toàn diện những
vấn đề cấp bách và phức tạp của thời đại cho nên các sáng tác văn học có sự
thay đổi lớn về thể loại. Thời kì này, thơ ca vẫn phát triển đa dạng, nhưng đặc
biệt nhưng đặc biệt văn xuôi phát triển mạnh mẽ và đạt đến tính chuẩn mực
hoàn chỉnh. Nó trở thành thể loại chủ yếu trong việc thể hiện và đăng tải các
nội dung xã hội nửa sau thế kỉ XIX. Có thể thấy, thể loại văn xuôi như tiểu
thuyết anh hùng ca, truyện vừa vào lúc này phát triển mạnh mẽ và giữ một địa
vị thống trị so với các thể loại khác. Tiêu biểu cho những thể loại này là các
sáng tác của Đôxtôiepxki, L.Tônxtôi,…Song song với sự phát triển của các loại
tiểu thuyết, kịch lúc này cũng phát triển mạnh mẽ. Trong số các tác gia vết kịch
nổi tiếng, tiêu biểu nhất là: Ôxtrôpxki, Sêkhôp,…Thời kì này còn có sự phát
triển rực rỡ của truyện ngắn và kí sự.
Nói tóm lại, văn học Nga nửa sau thế kỉ XIX đã phát triển đến đỉnh cao
nhất của chủ nghĩa hiện thực. Chính trên đỉnh cao này, L.Tônxtôi đã có những
đóng góp đặc sắc cả về mặt nội dung tư tưởng và nghệ thuật qua hàng loạt
những kiệt tác của mình mà tiêu biêu nhất là tác phẩm "chiến tranh và hoà
bình".

1.2. Vài nét về tác giả L.Tônxtôi và tác phẩm "Chiến tranh và
hòa bình”.
1.2.1. Vài nét về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của L.Tônxtôi.
Lep-Nicôlai-Ê-Vich Tônxtôi sinh ngày 09/9/1828 tại ấp I-A-Xnai-APoliama, trong một gia đình quý tộc. Năm lên hai tuổi L.Tônxtôi mồ côi mẹ,
lên chín tuổi mồ côi cha. Năm mười sáu tuổi L.Tônxtôi thi vào trường Đại Học
Kadan. Ban đầu ông học ở hệ Đông Phương, khoa triết, chuyên về ngôn ngữ Ả
Rập cổ, sau chuyển sang học khoa Pháp lý. Mùa xuân năm 1847 L.Tônxtôi bỏ
học trở về trại ấp của mình. Khi sống ở trại ấp, ông vẫn tự trao dồi học vấn.
Năm 1851, L.Tônxtôi đi Capca sốn gần gủi những người Côdac. Ít lâu sau, ông
nhập ngũ, L.Tônxtôi còn là người ham mê đọc sách, say mê tìm hiểu cuộc sống

của thiên nhiên. Truyện “Hạnh phúc gia đình” (1859): Bảo vẹ truyền thống gia
trưởng trong gia đình. Năm 1862 L.Tônxtôi hoàn thành tác phẩm: “Những


người Côdăc” đã được viết từ nhiều năm trước đó. Tác phẩm đề cao cuộc sống
phóng khoáng với thiên nhiên của người Côdac và nêu lên vấn đề hạnh phúc
của con người theo tinh thần vị tha.
Năm 1871, L.Tônxtôi sống ở đồng cỏ Xamara. Năm 1873, ông tham gia
cứu đói tại đây, ông đành bỏ dở ý định viết cuốn tiểu thuyết về đại đé Piôt mặc
dù đã sứ tầm tài liệu khá công phu. Từ năm 1873 đến năm 1877, ông viết cuốn
tiểu thuyết nổi tiếng “An-na Kaneria”, nêu lên những vấn đề xã hội cấp bách.
Những băn khoăn, tìm tòi, suy nghĩ của L.Tônxtôi về lý tưởng sống suốt bao
năm ròng rã đã dẫn ông đến một chuyển biến tư tương lớn vào những năm 80.
Trong các tác phẩm chính luận như: “Sám hối” (1870-1872), “Đâu là đức tin
của tôi” (1884), “Vương quốc của chúa trong lòng của chúng ta”,…L.Tônxtôi
đã kịch liệt phê phán hệ tư tưởng quý tộc và coi tư tưởng nông dân là lý tưởng
của mình.
Tháng 10/1881, L.Tônxtôi và gia đình đến ở hẳn Matcova. Ở đây, ông
ghi lại những ấn tượng mãnh liệt về quần chúng trong tác phẩm “Thế thì chúng
ta phải làm gì đây” (1884-1886) và đi tới một nhận xét đáng chú ý: có thể bắt
người ta làm nô lệ nhưng không thể bắt người ta nghĩ rằng khi chịu đựng bạo
lực thì con người được tự do, còn điều ác thì con người phải chịu đựng. Trong
những năm 80, L.Tônxtôi viết nhiều truyện cho người dân như: “Cái chết ở
Ivan Ilich” (1886) nói về cuộc sống tầm thường của một quan lại. “Bản XônatCorayxe” (1887), “Ma quỷ” tiếp tục phê phán cuộc sống hôn nhân gia đình
không dựa trên tình yêu. Tác phẩm “Quyền lực bóng tối” (1886) tố cáo độc hại
của chế độ tư bản. “Kịch thành quả giáo dục” (1890) nói về tâm hồn nghèo nàn
và trống rỗng của bọn địa chủ. Năm 1891, ông viết tác phẩm “vì sao nhân dân
ta đói” khi ông sốt sắn đi cứu đói. Ông nói với bọn địa chủ trên rằng: “Nhân
dân đói và chúng ta quá no, tác phẩm gây chấn động dư luận xã hội. Tác phẩm
vĩ đại nhất của L.Tônxtôi trong những năm 80 là: “Phục sinh” (1889-1899)

1.2.2.1. Hoàn cảnh sáng tác:
Tác phẩm “Chiến tranh và hòa bình” là tác phẩm đầu tiên làm cho tên tuổi
quang vinh của Tônxtôi lẫy lừng trên thế giới. Tác phẩm này là một trong


những thành tựu quan trọng nhất của văn học Nga và thế giới. Tác phẩm này
được sáng tác trong hoàn cảnh khá đặc biệt.
Vào những năm 1856, sau khi có lệnh ân xá những người tham gia khởi
nghĩa tháng chạp (1824) bị đi đày được trở về. Trước cảnh đó, Tônxtôi dự định
viết một cuốn tiểu thuyết, nhân vật chính là một trong những người tháng chạp.
Ông nói: “Người khởi nghĩa tháng chạp của tôi là một người hăng hái, thần bí
theo Cơ Đốc Giáo, trở về với nước Nga, vợ và con trai, con gái…Anh ta nhìn
nước Nga bằng cặp mắt nghiêm khắc và hơi lý tưởng”. Đó là truyện “Những
người tháng chạp”. L.Tônxtôi viết được ba chương rồi bỏ dở. Dõi theo cuộc đời
nhân vật, từ hiện tại L.Tônxtôi đi ngược lên năm 1825 (thời kỳ lầm lạc và bất
hạnh nhất của nhân vật chính của ông). Rồi để hiểu thêm thời niên thiếu của
nhân vật - ứng với năm 1812 quang vinh, L.Tônxtôi lại đi ngược lên năm đó.
Hàng loạt nhân vật mới xuất hiện, khuôn khổ tiểu thuyết mở rộng dần
L.Tônxtôi không chỉ muốn miêu tả nước Nga trong chiến thắng, năm 1812 mà
còn miêu tả nước Nga lúc thua trận. Vì theo ông, nếu như nguyên nhân thắng
lợi của nước Nga không phải là ngẫu nhiên mà nằm ở bản chất tính cách của
nhân dân Nga và quân đội Nga thì tính cách đó hẳn là cũng thể hiện trong thời
kỳ thua trận và thất bại, thế là ông ngược lên năm 1805. Sau hơn 6 năm lao
động nghệ thuật không mệt mỏi (từ năm 1863-1869) L.Tônxtôi đã hoàn thành
tác phẩm “Chiến tranh và hòa bình”. Tác phẩm này phản ánh cuộc sống người
Nga ở thành thị và nông thôn vào thời bình và cả thời chiến, bao gồm những
biến cố gia đình và xã hội trong khoảng thời gian từ năm 1805 đến năm 1820.
Đề tài của tác phẩm “Chiến tranh và hòa bình” là đề tài được lấy từ lịch sử
để nói lên bản chất, tính cách của nước Nga, con người Nga không phải tới thời
điểm này L.Tônxtôi mới nghĩ đến mà đã xuất hiện trước đó rồi. Truyện “Những

nhau về tính cách, một người khắc khổ lý trí, một người hồn nhiên, sôi nổi,
song Andrây và Pie rất quý mến nhau vì đều là những chàng trai trung thực,
khát khao đi tìm lẽ sống. Andrây tuy giàu có và thành đạt, song chàng cảm thấy
chán ghét tất cả. Chàng chuẩn bị nhập ngũ với hi vọng tìm được chổ đứng của
người đàn ông chân chính trên chiến trường, còn Pie từ nước ngoài trở về Nga,
tham gia vào các cuộc chơi bời và bị trục xuất khỏi Pêtecbua vì tội du đãng.
Chàng trở về Matcơva, nơi cha chàng đang hấp hối. Lão bá tước Bêdukhôp rất


giàu có, không có con, ngoài đứa con rơi là Pie mà ông chưa công nhận. Mấy
người bà con xa, trong đó có bá tước Vaxili Kuraghen, xúm quanh giường bệnh
với âm mưu chiếm đoạt gia tài. Pie đứng ngoài cuộc tranh chấp đó, chàng vốn
không có tình cảm với cha, nhưng khi chứng kiến cảnh hấp hối của người cha
lúc lâm chung, tình cảm cha con đã làm chàng rơi nước mắt. Lão bá tước mất
đi, để lại toàn bộ gia sản cho Pie và nhận chàng làm con chính thức. công tước
Vaxili không được lợi lộc gì trong cuộc tranh chấp bèn tìm mọi cách mồi chày
Pie. Vốn nhẹ dạ, cả tin, Pie rơi vào bẫy và phải cưới con gái lão Hêlen. Đó là
một cô gái có nhan sắc nhưng lẵng lơ và vô đạo đức.
Về phần Andrây, chàng quyết định gởi vợ cho cha và mẹ chăm sóc, sau
đó gia nhập quân đội. Andrây hi vọng tìm thấy ý nghĩa của cuộc sống ở công
danh trên chiến trường, chàng tham gia trận đánh Aoteclie và bị thương nặng
phải nằm lại trên chiến trường, khi tỉnh dậy, chàng nhìn thấy bầu trời xanh rộng
và sự nhỏ nhoi của con người, kể cả những ước mơ công danh, kể cả thần
tượng Napolêông. Andrây được đưa vào trạm quân y và được cứu sống, sau đó
chàng trở về nhà và chứng kiến cái chết đau đớn của người vợ trẻ, cùng với vết
thương và sự tiêu tang của giấc mơ. Tulông đã làm cho Andrây tuyệt vọng,
chàng quyết định lui về sống ẩn dật. Có lần Pie đến thăm Andrây và đã phê
phán cách sống đó. Pie lúc này đang tham gia vào hội Tam điểm với mong
muốn làm việc có ích cho đời.
Một lần, Andrây có việc đến gia đình bá tước Rôxtôp. Tại đây chàng gặp

bình dân để ám sát Napoleong. Âm mưu chưa thực hiện được thì chàng đã bị
bắt. Trong nhà giam chàng, Pie gặp Platon – một triết gia nông dân. Bằng
những cau chuyện của mình Platon đã giúp Pie hiểu thế nào là cuộc sống có ý
nghĩa.
Quân Nga bắt đầu phản công và tái chiếm Matcơva. Quân Pháp rút lui hỗn
loạn. Cuộc chiến tranh của nhân dân Nga thắng lợi bằng cả tinh thần của dân
tộc Nga chứ không phải do một cá nhân nào. Đó là điều Kutudôp hiểu còn
Napoleông thì không.
Trên đường rút chạy của quân Pháp, Pie đã trốn thoát và trở lại Matcova.
Chàng hay tin Andray đã mất và vợ mình cũng vừa mới qua đời vì bệnh. Chàng
gặp lại Natasa, một tình cảm mới mẻ giữa hai người đã bùng nổ. Pie quyết định


cầu hôn Natasa. Năm 1813 họ tổ chức lễ cưới, bảy năm sau họ có bốn mặt con.
Natasa lúc này không còn là một cô gái vô tư, hồn nhiên mà trở thành một
người vợ đúng mực. Pie sống hạnh phúc nhưng không chấp nhận cuộc sống
nhàn tản. Chàng tham gia vào hội kín. Đó là các tổ chức cách mạng của những
người tháng chạp.

1.2.2.3. Vài nhận xét chung về tác phẩm “Chiến tranh và hòa
bình”.
"Chiến tranh và hòa bình" là tác phẩm anh hùng ca hiện đại. Đó là sự sáng
tạo mới mẻ, duy nhất của thể loại anh hùng ca, không chỉ đối với văn học Nga
mà cả văn học thế giới nửa sau thế kỷ XIX, kể từ thời Homer đến nay.
Tư tưởng chủ đạo của tác phẩm "Chiến tranh và hòa bình" được thể hiện
tập trung qua biến cố lịch sử năm 1812, nhân dân Nga chống quân xâm lược
Pháp. Đó là chủ đề nhân dân và tính nhân dân. “Nhân dân và tính nhân dân” là
chủ đề trung tâm quán xuyến toàn bộ tác phẩm. Bên cạnh chủ đề trung tâm, tác
phẩm "Chiến tranh và hòa bình" còn thể hiện rõ chủ đề giai cấp. Đó là giai cấp
quý tộc Nga cùng với đời sống sinh hoạt của họ trong thời chiến và thời bình từ

chơi nhưng đó đơn thuần chỉ là cái nghèo khổ cá nhân ở các làng mạc và nông
thôn chứ không phải là cái nghèo khổ của người vô sản ở các thành phố công
nghiệp, cái nghèo khổ sản phẩm của thời đại, sản phẩm cơ khí hoá của một nền
văn minh cơ giới. Đưa vào thực hành thái độ của ông đối với kinh thánh.
Tônxtôi lúc đầu tìm cách làm dịu bớt sự nghèo cực bằng qùa tặng và sự đóng
góp, bằng cách tổ chức long thương người, nhưng ông thấy ngay được sự vô bổ
của mỗi hoạt động cá nhân, và thấy rằng “chỉ một mình tiền bạc trong trường
hợp này sữ không làm được gì tốt trong việc thay đổi cuộc sống bi đát của
những con người này”. Một sự thay đổi thực tại chỉ có thể được thực hiện bằng
một sự cấu tạo lại hoàn toàn hệ thống xã hội hiện tại. Thế là ông viết những
dòng kêu hãnh cảnh báo về bức tường của các thời đại: “giữa chúng ta, người
giàu và người nghèo luôn có một bức tường của giáo dục sai lầm ngăn cách và
trước khi chúng ta có thể giúp đỡ người nghèo chúng ta phải giật đổ bức tường
đó. Tôi đi đến kết luận rằng sự giàu sang của chúng ta là sự nghèo cực của
quần chúng”. Có cái gì sai lầm trong cơ cấu xã hội hiện tại: điều đó rõ rang đến
tận đáy sâu xa nhất của tâm hồn ông, và kể từ đó Tônxtôi chỉ có một mục đích
đơn thuần – khai hóa dân chúng, báo với họ, giáo dục họ bỏ tâm sức của ý chí
tự do của bản thân mình để sửa chữa một sự thật là con người bị chia cắt thành
những giai cấp hoàn toàn cách biệt.


Điều đó phải được thực hiện do ý chí tự do của dân chúng và từ một sự
thấu hiểu về đạo đức thuần khiết. Chủ nghĩa Tônxtôi bắt đầu từ ở đây vì
Tônxtôi hướng duy nhất vào một cuộc cách mạng đạo đức chứ không hướng về
một cuộc cách mạng bạo lực, nó đem lại ngay sự xóa bỏ mọi sự chênh lệch
trong xã hội, do đó tránh cho nhân loại một cuộc nổi loạn đẫm máu kia. Đó là
một cuộc cách mạng dựa trên lương tâm, một cuộc cách mạng thông qua việc
người giàu tự nguyện từ bỏ những của cải của mình, người lười biếng từ bỏ sự
vô công rồi nghề của mình và thong qua sự phân công lao động mới ngay tức
khắc theo ý tự nhiên mà Chúa ban cho là không ai được có phần thái quá trong

những lời răn dạy của Kinh Phúc Âm bằng sự phục tùng mện lệnh của Nhà
nước, cho phep một dụng cụ giết người bị cưỡng bức đưa vào tay một người để
giết một người xa lạ, tuyệt đối vì sự an toàn của một khẩu lệnh ngẫu nhiên- Tổ
quốc, tự do, Nhà nước. Tônxtôi không ngừng thết llên rằng những khẩu lệnh đó
không có mục đích nào khác ngoài mục đích bảo vệ quyền sở hữu không thuộc
về ông và một cách cưỡng bức, giương cao ý tưởng về sở hữu thành ý tưởng
của một quy luật đạo đức cao hơn.Tônxtôi đã viết hàng trăm và hàng trăm trang
để nhấn mạnh điều mâu thuẫn là: trong tình trạng hiện nay của cái gọi là nền
văn minh( trong đó, ông chỉ thấy một sự trá hình của đạo đức bị sa đoạ). Con
người có thể bị bắt buộc tàn sát lẫn nhau dưới mệnh lệnh của Nhà nước. Đó là
trái với lời răn của đức Chúa trời và trái với nhắc nhủ của đạo đức bên trong,
bởi vì làm như vậy “Con người bị đưa đến trái với ý mình, một vị trí khước từ
sự hiểu biết của mình”.
Như vậy, Tônxtôi- người đi tìm kinh Phúc Âm thường xuyên biến thành
người vô chính phủ triệt để- đi đến kết luận rằng: bổn phận của mọi người có
hiểu biết về đạo đức là chống lại Nhà nước nếu nó đòi hỏi một cái gì “Trái với
Thiên Chúa giáo”, tức là nghĩa vụ quân sự, và diều đó kgông bằng bạo lực mà
bằng “bất bạo động”; cộng them vào đó, con người này phải tự nguyện loại bỏ
hoạt động phụ thuộc vào sự bóc lột lao động của kẻ khác. Những người đáng
tôn kính phải suy nghĩ và hành động không phải một cách yêu nước mà một
cách nhân đạo. Tônxtôi nhằm vào quyền thiêng liêng nhất của cá nhân, là từ bỏ
các vật khỏi niềm tin bên trong, mặc dù những sự vật đó được luật pháp cho
phép và thậm chí bắt buộc, tỏ ra ương bướng với mỗi công bố Nhà nước không
thừa nhận là hợp đạo lý. Vì vậy, ông khuyên người Thiên Chúa thoát khỏi mọi


sự sắp xếp và thể chế càng nhiều càng tốt, không xuất hiện ở tòa án và không
nhận một công việc nào để giữ cho tâm hồn được trong sạch.
Và hơn thế nữa, chủ nghĩa Tonxtoi lên án mạnh mẽ và quyết liệt trật tự xã
hội hiện tại, nhưng nó lại loại bỏ mọi sự chống lại xã hội bằng bạon lực, vì cách