TR
NG
I H C C N TH
KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C NG D NG

PH

NG TRANG

KH O SÁT H VI SINH V T D C VÀ CÁC CH TIÊU
SINH LÝ MÁU C A BÒ TH T NUÔI B NG KH U PH N
TH C N H N H P K T H P B SUNG
D U
U NÀNH

Lu n v n t t nghi p
Ngành: CH N NUÔI - THÚ Y

n Th , 5/2012


TR

NG

I H C C N TH

KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C

S


I H C C N TH

KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C

NG D NG

Lu n v n t t nghi p
Ngành: CH N NUÔI - THÚ Y

KH O SÁT H VI SINH V T D C VÀ CÁC CH TIÊU
SINH LÝ MÁU C A BÒ TH T NUÔI B NG KH U PH N
TH C N H N H P K T H P B SUNG
D U
U NÀNH

Giáo viên h

ng d n :

Sinh viên th c hi n:

TS. Nguy n Tr ng Ng

S Ph

ng Trang

MSSV: 3082767
L p CN – TY 34


su t quá trình th c hi n tài lu n v n t t nghi p.
Tôi xin c m n cô c v n Nguy n Th Tuy t Nhung ã quan tâm, lo l ng l p ch n
nuôi thú y khóa 34 trong nh ng n m qua.
Xin chân thành c m n quý th y cô b môn Ch n Nuôi và b môn Thú y ã t n tình
d y d , truy n t nh ng ki n th c và kinh nghi m quý báu cho tôi.
Xin g i l i c m n chân thành n anh Nguy n Thi t ã nhi t tình ch d n và giúp
tôi trong su t quá trình làm lu n v n.
Cu i cùng tôi xin c m n các b n ch n nuôi thú y khóa 34 ã
trong th i gian hoc t p v a qua.

ng viên, giúp

tôi


CL C
I CAM

OAN .......................................................................................................... i

IC M

N ................................................................................................................ ii

C L C ..................................................................................................................... iii
DANH M C CH

VI T T T ...................................................................................... vi

DANH M C B NG VÀ BI U

2.3 S L

C D C C A B .................................................................................... 2

2.3.1 Protozoa ................................................................................................................ 2
2.3.2 Vi khu n................................................................................................................ 5
2.3.3 N m....................................................................................................................... 6
2.4 QUÁ TRÌNH TIÊU HÓA

D C ........................................................................ 7

2.4.1 S tiêu hóa x trong d c ..................................................................................... 7
2.4.2 S tiêu hóa tinh b t trong d c ............................................................................. 7
2.4.3 S tiêu hóa glucid hòa tan trong d c .................................................................... 7
2.5 M T S
2.5.1

NH H

NG C A PROTOZOA............................................................ 8

i v i qu n th vi khu n và n m trong d c ....................................................... 8

2.5.2 Hi u qu c a vi c lo i b protozoa lên ho t
2.5.3 nh h

ng c a lo i b protozoa d c

ng trong d c ................................ 8



NG TI N THÍ NGHI M ............................................................................... 17

3.1.1

a

m và th i gian ti n hành thí nghi m ............................................................ 17

3.1.2

it

ng thí nghi m............................................................................................. 17

3.2 PH

NG PHÁP THÍ NGHI M .............................................................................. 17

3.2.1 B trí thí nghi m.................................................................................................... 17
3.2.2 Các ch tiêu theo dõi và cách thu th p s li u ......................................................... 17
3.2.3 Cách x lý s li u .................................................................................................. 18
CH

NG 4 K T QU TH O LU N .......................................................................... 19

4.1 NH H NG U NG VÀ KHÔNG U NG D U TRÊN S L NG PROTOZOA
VÀ VI KHU N D C ................................................................................................ 19
4.1.1 S l


is l

ng h ng c u qua các th i

m .................................................. 24

4.2.4 S thay

i n ng

4.2.5 S thay

i t l ph n tr m hematocrit qua các th i

4.2.6 S thay

is l

hemoglobin qua các th i

ng ti u c u qua các th i

m ............................................... 25
m ...................................... 26

m .................................................... 26


CH



Không u ng d u

NT

Nghi m th c

P/E

Protein/n ng l

PLT

Ti u c u

RBC

ng c u

UD

ng d u

WBC

ch c u

y

ng

20
23

Bi u

4.1

thay i s l ng protozoa và vi khu n qua các th i
bò không u ng d u (Log10/ml)

m khi

Bi u

4.2

thay i s l ng protozoa và vi khu n qua các th i
bò u ng d u (Log10/ml)

m khi

Bi u

4.3

S thay

is l

ng b ch c u c a máu bò qua các th i


S thay

i t l hematocrit c a máu bò qua các th i

Bi u

4.7

S thay

is l

hemoglobin c a máu bò qua các th i

ng ti u c u c a máu bò qua các th i

m

m

21
22

25
26

m

26

hemoglobin và t l hematocrit, m c dù bò không u ng d u các ch s
này có xu h ng cao h n. Tóm l i, trong kh u ph n có b sung 2% th c n h n
h p, vi c b sung d u u nành không mang l i hi u qu rõ ràng v s l ng vi
khu n d c và các ch tiêu sinh lý máu c a bò th t.


CH

NG 1.

TV N

n c ta c ng nh các n c ang phát tri n, ngành ch n nuôi trâu bò g n li n v i
ngành tr ng tr t, do ó r m và ph ph m cây tr ng th ng óng vai trò quan tr ng.
Nh ng v n
t ra là dân s ngày càng gia t ng, nhu c u th t
ngày càng nhi u.
Trong khi ó di n tích ng c t nhiên ngày càng thu h p, ngu n ph ph m b
hoang phí ho c s d ng ch a phù h p vì v y c n có bi n pháp thích h p s d ng
ngu n ph ph m có hi u qu
có th thay th t l c trong kh u ph n c a trâu bò.
Tuy nhiên, y u t gi i h n c a các lo i th c n là hàm l ng nit , cacbonhydrat,
lipid th p, hàm l ng x cao, t l tiêu hóa kém do không cân i các d ng ch t
(t s P/E). Các m t h n ch này
c kh c ph c b ng nhi u bi n pháp x lý r m r
b ng hóa ch t, b sung các lo i d ng ch t thoát qua…và m t trong nh ng bi n
pháp
c i thi n t s P/E c a d ng ch t h p thu là lo i b protozoa trong d c ,
trong ó cho bò u ng d u m t l n v i li u cao là m t trong nh ng cách hi u qu và
d th c hi n.

Bò lai Sind thu c nhóm bò U,
c lai t o Vi t Nam t nh ng n m 1923 - 1924
trên c s bò cái vàng Vi t Nam v i bò c n
. Là bò kiêm d ng
c dùng
cày kéo, l y th t và s a. Qua nhi u n m nhân thu n, các c
m s n xu t ã n
nh. Bò lai Sind có nh ng c
m g n gi ng v i bò Sind nh : u dài, trán d ,
tai c p, y m phát tri n, có u vai, mình ng n, lông màu vàng m ho c cánh ván,
b n chân cao và r n ch c. N ng su t th t khi tr ng thành t tr ng l ng: Bò c
n ng 300 - 400 kg, bò cái n ng 270 - 280 kg, t l th t x kho ng 49%.
2.2

C

M CHUNG C A GIA SÚC NHAI L I

c
m n i b t c a gia súc nhai l i là có ng tiêu hóa phát tri n, có nh ng khoang
phình to
t o ra môi tr ng giúp cho vi sinh v t lên men carbohydrat và các s n
ph m cây tr ng khác
s n sinh ra ch y u là acid béo bay h i, CH4, CO2, và n ng
ng (ATP) cho sinh tr ng và phát tri n c a vi sinh v t. Gia súc nhai l i có th s
d ng th c n nhi u x v i m t l ng l n là nh vào: C u t o b máy tiêu hóa, môi
tr ng d c , s nhai l i, h vi sinh v t d c .
2.3.

L

Protozoa trong d c
c phân chia thành 2 nhóm. M t nhóm thu c b Holotricha,
nhóm kia thu c b Oligotricha. Ph n l n
ng v t nguyên sinh thu c nhóm
Holotricha có c m là
ng xo n g n mi ng có tiêm mao, còn t t c ch còn
l i c a c th có r t ít tiêm mao.
Protozoa có m t s tác d ng chính sau:
- Tiêu hóa tinh b t và
ng: Tuy có m t vài lo i protozoa có kh n ng phân
gi i xenluloza nh ng c ch t chính v n là
ng và tinh b t, vì th mà khi gia súc
n kh u ph n nhi u b t
ng thì s l ng protozoa t ng lên.
- Xé rách màng t bào th c v t: Tác d ng này có
c thông qua tác ng c
h c và làm t ng di n tích ti p xúc c a th c n, do ó mà th c n d dàng ch u tác
ng c a vi khu n.
- Tích l y polysaccarit: Protozoa có kh n ng nu t tinh b t ngay sau khi n.
Polysaccarit này có th
c phân gi i v sau ho c không b lên men d c mà
c phân gi i thành
ng n và
c h p thu ru t.
u này không nh ng
quan tr ng i v i protozoa mà còn có ý ngh a dinh d ng cho gia súc nhai l i nh
hi u ng m ch ng phân gi i
ng quá nhanh làm gi m pH t ng t, ng th i
cung c p n ng l ng t t cho nhu c u c a b n thân vi sinh v t d c trong nh ng
th i gian xa b a n.

ng c l i kh u ph n n ít x và nhi u
ng thì l ng protozoa s t ng lên 4 x 105
con/ml d c . Protozoa có kho ng 100 loài, sinh s n r t nhanh, m i ngày sinh ra
kho ng 4 - 5 th h v i m t 1 tri u con/1g th c n d c .
Ng i ta th a nh n r ng, protozoa òi h i n ng l ng dùy trì cao và chúng n m t
m t s l ng l n vi khu n (Coleman, 1975) và làm t ng tu n hoàn nit trong d c
(Leng và Nolan, 1972) thông qua nit amoniac n nit vi sinh v t n nit
amoniac.
Trong m t thí nghi m B : c u không có protozoa có t c
sinh tr ng cao h n
37% so v i c u có protozoa khi n cùng kh u ph n r m x lý ki m. G n ây
Australia, Brid và Leng (1984), thông báo r ng lo i b protozoa c u làm t ng sinh
tr ng lông 35% khi ch cho n r m x lý amoniac và t ng 24% khi r m x lý
amoniac có b sung c linh l ng và b t khô d u bông.
Nguyên sinh ng v t n kho ng 90% protein vi khu n trong d c . Cho nên khi d
c
c lo i b nguyên sinh ng v t ã có s
áp ng t t trên s phân h y
cellulose, kh n ng tiêu hóa th c n t ng
c l ng protein thoát qua và gi m
amoniac d c (Jouany và Ushida, 1999). Itabashi et al (1989) còn ch ng minh
c r ng s hi n di n c a nguyên sinh ng v t làm gi m l ng peptid trôi xu ng
ru t. Nitrogen th i theo phân và n c ti u c ng
c t ng khi gia súc
c lo i b
nguyên sinh ng v t. Jouany và Ushida (1999) k t lu n r ng vi c lo i b nguyên
sinh ng v t ch có khi kh u ph n th p m và giàu n ng l ng.
Bauchop (1979) cho r ng h sinh thái vi sinh v t d c r t ph c t p và ph thu c
nhi u vào kh u ph n. Gi a các loài có quan h c ng sinh c a s phân chia ch c
ng. Bacteria k khí là tác nhân chính lên men carbohydrat và thành ph n t bào

khu n ã
c xác nh. S phân lo i vi khu n d c có th
c ti n hành d a vào
ch t mà vi khu n s d ng hay s n ph m lên men cu i cùng c a chúng. Sau ây
là m t s nhóm vi khu n d c chính:
- Vi khu n phân gi i cellulose: Vi khu n phân gi i cenlulose có s l ng r t
l n trong d c c a nh ng gia súc s d ng kh u ph n giàu cellulose. Nh ng loài vi
khu n phân gi i cellulose quan tr ng nh t là Bacteroides succinogenes, Butyrivibrio
fibrisolvens, Ruminoccocus flavefaciens, Ruminoccocus albus, Cillobacterium
cellulosolvens.
- Vi khu n phân gi i hemicellulose: Hemicellulose khác cellulose là ch a c
ng pentoza và hexoza và c ng th ng ch a axit uronic. Nh ng vi khu n có kh
ng thu phân cellulose thì c ng có kh n ng s d ng hemicellulose. Tuy nhiên,
không ph i t t c các loài s d ng
c hemicellulose u có kh n ng thu phân
cellulose. M t s loài s d ng hemicellulose là Butyrivibrio fibrisolvens,
Lachnospira multiparusvà Bacteroides ruminicola. Các loài vi khu n phân gi i
hemicellulose c ng nh vi khu n phân gi i cellulose u b c ch b i pH th p
- Vi khu n phân gi i tinh b t: Trong dinh d ng carbohydrat c a loài nhai l i,
tinh b t ng v trí th hai sau cellulose. Ph n l n tinh b t theo th c n vào d c ,
c phân gi i nh s ho t ng c a VSV. Tinh b t
c phân gi i b i nhi u loài
vi khu n d c , trong ó có nh ng vi khu n phân gi i cellulose. Nh ng loài vi
khu n phân gi i tinh b t quan tr ng là Bacteroides amylophilus, Succinimonas
amylolytica, Butyrivibriofibrisolbvens, Bacteroides ruminantium, Selenomonas
ruminantium và Steptococcus bovis.
- Vi khu n phân gi i
ng: H u h t các vi khu n s d ng
c các lo i
polysaccharid nói trên thì c ng s d ng

cho nên nh ng thông tin v nh ng VSV này còn h n ch . Các loài vi khu n c a
nhóm này là Methano baccterium, Methanoruminantium, Methano forminicum.
- Vi khu n t ng h p vitamin: Nhi u loài vi khu n d c có kh n ng t ng h p
các vitamin nhóm B và vitamin k.
Trong d c vi khu n g m các nhóm chính sau: Vi khu n d ng t do trong d ch d
c chi m kho ng 30%, vi khu n bám vào các m u th c n chi m kho ng 70%, vi
khu n trú ng
các n p g p bi u mô, vi khu n bám vào protozoa (ch y u lo i sinh
khí metan).
Th c n liên t c chuy n kh i d c cho nên ph n l n vi khu n bám vào th c n s
b tiêu hóa i. Vì v y s l ng vi khu n d ng t do trong d ch d c r t quan tr ng
xác nh t c
công phá và lên men th c n. Vi khu n t do này ph thu c vào
các ch t dinh d ng hòa tan, ng th i c ng có m t s l ng vi khu n di chuy n
(transit) t m u th c n này n m u th c n khác.
Trong d c có kho ng 60 loài vi khu n ã
c xác nh. S phân lo i vi khu n d
c có th
c ti n hành d a vào c ch t mà vi khu n s d ng hay s n ph m lên
men cu i cùng c a chúng.
2.3.3 N m
N m trong d c thu c d ng y m khí. N m là vi sinh v t u tiên xâm nh p và tiêu
hóa thành ph n c u trúc th c v t b t u t bên trong. Ch c n ng c a n m trong d
c là: M c tr i phá v c u trúc thành t bào th c v t, làm gi m
b n ch t c a c u
trúc này, góp ph n làm t ng s phá v các mãnh th c n trong quá trình nhai l i. S
phá v này góp ph n t o u ki n cho bacteria và men c a chúng bám vào c u trúc


t bào và ti p t c quá trình phân gi i cellulose. M t khác n m c ng ti t ra các lo i

Amylase vi khu n thu c ki u α amylase. Vi khu n phân ti t α amylase phân gi i
tinh b t thành
ng maltose. Sau ó maltose b phân gi i thành glucose d i tác
d ng c a maltose. M t ph n nh glucose
c h p thu còn a s
c vi sinh v t
lên men.
2.4.3 S tiêu hóa glucid hòa tan trong d c
Các glucid hòa tan ch a trong th c n th c v t có th chi m n 30% v t ch t khô
c a th c n. S lên men
ng g n nh t i a ngay sau khi b sung vào ch t ch a
d c .
u ó cho th y r ng các enzym tác ng lên c ch t này ã có s n trong
môi tr ng do vi sinh v t ti t ra. Nhi u công trình nghiên c u ã xác nh n là vi
khu n d c lên men maltose, glucose t o thành acid acetic, acid propionic và
nh ng acid có m ch cacbon dài h n.
V b n ch t quá trình bi n
i
ng thành acid pyruvic
t t c lo i
monosaccharid u gi ng nhau, nó là m t trong nh ng s n ph m trao i trung gian
quan tr ng. V sau nó có th bi n i theo các con
ng khác nhau thành các s n


ph m chuy n hóa cu i cùng: Acid lactic, acid propionic, CO2, H2, CH4. M c dù
ngu n carbohydrat n vào r t ph c t p nh ng k t qu c a s lên men là m t h n
h p n gi n g m: Các acid béo bay h i và CO2.
2.5. M T S
2.5.1

B ng ch ng rõ ràng nh t v các m i quan h qua l i gi a protein và vi khu n là lo i
b protozoa làm bi n i s tiêu hóa và s t o thành methane. Theo Preston và
Leng (1986) thì s kh protozoa làm t ng s l ng n m trong d c .
Tác ng t ng h gi a các vi sinh v t trong d c r t ph c t p và không ph i luôn
có l i cho v t ch . S l ng l n protozoa trong d c làm gi m kh n ng s n xu t
c a con v t thông qua vi c làm th p t l axit amin và n ng l ng s n ph m h p
thu trong quá trình tiêu hóa. M t
u r t quan tr ng n a là protozoa làm gi m s
ng vi khu n và n m trong d c gia súc n th c n nhi u x và do v y làm gi m
t l tiêu hóa th c n thô.
2.5.2 Hi u qu c a lo i b protozoa lên ho t

ng trong d c

u l ng c a v t ch t t d c
n tá tràng có quan h
n n ng l ng sinh ra là
ATP trong s lên men. Nghiên c u g n ây (Preston và Leng, 1987) ã ch ra r ng
nh ng ng v t b kh protozoa cho n ch t x ch t l ng th p, vi n m có th thay
th ph n nào protozoa trong d hóa x .


Lo i b protozoa trong d c không có tác ng lên toàn b ho t tính tiêu hóa tinh
b t và các h p ch t
ng trong su t ng tiêu hóa c a ng v t nhai l i (Jouany và
Senaud, 1979). Protozoa d tr tinh b t và các h p ch t
ng trong th c n có liên
quan n kh n ng chuy n hóa axit lactic b i vi khu n (Chamberlain et al, 1983).
Tuy nhiên kh n ng m c a protozoa có th v t tr i h n khi các ng v t
c

c th c hi n qua màng t bào, i v i các ng v t a
bào s trao i ch t thông qua m t ch t trung gian là máu (máu có ch c n ng sinh
lý r t quan tr ng).
Ch c n ng dinh d ng: Máu em các d ng ch t h p thu t ru t n các t ch c
hay các mô nuôi d ng các b ph n, c quan (glucose, acid amin, acid béo...)
Ch c n ng hô h p: Máu mang oxygen t ph i
n ph i.

n các mô và mang CO2 t các mô

Ch c n ng bài ti t: Máu mang các ch t bài ti t t các t bào hay các mô
ngoài qua h th ng ti t ni u (urê, uric acid).
Ch c n ng n i ti t: Máu mang các kích thích t t các tuy n n i ti t
quan có liên h
kích thích s ho t ng c a các c quan này.

th i ra
n các c

i u hòa thân nhi t: Máu mang nh ng ch t sinh nhi t trong c th ra ngoài
s thoát nhi t.

gây


i u hòa s cân b ng n

c: Gi a các thành ph n khác nhau trong c th .

Ch c n ng b o v c th : Ch ng s xâm nh p c a vi trùng, virus, các m m b nh t

Máu chi m 1/13 tr ng l ng c a c th , h i t ng gia súc s sinh. Máu m ch
qu n và tim g i là máu tu n hoàn. Ph n còn l i d ng d tr trong các kho máu:
Máu lách 16%, gan 20%, da 10%.
Nh v y máu tu n hoàn trong c th chi m kho ng ½ t ng l ng máu, ph thu c
vào tình tr ng ho t ng c a c th . S thay i kh i l ng máu ch u nh h ng
b i h th n kinh, ngoài ra các tuy n n i ti t và các nhân t khác c ng tham gia u
hòa l ng máu trong c th . bò máu chi m 8,04% th tr ng.
2.6.2 Thành ph n c a máu
Máu là m t mô liên k t c bi t g m hai thành ph n: Ph n
45% th tích, ph n l ng là huy t t ng chi m 55% th tích.
2.6.2.1 Huy t t

c là h ng c u chi m

ng

Huy t t ng là m t ch t l ng có màu vàng nh t,
pH kho ng 7,35, t tr ng 1,023.
Màu vàng c a huy t t ng do s c t m t bilirubin t o nên. loài nhai l i, màu này


do s c t carotene, gia c m do s c t xantophylle. Trong huy t t ng n c chi m
90 - 92%, v t ch t khô 8 - 10%. Trong v t ch t khô có protid, glucid, lipid và ch t
khoáng, các s n ph m phân gi i protid, glucid, các men, kích thích t , vitamin, các
th mi n d ch và các s c t .
2.6.2.2 Thành ph n h u hình
H ng c u
i v i gia c m, l ng thê, cá, bò sát, h ng c u có hình b u d c có nhân, l i hai
m t, kích thích l n h n loài h u nh .
i v i loài h u nh , h u h t h ng c u hình

75 – 85% (ch t h u c )

ng Hb:

Ch c n ng chính c a h ng c u là chuyên ch O2 và CO2 t ph i n các c quan và
ng c l i. Trong 100cc máu có 20cc oxygene thì ch có 0,3cc oxygene d ng hòa
tan, ph n còn l i k t h p v i Hb. Do ó, trong tr ng h p xu t huy t nhi u, ch
truy n vào c th huy t t ng và huy t thanh không
mà ph i truy n c huy t
ng và h ng c u. H ng c u còn i u hòa
pH c a máu (Tr nh H u H ng và
Công Hu nh, 2001)
S l ng h ng c u có trong m t n v máu (th ng là ml hay mm 3)
c vi t t t là
RBC. H ng c u c a t ng loài gia súc bi n thiên tùy tình tr ng c th , tùy thu c vào
tu i tác, phái tính, di truy n nòi gi ng, tình tr ng dinh d ng, tình tr ng ho t ng
c a gia súc. Các loài gia súc khác nhau RBC c ng khác nhau, bò là 7,2 tri u/mm3
máu. RBC c ng ph n ánh ph m ch t con gi ng. RBC thay i trong các i u ki n
c th . RBC càng nhi u thì s c s ng con v t càng t t. Vì v y, vi c xác nh RBC


c a m i gia súc có ý ngh a quan tr ng. RBC t ng chút ít sau b a n, vào mùa l nh,
khi lao ng n ng, khi m t m hôi ho c
cao h n 700mm so v i m t bi n,
th ng g p trong các tr ng thái m t n c do tiêu ch y, nôn nhi u, s t, các b nh
truy n nhi m c p tính có s t cao ho c thi u d ng khí. RBC gi m khi u ng nhi u
c, các tr ng thái b nh lý nh : xu t huy t, các b nh gây thi u máu, viêm ph i
thùy, trúng c, suy t y ( Nguy n Th Kim ông và Nguy n V n Thu, 2009).
i s ng trung bình c a h ng c u trong máu ngo i vi là 120 ngày. Theo th i gian,
màng h ng c u s m t tính m m d o và cu i cùng h ng c u s v khi i vào các

amip
n các t ch c c n nó. Ch c n ng hóa ng ng b ch c u là b ch c u b
h p d n n v trí t n th ng khi có các hóa ch t
c gi i phóng ra b i t bào t n
th ng ho c vi khu n và khi có các ph c h p mi n d ch. B ch c u còn có ch c
n ng th c bào là b t các v t l
a vào trong bào t ng r i tiêu hóa chúng. Tuy
nhiên, không ph i lo i b ch c u nào c ng có y
các c tính trên. B ch c u h t
trung tính và i th c bào th hi n
c y
các c tính này nh t (Tr n Th
Minh Châu, 2005).


S l ng b ch c u (WBC): Bình th ng b ch c u trung tính trong máu kho ng
7000/mm3 maú. B ch c u th ng ít h n kho ng 1000 l n so v i h ng c u và
c
3
tính theo n v nghìn/mm máu. Các loài ng v t khác nhau WBC c ng khác
nhau, i v i bò 7 - 10 nghìn/mm3 máu (Nguy n Th Kim ông & Nguy n V n
Thu, 2009). WBC th ng ít n nh và ph thu c vào tr ng thái sinh lý c a c th ,
chúng th ng t ng sau khi n, khi ang v n ng, khi con v t có thai, trong các
b nh nhi m khu n c p tính do vi trùng, trúng c do c t , viêm c p tính, viêm
m , và trong nhi u tr ng h p nhi m trùng khác… WBC gi m trong các tr ng
h p suy t y, các b nh do virus (d ch t , cúm…), trúng c do hóa ch t. WBC c ng
gi m th p khi ti p xúc v i các hóa ch t gây ung th . Trong tr ng h p b nh lý,
WBC t ng m nh khi b viêm nhi m có s xâm nh p c a vi khu n, v t l … Và gi m
khi b suy t y, b nhi m phóng x . Vì v y, xác nh WBC có ý ngh a l n trong ch n
oán (Tr n Th Minh Châu, 2005).

t i khi bão hòa v i oxy, nh ng
th m khi
không k t h p v i oxy. Máu
ng m ch th ng bão hòa oxy nên có màu
t i.
Hematorit
Hematocrit là dung tích h ng c u. ây là % th tích máu mà các t bào máu (ch
y u là h ng c u) chi m. Hct t ng khi có n c trong t bào ho c trong tr ng thái b
s c, m t n c, m t huy t t ng, a h ng c u. Hct gi m th ng g p trong tr ng thái
thi u máu, suy dinh d ng ( Tr n Th Minh Châu, 2005).
Ti u c u
Ti u c u là nh ng ti u th nh không nhân, có hình c u tròn và b u d c,
ng kính
2 - 3 µ , có m t màng bao b c dày kho ng 20nm, trong bào t ng có h t ch a
thrombokinase và serotonin. Trong máu loài h u nh có 100.000 - 600.000 ti u
c u/mm3.
ng v t s sinh ít ti u c u h n ng v t tr ng thành. Trong m t s
b nh truy n nhi m và khi b choáng quá m n thì s l ng ti u c u gi m. Trong quá
trình tiêu hóa và gia súc mang thai ti u c u t ng.
Ti u c u tham gia c l c vào c th ch ng ông máu. Khi b th ng, ti u c u ch y
theo dòng máu và va ch m vào v t th ng v gi i phóng ra serotomin làm co m ch
ông máu và thrombokinase m
u cho c ch gây ông máu. Ti u c u d dính
vào các ch t khác và dính vào nhau t o thành nút ch n khi ch y máu, nên có ch c
ng ng n ng a xu t huy t khi màng m ch máu b t n th ng. Trong c ch ng n
ch n v t l , vi trùng xâm nh p vào c th , ti u c u cô l p các v t này tr c khi
chúng b th c bào. Ti u c u ch s ng 3 - 5 ngày. Khi già b tiêu h y lách, gan.
2.7. TH C N THÔ XANH
2.7.1 C lông tây (Bracharia multica)
Lo i c thân bò trên m t t, r nhi u, thân dài 0,6 - 2,0m, lá to b n, có lông. Gi ng