SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
*****************
MÃ SKKN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP
ĐỂ TỔ CHỨC TỐT CÁC HOẠT ĐỘNG SINH HOẠT
TẬP THỂ NHẰM PHÁT HUY NĂNG LỰC CHO
HỌC SINH TIỂU HỌC
Môn:
Sinh hoạt tập thể
Lĩnh vực: Chủ nhiệm
Năm học 2016 – 2017
MỤC LỤC
Trang
A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài.
2. Mục đích của sáng kiến kinh nghiệm.
3. Đối tượng nghiên cứu.
4. Phương pháp nghiên cứu.
5. Phạm vi nghiên cứu.
6. Thời gian nghiên cứu.
B. NỘI DUNG
I. Thực trạng
1. Thực trạng xã hội hiện nay.
30
1/30
2
3
3
3
3
3
4
4
4
4
15
16
16
17
17
19
28
28
28
A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài:
Hiện nay, các nước trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng
đang trong công cuộc vận động không ngừng để đổi mới và phát triển.
quyết định, kĩ năng hợp tác và kĩ năng sẵn sàng tham gia các hoạt động
của tập thể...
Các hoạt động SHTT còn tạo cho học sinh lòng ham thích, hứng thú
2/30
hoạt động, bồi dưỡng tình cảm yêu trường, yêu lớp, yêu quý thầy cô, bạn
bè...
Qua những vấn đề nêu trên ta thấy hoạt động SHTT ngoài giờ lên lớp
góp phần rất lớn cho việc thực hiện mục tiêu giáo dục nói chung và mục
đích học tập của học sinh nói riêng. Biết, hiểu, thiết kế và tổ chức hiệu
quả các buổi SHTT trong trường tiểu học là một nhiệm vụ quan trọng đối
với giáo viên. Là một giáo viên có nhiều năm làm công tác chủ nhiệm,
yêu thích các hoạt động SHTT, luôn mong muốn đem lại những điều mới
mẻ và niềm vui cho học sinh nên tôi đã lựa chọn đưa ra những kinh
nghiệm và “Một số biện pháp để tổ chức tốt các hoạt động sinh hoạt
tập thể nhằm phát huy năng lực cho học sinh tiểu học”.
2. Mục đích của sáng kiến kinh nghiệm:
- Nâng cao chất lượng các buổi SHTT trong trường tiểu học.
- Đưa ra một số biện pháp cụ thể để giúp tổ chức tốt các hoạt động SHTT,
nhằm phát huy năng lực cho học sinh tiểu học.
3. Đối tượng nghiên cứu:
- Học sinh lớp 4 do tôi phụ trách và giảng dạy.
4. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp phân tích, tổng hợp lí thuyết: sử dụng để nghiên cứu các
vấn đề lí luận liên quan đến mục tiêu giáo dục, nội dung chương trình,
cách thức tổ chức cũng như tâm lí học lứa tuổi.
- Phương pháp quan sát: sử dụng để thu thập những khó khăn, thuận lợi
các biểu hiện của học sinh khi tham gia các hoạt động.
ngại vận động, sống thu mình.
2. Việc tổ chức tiết SHTT trong chương trình giáo dục tiểu học :
* Thuận lợi:
- Ngành GD quan tâm khắc phục tình trạng trên qua việc tích cực giả m tải
về nội dung chương trình học, điều chỉnh về phương pháp nhằm phát huy
tính tích cực, chủ động, giáo dục kĩ năng sống và phát huy năng lực cho
học sinh qua thực tế cuộc sống và qua nội dung các môn học, đặc biệt là
các hoạt động SHTT. Năm học 2016 - 2017, ngành giáo dục tổ chức rất
nhiều chuyên đề, thi giáo viên dạy giỏi hoạt động giáo dục ngoài giờ
chính khóa, góp phần nâng cao năng lực tổ chức các hoạt động SHTT cho
giáo viên và nâng cao vai trò của các hoạt động SHTT trong chương trình
giáo dục tiểu học.
- Tiết SHTT luôn được các em háo hức đón chờ vì đem đến cho các em
cảm giác nhẹ nhàng, vui tươi, sôi nổi.
- Giáo viên quan tâm đến công tác chủ nhiệm, có nhiều đầu tư sáng tạo
khi tổ chức các hoạt động tập thể thì giáo viên và học sinh rất gần gũi gắ n
bó. GV có nhiều cơ hội tiếp xúc với HS trong những hoàn cảnh cởi mở
nhất vì vậy việc cảm hóa, giáo dục học sinh đặc biệt cũng thuận lợi hơn.
HS tự tin hơn nên việc dạy học có nhiều thuận lợi, các tiết học thường sôi
nổi, HS có tác phong học tập nhanh nhẹn, tự giác học tập hơn, được rèn
4/30
nề nếp, kĩ năng sống.
* Khó khăn:
- Các trường tiểu học hiện nay đều tổ chức học 2 buổi/ngày với 7 tiết học
theo thời khóa biểu nên thời gian để GV chuẩn bị vật dụng cho buổi
SHTT, thời gian để đầu tư suy nghĩ - sáng tạo hình thức sinh hoạt, thời
gian tập luyện cho HS... bị hạn chế.
Tổ chức
hoạt
động
03 HS
19 HS
39 HS
Hợp tác
nhóm
Mạnh dạn, Thích
tự tin
SHTT
08 HS
35 HS
18 HS
10 HS
28 HS
23 HS
20 HS
30 HS
11 HS
Các số liệu trong bảng trên cho thấy:
- Nhiều học sinh còn thụ động, lười tham gia hoạt động nếu giáo viên
không nhiệt tình đôn đốc.
- Nhiều HS chưa có cơ hội thể hiện và chưa được đánh giá khả năng qua
+ Tổ trưởng : Phụ trách chung, tổng hợp kết quả thi đua của 2 số tổ viên
1
+ Tổ phó: Phụ trách chung, tổng hợp kết quả thi đua của 2 số tổ viên
+ Các lớp phó phụ trách: học tập, nề nếp, phong trào chung của cả lớp
* Hướng dẫn cách điều khiển giờ truy bài (hướng dẫn cho các bạn ôn bài
cũ - chuẩn bị bài mới, trao đổi bài, nhận xét phần chuẩn bị đồ dùn g của
bạn...)
* Hướng dẫn cách ghi sổ thi đua của tổ (lớp) hàng tuần ngắn gọn, rõ ý.
* Hướng dẫn tổ chức cho tổ (lớp) bình xét thi đua :
+ Qui định ngày họp tổ (thứ Năm hàng tuần)
+ Có minh chứng để bình bầu thi đua, không bình bầu theo cảm tính
riêng.
+ Khi bình bầu thi đua cần ghi nhận tiến bộ để động viên bạn .
* Hướng dẫn xác định phương hướng tuần :
6/30
+ Nhắc nhở cán bộ lớp theo dõi kế hoạch thi đua tháng, tuần do Đội phổ
biến, theo dõi tình hình lớp để đưa vào phương hướng tuần. Nội dung
thuộc phần việc của cán bộ nào, cán bộ đó nhớ cách thức, tiến độ thực
hiện .
+ Giáo viên kiểm tra, chuẩn hóa nội dung phương hướng .
* Hướng dẫn cách dẫn chương trình :
+ GV tập cho HS dẫn chương trình theo mẫu sinh hoạt khung được in sẵn
+ Thời gian đầu HS cầm chương trình mẫu khi dẫn, GV kết hợp chỉnh
sửa: ngữ điệu, cử chỉ, nét mặt khi nói, cách xử lí một số tình huống như:
(khi lớp mất trật tự, khi bạn trả lời sai/ đúng so với đáp án, khi đang dẫn
quên nội dung, khi người dẫn không nhớ đáp án, khi có tình huống kh ông
phân thắng bại giữa các đội...). Khi đã dẫn thành thạo HS có thể chủ động
về nội dung, cách thức tổ chức của từng tiết sinh hoạt.
quan ngoại khóa HKI.
* Tháng 11: Chủ điểm: “ Kính yêu thầy giáo, cô giáo”
- Nội dung: Thi đua lập thành tích chào mừng và kỉ niệm ngày nhà giáo
Việt Nam. Giáo dục lòng kính trọng và biết ơn thầy cô giáo.
- Hình thức: Phát động phong trào thi đua"Bông hoa dâng tặng thầy cô".
Tổ chức hội diễn văn nghệ, trò chơi dân gian cấp lớp, cấp trường hoặc
giao lưu giữa các lớp...Tổ chức thi đấu thể thao giữa các lớp (nhảy dây,
kéo co, đá cầu, TD nhịp điệu...). Tổ chức làm báo tường, báo ảnh, chuẩn
bị các tiết mục văn nghệ (ca hát, kể chuyện, làm thơ, tiểu phẩm) chào
mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20/11. Tìm hiểu và kể chuyện về những
tấm gương thầy cô hết lòng vì HS thân yêu. Sinh hoạt Đội, Sao nhi đồng.
* Tháng 12: Chủ điểm: “ Uống nước nhớ nguồn"
- Nội dung: Thi đua lập thành tích chào mừng ngày thành l ập Quân đội
nhân dân Việt Nam. Giáo dục lòng yêu nước, kính trọng và biết ơn chú bộ
đội.
- Hình thức: Thi tìm hiểu về đất nước, con người Việt Nam (làm báo
tranh, vẽ tranh, sưu tầm tranh ảnh...). Thăm hỏi, chúc mừng các đơn vị bộ
đội kết nghĩa. Kể tên những anh hùng, liệt sĩ đã hi sinh vì Tổ quốc và
những chiến công của họ. Tìm hiểu những tấm gương các liệt sĩ, thương
binh ở địa phương. Nghe nói chuyện về những tấm gương chiến đấu của
các bác trong hội Cựu chiến binh của địa phương. Văn nghệ ca ngợi chú
bộ đội. Tổ chức ngày hội quốc phòng toàn dân (thi thể thao, văn nghệ,
đồng diễn thể dục...). Tổ chức hội vui học tập. Sinh hoạt Đội, Sao nhi
đồng. Tổ chức kết nạp Đội đợt 1.
* Tháng 1+2: Chủ điểm „„Giữ gìn truyền thống văn hóa dân tộc”
- Nội dung: Thi đua lập nhiều thành tích chào mừng ngày thành lập Đảng.
Làm nhiều việc tốt dâng lên Đảng kính yêu. Giáo dục lòng biết ơn Đảng,
giữ gìn truyền thống văn hóa dân tộc.
- Hình thức: Tìm hiểủ truyền thống văn hoá của nơi em ở; Tổ chức trò
chơi dân gian. Tìm hiểu về Tết cổ truyền của dân tộc và một số nước
lên Bác Hồ kính yêu, kỉ niệm ngày sinh của Người. Phấn đấu đạt kết quả
tốt để tổng kết năm học.
- Hình thức: Thi đua học tập tốt, rèn luyện chăm chào mừng ngày thành
lập Đội thiếu niên tiền phong HCM, kỉ niệm ngày sinh của Bác Hồ. Thi kể
chuyện về Bác Hồ; Hoa điểm tốt dâng Bác. Xây dựng kế hoạch hoạt động
hè.
* Những điểm cần lưu ý khi xây dựng nội dung:
- Phải gắn với mục tiêu giáo dục (Ví dụ: Qua nội dung về "Giáo dục an
toàn giao thông" giúp các em tuyên truyền và thực hiện tốt luật giao thông
khi tham gia giao thông. Từ đó các em biết tôn trọng luật lệ giao thông,
nâng cao ý thức chấp hành nội quy, kỷ luật của tập thể và tiến tới trở
thành người học sinh ngoan có nếp sống văn minh).
- Phải bám sát chủ đề năm học và chủ đề tháng. (Ví dụ: Qua nội dung
hoạt động về "Tìm hiểu kiến thức lịch sử" trong chủ điểm tháng 12 "Yêu
đất nước Việt Nam, yêu chú bộ đội" Giáo dục các em nhớ về c ội nguồn,
yêu truyền thống dân tộc, biết ơn lớp lớp ông cha đã và đang bảo vệ, xây
9/30
dựng Tổ quốc Việt Nam thân yêu. Từ đó khích lệ các em có định h ướng
cho tương lai, bằng những hành trang kiến thức vững chắc giúp các em
mạnh dạn tự tin trong cuộc sống.
- Lựa chọn thời điểm thực hiện nội dung của các hoạt động ngoài giờ lên
lớp phải phù hợp với việc thực hiện kế hoạch lên lớp , tránh dồn dập hoặc
rời rạc, phải có tác dụng hỗ trợ cho hoạt động dạy và học các môn học
khác trên lớp. (Ví dụ: Nội dung biểu diễn năng khiếu tự chọn. Hoa điểm
tốt tặng cô. Hoa điểm tốt dâng Bác. Những hoạt động này được thực hiện
vào tháng 11 và tháng 5, nhằm giúp các em báo cáo kết quả học tập và
bày tỏ lòng biết ơn đối với thầy cô, Bác Hồ một cách nhẹ nhàng, thiết
10/30
công việc đó. Giáo viên cần xác định rõ và liệt kê những nội dung công
việc dự định sẽ thực hiện theo một trình tự nhất định.
4. Chọn lựa các loại hình hoạt động phù hợp.
- Hoạt động Văn hóa- Nghệ thuật: Tổ chức các buổi tập hát, diễn kịch, hát
dân ca, múa hiện đại,… Dạy vẽ tranh, nặn tượng, sáng tạo sản phẩm tái
chế…Tổ chức các buổi biểu diễn văn nghệ, đọc thơ, kể chuyện , trình diễn
thời trang, triển lãm tranh tự vẽ. Thăm quan các di tích lịch sử - văn
hóa,…
- Hoạt động vui chơi giải trí, thể dục thể thao: Hướng dẫn học sinh chơi
các trò chơi dân gian; đồng diễn thể dục nhịp điệu, thi Rung chuông vàng;
các trận thi đấu thể thao: cầu lông, đá cầu, cờ vua, bóng đá,…
- Hoạt động thực hành khoa học - kĩ thuật: Thi hỏi đáp về các hiện tượng
của tự nhiên và xã hội, sưu tầm các loại cây thuốc quý, tìm hiểu các danh
nhân, các bác học, những tấm gương say mê phát minh, sáng chế, nghe
nói chuyện về các thành tựu khoa học - kĩ thuật, tham gia các câu lạc
bộ,…
- Hoạt động lao động công ích: hàng tháng tổ chức vệ sinh sạch, đẹp khu
đài tưởng niệm các liệt sĩ Phòng không - Không quân, giúp đỡ gia đình
thương binh, liệt sĩ, vệ sinh - trang trí trường, lớp…
- Hoạt động của Đội TNTP Hồ Chí Minh được triển khai nội dung hàng
tháng.
- Các hoạt động mang tính xã hội: Tổ chức ủng hộ bạn nhỏ và các chiến sĩ
biên giới, hải đảo, tặng áo ấm, sách vở cho HS vùng bão lụt; Tết vì người
nghèo, tổ chức giao lưu với học sinh khuyết tật, trẻ mồ côi; tổ chức các
hoạt động từ thiện: vòng tay bè bạn, giúp nhau cùng tiến,…
5.Chọn lựa các con đường thực hiện các hoạt động của buổi SHTT.
* Cách tổ chức phần vui chơi theo chủ điểm:
- Đây là phần cần sự chuẩn bị công phu nhất cả về thời gian chuẩn bị,
nguyên vật liệu, cách thức tổ chức.
- GV bám sát chủ điểm, lựa chọn nội dung trò chơi sao cho phù hợp chủ
điểm, có tác dụng giáo dục, lượng công việc phù hợp với khả năng HS
nhưng tác dụng giáo dục cao.
- Thiết kế trò chơi để tất cả học sinh đều được tham gia.
- Trò chơi phải giúp HS được vận động, phát huy được tinh thần l àm việc
nhóm.
- Các hình thức tôi thường hay tổ chức là:
+ Thi tô màu cho bức tranh theo đề tài, thi gói quà, thi làm hoa (cắt, xé,
dán), thi làm bưu thiếp, thi làm bánh... Các hoạt động này khó, vật dụng
công phu, thời gian chuẩn bị lâu nên 1 tháng tổ chức 1 lần, vào tuần có
ngày lễ trọng tâm.
+ Tổ chức trò chơi vận động. Đây là trò chơi vui nhộn, dễ thực hiện dùng
để tổ chức xen kẽ giữa các tuần hoặc tổ chức vào tuần giao giữa 2 chủ
điểm.
* Để tổ chức tốt hoạt động này :
- GV cần có sự đầu tư đồ dùng cho một vài trò chơi chính để các năm sau
không mất thời gian chuẩn bị.
- GV cần có kỹ năng tổ chức trò chơi (biết tạo yếu tố bất ngờ, dí dỏm gây
cười, quan sát nhanh, phân xử công bằng, ngữ điệu gây sự chú ý và quan
12/30
trọng là giáo viên biết hòa mình vào trò chơi cùng HS...)
- GV phải thường xuyên cập nhật trò chơi mới tạo hứng thú cho HS.
- GV phân công mỗi tuần 1 HS phụ trách dẫn chương trình để giúp các em
có được tâm lí tự tin trước đám đông, HS chuẩn bị thêm được những trò
- Thống nhất phương hướng công tác Đội của tuần.
Phần 3: Vui chơi theo chủ đề
- Giới thiệu chủ đề.
13/30
- Tìm hiểu nội dung chủ đề
- Vui văn nghệ
c. Hoạt động trong buổi sinh hoạt dưới cờ.
- Hoạt động giáo dục theo các nội dung mang tính chính trị - xã hội.
- Tuyên truyền kỉ niệm các ngày cao điểm trong tháng.
d.Tổ chức sinh hoạt ngoại khóa:
* Với các giờ múa hát tập thể hoặc thể dục đầu giờ:
- GV cần giúp HS hiểu nếu: hát to, múa dẻo, thể dục đúng biên độ động
tác thì cơ thể sẽ khỏe khoắn và tinh thần vui tươi, sảng khoái để bắt đầu
một ngày học mới hiệu quả.
- Thường xuyên có lời khen ngợi động viên những học sinh làm tốt.
- Trong lúc HS tập, GV nên di chuyển từ đầu hàng xuống cuối hàng để có
thể nhìn thấy việc tập luyện của tất cả HS, có như vậy tất cả các em mới
cùng cố gắng.
* Với các buổi tham quan:
- GV cần nêu trước nội dung cần tìm hiểu ở nơi đến tham quan.
- GV hướng dẫn cụ thể cách tham quan (cần quan sát hiện vật, đọc lời
giới thiệu, nghe hướng dẫn viên giới thiệu, tham gia đầy đủ các hoạt động
được tổ chức ở nơi tham quan, ghi chép lại những điều quan sát đượ c...)
- Trước mỗi chuyến đi, GV phân công và hướng dẫn HS những công việc
cần làm như sắp xếp chỗ ngồi trên xe - đi tham quan - chuẩn bị đồ ăn vui chơi - chăm sóc nhau theo nhóm...
- Sau mỗi một chuyến tham quan, HS được trải nghiệm và ít nhiều có
được những kĩ năng cần thiết cho cuộc sống như: kĩ năng quan tâm đến
- Tổ chức thành một ngày (02 lần năm).
- Tổ chức theo buổi (01 lần/ tháng).
- Tổ chức theo tiết học (2 lần/ tuần).
c. Địa điểm tổ chức:
- Sân trường
- Nhà thể chất
- Phòng học
- Các địa điểm khác như: công trình lịch sử - văn hóa ở địa phương, ở nơi
tham quan…
d. Người tổ chức:
- Giáo viên chủ nhiệm: giữ vai trò chủ đạo, quan tâm, đôn đốc, động viên,
hỗ trợ học sinh và liên kết các lực lượng GD khác.
- Đội ngũ cán bộ lớp: chủ động, tích cực tham gia chuẩn bị.
- Tổng phụ trách đội, các giáo viên bộ môn: Hỗ trợ về mặt chuyên môn và
các việc theo đúng khả năng có thể được.
- Tổ chuyên môn: Kết hợp cho HS lớp khác tham gia hoạt động chung,
mang tính thi đua hữu nghị, học tập kinh nghiệm lẫn nhau.
- Cha mẹ học sinh: hỗ trợ kinh phí, tham gia quản lý HS, tư vấn kinh
nghiệm thực tiễn…
(Về quy mô, thời lượng, địa điểm và người tổ chức không phải lúc nào
cũng theo một cách nhất định mà phải thay đổi theo từng nội dung cho
hợp lý).
15/30
7. Tiến hành buổi sinh hoạt tập thể.
a.Tổng duyệt:
Người phụ trách chính buổi SHTT kiểm tra phần chuẩn bị của các HS
theo các mục đã phân công, cho tập dượt từng phần nội dung, sắp xếp các
liệu cần có là: lịch sử, ý nghĩa của các ngày lễ, các bài hát có liên quan
đến chủ điểm…
16/30
III. Kết quả :
1. Kết quả của GV:
- Năm học 2016 - 2017 thực hiện thành công chuyên đề cấp Quận về Hoạt
động giáo dục ngoài giờ chính khóa, xếp loại Tốt.
- Tổ chức chuyên đề SH cấp trường theo chủ điểm: “Kính yêu thầy cô
giáo’’ xếp loại Tốt (19/20 điểm) .
2. Kết quả của HS:
- Các kết quả cụ thể của lớp:
+ Lớp có nếp truy bài đầu giờ, ban cán bộ lớp có khả năng tự tổ chức một
tiết SHTT.
+ 30/33 tuần lớp được nhận cờ thi đua lớp nhất.
+ Kết nạp thêm 31 đội viên mới.
+ Tiết mục văn nghệ của lớp đạt giải Nhất, được tham gia biểu diễn chào
mừng ngày 20/11. Tham gia tích cực phong trào hát ca khúc thiếu nhi,
được biểu diễn trước toàn trường dịp 8/3 và 26/3.
+ 01 HS tham gia thi cờ vua cấp Thành phố.
+ 01 HS giải Ba võ thuật cấp Quận.
+ 01 HS giải Ba bóng bàn cấp Quận.
+ 02 HS tham gia đội bóng đá giải Nhất cấp Quận.
+ 01 HS tham gia đội bóng rổ giải Nhì cấp TP.
+ Thành lập 01 câu lạc bộ bóng đá, 02 đội TD nhịp điệu, 04 đội đá cầu
+ Giải nhì báo tường dịp 20/11.
+ Hội thu kế hoạch nhỏ: 327 kg
+ Ủng hộ Tết vì người nghèo, trung tâm nghệ thuật tình thương,... được
Đại hội chi đội
Trang trí lớp học
19/30
* Tháng 10: Chủ điểm "Truyền thống nhà trường"
Vui Trung thu cùng chị Hằng.
Được nghệ nhân hướng dẫn nặn tò he.
Xây dựng nếp sinh hoạt lớp
Nhận hoa khen thưởng cá nhân XS.
20/30
Tham gia trò chơi "Rung chuông
vàng"
Tham quan đền Gióng
Thử sức bền leo núi
Nhóm đoàn kết
Bữa trưa vui vẻ
23/30
Vui Giáng sinh cùng ông già Nô – en.
Thổi nến chúc mừng sinh nhật.
* Tháng 1 + 2: Chủ điểm "Giữ gìn truyền thống văn hóa dân tộc"
Hưởng ứng "Tết trồng cây".
24/30