TỈNH ỦY VĨNH PHÚC
*
Số:
-ĐA/TU
ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Vĩnh Phúc, ngày
tháng 10 năm 2014
DỰ THẢO
ĐỀ ÁN
Đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động
của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp tỉnh Vĩnh Phúc
giai đoạn 2014-2019
Măt trận Tổ quốc Việt Nam là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện
của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và các cá nhân
tiêu biểu trong các giai cấp, tầng lớp xã hội, dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam định
cư ở nước ngoài. Thực hiện chủ trương của Đảng, Hiến pháp và pháp luật, nhằm
tiếp tục phát huy vai trò của MTTQ Việt Nam trong thời kỳ mới, Ban Thường vụ
Tỉnh ủy Vĩnh Phúc ban hành Đề án “Đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động của
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp tỉnh Vĩnh Phúc, giai đoạn 2014-2019”
I. Sự cần thiết phải ban hành Đề án
1. Những chủ trương của Đảng và Nhà nước về công tác Mặt trận
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là một bộ phận trong hệ thống chính trị, có vai trò
rất quan trọng trong sự nghiệp đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc. Kế thừa và phát huy truyền thống đại đoàn kết dân tộc và tư tưởng Hồ Chí
Minh, để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong mỗi giai đoạn cách mạng, Đảng và Nhà
nước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm mở rộng và phát
huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc: Cương lĩnh xây dựng đất nước bổ sung và
phát triển năm 2011; Hiến pháp năm 2013; Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Nghị
động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” tiếp tục được
quan tâm triển khai đổi mới về nội dung và phương thức thực hiện. MTTQ các cấp
đã bám sát địa bàn dân cư, lồng ghép cuộc vận động với các tiêu chí xây dựng nông
thôn mới, phát huy sức mạnh và sức sáng tạo của nhân dân bằng hoạt động tự quản
ở các cộng đồng dân cư vận động nhân dân hiến đất, hiến công và huy động tiềm
năng, sức sáng tạo của các các tầng lớp nhân dân khắc phục khó khăn, chuyển dịch
cơ cấu kinh tế, nâng cao hiệu suất lao động. Nhiều mô hình được xây dựng có hiệu
quả, ngày càng được nhân rộng tạo sự lan tỏa, tác động mạnh mẽ trong xã hội 2, góp
phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, xây dựng nếp sống văn minh3.
Cuộc vận động "Ngày vì người nghèo” tiếp tục được triển khai sâu rộng, huy
động được sự tham gia ủng hộ đông đảo của các tổ chức, cá nhân, kịp thời giúp đỡ
người nghèo và các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn4... Thực hiện tốt chính sách "Đền
ơn đáp nghĩa”, quan tâm chăm sóc gia đình liệt sĩ, thương, bệnh binh và người có công
với cách mạng, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, góp phần phát huy truyền
thống đoàn kết, nhân ái, thực hiện mục tiêu giảm nghèo, bảo đảm an sinh xã hội.
Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” được cấp ủy các
cấp triển khai sâu rộng, bước đầu đã nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân
dân, hình thành thói quen mua sắm, sử dụng hàng tiêu dùng do các doanh nghiệp Việt
Nam sản xuất. Nhiều cơ chế, chính sách đã được bổ sung, sửa đổi để khuyến khích các
doanh nghiệp trong nước đổi mới công nghệ, cải tiến chất lượng sản phẩm, nâng cao
năng lực cạnh tranh, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của nhân dân.
Các tổ chức thành viên của MTTQ đã tích cực phối hợp đẩy mạnh tuyên truyền
và triển khai các mô hình thiết thực hưởng ứng các cuộc vận động, các phong trào thi
đua yêu nước, góp phần nâng cao đời sống của đoàn viên, hội viên và nhân dân5.
MTTQ đã xây dựng các mô hình điểm, thành lập 38 nhóm nòng cốt để duy trì, giữ gìn và phát huy kết quả
xây dựng nông thôn mới tại các xã trong tỉnh
3
Toàn tỉnh hiện nay có 1.208 nhà văn hoá thôn, có 869 khu dân cư đạt tiêu chí văn hóa
4
Quỹ “ Vì người nghèo” các cấp đã vận động được 34.409.500.000 đồng, hỗ trợ xây dựng 6.029 nhà
luật; tham gia triển khai tổng rà soát việc thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có
công với cách mạng9... Phối hợp tham gia khảo sát sự trải nghiệm và đánh giá của
người dân về hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh (PAPI) trên địa bàn tỉnh
Vĩnh Phúc, nhằm đánh theo dõi, giám sát năng lực điều hành, quản lý nhà nước, thực
thi chính sách và cung ứng dịch vụ công của chính quyền địa phương10.
ngũ công nhân viên chức, lao động. Tỉnh đoàn Vĩnh Phúc với phong trào "Xung kích, tình nguyện phát
triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc" và "Đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp"...
6
MTTQ các cấp đã tổ chức được 1.631 hội nghị cử tri có 16.500 cử tri tham dự với 1.500 ý kiến phát
biểu để người ứng cử ĐBQH và đại biểu HĐND gặp gỡ, tiếp xúc với cử tri nơi mình ứng cử thực hiện
quyền vận động bầu cử theo quy định.
7
Giai đoạn 2009-2014, MTTQ các cấp đã phối hợp tổ chức được 1.978 hội nghị cử tri, có 44.000.000
lượt cử tri và nhân dân tham dự.
8
MTTQ và các tổ chức đoàn thể tổ chức trên 150 hội nghị quán triệt, triển khai thực hiện Quyết định
217, 218 cho gần 2.000 lượt cán bộ. Trong đó MTTQ tỉnh tổ chức 6 hội nghị cho gần 700 lượt cán bộ Ủy
ban MTTQ các cấp
9
MTTQ các cấp đã chủ trì trên 110 cuộc giám sát việc thực hiện Quy chế Dân chủ ở cơ sở; giám sát về xây
dựng nhà đại đoàn kết, công tác quản lý và sử dụng quỹ vì người nghèo, về hoạt động của Đoàn Hội thẩm Tòa án
nhân dân, về hoạt động của HĐND cấp xã, về Tổng rà soát chính sách người có công…
10
Chỉ số PAPI là bộ chỉ số giới thiêu kết quả tổng hợp của 6 chỉ số lĩnh vực: Tham gia của người dân ở cấp cơ
sở; Công khai, minh bạch; Trách nhiệm giải trình với người dân; Kiểm soát tham nhũng trong khu vực công; Thủ
tục hành chính công; Cung ứng dịch vụ công, được đánh giá thông qua 22 nội dung thành phần và 92 chỉ số thành
phần giúp chính quyền địa phương các cấp có những căn cứ điều chỉnh và cải thiện hiệu quả công tác, phục vụ
4
người dân tốt hơn. Năm 2013, Chỉ số PAPI tỉnh Vĩnh Phúc nằm trong nhóm tỉnh, thành phố có trọng số điểm trung
bình cao, xếp thứ 18/63, tăng 6 bậc so với năm 2012.
11
Hiện nay, số lượng Uỷ viên Uỷ ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh có 71 vị; cấp huyện có 477 vị, có 9/9 vị
Chủ tịch tham gia cấp ủy, trong đó có 4 vị tham gia Thường vụ cấp ủy; cấp xã 4.733 vị và có 123 vị Chủ
tịch tham gia cấp ủy, trong đó có 27 vị tham gia Thường vụ cấp ủy
12
Hiện nay, toàn tỉnh có 207 cán bộ chuyên trách Ủy ban MTTQ các cấp. Trong đó cơ quan Ủy ban
MTTQ tỉnh 25 người; cấp huyện 45 người.
13
Trưởng ban Công tác Mặt trận ở khu dân cư có 1.406 vị.
5
hiệp tự nguyện của Mặt trận, có sự phân công trách nhiệm cụ thể, tạo sự đồng thuận và
thống nhất cao trong hành động.
2.2. Tồn tại, hạn chế và nguyên nhân
a. Tồn tại, hạn chế
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác Mặt trận và hoạt động của MTTQ
các cấp trong tỉnh vẫn còn một số tồn tại, hạn chế. Nội dung, phương thức hoạt
động của MTTQ các cấp chưa đa dạng; công tác phối hợp tuyên truyền, vận động
của MTTQ và các tổ chức thành viên có lúc, có nơi chưa thường xuyên, chưa toàn
diện, chưa có chiều sâu bởi vậy chưa phát huy hết vị trí, vai trò của MTTQ Việt
Nam trong hệ thống chính trị ở các cấp.
Công tác tập hợp nhân dân tham gia các đoàn thể, các tổ chức xã hội còn nhiều
hạn chế, nhất là ở khu vực kinh tế tư nhân, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước
ngoài, ở một số vùng có đông đồng bào theo đạo, đồng bào dân tộc thiểu số, những
vùng kinh tế còn khó khăn trong tỉnh... Một số cuộc vận động và phong trào thi đua
còn thể hiện cứng nhắc, chưa huy động được đông đảo, toàn diện các tầng lớp nhân
đốc thực hiện trong hệ thống chính trị.
Mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân trong khối đại đoàn kết toàn
dân tộc chưa thật sự bền chặt, niềm tin của một bộ phận nhân dân chưa vững chắc.
Tình hình kinh tế và đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn, tình trạng tham
nhũng, quan liêu, lãng phí còn khá phổ biến, những tác động tiêu cực của mặt trái
cơ chế thị trường, lối sống và đạo đức xã hội có mặt xuống cấp làm xói mòn tình
làng, nghĩa xóm, trật tự an toàn xã hội còn phức tạp. Ý thức công dân, ý thức chấp
hành kỷ cương, pháp luật của một bộ phận nhân dân còn yếu kém, các vụ khiếu
kiện đông người vẫn còn nhiều. Một số kiến nghị của cử tri chậm được giải
quyết ... làm giảm lòng tin của quần chúng nhân dân, gây khó khăn cho công tác tập
hợp, đoàn kết nhân dân.
Một số vấn đề về cơ chế, chính sách đối với Mặt trận chưa được giải quyết
thấu đáo, kinh phí, điều kiện làm việc của MTTQ các cấp trong tỉnh, đặc biệt là
MTTQ cấp xã và Ban Công tác Mặt trận ở khu dân cư còn có khó khăn. Phương
thức vận động, tập hợp nhân dân chưa theo kịp những yêu cầu mới trong xã hội.
Mặt trận chưa thường xuyên và chưa phối hợp chặt chẽ với các tổ chức thành viên
trong việc nắm bắt và phản ánh tâm tư nguyện vọng của nhân dân.
Một số cấp uỷ chưa đầu tư đúng mức trong quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, luân
chuyển cán bộ Mặt trận; thiếu cơ chế chính sách thu hút cán bộ có năng lực, chưa
thực hiện đầy đủ tinh thần của Ban Bí thư Trung ương Đảng về bố trí cán bộ chủ chốt
MTTQ Việt Nam. Hệ thống tổ chức Đảng, MTTQ Việt nam và các tổ chức chính trị
- xã hội ở cấp thôn một số nơi chưa thống nhất. Một số nơi tổ chức bộ máy của Ủy
ban MTTQ chậm được kiện toàn, còn thiếu về số lượng, một bộ phận cán bộ làm
công tác Mặt trận chưa yên tâm công tác, thiếu nhiệt tình và trách nhiệm trong công
việc, còn hạn chế về năng lực và kinh nghiệm trong công tác vận động quần chúng.
Chưa phát huy tốt vai trò, trách nhiệm của các Ủy viên Ủy ban, thành viên Hội đồng
tư vấn, Ban tư vấn và các cộng tác viên, tuyên truyền viên.
7