Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp

MỤC LỤC
Trang
I. PHẦN MỞ ĐẦU

1

1. Lí do chọn đề tài

1

2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

2

3. Đối tượng nghiên cứu

2

4. Giới hạn của đề tài

3

5. Phương pháp nghiên cứu

3

II. PHẦN NỘI DUNG

3


15

1. Kết luận

15

2. Kiến nghị

16
Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản

1


Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp

I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Mục tiêu giáo dục của chúng ta hiện nay là đào tạo những con người phát triển
toàn diện về đạo đức, trí thức, sức khỏe, thẩm mỹ, nghề nghiệp và hình thành nhân
cách, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội
chủ nghĩa. Để đạt được điều đó, ở Tiểu học, vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp rất
cần thiết và quan trọng. Giáo viên chủ nhiệm thay mặt nhà trường quản lý điều hành
lớp, trực tiếp giáo dục tư tưởng đạo đức, hình thành nhân cách cho học sinh. Làm tốt
công tác chủ nhiệm là người giáo viên đã hoàn thành tốt việc giảng dạy các môn học
và các hoạt động giáo dục, rèn luyện tốt năng lực và phẩm chất cho học sinh. Là
người thay mặt nhà trường quản lí, điều hành lớp; trực tiếp giáo dục đạo đức, hình
thành nhân cách cho học sinh. Là cầu nối giữa gia đình, nhà trường, xã hội để làm tốt
công tác giáo dục. Vì vậy đòi hỏi người GVCN phải có phẩm chất của một nhà giáo.

học tập nhằm nâng cao hiệu quả chất lượng về mọi mặt và giáo dục học sinh ý thức,
thái độ học tập đúng đắn.
Nhiệm vụ của đề tài là vận dụng lý luận, kinh nghiệm để phân tích, lý giải
những vấn đề thực tiễn về việc kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công
tác chủ nhiệm lớp.
3. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm.
4. Giới hạn của đề tài
Học sinh và công tác chủ nhiệm của giáo viên chủ nhiệm trường Tiểu học Trần
Quốc Toản, từ năm học 2015 – 2016 đến năm học 2016 - 2017.
5. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp vấn đáp.
- Phương pháp điều tra, khảo sát.
Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản

3


Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp

- Phương pháp thực nghiệm,
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.
- Phương pháp đọc tài liệu
- Phương pháp xử lí số liệu
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lí luận để thực hiện đề tài
- Căn cứ vào nội dung và phương pháp công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp
của Tài liệu giáo trình Công tác chủ nhiệm lớp của Nhà xuất bản Giáo dục “ Nghiên
cứu, nắm vững tình hình học sinh của lớp. Tổ chức xây dựng tập thể học sinh vững

nhà trường thực hiện chức năng lãnh đạo, tổ chức và quản lý, giáo dục toàn diện tập
thể lớp chủ nhiệm trên cơ sở tổ chức các hoạt động giáo dục và các quan hệ giáo dục
của học học sinh theo mục tiêu giáo dục nhân cách toàn diện trong tập thể phát triển
và môi trường học tập thân thiện...”
- Căn cứ tài liệu Giáo dục kĩ năng sống trong các môn học ở các lớp 1, 2, 3, 4, 5
của Bộ GD-ĐT và Thông tư 30/2014, Thông tư 22/2016 của Bộ Giáo dục - Đào tạo.
Bên cạnh đó còn có sự đúc kết kinh nghiệm của bản thân qua thực tế nhiều năm làm
công tác chủ nhiệm.
2. Thực trạng
* Thuận lợi :
- Được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của nhà trường và các đoàn thể.
- Học sinh được ở quanh một khu vực, nhà gần trường.
- Đa số học sinh ngoan ngoãn, lễ phép với thầy cô giáo và người lớn.
- Sách vở, đồ dùng học tập được cha mẹ trang bị đầy đủ.
* Khó khăn
- Bản thân học sinh chưa chăm học, tỉ lệ học sinh khó khăn trong học tập còn
nhiều, các em không đọc, không chuẩn bị bài khi đến lớp, đi học không mang đầy đủ
sách vở và đồ dùng học tập, nghỉ học không có lí do.
Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản

5


Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp

- Cha mẹ học sinh làm nông, kinh tế khó khăn, không quan tâm đến việc học
của con em, đa số bị mù chữ.
Qua quan sát, theo dõi phân loại đầu năm, kết quả như sau:
Đầu năm học 2015 - 2016 :
Tự phục vụ, tự quản

T

Đ

CCG

5

8

Phẩm

Chăm học,

Tự tin, trách

Trung thực, kỉ

Đoàn kết, yêu

Chất TS

chăm làm

nhiệm

luật

thương



2

7

4

4

9

CCG

Đầu năm học 2016 - 2017 :
Tự phục vụ, tự quản

Hợp tác

Tự giải quyết vấn
đề

Năng TS
Lực

T
14

Phẩm

Đ


Trung thực, kỉ

Đoàn kết, yêu

chăm làm

nhiệm

luật

thương

Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản

6


Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp

Chất TS
14

T

Đ

CCG

7


9

CCG

Những nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên là do:
- Đa số gia đình học sinh ở Ea chai đời sống rất khó khăn không quan tâm đến
các em, suốt ngày cha mẹ đi làm ở ngoài đồng, đi chài lưới,… còn việc học hành của
các em ra sao thì ra. Hơn nữa, phần đông phụ huynh bị thất học, mù chữ nên không
thể chỉ bảo con em được.
- Điểm trường nằm ở vùng sâu, xa, đời sống khó khăn, thiếu thốn, đi lại phải
qua sông, qua đò cách trở khó khăn về mùa mưa.
- Trong công tác chủ nhiệm giáo viên các năm trước chưa thật sự gần gũi, quan
tâm đến các em, chưa đi sâu, đi sát các em, chưa tận tình giúp đỡ các em, chưa có
nhiều biện pháp thiết thực tác động, khuyến khích đến các em, chưa biết cách khai
thác tiềm năng sẵn có trong các em.
- Các em chưa ý thức được việc học là gì, chưa xác định được mục đích học
tập. Các em không có tư tưởng học tập, không đọc bài, không soạn bài, nghỉ học
không lí do hoặc có những em còn rụt rè, nhút nhát không muốn cởi mở với các bạn
và thầy cô giáo nên dẫn đến kết quả học tập còn thấp.
3. Nội dung và hình thức của giải pháp
a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
Cung cấp cho các em những kiến thức kĩ năng cơ bản cần đạt, xây dựng cho
các em phương pháp học tập tốt. Giúp các em hứng thú, tích cực thi đua học tập để
các em nắm kiến thức ngày càng vững vàng hơn, hăng say trong giờ học nâng cao
chất lượng giảng dạy và làm nền tảng vững chắc cho các lớp trên.
Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản

7



Năm học

Ghi chú

Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản

8


Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp

2015-2016

2016-2017

- Tổng số HS

13

14

- Nữ

6

6

- Hộ nghèo


0

1

- Sống với ông bà (bố mẹ đi làm ăn xa)

2

2

Những thông tin này, tôi ghi chép cẩn thận vào sổ theo dõi chất lượng (đối với
năm học 2015-2016), sổ tay, cập nhật phần mềm Vn.edu và chủ động gặp riêng từng
em để hỏi thăm thêm về gia đình, hoàn cảnh sống thường ngày của gia đình để kịp
thời động viên, chia sẻ, giúp đỡ.
Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm
+ Xây dựng lớp học thân thân thiện
- Xây dựng mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh
Giáo viên chủ nhiệm ở Tiểu học được coi là người mẹ thứ hai của các em, là
người bạn thân tình để các em có thể gửi gắm những tâm sự, những tình cảm, những
suy nghĩ của bản thân.
Tôi thường gần gũi, trò chuyện với những học sinh khó khăn trong học tập về sở
thích, tâm tư tình cảm của các em, chải tóc hoặc cài khuy áo cho các em, tạo cho các
em cảm thấy yên tâm, tự tin khi bày tỏ những suy nghĩ của mình với cô giáo.
Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản

9


Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp



Khi lên lớp, tôi luôn chú ý đến tác phong, lời nói, cử chỉ, điệu bộ, cách cầm
sách, chữ viết, tất cả đều phải mẫu mực để học sinh noi theo. Vì nếu tôi chỉ cần làm
qua loa một việc nhỏ nào đó thì các em sẽ thực hiện theo tôi ngay.
Khi học sinh làm bài chưa đúng, tôi yêu cầu các em làm lại chứ không chê bai,
nặng lời trách móc các em ngay. Tôi giúp đỡ, hướng dẫn cho em làm bài ngay tại lớp
để em làm tốt hơn.

Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản

13


Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp

Khi có học sinh mắc sai lầm, tôi luôn bình tĩnh, tôn trọng học sinh, tìm hiểu
thấu đáo mọi chuyện để đưa ra các biện pháp giúp đỡ các em sữa chữa. Tránh những
lời nói, cử chỉ xúc phạm làm ảnh hưởng đến tâm lí của các em.
Tôi luôn khích lệ và biểu dương các em kịp thời. Cố gắng tìm ra những ưu
điểm dù là nhỏ nhất của các em để khen ngợi, động viên. Nhưng bên cạnh đó tôi cũng
chỉ ra những thiếu sót mà em cần khắc phục để ngày càng hoàn thiện hơn.
Ví dụ : Năm học 2015-2016, có em Huỳnh Văn Thà thuộc hộ nghèo, bố mẹ em
ly hôn, em phải sống với ông bà ngoại. Hàng ngày em thường đến lớp muộn, tiếp thu
bài rất khó khăn, đọc chưa thông, viết chưa thạo. Lên lớp có bạn Tuấn tuy học rất tốt
nhưng nghịch ngợm hay trêu đùa. Em Thà cũng rất tự ái vì bị bạn chạm đến nỗi buồn
về hoàn cảnh gia đình của em. Giờ ra chơi, em không tham gia chơi cùng các bạn, cứ
lủi thủi một mình. Theo dõi thấy có dấu hiệu bất thường, tôi đã nói chuyện với em
Thà, gần gũi, khen em mặc dù đi học muộn nhưng không bao giờ em nghỉ học vô lí
do và động viên em vượt lên hoàn cảnh, đi học đúng giờ, chú ý tiếp thu bài học, phân
công các bạn học tốt kèm cặp, giảng lại bài cho em Thà. Mặc khác, tôi góp ý với em

Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản

15


Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp

Ví dụ: “Bạn chưa mang khăn quàng, bạn cố gắng mang thường xuyên để lớp
không bị trừ điểm”
Sử dụng thường xuyên, hàng ngày “đôi bạn cùng tiến”, “nhóm ngẫu nhiên”,
“nhóm năng khiếu”, “nhóm cùng sở thích”
Thông qua các nhóm, các em có trách nhiệm giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ. Từ
đó, các em trở nên thân thiết, gắn bó với nhau hơn.
Khuyến khích các em tự viết ra những điều mình chưa đồng ý về việc làm, cách
ứng xử của ban tự quản hoặc của bạn nào đó để góp ý, sửa chữa.
+ Xây dựng đội ngũ Ban tự quản
Căn cứ vào hồ sơ học bạ của học sinh, căn cứ vào những thông tin cá nhân của
học sinh mà giáo viên đã thu thập được, căn cứ vào sự tín nhiệm của tập thể lớp bầu
chọn những bạn nhiệt tình, năng nổ, ý thức tổ chức kỉ luật, tính gương mẫu và các biểu
hiện tốt của học sinh trong tập thể.

Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản

16


Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp

Giáo viên phân công nhiệm vụ và giao việc cụ thể cho từng thành viên trong ban
tự quản. Chủ tịch hội đồng tự quản và phó chủ tịch hội đồng tự quản có sự thay đổi

để các em được biết nhà của nhau, biết thông cảm chia sẻ tình cảm, giúp đỡ nhau
trong học tập cũng như trong sinh hoạt hằng ngày. Ở lớp, tôi tận tình giúp đỡ từng
em, các em khó khăn chỗ nào tôi kèm chỗ đó. Kiến thức của các em lũng chỗ nào tôi
vá chỗ đó. Tôi luôn nhắc nhở, động viên các em, khuyến khích các em qua từng ngày,
từng buổi học, từng môn học. Đặc biệt là đối với môn Toán và Tiếng Việt, tôi luôn
hướng dẫn giúp đỡ các em nói thành câu, hướng dẫn các em cách dùng từ, đặt câu,
cách viết đoạn văn, chỉnh sửa cho các em từng câu, từng chữ cho đến các dấu câu ở
môn tập làm văn,…Qua một tuần học tôi ra đề kiểm tra kiến thức đã học cho các em
xem thử các em nắm kiến thức như thế nào để kịp thời củng cố lại kiến thức cho các
em. Tạo cho các em ham học, thích học, hứng thú với việc học, làm cho các em thấy
được “ Mỗi ngày đến trường là một ngày vui.”
Biện pháp 4: Khuyến khích học sinh thi đua học tập qua trò chơi “Đừng để
hoa rơi”
Bởi vì tâm lí học sinh tiểu học là các em rất thích được khen, thích được cô
giáo thưởng cho phần thưởng dù đó chỉ là một quyển vở, một chiếc bút mực,… Các
em thích được làm cán sự lớp dù là nhóm trưởng hay một nhiệm vụ nào đó. Dựa vào
tâm lí đó tôi đưa ra các điều kiện để học sinh phấn đấu thực hiện như sau:
Đối với Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐTQ: Mỗi tháng bầu chọn 1 lần.
Đối với nhóm trưởng: Em nào cũng được làm nhóm trưởng, thay phiên nhau
mỗi em làm 1 tuần. Nếu em nào gặp khó khăn giáo viên sẽ giúp đỡ.

Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản

19


Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp

Đầu tuần, giáo viên tặng cho mỗi học sinh 100 bông hoa. Nếu cuối tuần học
sinh nào vẫn còn giữ nguyên 100 hoa, không bị rơi hoa nào sẽ được nhận phần thưởng


100

Đi học muộn

Hoa

Hoa được

Tổng hoa

rơi

cộng

còn lại

20

100

10

90
100

Hoàng
Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản

20

cuộc họp phụ huynh học sinh. Trong mỗi cuộc họp, giáo viên cần chuẩn bị chu đáo
các nội dung, nhận xét, đánh giá cụ thể từng học sinh cho phụ huynh nắm bắt tình
hình học tập của con em mình. Cung cấp cho phụ huynh số điện thoại của giáo viên
để phụ huynh tiện liên hệ. Thường xuyên liên hệ với phụ huynh, đi thực tế gia đình
học sinh, thiết lập mối quan hệ giữa giáo viên và gia đình học sinh để cùng nhau phối
hợp tốt để giáo dục học sinh.
Phối hợp với các giáo viên dạy môn chuyên để nắm bắt, theo dõi được tình
hình học tập từng môn của các em để động viên, khuyến khích, tuyên dương kịp thời,
tạo hứng thú cho các em tham gia tốt các môn học.
Phối hợp với Ban Giám hiệu nhà trường để giáo viên có được sự chỉ đạo, tư
vấn và có kế hoạch phù hợp giáo dục học sinh ở lớp mình.
Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản

21


Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp

Có thể nói rằng, học sinh ở Eachai không phải không tiếp thu được bài, chậm
phát triển trí tuệ mà do hoàn cảnh sống của các em, do bố mẹ không quan tâm, do sự
tự ti, mặc cảm,...Vì thế, chỉ cần giáo viên tâm huyết, nhiệt tình, gần gũi, thân thiện, tổ
chức trò chơi phù hợp kích thích các em hứng thú, vui vẻ và phối hợp tốt với cha mẹ
học sinh, nhà trường thì việc học tập của các em sẽ ngày càng tiến bộ hơn.
c. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
Các biện pháp này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Biện pháp này làm tiền
đề, hỗ trợ cho biện pháp kia. Khi giáo viên tìm hiểu, nắm bắt được tình hình của lớp
mình chủ nhiệm, xây dựng được nề nếp lớp học, phối kết hợp với các lực lượng giáo
dục cùng với sự động viên khen thưởng kịp thời thì kết quả học tập cũng như các mặt
hoạt động của lớp ngày càng được nâng cao.
d. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu

Năng TS
Lực
13

T

Đ

6

7

CCG

T

Đ

4

9

CCG

T

Đ

4


5

8

CCG

T

Đ

5

8

CCG

T

Đ

6

7

CCG

T

Đ


T

Đ

5

9

CCG

T

Đ

5

9

CCG

Chăm học,

Tự tin, trách

Trung thực, kỉ

Đoàn kết, yêu

chăm làm



5

9

CCG

T

Đ

8

6

CCG

T

Đ

12

2

CCG

Với những kinh nghiệm trên, tôi đã góp phần nâng cao chất lượng công tác chủ
nhiệm của lớp. Đồng thời tạo sự say mê hứng thú học tập cho học sinh.
Bản thân sẽ tiếp tục thực hiện các giải pháp trên vào công tác chủ nhiệm cho

giỏi hàng năm.
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân tôi trong việc kích thích học sinh
tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp. Chắc rằng trong quá trình thực
hiện vẫn còn nhiều khiếm khuyết mà bản thân chưa chỉ ra được. Rất mong được học
tập thêm ở các bạn đồng nghiệp, Hội đồng ban giám khảo.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Bình Hòa, tháng 1 năm 2018
Người viết sáng kiến

Huỳnh Thị Tuyết Nhung
ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CÂP TRƯỜNG
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CÂP HUYỆN
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………

Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản

25