1.Mở đầu:
1.1. Lý do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết trong mọi thời đại giáo dục chiếm một vị trí quan trọng
trong xã hội. Trong hệ thống giáo dục quốc dân giáo viên mầm non là người cô đầu
tiên đặt nền móng cho việc đào tạo nhân cách con người cho xã hội tương lai. Có điều
tuỳ theo mỗi thời đại mà giáo dục sẽ được tổ chức kiểu này hay kiểu khác. Tuỳ theo
mỗi độ tuổi mà giáo dục khác nhau. Tuổi mẫu giáo trẻ mới bắt đầu trong quá trình học
nói. Chính vì vậy hoạt động làm quen với văn học giúp trẻ hình thành và phát triển
ngôn ngữ tìm hiểu về thế giới xung quanh, góp phần không nhỏ vào việc giáo dục
toàn diện cho trẻ. Đối với trẻ nói đến văn học nghe mà xa lạ nhưng điều này trẻ đã
được tiếp xúc hằng ngày qua lời kể của bà của mẹ, đã đưa trẻ vào câu chuyện cổ tích
huyền bí mà mẹ đã vỗ về trong từng đêm cho trẻ ngủ.
Văn học đến với các cháu ngay từ khi tuổi còn thơ ấu, từ khi trẻ được sinh ra
đến khi được đi học mẫu giáo. Đến trường các cháu lại được gần gũi với văn học hơn,
hàng ngày hàng tuần các cháu được nghe cô kể chuyện, đọc thơ và trẻ cùng cô tham
gia vào những nhân vật trong câu chuyện ấy. Thông qua nội dung tác phẩm văn học
bằng những hình tượng ngôn ngữ giúp trẻ thấy được cái hay cái đẹp trong thiên nhiên
và cuộc sống, đồng thời còn giúp cho trẻ có tâm hồn trong sáng, hồn nhiên vui tươi,
nhạy bén với cái đẹp, có nhu cầu tạo ra cái đẹp, nói năng mạch lạc góp phần vào việc
hình thành nhân cách trẻ.
Trên cơ sở đó xây dựng cho trẻ những phẩm chất đạo đức con người mới đó là
tầm quan trọng rất lớn của văn học.
Điều thiết yếu nhất ở đây là giáo viên phải dạy như thế nào để trẻ hiểu được nội
dung bài thơ, câu chuyện và nắm được kiến thức qua từng bài dạy, qua đó giáo dục trẻ
lòng yêu thiên nhiên, đất nước và hình thành nhân cách con người mới.Chính vì lẽ đó
trong quá trình giảng dạy của mình tôi đã quyết định trình bày sáng kiến kinh nghiệm.
“Một số kinh nghiệm giúp trẻ 3 - 4 tuổi ở trường mầm non Trung Xuân cảm thụ
tác phẩm văn học ”
1.2. Mục đích nghiên cứu:
Tôi đã nghiên cứu và thấy rằng ở mỗi lứa tuổi có sự tiếp thu kiến thức khác
nhau, ở độ tuổi càng lớn sự tiếp thu kiến thức càng nhanh hơn, nhạy bén hơn so với

sau mà cần có những phương pháp, hình ảnh
động có màu sắc sặc sở tươi vui thu hút trẻ và cách truyền đạt cho trẻ hứng thú, thích
thú nghe cô kể chuyện và đọc thơ.
Hoạt động LQVH sẽ góp phần phát triển ngôn ngữ, vốn từ, tình cảm đạo
đức.Qua hoạt động LQVH tích lũy vốn sống giúp trẻ lĩnh hội nội dung của các hoạt
động vui chơi, lao động một cách tích cực, phong phú đa dạng từ cuộc sống thực tế
hằng ngày.
Hoạt động LQVH giúp trẻ hiểu biết về sự đa dạng trong cuộc sống.Qua hoạt
động này trẻ được gặp rất nhiều nhân vật trong các câu chuyện, bài thơ bao gồm vạn
vật thế giới xung quanh như hòn đá,viên sỏi,biển ,núi…đều biết nói, đều có tình cảm
như con người.Trong tác phẩm văn học nếu là hình ảnh nhân vật có tính tốt thì đó là
cơ hội để trẻ thảo luận và rút ra bài học cho bản thân.
Ở tuổi nhà trẻ thích khám phá tìm tòi những điều mới lạ trong cuộc sống hằng
ngày, quanh trẻ là hàng vạn câu hỏi xuất hiện, từ đó trẻ bộc lộ những suy nghĩ , cảm
nhận của mình với mọi người xung quanh bằng ngôn ngữ một cách mạch lạc, chọn
câu đủ nghĩa, hình thành một số kĩ năng giao tiếp ứng xử.
Giúp trẻ phát triển trí nhớ, cũng cố được kiến thức của trẻ. Không những thế
văn học còn là nguồn sữa mẹ nuôi dưỡng , phát triển tâm hồn trẻ thơ.Truyền cho các
cháu những vẽ đẹp truyền thống của cha ông lòng nhân ái thuỷ chúng tính công bằng,
đức cần cù chăm chỉ, yêu nước thương nòi, tự tin lạc quan yêu đời.
2.2: Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng . “Một số kinh nghiệm giúp
trẻ 3 - 4 tuổi ở trường mầm non Trung Xuân cảm thụ tác phẩm văn học ”
Đặc điểm tình hình chung:
Trường mầm non Trung Xuân khu chính nằm ở bản Piềng phố hiện tại nhà
trường còn có 2 khu, khu chính và khu Muỗng. Điểm trường khu chinh được xây hai
2


tầng rất khang trang, lớp học rộng rãi sân chơi thoáng mát chủ yếu học tại khu chính
tổ chức ăn bán trú

2.3. Quá trình điều tra thục tiễn
Trong năm học này tôi được phân công dạy tại lớp mẫu giáo 3 - 4 tuổi .Tuổi lên
ba là tuổi khủng hoảng để có chất lượng đầu năm chưa đạt kết quả cao, đến lớp trẻ
còn khóc nhè không chịu học,mới chuyển từ nhà trẻ lên tiếp xúc ít nên ngôn ngữ của
trẻ còn hạn chế. Tôi chợt nghĩ ra muốn trẻ lớp mình giao tiếp tốt với bạn bè cô giáo và
với mọi người xung quanh tôi cần phải giúp trẻ hình thành và phát triển ngôn ngữ
ngay từ bây giờ để trẻ tiếp thu ngôn ngữ khi nghe người khác nói và trẻ biết dùng
ngôn ngữ của mình để diễn đạt điều trẻ cần muốn nói qua lời nói của mình cho người
3


khác hiểu. Điều này không thật dễ dàng nhưng tôi tin rằng mình sẽ làm được điều đó
trong thời gian tới
* Bảng kết quả khảo sát đầu năm như sau.
Phân loại khả năng
Khă năng cảm thụ văn học
Khă năng cảm thụ văn học

Tổng số
trẻ

25

Đạt

Chưa đạt

Số lượng

Tỷ lệ

Để đáp ứng với mong đợi của cha mẹ trẻ giáo viên luôn gần gũi với trẻ, trò
chuyện giao tiếp với trẻ mọi lúc, mọi nơi để trẻ tiếp cận dần về văn học
Cô kể chuyện, đọc thơ cho trẻ nghe ở mọi lúc mọi nơi, tập cho trẻ nói theo cô
từng câu, từng lời
* Biện pháp1: Việc giúp trẻ cảm thụ văn học
+.Chuẩn bị tốt các điều kiện để thực hiện môn văn học.
- Đối với cô giáo.
Xây dựng các góc đọc sách của bé ở lớp:vận động phụ huynh đóng góp truyện
tranh để trang trí ở góc cho cháu xem và thường xuyên thay đổi các loại truyện theo
chủ điểm.
Bản thân cô giáo muốn dạy tốt môn văn học thì phải thường xuyên xem sách,
đọc truyện, thơ nhằm chọn lọc những câu chuyện, bài thơ hay, mới lạ, câu chuyện kể
cho trẻ nghe phải ngắn gọn, dễ hiểu, có nội dung phù hợp đối với trẻ ở nhóm trẻ 25 –
36 tháng để đưa vào dạy trẻ.
Bản thân cô giáo phải rèn luyện giọng đọc, giọng kể, phát âm chuẩn, câu từ gọn
gàng khi kể chuyện hoặc hướng dẫn trẻ đóng kịch phải thể hiện được ngữ điệu, tính
cách giọng nói của từng nhân vật trong câu chuyện.
Cô giáo phải thường xuyên đổi mới phương pháp hình thức tổ chức tiết học
như:phần giới thiệu bài kể chuyện qua mô hình, kể chuyện qua các nhân vật đã được
hóa trang, kể chuyện bằng con rối, kể chuyện qua màn chiếu, kể chuyện sáng tạo theo
suy nghĩ của trẻ…sao cho lôi cuốn được trẻ lắng nghe câu chuyện mà cô chuẩn bị kể.
Cô giáo tìm hiểu tâm sinh lí của trẻ, khả năng của từng trẻ để phân loại: Cháu
nào mạnh dạn, nói rõ lời có kĩ năng đọc, kể, cháu nào có giọng, nói không rõ lời, chưa
mạnh dạn để cô thường xuyên động viên nhắc nhở, khuyến khích trẻ mạnh dạn và
phát huy cho đúng đối tượng.
4


VD: Bài thơ: Sinh nhật bé
Trong quyển những vần thơ cho bé

nhớ các bài thơ,câu chuyện ca dao,đồng dao nhằm cung cấp vốn từ cho trẻ tôi đã lồng
ghép thích hợp văn học vào các hoạt động khác.
Ví dụ: Giờ học khám phá khoa học về thế giới thực vật.
Tôi cho trẻ kể một số cây ăn quả, một số loài hoa nhà trẻ trồng? Cách chăm sóc
cây xanh và hoa, cho trẻ kế những công việc mà trẻ ở nhà đã giúp mẹ?
Việc lồng ghép làm quen văn học thông qua các giờ học khác giúp trẻ tự
tin,mạnh dạn hơn trẻ học được nhiều điều hay.
Đồng thời qua hoạt động góc trẻ được tham gia vào rất nhiều vai chơi ở góc
phân vai tôi lồng ghép văn học vào vai chơi mà trẻ đảm nhiệm.
5


Ví dụ: Chủ điểm “Trường mầm non” khi chơi ở góc phân vai cháu chơi đóng
vai cô giáo dạy cháu đọc thơ “Cô giáo của em” ,“Tình bạn” hay chuyện “Món quà của
cô giáo”
Ở góc nghệ thuật trẻ vẽ cô giáo từ đó giúp trẻ hiểu được tình cảm của cô giáo
trong bài thơ “Cô giáo của em” trẻ sẽ hiểu được những từ thể hiện tình cảm trong các
câu thơ.
Cần cho trẻ kế chuyện sáng tạo và đọc thơ sáng tạo ở mọi lúc, mọi nơi thông
qua các giờ văn học
Việc lồng ghép văn học vào các hoạt động không chỉ làm trẻ tham gia hứng thú
vào các hoạt động đó mà còn giúp trẻ hiểu về tác phẩm văn học,phát triển vốn từ cho
trẻ,trẻ hiểu được từ trong câu.
* Biện pháp 5: Làm quen văn học trên giờ hoạt động chính.
Đối với trẻ mầm non giờ học văn học trẻ như thích thú muốn thể hiện được
mình trước cô giáo và trước các bạn trong lớp.
Do vậy giờ hoạt động chính cô giáo nên cho trẻ thi đọc thơ cùng nhau, thi kế
chuyện diễn cảm cùng nhau với các bạn trong lớp từ đó sẽ phát triển ngôn ngữ mạch
lạc cho trẻ.
Nhưng bước đầu tiên chúng ta phải tạo được sự lôi cuối khi bước vào dạy một

sâu sắc hơn nội dung của câu truyện.
Qua việc dạy trẻ làm quen văn học bằng hình ảnh động trên Powerpoint tạo cho
trẻ tâm thế thỏa mái,hứng thú trẻ hiểu được tình cảm, tâm trạng của từng nhân vật
trong từng bài thơ, câu chuyện.Phát triển được tính ghi nhớ có chủ định cho trẻ.
* Biện pháp 6: Phối hợp với phụ huynh trong việc giúp trẻ LQVH.
Việc đưa đồng dao và các trò chơi dân gian vào việc thực hiện các hoạt động
của trẻ đặc biệt là hoạt động LQVH là hết sức cần thiết.
Thông qua các giờ đón và trả trẻ hay các buổi họp phụ huynh tôi không chỉ trò
chuyện với phụ huynh về tình hình của trẻ ở trường mà còn vận động phụ huynh ủng
hộ các loại tranh ảnh,họa báo, kêu gọi phụ huynh cùng sáng tác các bài hò vè, đồng
dao và vận động phụ huynh tranh thủ thời gian rãnh ở nhà cùng chơi với trẻ các trò
chơi dân gian quen thuộc.
Ví dụ: Phụ huynh tranh thủ thời gian rãnh ở nhà chơi với trẻ trò chơi “Đúc cây
dừa” qua đó đã giúp trẻ thuộc được bài đồng dao này và chơi thành thạo trò chơi đó.
Đối với những trẻ chậm khó thuộc câu chuyện bài thơ cô dạy,cô giáo có thể gửi
băng đĩa có nội dung bài thơ,câu truyện cho phụ huynh ở nhà mở cho trẻ nghe để trẻ
được làm quen trước. Hay khi ở nhà cháu kể chuyện đọc thơ quên đoạn nào thì ba mẹ
có thể nhắc nhở cho trẻ.
Tổ chức thi đọc thơ kể chuyện ở cuối mỗi chủ điểm để cô giáo kiểm tra lại kiến
thức và kỹ năng trẻ đã học đồng thời rèn luyện tính mạnh dạn,tự tin tạo điều kiện cho
trẻ giao lưu với nhau
2.5. Kết quả đạt được trong đề tài
Sau khi áp dụng “Một số kinh nghiệm giúp trẻ 3 - 4 tuổi ở trường mầm non
Trung Xuân cảm thụ tác phẩm văn học ” trong cả năm học tôi thấy có chuyển biến
rõ rệt phần lớn số trẻ trong lớp đã mạnh dạn tự tin hơn
*Bảng kết quả khảo sát cuối năm như sau.
Tổng số
Đạt
Chưa đạt
Phân loại khả năng

4

16

25

21

84

4

16

7


Từ những biện pháp trên tôi đã thu được một số kết quả rõ rệt so với bảng khảo
sát đầu năm như sau:
- 80% cháu yêu thích hoạt động làm quen văn học.
- 84% cháu phát triẻn ngôn ngữ mạnh lạc
- 84/% cháu mạnh dạn, tự tin khi giao tiếp với mọi người.
Hầu hết cháu đọc thơ diễn cảm, kể chuyện lôi cuốn và hấp dẫn.
Cháu thích đóng kịch và thể hiện được vai diễn của từng nhân vật trong câu
chuyện.
Một số trẻ biết đọc thơ thuận thục, kể chuyện sáng tạo qua hình ảnh.
Phát triển ngôn ngữ, hoàn thiện dần về vốn từ giúp trẻ nói to rõ,trọn câu.
3. Kết luận và kiến nghị
3.1. Kết luận
Hoạt động làm quen văn học có vị trí quan trọng trong việc giáo dục trẻ mầm



BGH nhà trường, các ý kiến đóng góp của đồng nghiệp và sự tích cực học tập của các
cháu.Nhưng không tránh khỏi những thiếu sót rất mong được sự đóng góp ý kiến của
ban lãnh đạo cấp trên và các bạn đồng nghiệp để sáng kiến kinh nghiệm ngày càng tốt
hơn.
3.2. Kiến nghị:
* Đối với ban giám hiệu nhà trường
Tiếp tục tham mưu cho các cấp lãnh đạo địa phương ủng hộ tinh thần vật chất
cho nhà trường giúp đỡ giáo viên khi nhà trường phát động các phong trào làm đồ
dùng, đồ chơi phục vụ cho dạy và học, cho giáo viên đi tham quan học hỏi kinh
nghiệm các trường bạn dự các tiết dạy mẫu đa dạng phong phú.
* Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo
Kiến nghị với các cấp lãnh đạo tăng cường hỗ trợ kinh phí mua sắm các trang
thiết bị phục vụ công tác giảng dạy như máy chiếu.
XÁC NHẬN
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Trung Xuân, ngày 24 tháng 4 năm 2018.
Tôi xin cam đoan SKKN này là của mình tự
nghiên cứu không sao chép nội dung người
khác nếu sai tôi xin chịu trách nhiệm hoàn
toàn
Người viết sáng kiến

Hà Thị Tấm

9



tác phẩm văn học ”
Thuận lợi
Khó khăn
Quá trình điều tra thực tiễn
Biện pháp thực hiện đề tài
Biện pháp 1: Việc giúp trẻ cảm thủ văn học
Biện pháp 2: Thông qua thơ truyện
Biện pháp: 3 Cho trẻ làm quen văn học ở mọi lúc mọi nơi
Biện pháp 4: Lồng ghép văn học vào các giờ học khác và các
hoạt động khác
Biện pháp 5: làm quen văn học trên giờ hoạt động chính
Biện pháp 6: Phối hợp phụ huynh trong việc giúp trẻ làm
quen văn học
Kết quả đạt được trong đề tài
Kết luận và kiến nghị
Kết luận
Kiến nghị
Mục lục

Trang
1
1
1
1
1
1
1
2
2
3