Mô đun 19: Phương pháp tìm kiếm khai thác, xử lí thông tin, phục vụ
xây dựng và tổ chức các hoạt động giáo dục.
I. Một số khái niệm cơ bản:
1. Khái niệm thông tin:
- Thông tin là một từ dùng khá phổ biến trong cuộc sống.
- Thông tin là sự phản ánh sự vật, sự việc, hiện tượng của thế giới khách quan và
các hoạt động của con người trong đời sống xã hội.
-> Con người cảm nhận thông tin, tăng hiểu biết cho mình và tiến hành hoạt
động có ích cho cộng đồng. Thông tin là nguốn gốc của nhận thức và là cơ sở của
quyết định.
Hay nói cách khác: Thông tin là tất cả những gì mang lại hiểu biết cho con
người.
- Cách thu thập thông tin: Đọc báo, nghe đài, xem truyền hình, giao tiếp.
- Môi trường của thông tin là truyền tin. Bao gồm kênh liên lạc tự nhiên và nhân
tạo như sóng âm, tia sáng, dây dẫn, sóng âm thanh, sóng hình.....
Hình thức liên lạc của con người tự nhiên và cao cấp là tiếng nói và chữ viết.
Công cụ phổ biến là thông tin: Bút viết, máy in, điện tín, điện thoại, phim ảnh.
Về nguyên tắc bất kỳ cấu trúc vật chất nào hoặc dòng năng lượng nào cũng có
thể mang thông tin. Các vật có thể mang thông tin gọi là giá trị mang tin. Thông tin
mang một y nghĩa xác định nhưng hình thức thể hiện mang tính quy ước. Ví dụ: Chữ
V trong La Mã mang 5 đơn vị điện tử.
Muốn đưa thông tin vào máy tính con người phải biểu diễn thông tin sao cho
máy tính nhận biết và xử lí -> Trong tin học dữ liệu thông tin đã được đưa vào máy
tính.
2. Dạng thông tin trong cuộc sống:
- Thông tin được lưu trữ ở nhiều dạng vật liệu khác nhau như khắc trên đá, ghi
lại trên giấy, trên bìa, băng từ, đĩa từ.
- Thông tin có thể được phát sinh, lưu trữ, truyền, tìm kiếm, sao chép, xử lí nhân
bản -> Thông tin có thể biến dạng, sai lệch, hoặc bị phá hủy. Mỗi thông tin có một
cách thể hiện khác nhau.
- Phân loại thông tin:

hoạt động trong quá trình hoạt động nào đó. VD: Thiết kế “ Bé học giao thông” ->
Tìm hình ảnh biển báo, đèn.... bằng thanh công cụ Drawing và thao tác Group để
nhóm các hình ảnh với nhau kèm theo hình ảnh chụp từ điện thoại, chèn rào sile làm
hình ảnh.
+ Việc khai thác các nội dung thực hiện một cách nhẹ nhàng, linh hoạt,không
làm mất tính trọng tâm của nội dung chính của hoạt động giáo dục.
2. Nguyên tắc tìm kiếm, khai thác, xử lí thông tin phù hợp với đặc điểm tâm
sinh lí đảm bảo nội dung học tập có y nghĩa và gây được hứng thú cho trẻ.
Chương trình GDMN gồm những nội dung:
- Do giáo viên chủ động lập kế hoạch và tổ chức thông qua hệ thống những hoạt
động chung cả lớp.
2


- Có thể tự lựa chọn, khởi xướng hay lựa chọn những hoạt động mang hứng thú,
nhu cầu, vốn kinh nghiệm sống.
-> Giáo viên đảm bảo tính cân đối về vai trò chủ động giữa cô và trẻ, tạo cơ hội
cho trẻ thể hiện, phát triển tính chủ động độc lập trong hoạt động.
-> Giáo viên phải tìm kiếm và xử lí thông tin phục vụ xây dựng và tổ chức các
hoạt động
-> Giáo viên cần cung cấp cho trẻ những trải nghiệm, hỗ trợ,mở rộng kiến thức,
kỹ năng hiểu biết và tính tự tin và giúp trẻ vượt qua khó khăn nào.
- Hỗ trợ sự phát triển của trẻ là nhận thức cái gì trẻ biết làm sau và sau đó tạo ra
các trải nghiệm hoạt động học tập -> giáo viên cần quan sát tinh tế, nhu cầu và khả
năng của trẻ.
- Mục tiêu là trẻ cảm thấy thỏa mãn và độc lập khi thực hiện các hoạt động ->
Đạt được khi trẻ cảm thấy thỏa mái và chấp nhận mạo hiểm trong học tập-> giáo viên
chỉ dẫn, thách thức tiếp theo hoặc khó hơn mà không sợ thất bại.
- Mỗi trẻ có một cách học khác nhau với hứng thú và khả năng khác nhau. Giáo
viên cần nhận thức nhu cầu và phát triển tối đa năng lực của mỗi cá nhân trẻ -> Tạo

những y nghĩa và cảm xúc của mình về cái đẹp -> Cung cấp cho trẻ cơ hội để trẻ thể
hiện bản thân một cách tự do khi chúng sáng tạo và thể hiện tưởng cảm xúc qua âm
nhạc, tạo hình...-> Nếu khai thác tốt nhằm hình thành phát triển thẩm mỹ cho trẻ tốt
hơn.
3. Nguyên tắc tìm kiếm, khai thác xử lí thông tin trú trọng yếu tố về đặc
điểm văn hóa đại phương và điều kiện học tập vùng miền.
- Giúp cho trẻ việc đảm bảo chương trình giáo dục được xây dựng trên vốn kiến
thức, kinh nghiệm của trẻ của cộng đồng xã hội đảm bảo sự linh hoạt thích ứng với
nhu cầu và điều kiện khác nhau.
VD: Hội Gióng.... kể chuyện....
III. Các nguồn tìm kiếm khai thác, xử lí thông tin phục vụ xây dựng và tổ
chức các hoạt động giáo dục mầm non.
1. Các nguồn tìm kiếm khai thác, xử lí thông tin truyền thông và interet:
- Tham khảo trang wep hỗ trọ giáo viên mầm non trong thiết kế bài giảng điện tử
như giaoviennet, dayhocintelorg, mammon.edu.vn
- Một số trang wep cho phép giáo viên tìm kiếm xử lí thông tin khổng lồ như
goole.com.vn; Download.com.vn... thấy video, âm thanh có thể có cả phần mềm tin
học hỗ trợ.
- Một số trang thông dụng hỗ trợ hình ảnh:
+ http: // www.iclpart.com
+ http: // www.vectormadness.com
+ http: // www.crestock.com
+ http: // www.allvectock.com
+ http: all - fordeigner.com
+ http: all - fee - download.com
- Hỗ trợ âm thanh:
+ http: // www.sound – effects.library.com
Trang vẽ nhạc nền, trang vẽ đồ vật, tiếng kêu của các con vật.
4


+ http: // www. Altvista.com
+ http: // www. Infoseek. com
+ http: // www. Yahoo.com
+ http: // www. msn. Com
5


Lưu y: Xác định thông tin cần tìm kiếm trên trang wep; Mở nhiều cửa sổ cho
mỗi trang wep bằng cách lựa chọn file -> New Window hoặc Ctrl + N.
Mỗi đưa mỗi trang liên kết trong một cửa sổ hãy đưa con trỏ chuột đến vùng
đánh dấu liên kết ( con trỏ chuyển thành hình bàn tay) -> Nhấn Shift + chuột trái.
Nên nhấn stop để ngừng mở trang không muốn để chuyển tiếp sang wep khác.
+ Thao tác truy cập trang wep:
B1: Nhấn vào trình duyệt wep.
B2: Nhập địa chỉ của trang wep vào vị trí thanh địa chỉ ( Address)
- http: // www. moet.gov. vn trang wep của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
- http: // www.edu.net.vn -> chứa đựng nhiều tài nguyên bổ ích đối với giáo viên
và các bậc phụ huynh.
- http: // bachkim.vn -> Cung cấp nhiều tư liệu và giải pháp ứng dụng CNTT
trong dạy học của Công ty cổ phần tin học Bạch Kim.
- http: www.echip.com.vn phiên bản điện tử của tuần báo CNTT và trợ giúp đắc
lực những hướng dẫn tỉ mỉ cho giáo viên trong UDCNTT vào giảng dạy.
- http: // www.americanbaybi.com ( Tiếng Anh) nên update vào mục cha mẹ
tham khảo ( Tiếng Anh – ENG)
- http: // www. smartkidsso ftware.com. Đây là phiên bản điện tử về các phần
mềm dạy học trẻ nhỏ.
- http: // www.freecoloringpages.com, www.coloring.ws -> phiên bản có phần
mềm tô màu hình ảnh cho trẻ mầm non.
- http: www. ngocmai. mamnon.com ( Tìm hiểu thế giới động vật – Tiếng Việt)
nên vào mục update vào mục 6 tra cứu và tìm kiếm.

B2: Chọn lệnh File/ save ( hoặc nhấn tổ hợp phím Ctrl+s)
B3: Chọn vị trí ( thư mục, ổ đĩa) sẽ lưu trang wep và đặt tên cho tệp tin cần ->
chọn định dạng lưu trữ file ( ở mục saveas type) và bảng chữ Tiếng Việt ( ở mục
Eooding). Kết thức nhấn chuột ở save để lưu.
B4: Thiết kế liên kết từ bài giảng, tệp tin.
+ Tạo đối tượng chứa kết nối.
+ Chọn lệnh Insert/ Hyperlink
Ta chọn kết nối là tệp tin ( VD: do ban tuduy.htn) nháy ok để xác định kết nối.
c. Sao chép một hình ảnh:
b1: chọn hình ảnh cần sao chép. Lưu y chọn chức năng tìm kiếm ảnh ( logages)
để chọn hình ảnh liên quan đến chủ đề tìm kiếm.
B2: Chọn chuột vào ảnh, nhấp chuột phải sẽ hiện ra một bản chọn lệnh.
B3; Đưa ảnh vào bài giảng: Mở giáo án thiết kế bởi hệ soạn thảo chọn vị trí cần
chèn ảnh rồi chọn lệnh Edit/ Paste. Đưa ảnh vào bài giảng ta dùng lệnh Insert/Picture.
d. Tìm hiểu một vài phần mềm xử lí thông tin:
Xử lí ảnh bằng chương trình Paint của Windows.

7


- Paint Buish là một chương trình tích hợp trong hệ điều hành Windows với chức
năng chính là biên tập ảnh tĩnh -> Thích hợp xử lí hình ảnh với thao tác đơn giản. ,
trực quan.
- Gọi chương trình start/ Programs/ Accessories/ Paint. Để cắt dán một vùng
trong bức ảnh, chọn Frec form select hoặc select sau khi đánh dấu vào vùng được
chọn bởi đường nét đứt thì thực hiện theo thao tác sao chép ( copy) cắt ( cut) dán
Paste hay xóa delete. Sau khi đã chọn một công cụ vẽ và vẽ màu, căn cứ vào công cụ
của các công cụ vẽ để vẽ hình cần thiết. Với mỗi hình có thể chọn lại màu sắc khác
nhau.
Các lệnh thuộc menu Images:

- Narate timeline: Tạo video từ webcam hoặc microphone.
- Zoom in, zoom out: Kéo dài, rút ngắn thời gian.
Một số đối tượng chính:
- Collection dùng để chứa các đoạn âm thanh ( audio clip), đoạn phim ( video
clip) hoặc hình ảnh ( picture) mà dùng tính năng Import để nhập hoặc lấy vào
( capture) từ các thiết bị như máy ảnh, camera số... colletion thuận tiện cho việc theo
dõi clip nhỏ. Mỗi clip nhỏ trong collection có thể chia nhiều thành phần nhỏ hơn.
Project: Thông tin về một phiên bản mới với WMM, thông tin về các file, audio,
video, các hình ảnh mà ta vừa lấy nó vào.
- Movie là kết quả cuối cùng của phiên làm việc ( file video kết quả ) -> Lưu vào
ổ cứng máy tính hay thiết bị lưu trữ khác.
- Sto ryboard/ Timeline là nơi quan trọng chứa kết quả công việc là nơi lưu lại
kịch bản dành cho movie
Các dạng file hình ảnh:
+ Audio: aif, aifc...
+ Video: asf, avi...
+ Hình ảnh; bmp, dib, emf.
Mở một video từ các file video ra làm việc.
- Từ menu file chọn Imfortinto collction hoặc crtl+ I.
Xuất hiện hộp thoại -> file audio, video hoặc file hình ảnh cần xử lí -> đưa vào
collection để chỉnh sửa.
Xem project và các clip: Nhấn chuột vào clip trong collction và bấm phím cách
( space bar) hoặc chọn Play/ Play clip. Hoặc kéo nhiều clip vào phần storyboard và
chọn Play/ Play storyboard hoặc bấm tổ hợp phím crtl + W.
Xưm các thuộc tính của clip: Chọn clip cần xem tại collection.; Nhấn chuột phải
và chọn Properties hoặc lệnh clip Properties.
- Chỉnh sửa các thuộc tính của froject:
Chọn file/ Properties -> Hộp thoại xuất hiện -> điền thông tin như title ( Tiêu đề)
author ( tác giả) coppyritht ( bản quyền) rating ( bình chọn) desction ( mô tả) về
project.

VD: Cho trẻ xem các giai đoạn phát triển của loài bướm:
- Chia nhóm xếp tranh theo thứ tự quá trình phát triển của con bướm
VD: Quan sát con voi, con gấu, con khỉ. Lên mạng vào trang “ Động vật sống
trong rừng” cop hình ảnh -> vào phần papoi -> Chọn slide show -> tạo trang trình
diễn cho từng con vật xuất hiện gắn tên tương ứng, lồng nhạc bài “ Đố bạn biết” ->
Copy dữ liệu vào ổ đĩa CD.
Tiến trình:
- Mở đĩa bài “ Đố bạn biết” trẻ hát theo.
- Kể về những con vật trong bài hát đó.
- Cho trẻ xem đĩa, hỏi tên con vật, đặc điểm con vật.
- Cho xem hình ảnh con voi ăn như thế nào?
10


- Giáo dục trẻ yêu thương, chăm sóc, bảo vệ các loài vật.
2. Hoạt động tạo hình:
- Hoạt động tạo hình với trẻ mầm non là rất cần thiết giúp trẻ củng cố kiến thức
về MTXQ, phát huy trí tưởng tượng,kỹ năng quan sát, óc thẩm mỹ dạy trẻ có kỹ năng
vẽ, xé dán....
Vật mẫu của cô là không thể thiếu trong giờ tạo hình. Tranh trên giấy, màu sáp
trở nên quen thuộc, nó mờ nhạt, không sặc sỡ như trên vi tính – Những bức tranh có
hình ảnh rõ nét màu sắc hài hòa sẽ thu hút sự chú y của trẻ, trẻ nhớ lâu, kích thích trí
tưởng tượng, óc sáng tạo.
VD: Hướng dẫn vẽ vườn cây ăn quả
Mục đích: Trẻ vẽ được một số cây ăn quả; Biết đặc điểm đặc trưng; Biết chăm
sóc bảo vệ cây ra nhiều quả.
Chuẩn bị: Lên mạng vào trang nông nghiệp nông thôn, copy một số cây ăn quả
như quả bưởi, quả khế, quả mít, cây ổi, cây dừa...
- Cô vẽ cây bưởi tán lá dời, cây mít tán lá tròn vẽ trên painter.
- Cho xuất hiện lần lượt từng bộ phận của cây: Thân lá, cành lá, quả, tô màu.

- Kế hoạch ngắn hạn nhằm phân phối các nội dung, hoạt động giáo dục liên quan
tới chủ đề từng tuần và thời điểm sinh hoạt hàng ngày -> giáo viên cần xác định kiến
thức, kỹ năng mong muốn trẻ đạt được để lên kế hoạch về trình tự các hoạt động sẽ tổ
chức -> giáo viên xác định các nội dung lí thú trong các hoạt động -> xác định mục
tiêu, thực hiện các hoạt động hấp dẫn - sử dụng các nguồn lực khác nhau để cung cấp
cho trẻ kinh nghiệm hoạt động với đồ vật, đồ chơi, vật thật.
- Xây dựng một mạng chủ đề: Chủ đề là phần kiến thức trẻ sẽ tìm hiểu phám phá
theo nhiều cách khác nhau dưới sự hướng dẫn tổ chức của giáo viên diễn ra trong một
thời gian thích hợp 1- 2 tuần. Một chủ đề lớn bao gồm nhiều chủ đề nhỏ. Kiến thức
trong một chủ đề mang tình tích hợp, người dạy, người học phải vận dụng tri thức của
nhiều ngành khoa học.
Khi tổ chức cần đảm bảo các yếu tố: Đáp ứng nhu cầu tìm hiểu của trẻ, tọ hứng
thú, cung cấp những kiến thức trong thực tế; Thể hiện trong hoạt động hàng ngày ở
trường, ở lớp; Lựa chọn cung cấp đồ dùng học liệu ở khu vực lớp.
2. Tìm kiếm và xử lí thông tin theo quy trình xây dựng mạng chủ đề:
B1: Chon chủ đề
B2: Xây dựng mạng nội dung
B3: Xây dựng các mục tiêu của chủ đề
B4: Xây dựng mạng hoạt động.
B5: Lập kế hoạch hoạt động hàng tuần
B6: Lên kế hoạch đánh giá
Cách tổ chức hoạt động trong dịp Tết trung thu:
- Đếm xem bao nhiêu ngày nữa sẽ đến tết trung thu.
- Xây dựng các hoạt động và công việc tổ chức Tết trung thu
- Viết thiệp mời tổ chức tết trung thu.
12


- Trò chơi “ Người đưa thư – lấy thư”
- Đọc và đếm số thư hồi đáp đến dự

nước bốc hơi.
13


Ở trạng thái hơi nước rất nhẹ bay lên cao gặp lạnh ngưng tụ thành hơi nước liti
tạo thành những đám mây, mây càng nặng rơi xuống thành mưa.
Bao nhiêu công dụng của nước đối với nông nghiệp, ngư nghiệp, công nghiệp,
giao thông và sinh hoạt.
Biết cách bảo vệ nguồn nước.
Mặt trời, mặt trăng và các vì sao.
+ Trẻ 3 - 36 tháng: Biết một trong các khái niệm: Mặt trời, mặt trăng và các vì
sao.
+ 3 - 4 tuổi: Mặt trời, mặt trăng và các ngôi sao.
+ 4 - 5 tuổi: Mặt trời, mặt trăng và các ngôi sao ở trên trời. Mặt trời xuất hiện
ban ngày, mặt trăng ban đêm, trăng có khi tròn, khi khuyết.
Công dụng cơ bản của mặt trời: Phơi quần áo, chăn màn, sắn, khoai, thóc để bảo
quản, dự trữ...
+ 5 - 6 tuổi: Quy luật lặn, mọc của mặt trời và các vì sao. Mặt trời mọc buổi sáng
gọi là bình minh. Buổi chiều lặn gọi là hoàng hôn. Mặt trang và các vì sao mọc ban
đêm, ánh sáng dịu nhẹ. Con người bay lên mặt trăng.
+ Ánh sáng mặt trời chiếu xuống trái đất là nguồn năng lượng làm cho trái đất
ấm áp, cuộc sống thuận lợi.
+ Ánh sáng mặt trời làm ra năng lượng mặt trời.
+ Ánh sáng mặt trời giúp cây cối loài vật sinh sản tốt.
+ Lợi ích của mặt trăng: Những đêm trăng sáng có thể tổ chức các hoạt động vui
chơi.
+ Ánh sáng của các vì sao: Giúp người đi ban đêm, đi trong rừng, đi trên biển
xác định phương hướng thuận lợi hơn.....
Hết