Ngày dạy:
Lớp dạy:
Tiết: 41- 42.
Chữ ngời tử tù
- Nguyễn Tuân -
I . Mục tiêu cần đạt:
1. Kiến thức :
- Cảm nhận đợc vẻ đẹp của hình tợng nhân vật Huấn Cao, đồng thời hiểu thêm quan điểm
nghệ thuật của Nguyễn Tuân qua nhân vật này.
- Hiểu và phân tích đợc nghệ thuật của thiên truyện: tình huống truyện độc đáo, không khí
cổ xa, thủ pháp đối lập, ngôn ngữ góc cạnh, giàu giá trị tạo hình.
2, Kỹ năng :
- Biết phân tích một nhân vật văn học độc đáo, một truyện ngắn giàu kịch tính, đợc viết ra
từ một ngòi bút già dặn, điêu luyện.
3, Thái độ :
- Trân trọng, yêu quý nghệ thuật thi pháp của cha ông.
II .Ph ơng tiện thực hiện :
1, Giáo viên: SGK, SGK, Giáo án, bảng phụ, phiếu học tập .
2, Học sinh: SGK, SBT, vở ghi, vở soạn.
III. Cách thức tiến hành:
- Đọc SGK, gợi tìm, tích hợp, thảo luận nhóm.
IV Tiến trình bài giảng:
1. ổ n định tổ chức :
2. Kiểm tra bài cũ :
3. Bài mới :
NT là gơng mặt tiêu biểu hàng đầu của nền văn học dân tộc. Ông chẳng những là một
nhà văn lớn mà còn là một nhà văn hoá lớn. Ông đã để lại một sự nghiệp phong phú, trong
đó có những áng văn có thể coi là kiệt tác, khẳng định vị trí vẻ vang của ông trong lịch sử
VHDT.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
- Hoạt động 1:
ợc viết bằng bút lông, nên có nét đậm, nét
nhạt vừa mềm mại, vừa sắc sảo, rắn rỏi,
chẳng những có tính tạo hình mà ít nhiều
còn in dấu cá tính, nhân cách ngời viết. Ng-
ời viết chữ đẹp trở thành nghệ sĩ, và viết
chữ đẹp là một hành vi sáng tạo nghệ thuật.
Bộ môn nghệ thuật này gọi là th pháp dành
cho hạng tao nhân mặc khách, có văn hoá ,
có khiếu thẩm mĩ. Ngời ta treo chữ đẹp
trong nhà nh treo một bức hoạ.
* Hoạt đông 2: Đọc hiểu văn bản
- GV hớng dẫn HS đọc văn bản và tìm
hiểu từ khó chân trang SGK.
H: Em hãy tóm tắt nội dung cốt
truyện? Chủ đề của tác phẩm?
-H : Tình huống của tác phẩm là gì?
Tính chất éo le của tình huống truyện
thể hiện ở đâu?
với văn học VN hiện đại.
- Những tác phẩm chính: SGK.
2. Tập truyện ngắn Vang bóng một thời :
- Gồm 11 truyện ngắn, là một trong những tác
phẩm kết tinh tài năng của Nuyễn Tuân trớc CM
tháng 8.
- Nhân vật chính: phần lớn là những nho sĩ cuối
mùa những con ngời tài hoa bất đắc chí.
- Biểu hiện một thái độ quay lng lại với trật tự xã
hội thực dân đơng thời; chứa đựng lòng yêu nớc
thiết tha gắn với thái độ trân trọng những giá trị
văn hoá cổ truyền của dân tộc.
thầy thơ lại, Huấn Cao là ngời nh thế
nào?
GV : Huấn Cao - một nghệ sĩ trong
nghệ thuật th pháp.
H : Tại sao nói Huấn Cao là con ngời
có vẻ đẹp của một nhân cách anh
hùng đầy khí phách ?
GV :Đây là khía cạnh nổi bật nhất
làm nên vẻ đẹp rực rỡ, tầm vóc lớn lao
của nhân vật này.
H : Tìm những chi tiết chứng minh
khí phách anh hùng của Huấn Cao?
GV: Trong VH cổ, bậc anh hùng th-
ờng có dung mạo khác thờng, tài năng
xuất chúng đợc thể hiện bằng những
đờng gơm mũi kiếm tuyệt luân; những
trận so đao nảy lửa. Huấn Cao không
nh vậy, thậm chí còn bị đẩy vào thế sa
cơ thất trận Sự độc đáo, vẻ đẹp tinh
thần lẫm liệt, độ toả sáng bền lâu.
H : Tìm những chi tiết khắc họa nhân
cách trong sáng, cao cả của Huấn
Cao ?
Họ gặp nhau trong một hoàn cảnh trớ trêu
(nhà ngục tối tăm, nhơ bẩn).
- 2 nhân vật chính đợc đặt vào cảnh ngộ kì lạ:
+ Quan hệ XH: 2 kẻ thù thuộc 2 trận tuyến
+ Quan hệ văn hoá, nghệ thuật và đạo lí: 2 tri
xiềng ý chí gang thép và một phong thái ung
dung của nghệ sĩ tài hoa.
Dới ngòi bút của NT, hình tợng Huấn Cao là
hiện thân sinh động của một bậc đại trợng phu
dám chống lại triều đình, xả thân vì đại nghĩa.
c, Một thiên l ơng trong sáng, cao cả:
+ ý thức đối với những ngời xin chữ : không vì
vàng ngọc hay quyền thế mà phải ép mình viết
GV : Danh sĩ Cao Bá Quát Nguyên
mẫu lịch sử để NT xây dựng nhân vật
Huấn Cao.
H : Qua nhân vật Huấn Cao, nhận xét
về quan niệm về cái đẹp của Nguyễn
Tuân?
H : Nhân vật quản ngục có phẩm chất
gì khiến Huấn Cao cảm kích? Tìm chi
tiết chứng minh?
GV: Quản ngục có những phẩm chất
khiến ông HC cảm kích coi là một
tấm lòng trong thiên hạ, đó là cái
thuần khiết giữa một đống căn bã,
một thanh âm trong trẻo chen vào
giữa bản đàn mà nhạc luật đều hỗn
loạn xô bồ.
- HS đọc đoạn văn.
- GV hớng dẫn HS thảo luận nhóm.
+ Nhóm nhỏ
+ Thời gian: 5phút
+ Cách biệt đãi Huấn Cao và các bạn đồng chí
của ông.
+ Thái độ nhẫn nhịn khi bị sỉ nhục.
+ Nói năng rất mực cung kính.
+ T thế khúm núm và giọng nói nghẹn ngào
khi nghe Huấn Cao khuyên: Kẻ mê muội này
xin bãi lĩnh.
=> Biết giữ thiên lơng, biết trân trọng giá trị văn
hoá và tài năng, khí phách.
3.4, Cảnh cho chữ:
- Vẻ đẹp của hình tợng nhân vật HC đợc bộc lộ
một cách sáng chói, rực rỡ nhất trong cái đem
ông cho chữ viên quản ngục.
- Một cảnh tợng xa nay cha từng có:
+ Việc cho chữ- việc thanh cao tao nhã, một
sáng tạo nghệ thuật lại diễn ra nơi ngục tù tăm
tối, chật hẹp, ẩm ớt, hôi hám.
+ Trong t thế: cổ đeo gông, chân vớng xiềng, sắp
phải chịu án tử hình mà ngời nghệ sĩ tài hoa vẫn
say mê tô từng nét chữ.
+ Có sự đảo lộn trật tự xã hội:
. Ngời tử tù: trở thành ngời ban phát cái đẹp,
răn dạy quản ngục.
. Viên quản ngục: khúm núm, vái lạy tù nhân.
. Thầy thơ lại: run run bng chậu mực.
. Cái bái lạy của ngục quan: Sự cúi lạy
trớc tài năng, khí phách và cái đẹp
(Cái bái lạy hoa mai của CBQ)
. Dòng chữ của Huấn Cao: Cái đẹp
đã cảm hoá con ngời
quang bất tử của hình tợng nhân vật Huấn Cao.
III, Tổng kết:
* Ghi nhớ: SGK-tr.115.
IV, Luện tập:
Viết 1 đoạn văn trình bày cảm nghĩ của mình
về nhân vật Huấn Cao.
4, Củng cố: - Vẻ đẹp của hình tợng Huấn Cao và những sáng tạo nghệ thuật độc đáo
của Nguyễn Tuân qua tác phẩm: Cách tạo tình huống; dựng không khí cổ
xa; thủ pháp đối lập.
- NT là một nhà văn lớn, một nghệ sĩ tài hoa.
- Tác phẩp giầu kịch tính và hấp dẫn.
5, Dặn dò: - Học thuộc lòng đoạn văn cuối tác phẩm (Từ Đêm hôm ấy đến hết).
- Tìm đọc Vang bóng một thời.
- Bài tập: Phân tích hình tợng nhân vật Huấn Cao và viên quản ngục.
- Soạn bài: Luyện tập thao tác lập luận so sánh.