ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

ĐẶNG PHÚ XUYÊN

GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG
ĐÀO TẠO NGHỀ TẠI CÁC TRƢỜNG CAO ĐẲNG
NGHỀ TỈNH VĨNH PHÚC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

ĐẶNG PHÚ XUYÊN

GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG
ĐÀO TẠO NGHỀ TẠI CÁC TRƢỜNG CAO ĐẲNG
NGHỀ TỈNH VĨNH PHÚC
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60.34.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ


LĐ-TB&XH tỉnh Vĩnh Phúc, các trƣờng Cao đẳng nghề trong tỉnh, các cơ quan
hữu quan khác, đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành luận văn này.
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc, sự hƣớng dẫn tận tình của
thầy giáo hƣớng dẫn khoa học: TS. Đỗ Trọng Hùng, Bộ Lao động - Thƣơng
binh và Xã hội.
Do sự hạn chế về thời gian nghiên cứu nên luận văn này có thể còn
thiếu sót. Tôi mong nhận đƣợc sự góp ý, chỉ bảo chân thành của các thầy, cô
giáo và các bạn đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 5 năm 2014
Tác giả

Đặng Phú Xuyên

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .............................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... ii
MỤC LỤC ........................................................................................................ iii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ........................................................................... vi
DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ ......................................................................... vii
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................ 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ...................................................................................... 3
2.1. Mục tiêu tổng quát ..................................................................................... 3

3.2. Thực trạng hoạt động dạy nghề tại các trƣờng cao đẳng nghề ở
Vĩnh Phúc ............................................................................................ 39
3.2.1. Khái quát kết quả đào tạo từng đơn vị .................................................. 39
3.2.2. Tổng quan hoạt động dạy nghề tại các trƣờng cao đẳng nghề ở
Vĩnh Phúc ............................................................................................ 54
3.3. Đánh giá chung về thực trạng đào tạo nghề ở các trƣờng Cao đẳng
nghề ở Vĩnh Phúc ................................................................................ 65
3.3.1. Những thành tựu đạt đƣợc..................................................................... 65
3.3.2. Những tồn tại, hạn chế .......................................................................... 66
3.3.3. Nguyên nhân ......................................................................................... 67
Chƣơng 4. MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG
ĐÀO TẠO NGHỀ TẠI CÁC TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ
Ở VĨNH PHÚC................................................................................... 68
4.1. Bối cảnh của nền kinh tế Việt Nam và yêu cầu đặt ra đối với hoạt
động đào tạo nghề hiện nay ................................................................ 68
4.1.1. Bối cảnh quốc tế .................................................................................... 68
4.1.2. Bối cảnh trong nƣớc .............................................................................. 68
4.1.3. Thời cơ và thách thức ............................................................................ 68
4.2. Quan điểm, phƣơng hƣớng, mục tiêu nhằm nâng cao chất lƣợng
đào tạo nghề ở các trƣờng Cao đẳng nghề Vĩnh Phúc ........................ 69
4.2.1. Quan điểm và mục tiêu đào tạo nghề .................................................... 69
4.2.2. Định hƣớng phát triển công tác đào tạo nghề ....................................... 75
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


v
4.3. Giải pháp nâng cao chất lƣợng đào tạo nghề ở các trƣờng Cao đẳng
nghề trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc........................................................ 75

ĐTN

Đào tạo nghề

GDP

Tổng sản phẩm quốc nội

GDTX

Giáo dục thƣờng xuyên

HDI

Chỉ số phát triển con ngƣời

HĐND

Hội đồng nhân dân

ILO

Tổ chức lao động quốc tế

KCN

Khu công nghiệp

KHCN


THPT

Trung học phổ thông

THPT

Trung học phổ thông

UBND

Ủy ban nhân dân

VP

Vĩnh Phúc

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


vii
DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ
Bảng 3.1. Tổng hợp về kết quả chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Vĩnh
Phúc từ khi tái lập tỉnh đến năm 2013 ............................................ 34
Bảng 3.2. Lao động qua đào tạo chia theo các cấp bậc đào tạo ...................... 36
Bảng 3.3. Dự tính nhu cầu nhân lực chia theo bậc đào tạo của toàn bộ
nền kinh tế đến năm 2020 ................................................................. 37
Bảng 3.4. Các cơ sở có tổ chức đào tạo nghề trên địa bàn tỉnh Vĩnh
Phúc phân cấp theo cấp quản lý ........................................................ 38

phát triển hệ thống đào tạo nghề nghiệp. Chiến lƣợc phát triển giáo dục 2011 2020 đã nêu rõ “Đặc biệt quan tâm nâng cao chất lƣợng dạy nghề gắn với
nâng cao ý thức kỷ luật lao động và tác phong lao động hiện đại. Gắn đào tạo
với nhu cầu sử dụng, với việc làm trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế,
cơ cấu lao động, đáp ứng nhu cầu của các khu công nghiệp, các khu chế xuất,
khu vực nông thôn, các ngành kinh tế mũi nhọn và xuất khẩu lao động”.
Thực tế trong những năm gần đây việc đào tạo nghề nhằm phát triển
nguồn nhân lực đã đƣợc chú trọng, tỷ lệ lao động đƣợc đào tạo nghề trong
tổng số lao động tăng lên từ 10% năm 1995 lên 20% năm 2000 và dự kiến là
30% vào năm 2020. Trong 5 năm (2000 - 2005) riêng đào tạo nghề dài hạn
trung bình hàng năm tăng 12%, chất lƣợng đào tạo nghề có nhiều chuyển biến
tích cực. Tuy nhiên, về số lƣợng, chất lƣợng lao động qua đào tạo nghề chƣa
đáp ứng đƣợc yêu cầu nguồn nhân lực cho thị trƣờng lao động, còn mất cân
đối giữa cơ cấu lao động đƣợc đào tạo đại học, trung học, công nhân (năm
2000 tỷ lệ cơ cấu lao động là 1/1,31/4,8, năm 2005 tỷ lệ là 1/1,7/5,5, trong khi
tỷ lệ đƣợc đánh giá hợp lý là 1/4/10. Tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề còn
thấp, chất lƣợng đào tạo nghề chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu. Thực tế trong
những năm qua hầu hết các trƣờng dạy nghề, trong đó có các trƣờng cao đẳng
nghề tại Vĩnh Phúc chƣa thực sự chú trọng đến đầu ra của đào tạo nghề, mà
chỉ cốt tuyển sinh sao cho đƣợc nhiều. Nhiều ngƣời sau khi tốt nghiệp không
đáp ứng đƣợc yêu cầu công việc hoặc ít đƣợc vận dụng kiến thức khi học
trong doanh nghiệp. Hay muốn làm đƣợc việc thì chấp nhận đào tạo lại. Có


2
nhiều nguyên nhân, nhƣng một trong những nguyên nhân quan trọng của
những hạn chế đó là các chính sách quản lý Nhà nƣớc, công tác quản lý đào
tạo, công tác đầu tƣ cho phát triển đào tạo nghề chƣa phát huy đƣợc hiệu quả.
Mặt khác, kể từ khi Luật giáo dục 2005, Luật dạy nghề đƣợc ra đời đã
góp phần hoàn thiện khung pháp lý để phát triển mạnh mẽ hệ thống dạy
nghề. Hệ thống dạy nghề đã có bƣớc tiến nổi bật qua việc chuyển đổi từ dạy

trƣờng Cao đẳng Nghề trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc, luận văn đề xuất những
giải pháp nhằm tiếp tục phát triển hoạt động này trong thời kỳ tới.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Làm rõ một số vấn đề lý luận và cơ sở pháp lý về Đào tạo nghề (ĐTN).
- Đánh giá hiện trạng Đào tạo nghề của các trƣờng Cao đẳng nghề
(CĐN) tỉnh Vĩnh Phúc trong thời kỳ vừa qua, phân tích mặt đƣợc, mặt tồn tại
và nguyên nhân của chúng.
- Đề xuất định hƣớng và giải pháp phát triển Đào tạo nghề từ các
trƣờng CĐN trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc trong thời kỳ tới năm 2020.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Luận văn tập trung nghiên cứu các vấn đề lý luận, cơ sở pháp lý liên
quan tới ĐTN.
- Không gian nghiên cứu: Tập trung vào các trƣờng CĐN trên địa bàn
tỉnh Vĩnh Phúc.
- Thời gian nghiên cứu: Đánh giá hiện trạng ĐTN tại các trƣờng CĐN
tỉnh Vĩnh Phúc thời kỳ 2009 - 2013.
4. Những đóng góp mới về khoa học và ý nghĩa thực tiễn của luận văn
- Hệ thống hóa, có phân tích các vấn đề lý luận và cơ sở pháp lý liên
quan tới ĐT nghề.
- Nhận dạng, phân tích hoạt động đào tạo Nghề tại các trƣờng CĐ Nghề
tỉnh Vĩnh Phúc.
- Đề xuất các giải pháp phát triển ĐT nghề trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
thời kỳ tới.
Vì vậy, luận văn này có ý nghĩa thực tiễn phục vụ sự chỉ đạo của lãnh
đạo tỉnh Vĩnh Phúc, các cơ quan quản lý nhà nƣớc và các trƣờng Cao đẳng
nghề đối với hoạt động đào tạo nghề trong thời kỳ tới.


4
5. Kết cấu của luận văn

Dạy nghề theo điều 5 của luật dạy nghề của nước ta đƣợc kỳ họp lần
thứ 10, Quốc hội khóa XI thông qua ngày 29/11/2006 có nêu: “Dạy nghề là
hoạt động dạy và học nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng, thái độ nghề nghiệp
cần thiết cho người học nghề để có thể tìm việc làm hoặc tự tạo việc làm sau
khi hoàn thành khóa học”.
Theo cách tiếp cận của luận văn này, đào tạo nghề được quan niệm
như sau:
Đào tạo nghề là hoạt động dạy nghề trong cơ sở dạy nghề của hệ thống
giáo dục và đào tạo quốc dân, nhằm truyền đạt về kiến thức và kỹ năng thực


6
hành cho ngƣời học nghề, để ngƣời học nghề có đƣợc trình độ, kỹ năng, kỹ
xảo và đạt đƣợc những tiêu chuẩn nhất định của một nghề hoặc nhiều nghề
đáp ứng đƣợc yêu cầu việc làm của thị trƣờng lao động.
Thực chất quan niệm đào tạo nghề được cụ thể như sau:
Là đào tạo ngƣời lao động có kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp đạt
đƣợc những tiêu chuẩn nhất định của một nghề hoặc nhiều nghề, tốt nghiệp
các khóa đào tạo đƣợc cấp bằng hoặc chứng chỉ nghề.
- Mục tiêu của đào tạo nghề: Là đào tạo ngƣời lao động có kiến thức,
kỹ năng nghề nghiệp ở các trình độ khác nhau, có đạo đức, lƣơng tâm nghề
nghiệp, ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp, có sức khỏe nhằm tạo điều
kiện cho ngƣời lao động có khả năng tìm việc làm, đáp ứng yêu cầu phát triển
kinh tế - xã hội, củng cố an ninh quốc phòng. Đào tạo nghề đƣợc kết hợp chặt
chẽ giữa giảng dạy lý thuyết với rèn luyện kỹ năng thực hành, để sau khi tốt
nghiệp có thể hành nghề. Đào tạo nghề đƣợc tiến hành một cách khoa học,
đảm bảo tính hệ thống, hợp lý, toàn diện trên cả 3 phƣơng diện: Kiến thức; kỹ
năng, kỹ xảo; thái độ lao động và đạo đức nghề nghiệp.
- Hình thức đào tạo: ngƣời học đƣợc học tại cơ sở đào tạo, đƣợc học
theo khung chƣơng trình do Nhà nƣớc quy định. Kết quả sau một khóa đào

tục học lên trình độ cao hơn.
- Đào tạo nghề mới: Là đào tạo những ngƣời chƣa có nghề, gồm ngƣời
đến tuổi lao động chƣa đƣợc học nghề, hoặc những ngƣời trong độ tuổi lao
động nhƣng trƣớc đó chƣa học nghề.
- Đào tạo nghề bổ sung: Là bổ sung thêm những kiến thức lý thuyết và
kỹ năng thực hành cho những ngƣời đã có nghề, để họ nâng cao trình độ lý
thuyết, kỹ năng, kỹ xảo của nghề đang làm.
- Đào tạo lại nghề: Là đào tạo nghề mới cho những ngƣời đã có nghề
nhƣng do yêu cầu cần sản xuất, tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ, chuyển
đổi mặt hàng sản xuất mà nghề đang làm không đáp ứng đƣợc yêu cầu hoặc
không đƣợc sử dụng.


8
- Đào tạo liên thông: Là loại hình đào tạo căn cứ vào chƣơng trình đào
tạo, giúp cho ngƣời học nghề khi chuyển từ trình độ đào tạo thấp lên trình độ
cao hơn của một nghề hoặc chuyển sang học ngành nghề trình độ đào tạo
khác không phải học lại những nội dung đã học.
- Xét rộng hơn, đào tạo nghề còn gắn liền với đào tạo và phát triển nhân
lực. Đó chính là gắn đào tạo nghề tại các trƣờng nghề với thị trƣờng lao động,
tại đó các công ty, doanh nghiệp nhận học viên tốt nghiệp các trƣờng nghề sẽ
tiếp tục đào tạo nhân sự.
Đào tạo nghề có vai trò quan trọng trong phát triển sản xuất:
Đào tạo và phát triển nghề là hai nội dung cơ bản trong vấn đề nâng cao
trình độ tinh thông nghề nghiệp cho ngƣời lao động. Phải đào tạo và phát triển
nghề vì trong thời đại khoa học kỹ thuật phát triển nhanh chóng, công nghệ kỹ
thuật luôn đổi mới không ngừng, muốn bắt kịp với thời đại thì con ngƣời cần
phải đƣợc trang bị những kiến thức và kỹ năng nhất định về nghề nghiệp, đó
vừa là một nhu cầu vừa là một nhiệm vụ.
Trong quá trình đào tạo mỗi ngƣời sẽ đƣợc bù đắp những thiếu hụt

ngƣời học năng lực thực hành nghề tƣơng xứng với trình độ đào tạo, có sức
khỏe, đạo đức lƣơng tâm nghề nghiệp, ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp,
tạo điều kiện cho họ có khả năng tìm việc làm, tự tạo việc làm hoặc tiếp tục
học lên trình độ cao hơn, đáp ứng yêu cầu của thị trƣờng lao động.
- Tổ chức xây dựng, duyệt và thực hiện các chƣơng trình, giáo trình,
học liệu dạy nghề đối với ngành nghề đƣợc phép đào tạo.
- Xây dựng kế hoạch tuyển sinh và tổ chức tuyển sinh học nghề.
- Tổ chức các hoạt động dạy và học, thi, kiểm tra, công nhận tốt nghiệp,
cấp bằng, chứng chỉ nghề theo quy định của Bộ trƣởng Bộ lao động - TB&XH.
- Tuyển dụng, quản lý đội ngũ giáo viên, cán bộ, nhân viên của trƣờng đủ
về số lƣợng; phù hợp với ngành nghề, quy mô và trình độ đào tạo theo quy định
của pháp luật.


Luận án đầy đủ ở file: Luận án Full