TỔNG QUAN KINH TẾ - XÃ HỘI, AN NINH CHÍNH TRỊ
THẾ GIỚI VÀ TRONG NƯỚC NĂM 2015
______________
Phần thứ nhất:
TÌNH HÌNH THẾ GIỚI
I- VỀ KINH TẾ
1- Tổng quan bức tranh kinh tế thế giới năm 2015
Năm 2015 kinh tế thế giới tiếp tục chịu tác động trực tiếp, tiêu cực từ những bất
ổn chính trị, cạnh tranh ảnh hưởng và lợi ích giữa các nước lớn, đặc biệt là những bất
ổn chính trị kéo dài tại Trung Đông, Bắc Phi cùng với cuộc khủng hoảng về di cư tại
châu Âu và căng thẳng trên Biển Đông làm ảnh hưởng đến môi trường hợp tác đầu tư,
kinh doanh khu vực, đến sự phục hồi và tăng trưởng kinh tế thế giới.
* Kinh tế thế giới tăng trưởng thấp nhất từ sau khủng hoảng tài chính toàn cầu
Trước những biến động gần đây trên thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế, các tổ
chức quốc tế trong tháng 10/2015 đều hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới trong năm
2015 - 2016. Trong Báo cáo cập nhật tháng 10/2015, IMF dự báo tăng trưởng kinh tế
toàn cầu năm 2015 chỉ đạt 3,1% (giảm 0,2% điểm so với dự báo tháng 7/2015), năm
2016 phục hồi nhẹ với tốc độ 3,6% (giảm 0,2% điểm so với dự báo tháng 7/2015). WB
dự báo kinh tế thế giới tăng trưởng 2,5% trong năm 2015 (giảm 0,4% điểm so với dự
báo trước) (Xem phụ lục - Biểu 1). Đây là mức tăng trưởng thấp nhất kể từ sau khủng
hoảng tài chính toàn cầu 2008 - 2009.
Theo IMF, hoạt động sản xuất công nghiệp, đầu tư và thương mại toàn cầu đều chậm
lại đáng kể. Dòng vốn vào các nền kinh tế đang nổi sụt giảm. Sau khi biến động mạnh
trong tháng 7 và tháng 8/2015, các thị trường tài chính - tiền tệ đã dần ổn định hơn nhưng
vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Bên cạnh các khó khăn trước mắt, IMF cho rằng kinh tế thế giới
tăng trưởng chậm xuất phát từ sự suy yếu của một số yếu tố nền tảng lâu dài (lao động,
năng suất, công nghệ...).
IMF nhận định triển vọng kinh tế toàn cầu có nhiều rủi ro: (i) Nguy cơ gây bất ổn
thị trường tài chính toàn cầu như tái phát khủng hoảng nợ Hy Lạp, cú sốc kép của việc
III/2015 chỉ đạt 6,9%, mức thấp nhất kể từ năm 2009. IMF dự báo tăng trưởng kinh tế
Trung Quốc năm 2015 chỉ đạt 6,8%. Kinh tế khu vực Đông Á - Thái Bình Dương tăng
trưởng chậm lại với tốc độ 6,5% trong năm 20151 do tác động của giảm tốc tăng
trưởng kinh tế Trung Quốc. Ấn Độ là điểm sáng trong các nền kinh tế đang nổi với
tăng trưởng cao 7,3 - 7,5% trong năm 2015-2016 nhờ đẩy mạnh cải cách, tăng đầu tư
và hưởng lợi từ giá hàng cơ bản nhập khẩu giảm. Ở Đông Nam Á, các nước dựa vào
thị trường Trung Quốc như In-đô-nê-xi-a và Ma-lai-xi-a chịu nhiều tác động, trong đó
tăng trưởng của Ma-lai-xi-a giảm mạnh còn 4,7% trong năm 2015 (năm 2014, tăng
6%). Tăng trưởng GDP của Châu Phi sẽ tăng từ mức 3,5% năm 2014 lên 4,5% năm
2015.
* Tài chính tiền tệ và đầu tư
Dự báo thị trường tài chính tiền tệ sẽ có nhiều biến động phức tạp, nhất là khả
năng FED tăng lãi suất vào cuối năm sẽ làm đồng USD tăng giá. Ngân hàng Thế giới
(WB, 6/2015) dự báo dòng vốn quốc tế đổ vào các nước đang phát triển dự báo sẽ
giảm từ 5,4% GDP năm 2014 xuống còn 5,1% GDP năm 20152.
Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) toàn cầu dự báo sẽ tiếp tục phục
hồi trong nửa cuối năm. Trên thị trường tiền tệ, dự báo đồng USD sẽ tiếp tục tăng giá
so với các đồng tiền chính trên thế giới từ nay đến cuối năm do Mỹ có kế hoạch nâng
1
Báo cáo của WB, tháng 10/2015.
Theo khu vực, dòng vốn quốc tế đổ vào khu vực Đông Á và Thái Bình Dương sẽ giảm từ 5,7% GDP năm 2014 xuống 5,1% GDP
năm 2015, khu vực Châu Âu và Trung Á vẫn giữ nguyên ở mức 5% GDP, khu vực Châu Mỹ Latinh và Caribê giảm từ 5,9% GDP
xuống còn 5,4% GDP, khu vực Trung Đông và Bắc Phi tăng từ 2,1% GDP lên 2,2% GDP, vào khu vực Nam Á vẫn giữ nguyên ở
mức 5,8% GDP, và khu vực Châu Phi cận Xahara giảm từ 4,3% GDP xuống 4,2% GDP.
2
2
trưởng kinh tế của Nhật Bản trong năm 2015 xuống 0,6% và năm 2016 xuống 1%. Các
nền kinh tế bị IMF hạ thấp triển vọng tăng trưởng mạnh nhất là các nền kinh tế phát
triển và mới nổi đang trong thời kỳ suy thoái như Brazil, Nga, và Canada. Trong số
này, nền kinh tế được dự báo sẽ có tăng trưởng trong năm 2016 chỉ có duy nhất
Canada.
Bên cạnh dự báo mức tăng trưởng của kinh tế thế giới, IMF đã đưa ra dự báo về
sự gia tăng lạm phát toàn cầu, từ 0,3% năm 2015 sẽ tăng lên khoảng 1,2% vào năm
2016.
3
Hầu hết các cơ quan dự báo, bao gồm cả Ngân hàng Thế giới (World Bank), Tổ
chức Hợp tác và Phát triển (OECD) hay Bloomberg, đều có những cái nhìn khá lạc
quan về một nền kinh tế thế giới mạnh mẽ hơn trong năm 2016. Tuy nhiên, trong vòng
10 năm thì IMF vẫn có dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ tốt hơn Fed đến 7 năm, nhưng
cũng không có nghĩa là các dự báo của IMF lúc nào cũng chính xác. Lý do là bởi đã là
dự báo thì không bao giờ có sự chắc chắn.
Nhưng các chuyên gia thế giới tin rằng, kinh tế toàn cầu sẽ có được sự cải thiện
phần nào về tốc độ tăng trưởng trong năm 2016, sau bốn năm suy thoái liên tục ở các
nền kinh tế lớn (2011-2014).
Với việc tăng trưởng kinh tế toàn cầu nhanh hơn, doanh số của các công ty sẽ
khấm khá hơn, thúc đẩy tăng trưởng thu nhập nhanh hơn và sẽ tạo một cú hích lớn cho
thị trường chứng khoán của thế giới so với năm 2015.
II- AN NINH CHÍNH TRỊ THẾ GIỚI
1- Tình hình Ukraine
Đã gần 2 năm trôi qua, kể từ tháng 2/2014, những bất ổn tại Ukraine ngày càng
sâu sắc, làm cho người dân Ukraine mệt mỏi, còn dư luận thế giới cảm thấy ngán
ngẩm khi nói về những gì đang xảy ra tại đất nước này. Tất cả vẫn chỉ là hỗn loạn và
bạo lực.
nguyện của người dân Ukraine mặc sức làm những điều gì mà họ thích, trong đó có cả
những trò hề mà dư luận đã bêu lên.
Có thể thấy rằng, những bất ổn tại Ukraine chưa thể có hồi kết khi chính quyền
mới chưa thật sự vì người dân, vì đất nước. Sức mạnh nội lực đã bị suy yếu khi sự
đoàn kết dân tột đã bị làm cho phân rã, trong khi đó việc tranh thủ sự trợ giúp của quốc
tế đã không được chính quyền tranh thủ, tận dụng.
Đất nước Ukraine làm sao hy vọng có hòa bình khi nguyên thủ quốc gia kêu gọi
cộng đồng hỗ trợ vũ khí để giải quyết xung đột quốc gia? Đất nước Ukraine làm sao có
được độc lập khi điểm quan trọng nhất chương trình hành động của chính phủ là xin
tài trợ, hỗ trợ quốc tế?
Có lẽ trong tận cùng của sự thất vọng, người dân Ukraine mới nhận ra rằng họ đã
sai lầm khi “giao trứng cho ác” và chưa biết khi nào họ mới có thể được hưởng một
cuộc sống thanh bình – chân giá trị của dân chủ, tự do.
2- Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS
Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã thông qua dự thảo nghị quyết do Mỹ và Nga
soạn thảo nhằm thắt chặt các biện pháp trừng phạt hiện nay nhắm đến các mục tiêu tài
chính của Nhà nước Hồi giáo (IS).
Nghị quyết nhằm vào nguồn thu tài chính của của IS cũng như đưa ra các định
hướng triển khai nghị quyết nhằm khuyến khích thêm nhiều quốc gia tham gia “dự án
này”.
Nghị quyết được 15 quốc gia thành viên thông qua và sẽ được triển khai vào
tháng 2/2016, theo đó cấm các quốc gia cũng như bất cứ người dân nào mua bán các
cổ vật có nguồn gốc từ Syria với tổ chức Nhà nước Hồi giáo và các phiến quân Mặt
trận Nusra.
Nghị quyết cũng kêu gọi các quốc gia chấm dứt việc trả tiền chuộc con tin cho các
tổ chức khủng bố này. Hội đồng cũng đặc biệt yêu cầu các thành viên báo cáo các hoạt
động ngăn chặn các sản phẩm từ dầu khí, nhà máy lọc dầu và các nguyên vật liệu có
liên quan đến dầu khí được tuồn ra ngoài hay nhập lậu vào nước họ từ IS hoặc Nusra
Front.
Hội đồng Bảo an cũng cảnh báo việc một số các quốc gia đang thất bại trong việc
cuộc bầu cử.
Theo nghị quyết, các cuộc đàm phán nói trên sẽ bắt đầu vào đầu tháng Một tới.
Văn bản này cũng tán thành việc tiếp tục cuộc chiến chống lại Nhà nước Hồi giáo (IS)
tự xưng.
4- Tình hình Trung Đông
Một cuộc khủng hoảng an ninh toàn cầu đang hoành hành tại Trung Đông và lan
ra nhanh chóng khi hàng ngày có hàng triệu người chạy trốn khỏi Syria và Iraq.
Sự bức hại, tình trạng nghèo đói, xung đột chính trị là yếu tố khiến hơn 1 triệu
người di cư và tị nạn chạy trốn đến châu Âu. Đây là thống kê do Cao ủy Liên hợp quốc
về người tị nạn (UNHCR) và Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) cùng đưa ra ngày 22/12.
Theo dữ liệu mới của UNCHR và IOM, tính đến ngày 21/12, hơn 972.000 người
đã phải trải qua hành trình nguy hiểm vượt biển Địa Trung Hải để đến những miền đất
6
hứa, trong khi 34.000 người khác lựa chọn đường bộ từ Thổ Nhĩ Kỳ qua Bulgaria và
Hy Lạp.
Thống kê cho thấy Hy Lạp là một trong 6 nước tiếp nhận lượng người tị nạn lớn
nhất, khoảng 821.000 người, chiếm 80%. Italy cũng là đích đến của 150.000 người di
cư vượt biển. Bulgaria tiếp nhận gần 30.000 người, trong khi đó Tây Ban Nha đón tiếp
hơn 3.800 người. UNHCR cho biết cuộc nội chiến tại Syria là nguyên nhân làm bùng
phát cuộc khủng hoảng di cư tại châu Âu trầm trọng nhất kể từ những năm 90 của thế
kỷ trước khi hơn một nửa số người di cư và tị nạn đến từ Syria.
Người đứng đầu IOM William Lacy Swing (Uy-li-am La-xi Xuynh) nhận định số
người di cư và tị nạn trên chưa tính tới 4.000 người bị mất tích và chết đuối khi đang
trên hành trình vượt biển. Theo ông, tình trạng này là khó tránh khỏi, đặt ra thách thức
buộc các nước châu Âu phải hành động, đảm bảo sự an toàn cũng như thể hiện thiện
chí sẵn sàng tiếp nhận người di cư. IOM cũng cho rằng rất khó để ước đoán số người tị
nạn và di cư tới châu Âu vào năm 2016 khi mà các bên chưa tìm ra biện pháp giải
quyết cuộc nội chiến Syria, trong khi nhiều nước châu Âu vẫn siết chặt an ninh tại biên
Chính phủ và quyết tâm của các Bộ, ngành, nền kinh tế vẫn đạt tốc độ tăng trưởng cao,
lạm phát được kiểm soát, kinh tế vĩ mô dần ổn định, các cân đối lớn của nền kinh tế cơ
bản được bảo đảm.
Tăng trưởng GDP năm 2015 ước đạt trên 6,5%, cao nhất trong 5 năm qua, vượt
kế hoạch đề ra (6,2%); Quy mô và tiềm lực của nền kinh tế tiếp tục tăng; GDP năm
2015 đạt khoảng 204 tỷ USD, bình quân đầu người 2.228 USD (tính theo sức mua
ngang giá là trên 5.600 USD). Tốc độ tăng giá tiêu dùng giảm mạnh từ mức 18,13%
năm 2011 xuống còn khoảng 2% vào năm 2015, thấp nhất trong 15 năm qua. Chỉ số
giá tiêu dùng (CPI) bình quân 11 tháng năm 2015 tăng 0,64% 3. Thu - chi ngân sách
nhà nước: lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/11, tổng thu NSNN ước đạt 807,04 nghìn tỷ
đồng, bằng 88,6% dự toán; tổng chi NSNN ước đạt 961,9 nghìn tỷ đồng, bằng 83,9%
dự toán.
Thu hút vốn FDI, ODA đạt nhiều kết quả tích cực: trong 11 tháng, so với cùng kỳ,
số dự án cấp mới tăng 30%; vốn FDI thực hiện ước đạt 13,2 tỷ USD, tăng 17,9%; tổng
vốn đăng ký ước đạt trên 20,22 tỷ USD, tăng 16,7%. Vốn ODA và vốn vay ưu đãi của
nhà tài trợ nước ngoài giải ngân ước đạt 4,4 tỷ USD, bằng 88,7% cùng kỳ năm trước.
Sản xuất công nghiệp, nhất là công nghiệp chế biến tiếp tục tăng trưởng cao: Chỉ
số sản xuất công nghiệp (IIP) 11 tháng ước tăng 9,7%, cao hơn cùng kỳ các năm trước
(năm 2013 tăng 5,6%; năm 2014 tăng 7,5%). Đặc biệt là công nghiệp chế biến, chế tạo
tiếp tục phục hồi mạnh mẽ: so với cùng kỳ năm trước, IIP tăng 10,1%, cao hơn mức
tăng cùng kỳ các năm trước.
Sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản, tuy gặp nhiều khó khăn do giá xuất khẩu
giảm, cạnh tranh gay gắt về thị trường, chịu ảnh hưởng của thiên tai, nhưng vẫn phát
triển khá ổn định. Tính đến 15/11, cả nước đã thu hoạch được 1.436,9 nghìn ha lúa mùa,
bằng 86,1% cùng kỳ năm trước; trong đó, các địa phương phía Bắc đã thu hoạch gần
xong; năng suất ước đạt 50,2 tạ/ha, tăng 0,2 tạ/ha so với vụ mùa năm trước.
Khu vực dịch vụ tiếp tục phát triển, sức mua và tổng cầu được cải thiện. Tổng
mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 11 tháng ước tăng 9,4% so với
cùng kỳ năm trước; nếu loại trừ yếu tố giá, tăng 8,3%, cao hơn mức tăng 7,8% của cùng
kỳ năm trước.
doanh nghiệp chuyển biến tích cực. Công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế đạt nhiều
kết quả; an sinh xã hội và phúc lợi xã hội tiếp tục được bảo đảm; an ninh chính trị, trật
tự xã hội được giữ vững; công tác bảo đảm an toàn giao thông được tăng cường.
Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Giá dầu thô và giá
xuất khẩu các mặt hàng nông sản xuống thấp, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp,
xuất khẩu và giảm nguồn thu NSNN; hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh
nghiệp trong nước, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn còn khó khăn; tình hình
cháy, nổ, chặt phá rừng vẫn còn diễn biến phức tạp; đời sống của một bộ phận người
dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng chịu ảnh hưởng của thiên tai,... còn nhiều khó khăn.
2- Các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2016
Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIII đã chính thức thông qua Nghị quyết về kế
hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2016 bao gồm nhiều chỉ tiêu quan trọng về phát
triển kinh tế - xã hội của đất nước. Mục tiêu tổng quát được đặt ra trong năm 2016 vẫn
là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, phấn đấu tăng trưởng kinh tế cao hơn năm 2015,
chú trọng cải thiện chất lượng tăng trưởng, bảo đảm phát triển bền vững.
Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) năm 2016 đạt 6,7%; GDP bình quân đầu người
khoảng 2.450 USD. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) năm 2016 tăng dưới 5%. Tỉ trọng công
nghiệp và dịch vụ trong GDP trên 85%. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội 5 năm và năm
2016 bằng khoảng 31% GDP. Bội chi NSNN năm 2016 là 4,95% GDP.Tổng kim
ngạch xuất khẩu tăng khoảng 10%; tỷ lệ nhập siêu so với kim ngạch xuất khẩu dưới
5%.
9
Về xã hội, tỉ lệ lao động qua đào tạo năm 2016 đạt 53%, trong đó tỷ lệ lao động
qua đào tạo từ 3 tháng trở lên có văn bằng chứng chỉ công nhận kết quả đào tạo đạt
21%. Tỉ lệ thất nghiệp khu vực thành thị dưới 4%. Trong lĩnh vực y tế, mục tiêu năm
2016 đạt 24,5 giường/10.000 dân. Tỉ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế năm 2016 đạt
76%. Tỉ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng năm 2016 còn dưới 13,8%. Tỉ lệ hộ
nghèo năm 2016 giảm khoảng 1,3-1,5%; riêng các huyện nghèo, xã nghèo giảm 4%.
4
EU đã thoát khỏi trình trạng giảm phát nhờ hiệu ứng kích thích tiền tệ; Nhật Bản tăng trưởng 1% trong quý I/2015,
Trung Quốc tăng trưởng chậm lại nhưng đạt mức 7%, Ấn Độ tăng trưởng cao nhất trong G20 đạt 7,4%.
5
Theo Viện nghiên cứu tài chính quốc tế, dòng vốn chảy vào các nền kinh tế đang nổi quý I/2015 ở mức thấp nhất trong
6 năm qua, chỉ đạt 981 tỷ USD so với mức 1.048 tỷ USD của năm 2014.
10
biển Hoa Đông…) khiến các nước lớn luôn tìm cách đối thoại, giảm căng thẳng và
tránh xung đột trực diện.
Mặt khác, những mâu thuẫn gia tăng về lợi ích chiến lược không thể né tránh đã
làm cho cạnh tranh giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, mang lại nhiều hệ lụy đối với
môi trường hòa bình, an ninh chung. Khu vực châu Á - Thái Bình Dương tiếp tục là
điểm sáng phát triển kinh tế năng động nhất của thế giới, nhưng đồng thời cũng là
trọng điểm cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn.
Bên cạnh các nỗ lực hợp tác, tình trạng thiếu hụt lòng tin chiến lược ngày càng
trầm trọng hơn, cả giữa các nước lớn với nhau, giữa nước lớn với nước nhỏ, trước sự
gia tăng của những hành động đơn phương xâm phạm chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ
của quốc gia khác, thay đổi nguyên trạng, vi phạm luật pháp quốc tế và các chuẩn mực
ứng xử khu vực.
Những diễn biến của tình hình thế giới và khu vực, nhất là những chuyển động
phức tạp trong quan hệ giữa các nước lớn, đã tác động sâu sắc đến môi trường an ninh
và phát triển của nước ta. Thách thức về chủ quyền lãnh thổ trên Biển Đông không
ngừng gia tăng; các hoạt động chống phá, can thiệp dưới các chiêu bài dân chủ, nhân
quyền, tôn giáo, dân tộc vẫn tiếp diễn với nhiều hình thức mới, tinh vi, phức tạp hơn.
Trong lĩnh vực kinh tế, bên cạnh cơ hội mở ra của tiến trình hội nhập, mở rộng thị
trường, tiếp cận các nguồn vốn, công nghệ…, chúng ta phải đối mặt với cạnh tranh
lớn nhất của Lào và nhóm nước đối tác thương mại hàng đầu của Cam-pu-chia (thứ 2
về thương mại, thứ 5 về đầu tư).
Với Trung Quốc, chúng ta luôn coi trọng phát triển quan hệ Đối tác hợp tác chiến
lược toàn diện; chủ động nỗ lực cải thiện quan hệ theo hướng phát triển lành mạnh trên
cơ sở bình đẳng, tôn trọng độc lập, chủ quyền và lợi ích của nhau, hợp tác cùng có lợi.
Trong chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, hai
bên đã đạt được nhận thức chung quan trọng về phương hướng, biện pháp lớn để phục
hồi và thúc đẩy phát triển quan hệ hai nước trong thời gian tới. Các hoạt động kỷ niệm
65 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao, giao lưu hai Đảng, giao lưu nhân dân, giữa
các Bộ, ngành, địa phương hai nước diễn ra sôi động. Tuy nhiên, vấn đề Biển Đông
vẫn là trở ngại lớn nhất và tiềm ẩn nhiều nhân tố gây bất ổn, đặc biệt khi Trung Quốc
đẩy mạnh hiện thực hóa yêu sách với cái gọi là “đường lưỡi bò”, ráo riết tiến hành các
hoạt động tôn tạo, mở rộng các đảo, bãi, đá thuộc chủ quyền của Việt Nam ở Trường
Sa.
Với các nước ASEAN, ta phối hợp chặt chẽ trong việc thực hiện mục tiêu Cộng
đồng và xây dựng Tầm nhìn ASEAN sau năm 2015; cụ thể hóa và triển khai các nội
hàm Đối tác chiến lược với In-đô-nê-xi-a, Xin-ga-po, Thái Lan; chuẩn bị thiết lập quan
hệ Đối tác chiến lược với Phi-líp-pin, Ma-lai-xi-a; đưa quan hệ với Mi-an-ma đi vào
chiều sâu với nhiều biện pháp hợp tác cụ thể, thiết thực.
Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga ngày càng đi vào thực chất
với độ tin cậy chính trị cao. Nga đánh giá cao kết quả và tầm quan trọng chuyến thăm
của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và dự Lễ kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Chiến
tranh vệ quốc vĩ đại, coi đây là sự ủng hộ to lớn của Việt Nam khi bạn bị cô lập, và
phải đối phó với mưu toan xét lại lịch sử để hạ thấp vai trò, uy tín của Nga trong Chiến
tranh thế giới thứ hai chống chủ nghĩa phát-xít. Các thỏa thuận hợp tác giữa hai bên
trong chuyến thăm Nga của Chủ tịch nước ta và chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng
6
Đến nay, Việt Nam đã thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với 15 quốc gia, gồm: Nga (2001), Ấn Độ (2007), Trung
Quốc (2008), Nhật Bản, Hàn Quốc và Tây Ban Nha (2009), Anh (2010), Đức và Italy (2011), Thái Lan, Indonesia,
đổi đoàn trên các kênh Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các Bộ, ngành, góp phần xây dựng
lòng tin, tăng cường hiểu biết lẫn nhau. Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn
nhất của Việt Nam. Kim ngạch thương mại hai chiều 4 tháng đầu năm đạt 13,3 tỷ đô la
(tăng 23% so với cùng kỳ năm 2014). Hợp tác an ninh quốc phòng đạt tiến triển mới,
với việc hai bên ký kết “Tầm nhìn chung về hợp tác quốc phòng Việt Nam - Hoa Kỳ”.
Bên cạnh đó, ta tiếp tục chủ động đối thoại thẳng thắn với Hoa Kỳ về các vấn đề hai
bên còn có quan điểm khác biệt, đấu tranh với các hành động can thiệp vào công việc
nội bộ của ta.
Quan hệ với các nước bạn bè truyền thống và các đối tác quan trọng khác được
triển khai đồng bộ, toàn diện. Những kết quả quan trọng đạt được trong chuyến thăm
của Chủ tịch nước đến Cộng hòa Séc, A-déc-bai-dan, của Thủ tướng Chính phủ đến
Ô-xtrây-li-a, Niu-Di-Lân, Ca-dắc-xtan, An-giê-ri, Bun-ga-ri, Bồ Đào Nha, của Phó
Chủ tịch nước đến Bra-xin, Bô-li-vi-a... đã tăng cường thực chất các mối quan hệ hợp
tác dựa trên nền tảng hữu nghị truyền thống.
Trước thách thức về an ninh, chủ quyền lãnh thổ gia tăng, đối ngoại đã chủ
động, tích cực đấu tranh góp phần bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền, toàn vẹn
lãnh thổ và các lợi ích chiến lược của đất nước.
Trước tình hình Biển Đông diễn biến rất phức tạp, chúng ta đã sử dụng triệt để
các biện pháp chính trị - ngoại giao, các kênh đối thoại và tiếp xúc, triển khai trên mọi
13
cấp độ song phương và đa phương, khu vực và quốc tế để khẳng định lập trường chủ
quyền của ta, phản đối, bác bỏ các yêu sách và hành động vi phạm luật pháp quốc tế,
tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế trong việc giữ gìn hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn
hàng hải trên Biển Đông. Với Trung Quốc, bằng nhiều hình thức khác nhau (công hàm,
tiếp xúc các cấp, đặc biệt là cấp cao), ta đều thẳng thắn nêu quan ngại và phản đối
mạnh mẽ yêu sách chủ quyền phi lý và các hành động đơn phương trên thực địa nhằm
phá bỏ nguyên trạng Biển Đông; khẳng định lập trường nhất quán của ta và yêu cầu
phía Trung Quốc chấm dứt các hành động có thể làm ảnh hưởng quan hệ hai nước và
của Nghị viện về vấn đề nước; (iii) Luật pháp quốc tế trong vấn đề chủ quyền quốc gia, không can thiệp vào công việc
nội bộ của nhau và quyền con người; (iv) Nghị quyết về chủ đề khẩn cấp “Hợp tác nghị viện chống lại Nhà nước Hồi giáo
IS và nhóm khủng bố Boko Haram chống lại dân thường, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em”.
Cuối cùng, kết quả của Đại hội đồng IPU 132 lần này đã được thể hiện trong Tuyên bố Hà Nội - văn bản quan trọng
mang tính tổng kết kết quả thảo luận của IPU-132; phản ánh tầm nhìn, cam kết và hành động của các Nghị viện thành
viên, vì sự phát triển bền vững, vì lợi ích của người dân, quốc gia cũng như thúc đẩy hợp tác toàn cầu.
Chủ tịch IPU Saber Chowdhury đánh giá: “Tuyên bố Hà Nội do Quốc hội Việt Nam đề xuất và được thông qua tại
Việt Nam sẽ là một di sản lớn, thể hiện sự đóng góp nổi bật của Việt Nam đối với cộng đồng thế giới”.
“Việt Nam đã đặt ra tiêu chuẩn mới về công tác tổ chức cho những lần tiếp theo”, ông Saber Chowdhury khẳng định.
14
Hà Nội và các kết quả của Hội nghị là cơ sở quan trọng định hình cho hoạt động của
IPU, đồng thời đóng góp thiết thực cho Liên hợp quốc trong việc xây dựng và triển
khai Chương trình nghị sự phát triển bền vững sau năm 2015.
Trong khuôn khổ ASEAN(8), ta đã tích cực phối hợp xác định trọng tâm ưu tiên
của ASEAN trong năm 2015, nâng cao hiệu quả các cơ chế của ASEAN, làm sâu sắc
hơn quan hệ của ASEAN với các đối tác, củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong
cấu trúc khu vực.
Công tác chuẩn bị cho năm APEC Việt Nam 2017 đang được chuẩn bị tích cực,
theo đúng lộ trình đề ra và bảo đảm có sự phối hợp liên ngành chặt chẽ.
Tại các diễn đàn quan trọng như Hội nghị Cấp cao Á - Phi, ASEAN, Hội đồng
nhân quyền Liên hợp quốc, UNESCO, Hội nghị thượng đỉnh phụ nữ toàn cầu, Hội
nghị Tương lai châu Á lần thứ 21, Hội nghị thượng đỉnh khí hậu thế giới COP 21 9…,
chúng ta đã chủ động phát huy tư thế thành viên có trách nhiệm, tích cực đóng góp cho
các vấn đề thuộc quan tâm chung, đồng thời thúc đẩy các vấn đề trực tiếp liên quan
đến an ninh, phát triển của ta.
Ta đã đón Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc thăm Việt Nam lần thứ hai, tham vấn về
các vấn đề quan trọng như Biển Đông, tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp
nhận được hỗ trợ hiệu quả từ cộng đồng quốc tế. Việt Nam cũng đóng góp 1 triệu USD vào Quỹ Khí hậu xanh giai đoạn
2016 - 2020, trong điều kiện khó khăn về nguồn lực. Qua đó thể hiện sự nghiêm túc, trách nhiệm của Việt Nam khi thực
hiện các nghĩa vụ trong Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) và Nghị định thư Kyoto.
15
Trung Quốc. Chuyến thăm nhằm vào việc củng cố tình hữu nghị truyền thống, làm sâu
sắc quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt - Trung, thúc đẩy hòa bình, ổn
định và phát triển của khu vực và thế giới.
2. Ngoại giao kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế phục vụ đắc lực cho các mục
tiêu phát triển của đất nước.
Với sự ra mắt của Ban Chỉ đạo quốc gia về hội nhập quốc tế do Thủ tướng Chính
phủ đứng đầu, tiến trình hội nhập được triển khai bài bản, có sự lãnh đạo xuyên suốt,
thống nhất, có sự phối hợp nhịp nhàng, chặt chẽ giữa các ngành, các lĩnh vực, trong đó
hội nhập kinh tế tiếp tục là trọng tâm ưu tiên. Việc Việt Nam hoàn tất ký kết, phê
chuẩn một loạt các FTA lớn như TPP, RCEP, các FTA với Liên minh kinh tế Á - Âu,
EU, Hàn Quốc, EFTA… không chỉ mở ra các cơ hội mới về mở cửa thị trường, nguồn
vốn… mà còn mang ý nghĩa chiến lược xác lập vị trí của nền kinh tế Việt Nam trong
chuỗi giá trị toàn cầu. Công tác vận động chính trị, ngoại giao tập trung tháo gỡ các
vướng mắc phức tạp, nhạy cảm liên quan đến lao động, dân chủ, nhân quyền, vận động
các đối tác lớn công nhận quy chế kinh tế thị trường cho Việt Nam vào thời điểm ký
kết các FTA.
Các hoạt động Ngoại giao kinh tế được lồng ghép hài hòa trong các hoạt động đối
ngoại cấp cao, chuyển tải những thông điệp chính sách lớn của ta về kinh tế đến cộng
đồng doanh nghiệp quốc tế. Chủ tịch nước ta và Tổng thống Séc đã đồng chủ trì Diễn
đàn kinh tế - du lịch với sự tham gia của 500 doanh nghiệp Việt Nam và các nước ở
khu vực Đông Âu. Tại Diễn đàn Kinh tế thế giới Đa-vốt 2015, ta đã chủ động tăng
cường tiếp xúc, đối thoại với trên 30 tập đoàn, công ty đa quốc gia, giới thiệu về môi
trường đầu tư, kinh doanh ở Việt Nam, và các chính sách của Chính phủ ta khuyến
lo ngại cho cộng đồng quốc tế, tạo ra cuộc chạy đua vũ trang tại Biển Đông và đe dọa
đến hoà bình, an ninh của khu vực.
Từ khoảng cuối năm 2013, đặc biệt sang năm 2015, Trung Quốc cấp tập tăng
cường xây dựng, tôn tạo và bồi đắp các cấu trúc địa lý mà nước này đang chiếm đóng
trái phép tại hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền
của Việt Nam đối với hai quần đảo, vi phạm các cam kết khu vực cũng như luật pháp
quốc tế, gây mất ổn định và đe dọa an ninh, an toàn hàng hải và hàng không trong khu
vực Biển Đông. Các hành động này đã gặp phải sự chỉ trích và phản đối gay gắt từ
phía Việt Nam cũng như các nước có quyền và lợi ích ở Biển Đông.
Những hành động ngang ngược
Nhằm thực thi yêu sách “đường lưỡi bò” phi lý ở Biển Đông. Trung Quốc tiến
hành ồ ạt các hoạt động cải tạo trên diện rộng các cấu trúc địa lý tại quần đảo Hoàng
Sa và Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam mà nước này hiện đang chiếm đóng
trái phép. Từ đầu năm 2014 đến nay, Trung Quốc huy động một lượng lớn máy móc,
trang thiết bị để đồng loạt đẩy mạnh xây dựng. Theo ảnh chụp vệ tinh mới nhất tháng
5-2015, Trung Quốc đã xây dựng các cấu trúc địa lý rộng hơn gấp 20 lần diện tích ban
đầu chỉ trong vòng 3 năm10. Việc Trung Quốc sử dụng một lực lượng khổng lồ để tiến
hành cải tạo đất làm khuấy động cả một vùng Biển Đông đã gây ảnh hưởng nghiêm
trọng đến môi trường sinh thái, cũng như hòa bình, an toàn và ổn định ở khu vực. Bên
cạnh đó, Trung Quốc còn đẩy mạnh một số hoạt động quân sự trên Biển Đông nhằm
phô trương sức mạnh11. Những bức ảnh công bố trên các tài khoản mạng xã hội của
truyền thông nhà nước Trung Quốc cũng cho thấy trong những ngày đầu tháng 12, các
tàu chiến của hải quân Trung Quốc đã tham gia các đợt tập trận bắn đạn thật trên Biển
Đông.
10
Theo Báo cáo thường niên của Bộ Quốc phòng Mỹ hôm 8/5/2015 thì Trung Quốc “đã mở rộng diện tích các đảo họ
đang chiếm trong Biển Đông lên khoảng 400 lần”, tương đương với 800 ha kể từ tháng 1-2014, trong đó có đến ¾ diện
tích này thực hiện từ đầu năm 2015 đến nay.
ta tại Biển Đông. Các hoạt động duy trì, sửa chữa và cải tạo các công trình cũ của ta tại
Trường Sa được tiến hành chủ yếu nhằm mục đích dân sự để cải thiện đời sống, cơ sở
vật chất cho cán bộ, chiến sỹ và người dân trên đảo và củng cố khả năng phòng thủ
đồng thời được tiến hành ở các đảo nổi nên không gây ảnh hưởng môi trường, không
làm thay đổi nguyên trạng. Cần nhấn mạnh các hoạt động của Việt Nam hoàn toàn là
việc làm bình thường, hợp pháp, không vi phạm các quy định của luật pháp quốc tế và
DOC, hoàn toàn khác với các hoạt động xây dựng, lấn biển quy mô lớn của Trung
Quốc về tính chất, quy mô và mục đích. Việc chúng ta duy trì và củng cố các hoạt
động tại các cấu trúc địa lý tại Trường Sa hoàn toàn là hoạt động thực thi, củng cố chủ
quyền của chúng ta đối với quần đảo này, giống như các hoạt động mà các chúa
Nguyễn trước đây từng tiến hành ở Biển Đông.
Phản ứng của các nước trong khu vực và trên thế giới
Các hoạt động cải tạo trên quy mô lớn của Trung Quốc ở Biển Đông đã vấp phải
sự chỉ trích, phản đối của nhiều nước trong và ngoài khu vực.
Tại các hội nghị của ASEAN trong thời gian năm 2014-2015, vấn đề Biển Đông
được nêu đậm. Tuyên bố Chủ tịch ASEAN trong Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 26
(26-27-4-2015) nêu quan ngại sâu sắc về các hoạt động bồi đắp, tôn tạo đang diễn ra ở
Biển Đông. Trong số các bên tranh chấp ở Biển Đông, Philippines là quốc gia phản
ứng sớm và mạnh mẽ nhất để phản đối các hoạt động cải tạo của Trung Quốc13.
12
Tại Phiên họp toàn thể Hội nghị ASEAN cấp cao (tháng 6/2015), Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã bày tỏ lo ngại về
những hoạt động tôn tạo, bồi đắp quy mô lớn ở Biển Đông, cũng như những hệ lụy của chúng; đồng thời nhấn mạnh tầm
quan trọng của việc tuân thủ các nguyên tắc tự kiềm chế, không làm phức tạp thêm tình hình, giải quyết tranh chấp bằng
biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982, thực hiện nghiêm túc, đầy đủ Tuyên bố
DOC và sớm thông qua COC.
13
Tháng 5/2015, Philippines đã công bố công khai các bức ảnh chụp vệ tinh về các hoạt động cải tạo đất mà Trung Quốc
đang thực hiện tại Trường Sa, gửi công hàm phản đối hoạt động cải tạo của Trung Quốc. Tổng thống Philippines Aquino
trên Biển Đông, ảnh hưởng nghiêm trọng tới hòa bình và ổn định trong khu vực và trên
thế giới.
14
Ngày 09/4, phát biểu tại Jamaica, Tổng thống Obama cho biết “Mỹ lo ngại Trung Quốc không tuân thủ các quy định và
nguyên tắc quốc tế và đang cậy thể nước lớn và sử dụng sức mạnh để buộc các nước khác vào thế bất lợi” đồng thời cho
rằng “vấn đề này có thể được giải quyết thông qua ngoại giao, nhưng chỉ vì Philippines hay Việt Nam không lớn như
Trung Quốc không có nghĩa là họ bị dồn sang một bên”. Tại phiên thảo luận “Mỹ và những thách thức đối với an ninh
châu Á – Thái Bình Dương” tại đối thoại Shangri-La 14 (29 – 31/5/2015), Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ có bài phát biểu
mở đầu trong đó nhấn mạnh Mỹ có quyền can dự và lo ngại sâu sắc trước những căng thẳng ở vùng biển này cũng như
phản đối bất cứ giải pháp quân sự nào và khuyến khích ASEAN cùng Trung Quốc hợp tác. Ngày 31-3-2015, phát biểu tại
Hội nghị hải quân ở Úc, Đô đốc Harry Harris, chỉ huy hạm đội Thái Bình Dương đã cáo buộc Trung Quốc đang xây dựng
“Vạn lý Trường thành” bằng cát tại Trường Sa, kêu gọi các bên tuân thủ cam kết kiềm chế trong việc tiến hành các hoạt
động có thể làm phức tạp hoặc gia tăng tranh chấp, ảnh hưởng đến hòa bình và ổn định. Người phát ngôn Bộ Quốc phòng
Mỹ, Trung tá Jefrey Pool cũng tuyên bố “Chúng tôi kêu gọi Trung Quốc dừng tất cả chương trình cải tạo các cấu trúc địa
lý và tham gia vào các sáng kiến ngoại giao để khuyến khích tất cả các bên cùng kiềm chế thực hiện các hành động tương
tự”. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Jeff Rathke phát biểu ngày 24-11-2014 khẳng định các hoạt động xây dựng quy
mô lớn trên Biển Đông sẽ làm phức tạp và leo thang thêm tình hình, đồng thời kêu gọi Trung Quốc hãy minh bạch, công
khai các hoạt động ở khu vực tranh chấp ở Biển Đông. Mỹ cũng là nước đưa ra sáng kiến “đóng băng” để kêu gọi các
quốc gia giữ nguyên trạng và thúc đẩy quá trình đàm phán để đạt được COC. Sáng kiến này được Bộ trưởng Ngoại giao
Mỹ John Kerry đưa ra tại Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) được tổ chức tại Nay Pyi Taw, Myanmar vào ngày 9-8-2014.
Không chỉ tuyên bố, Mỹ còn có những phản ứng quyết liệt trên thực địa. Ngày 11-5-2015, chiến hạm Mỹ USS Fort
Worth, tàu chiến cận bờ lớp Freedom đã tiến vào gần các bãi đá Trung Quốc đang cải tạo trái phép ở quần đảo Trường Sa.
15
Ngày 16-4, Mỹ - Nhật Bàn – Hàn Quốc ra tuyên bố sau đàm phán ba bên tại Washington thúc giục Trung Quốc tuân
thủ luật pháp quốc tế, chấm dứt việc xây dựng và cải tạo phi pháp các đảo ở Biển Đông, tôn trọng tự do hàng hải trên
tuyến giao thông quan trọng này.
16
Hội nghị cấp Ngoại trưởng các nước G7 lại Lubeck, Đức ngày 15/4/2015 ra Tuyên bố về an ninh hàng hải ở biển Đông
và Hoa Đông, bày tỏ quan ngại về những hành vi đơn phương ở Biển Đông, bao gồm “cải tạo đất quy mô lớn làm thay
Sau khi thất bại trong việc sử dụng vấn đề biên giới, lãnh thổ, Việt kiều làm con
bài chính trị để hạ uy tín của CPP không thành, CNRP có sự điều chỉnh sách lược, tập
trung củng cố nội bộ, xây dựng đài truyền hình phục vụ công tác tuyên truyền; vận
động các đảng nhỏ liên kết nhằm mục tiêu giành thắng lợi trong các cuộc bầu cử cấp
địa phương năm 2017, bầu cử Quốc hội 2018 sắp tới; tiếp tục lợi dụng vấn đề ngoại
kiều, tham nhũng, an sinh xã hội, đất đai để công kích chính phủ Campuchia. Tuy
nhiên, nội bộ đảng CNRP mâu thuẫn, mất đoàn kết, niềm tin của quần chúng giảm sút.
Quốc hội Campuchia đã ra quyết định bãi bỏ chức vụ Phó Chủ tịch Quốc hội thứ I của
Kem Sokha, Tòa án Campichia cũng đã ra lệnh bắt giữ Sam Raisy do những vi phạm
trước đây (hiện Sam Raisy đang ở nước ngoài).
Tổ chức Khmer Kampuchia Krôm (KKK): Tăng cường chống phá mối quan hệ
giữa Việt Nam và Campuchia; đề nghị Cục quản lý xuất nhập cảnh Campuchia đẩy
đuổi người Việt Nam về nước; kích động kỳ thị người Việt.
Các hội nhóm KKK cấu kết với Hội sinh viên trí thức và Đảng CNRP tổ chức
kích động biểu tình trước Đại sứ quán Việt Nam và Đại sứ quán một số nước; đưa
người về Việt Nam lấy dấu vân tay, thu thập chữ ký vào bản kiến nghị để thực hiện
việc chống phá Việt Nam. Có 11 hội, nhóm KKK tại Campuchia soạn thảo bản “thông
cáo chung” gửi đến “Buổi họp diễn đàn nhân dân ASEAN” kêu gọi đặc phái viên Liên
21
Hiệp quốc, các cá nhân, tổ chức trong ASEAN can thiệp và giám sát vấn đề nhân
quyền tại Việt Nam.
- Hoạt động của chính quyền CPC
Trước việc đảng CNRP cấu kết với các hội, nhóm KKK tổ chức gây rối, chính
quyền CPC xiết chặt an ninh, xét xử các đối tượng tổ chức biểu tình; tổ chức các Đoàn
công tác xuống các tỉnh để động viên nhân dân không nghe theo sự xúi giục của đảng
CNRP tham gia các cuộc biểu tình; chấn chỉnh lại bộ máy chính quyền từ Trung ương
đến địa phương; cải cách nền kinh tế, tranh thủ các nguồn vốn của các tổ chức Quốc tế
và Chính phủ các nước tài trợ, cải cách tiền lương nhằm ổn định hơn đời sống xã hội…
22
Hiện nay, hai bên đã phối hợp cắm mốc dấu và ký sơ đồ nháp được 07 mốc: 255,
256, 261, 271, 272, 282, 285; nghiệm thu và ký biên bản 09 mốc: 272, 274, 276, 277,
278, 279, 280, 282, 285. Tiến hành khởi công và giám sát xây dựng mốc 255, 256,
261, 271, 272, 275, 282, 285. Tính đến nay, tuyến biên giới An Giang- Campuchia đã
cắm xong 37/48 mốc, trong đó: đã xây dựng xong 35 mốc, đang xây dựng 02 mốc
(261 ở An Phú, 275 ở Tịnh Biên).
3- Tình hình an ninh - tư tưởng năm 2015
3.1- Tình hình chung
- Sự chống phá của Mỹ và phương Tây
Cùng với việc thúc đẩy quan hệ song phương, Mỹ cũng đồng thời tiếp tục hậu
thuẫn cho số đối tượng phản động, chống đối trong và ngoài nước; thúc đẩy, phát triển
cái gọi là “xã hội dân sự”; chỉ đạo các tổ chức NGO tuyên truyền “giá trị Mỹ”, xây
dựng các tổ chức “chân rết” ngầm; đẩy mạnh hợp tác trên lĩnh vực giáo dục đào tạo để
tác động “chuyển hóa” Việt Nam.
Mỹ, EU tiếp tục gây sức ép với Việt Nam về dân chủ, nhân quyền; hậu thuẫn đối
tượng chống phá; thu thập thông tin tình hình kinh tế - xã hội, chính trị, công tác chuẩn
bị Đại hội XII của Đảng; đòi Chính phủ ta thả các đối tượng vi phạm pháp luật. Quốc
hội Canada thông qua Đạo luật S-219 “hành trình đến tự do”, nội dung xuyên tạc lịch
sử và vu cáo Việt Nam.
Các tổ chức NGO và “xã hội dân sự” liên kết, móc nối với các nhóm gọi là “dân
oan”, “người nghèo thành thị”, “nạn nhân tệ nạn xã hội” để tập trung lực lượng; thu
thập thông tin các địa bàn Tây Bắc, Tây Nguyên và Tây Nam Bộ để thực hiện các hoạt
động chống phá.
3.2- Các tổ chức phản động lưu vong người Việt ở nước ngoài
Tiếp tục phát triển lực lượng nhằm công khai hóa cái gọi là “tổ chức chính trị đối
lập trong nước”; gia tăng hoạt động xuyên tạc, kích động chống phá Việt Nam.
Các tổ chức phản động “Việt tân”, “vì dân”, “khối 8406”… hỗ trợ tài chính,
tổ chức bên ngoài; gia tăng hoạt động tụ tập, biểu tình, công khai hóa “hội, nhóm xã
hội dân sự”. Chúng lợi dụng Internet đăng tải nội dung xuyên tạc, vu cáo Đảng, Nhà
nước ta về dân chủ, nhân quyền, vai trò lãnh đạo của Đảng, kêu gọi đa nguyên, đa
đảng, “tự do báo chí”; khơi gợi tư tưởng dân tộc cực đoan; kích động người dân chống
lại Đảng, Nhà nước; lợi dụng tình hình Biển Đông xuyên tạc, vu cáo ta; xuyên tạc
nhân sự và văn kiện của Đại hội XII của Đảng.
Các đối tượng chống phá, cơ hội chính trị, phần tử bất mãn vận động thành lập
trái phép “diễn đàn, hội, nhóm xã hội dân sự”; sử dụng các trang mạng xã hội làm
công cụ để tuyên truyền, liên kết, móc nối, trao đổi thông tin, hội họp, đi thăm, tặng
quà, cầu siêu cho các gia đình “tù nhân lương tâm”, “dân oan”, phần tử cực đoan; vận
động các đối tượng bất mãn, cực đoan tham gia các “phong trào”, “chiến dịch” chống
phá.
- Trong tôn giáo:
Tòa Giám mục Ban Mê Thuột chỉ đạo các giáo hạt, giáo xứ, dòng tu lợi dụng hoạt
động từ thiện, nhân đạo để thâm nhập vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng
xa; đẩy mạnh tuyên truyền, lôi kéo lực lượng, củng cố các “hội đoàn”, đẩy mạnh thực
hiện “liên tôn”, kích động đấu tranh “đòi đất đai”, “đòi tự do tôn giáo”. Giáo phận Kon
Tum chủ trương “truyền giáo sắc tộc” và lội kéo tín đồ gây sức ép đòi thành lập giáo
xứ mới, cấp đất để xây dựng một trung tâm hành hương tại TP. HCM. Cái gọi là “hội
đồng liên tôn” đã tiếp nhận một số học viên ở An Giang, Kiên Giang, Bình Dương
tham gia tập huấn kỹ năng truyền thông và phối hợp với “hội nhà báo độc lập Việt
Nam”, tổ chức “xã hội dân sự”, tổ chức quốc tế để gây áp lực thông qua Luật Biểu
tình; tán phát tài liệu xuyên tạc tự do tôn giáo ở Việt Nam.
Thích Quảng Độ lôi kéo, kích động một số phật tử, trí thức trẻ, các “tổ chức xã
hội dân sự” ở Tp. HCM và các tỉnh, thành phía Nam để tuyên truyền, xuyên tạc, chống
24
phá. Một số đối tượng lấy cớ “phản biện xã hội” để tuyên truyền chống phá Đại hội
Đảng các cấp; đòi lại đất đai, cơ sở thờ tự; thông qua Phòng thông tin Phật giáo quốc
tượng tham gia cái gọi là tổ chức “phụ nữ nhân quyền”, đến thăm các gia đình tội
phạm chúng gọi là “tù nhân lương tâm”, “dân oan”.
- Một số đối tượng PGHH cực đoan và đối tượng đeo bám khiếu kiện ở tỉnh,
Trung ương đã tham gia các hội, nhóm trái phép như: “hội phụ nữ nhân quyền”, “hội
dân oan”, “phong trào liên đới dân oan”, “hội cựu tù nhân lương tâm”… Một số đối
tượng về hưu, đối tượng vi phạm pháp luật, đối tượng bất mãn xin ra khỏi Đảng,
PGHH cực đoan chống phá trong tỉnh có dấu hiệu liên hệ, móc nối để tăng cường các
hoạt động chống phá.
25