MỤC LỤC
Nội dung
1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
1.2. Mục đích nghiên cứu
1.3. Đối tượng nghiên cứu
1.4. Phương pháp nghiên cứu
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lý luận
2.2. Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm.
2.3.Các giải pháp sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1. Chuẩn bị về mặt thể lực cho trẻ
2.3.2. Chuẩn bị về mặt phát triển trí tuệ cho trẻ thông qua hoạt
động học và hoạt động góc.
2.3.3. Chuẩn bị về mặt ngôn ngữ cho trẻ
2.3.4. Rèn luyện cho trẻ một số kỹ năng cần thiết
2.3.5. Cho trẻ làm quen với trường tiểu học thông qua tham quan
và qua chủ đề “Trường tiểu học.
2.3.6. Phối kết hợp cùng phụ huynh
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
3. KẾT LUẬN
3.1. Kết luận

Trang
1
1
2
2
2
2

lạ trẻ sẽ khó tiếp cận và thích nghi ngay được. Bởi vậy việc chuẩn bị mọi mặt
cho một trẻ vào lớp 1 được coi là hết sức quan trọng. Trong những năm gần đây,
khi điều kiện kinh tế phát triển, sự quan tâm, đầu tư của nhiều bậc phụ huynh
chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 lại càng mạnh mẽ hơn, quyết liệt hơn. Đó là một biểu
hiện thực sự đáng mừng. Tuy nhiên, chuẩn bị những gì cho trẻ, đầu tư như thế
nào cho đúng cái trẻ cần khi bước vào lớp 1 lại là vấn đề đang rất cần trao đổi,
định hướng. Thực tế cho thấy rất nhiều vị phụ huynh vì quá lo lắng, quá nóng
vội nên đã “sắm sửa” cho trẻ những “hành trang” không cần thiết, thậm chí rất
sai lệch. Có thể kể ra một số sai lầm các bậc phụ huynh thường mắc phải như:
Cho trẻ vào lớp 1 chưa đúng tuổi: Có thể nói việc cho trẻ vào lớp 1 khi chưa tròn
6 tuổi là điều hết sức tai hại. Bởi lẽ khi chưa tròn 6 tuổi thì chắc chắn các yếu tố
về thể lực, kĩ năng, tâm lí, ngôn ngữ…chưa đáp ứng với các yêu cầu vận động,
sinh hoạt, học tập, giao tiếp của học sinh lớp 1. Trẻ hơn nhau một vài tháng là
khác hẳn nhau về khả năng tiếp thu, vốn ngôn ngữ và khả năng giao tiếp. Chính
vì vậy kết quả học tập không cao hay dạy trước cho trẻ những bài trong chương
trình, sách giáo khoa lớp1. Nhiều phụ huynh vì quá nôn nóng, lo lắng đã bắt con
học trước cả mấy tháng hè, kể cả đánh vần, tập viết, làm toán, kể chuyện… theo
sách giáo khoa lớp 1, thậm chí cả các tài liệu tham khảo, nâng cao! Chính vì vậy
khi bước vào lớp 1 trẻ sẽ rất nhàm chán, mất hứng thú, chủ quan, không tập
trung ngay khi các con phải học những bài học đầu tiên mà không có gì mới mẻ,
thích thú.
Ở lứa tuổi mẫu giáo, vui chơi là hoạt động chủ đạo. Thông qua hoạt động
vui chơi, trẻ phát triển trí tuệ, thể chất, tình cảm quan hệ xã hội, thẩm mĩ…[3],
qua đó nhằm phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ. Nhưng lên lớp 1 học tập lại
là hoạt động chủ đạo. Vậy làm thế nào để trẻ có một kiến thức, một hành trang
vững vàng để trẻ mạnh dạn tự tin, sẵn sàng bước vào một môi trường mới không
hụt hẫng về tâm lý cũng như có những tố chất sẵn sàng cho việc học lớp 1? Đó
là một câu hỏi không chỉ khiến tôi và các bạn đồng nghiệp trăn trở mà đó là câu
hỏi cho cả gia đình, nhà trường và toàn xã hội .
Thấy được tầm quan trọng trong việc tạo tiền đề, cơ sở vững chắc cho trẻ

Nếu như ở mẫu giáo, hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo, thì khi vào lớp 1,
hoạt động học tập lại là hoạt động chính. Đây có thể là một cú sốc nếu như
chúng ta không quan tâm và không có sự chuẩn bị cho trẻ. Do đó, nhằm chuẩn
bị tốt tâm lý cho trẻ trong giai đoạn chuyển giao này, phụ huynh nên cho trẻ
tham quan trường lớp trước khi vào học, và chỉ cho trẻ biết “đây là trường mà
con sẽ học, ở đó có cô hiệu trưởng, có cô giáo, có bác bảo vệ, đặc biệt có rất
nhiều bạn và những anh chị đeo khăn quàng nữa”. Điều đó sẽ làm cho trẻ rất
thích thú.
Tiếp theo phụ huynh cần chuẩn bị tâm thế đi học cho trẻ, nói với trẻ những điều
cần thiết như đi học đúng giờ, sách vở và đồ dùng học tập đầy đủ. Điều quan
trọng nữa là phải chuẩn bị cho trẻ những kỹ năng tiền tập đọc và tiền tập viết.
Cụ thể như hướng dẫn trẻ dùng đất nặn và lăn dài để uốn cong thành chữ o, chữ
a, và đọc cho trẻ nghe. Tương tự, phụ huynh hãy giúp trẻ làm quen với toán học
như cùng chơi những trò chơi chiếc túi kỳ diệu, bằng cách cho những hình chữ
nhật, tam giác, hình vuông vào một cái túi để trẻ đoán hình. Sau đó dạy trẻ thao
tác đếm xem có mấy hình nhằm giúp trẻ làm quen với biểu tượng số. Phụ huynh
3


làm những điều này sẽ rất tốt cho trẻ, thay vì chúng ta bắt trẻ phải ngồi, phải viết
cho đúng hoặc tô, vẽ như là một học sinh lớp 1 thật sự, điều đó không phải là sự
chuẩn bị đúng nghĩa về tâm lý cho trẻ vào lớp 1.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc chuẩn bị cho trẻ cũng khiến cho phụ huynh đôi
khi gặp một số vướng mắc và đó là những điều cần tránh. Thứ nhất là không để
cho trẻ có cảm xúc tiêu cực về trường tiểu học và đặc biệt về thầy cô giáo. Ví dụ
khi trẻ không ăn cơm thì bị mẹ mắng: “Không ăn cơm mai mốt đi học lớp 1 cô
đánh cho biết”. Đó là đều không nên. Và một trong những khó khăn khá quan
trọng là cha mẹ không kiên trì. Ở việc này tôi cho rằng phụ huynh cần phải dành
thời gian chuẩn bị cho con. Theo đó, mỗi ngày phụ huynh cần dành ít nhất từ
30-60 phút để chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1. Nếu không thì sẽ rất khó giúp cho trẻ

4


Để đáp ứng yêu cầu trên đòi hỏi khi chuyển tiếp giữa mầm non và tiểu học
phải đảm bảo sự kế thừa, tính khoa học, những kiến thức đã được hình thành ở
lứa tuổi mầm non cần phải được củng cố và mở rộng, hoàn thiện ở mức độ cao
hơn giúp trẻ không bị những thay đổi đột ngột khi chuyển từ hoạt động chủ đạo
là vui chơi sang hoạt động học tập ở trường tiểu học. Những năm gần đây nền
kinh tế xã hội của đất nước ta có sự phát triển không ngừng làm cho bậc học
mầm non cũng được từng bước củng cố và phát triển, để chuẩn bị cho thế hệ trẻ
bước vào thời đại của nền văn minh trí tuệ, thời đại công nghiệp hóa - hiện đại
hóa đất nước vì mục tiêu chung của giáo dục mầm non là đào tạo cho thế hệ trẻ
phát triển một cách toàn diện.
2.2. Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
* Thuận lợi:
- Cơ sở vật chất:
Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho giảng dạy, chăm sóc giáo dục trẻ
được đầu tư đầy đủ.
- Đối với Giáo viên:
Bản thân tôi là một giáo viên trẻ luôn nhiệt tình tâm huyết với nghề, ham
học hỏi, trau dồi kiến thức, có trình độ nghiệp vụ, chuyên môn vững vàng.
Lớp tôi được nhà trường phân công 2 giáo viên nhiệt tình, yêu trẻ. 2/2 giáo
viên có trình độ đại học, có nghiệm cụ sư phạm và kinh nghiệm chăm sóc, giáo
dục trẻ vững vàng.
Bản thân đã được trải qua nhiều năm kinh nghiệm thực tế đứng lớp 5 tuổi nên
cũng đã tìm được ra một số biện pháp chuẩn bị tâm lý tốt cho trẻ bước vào lớp 1.
- Đối với Trẻ:
100% trẻ đúng độ tuổi 5- 6 tuổi, 100% trẻ đã học qua lớp mẫu giáo bé, mẫu
giáo nhỡ nên rất có ý thức và nề nếp học tập, vui chơi, vệ sinh.
Trẻ 5-6 tuổi được phổ cập giáo dục ra lớp 100% nên mức độ nhận thức tương

độ khéo léo của bàn tay, tính nhạy cảm của các giác quan… Để có được những
điều đó cần có một chế độ sinh hoạt, ăn uống, nghỉ ngơi, luyện tập cho trẻ một
cách khoa học và hợp lý.[5]
Lúc sinh thời Bác Hồ của chúng ta đã từng nói “Một tâm hồn minh mẫn
trong một cơ thể cường tráng” thật vậy một điều kiện quan trọng ảnh hưởng
trực tiếp đến quá trình học tập của học sinh là thể lực.
Ngay từ những ngày đầu lên lớp mẫu giáo lớn chúng tôi đã cùng với nhà
trường kết hợp với nhà trường và trạm y tế xã Nga Thủy cân đo khám sức khoẻ
định kỳ cho trẻ để chấm biểu đồ tăng trưởng về cân nặng, chiều cao, phân loại
bệnh tật, tôi theo dõi ghi kết quả lên góc tuyên truyền để phụ huynh tiện theo
dõi. Trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập, chế độ sinh hoạt, ăn uống nghỉ
ngơi, đặc biệt là tình hình sức khỏe…Những trẻ ăn chậm, biếng ăn, ít ngủ , ít
vận động…Để cô giáo và phụ huynh phối kết hợp chăm sóc trẻ.
Ví dụ : Trong lần cân đo, khám sức khỏe định kỳ vào tháng 9/2017. Lớp tôi có
4/37 = 10,8 % cháu bị suy dinh dưỡng. Ngoài việc thông báo kết quả trên góc
tuyên truyền với phụ huynh, trong giờ đón trả Trẻ, Tôi đã trao đổi với phụ huynh có
con bị suy dinh dưỡng phối hợp cùng với cô giáo nuôi dưỡng chăm sóc cháu đúng
khoa học, bổ sung thêm chế độ ăn cho cháu như gửi sữa, đồ ăn cho Trẻ đến trường
để cô động viên trẻ ăn thêm ngoài bữa chính và bữa phụ ở trường.
Trẻ càng nhỏ thì nhu cầu dinh dưỡng càng cao, trong những năm đầu của
cuộc sống nhu cầu phát triển cả về thể chất và tinh thần đặc biệt trong giai đoạn
trẻ từ 0 - 6 tuổi là thời gian trẻ phát triển đầy đủ các yếu tố về thể chất và tinh
thần nên nhu cầu dinh dưỡng là rất quan trọng.
Chuẩn bị về mặt thể lực cho trẻ không đơn thuần là chuẩn bị về chiều cao
và trọng lượng cơ thể mà còn là sự chuẩn bị về chất, năng lực làm việc bền bỉ,
dẻo dai có khả năng chống lại sự mệt mỏi của thần kinh, cơ bắp, độ khéo léo của
bàn tay, tính nhanh nhạy của các giác quan….
Xác định được điều đó Tôi đã thực hiện một chế độ sinh hoạt ăn uống, nghỉ
ngơi , luyện tập, dạy trẻ rèn luyện một cách khoa học và hợp lý về thời gian và
đặc điểm phát triển riêng của từng trẻ.

Hay qua các giờ phát triển vận động của lứa tuổi như: đi chạy trèo leo, bò
bằng bàn tay cẳng chân tôi hướng dẫn trẻ cách bò cách phối hợp tay nọ chân kia
rèn cho trẻ sự khéo léo của đôi bàn tay của các giác quan như trẻ tự xỏ quai dày,
tự cài cúc áo…
Việc cho trẻ luyện tập những vận động cơ bản như vậy sẽ giúp trẻ tăng
cường sức đề kháng cho cơ thể. Giúp cơ thể khoẻ mạnh.
Ngoài những giờ luyện vận động cơ bản cho trẻ, tôi còn đẩy mạnh việc
luyện tập thể dục sáng cho trẻ dưới nhiều hình thức để trẻ hứng thú tham gia như
tập với vòng gậy thể dục, tập theo băng đĩa nhạc…. Ngoài ra tôi còn luyện cho
trẻ các bài tập Aerobic với các động tác vừa sức. Đây là một trong những biện
pháp phát triển thể lực tốt nhất cho trẻ vì trẻ được luyện tập đều đặn, giúp các cơ
phát triển săn chắc và bền bỉ.
7


Phụ lục 2b
* Kết quả: Thể lực của trẻ lớp tôi có nhiều tiến bộ rõ rệt:
- Trẻ ăn ngon miệng hết xuất, hấp thu tốt, 100% trẻ tăng cân qua các kỳ
cân. Hình thành ý thức văn minh, lịch sự trong ăn uống.
- Trẻ ngủ sâu, ngon giấc, đảm bảo thời gian. Sau khi ngủ dậy trẻ tỉnh táo,
nhanh nhẹn.
- Trẻ nhanh nhẹn, khéo léo, tích cực tham gia các hoạt động của trường của lớp.
- 100% trẻ đạt các chỉ số về phát triển thể chất theo bộ chuẩn phát triển trẻ
em 5 tuổi.
- Tham gia hội khỏe bé mầm non cấp trường đạt giải nhất
- 100% trẻ đạt kênh bình thường
2.3.2. Chuẩn bị về mặt phát triển trí tuệ cho trẻ thông qua hoạt động
học và hoạt động góc.
Thông qua những hoạt động học tập, vui chơi, đóng một vai trò rất quan
trọng đối với việc chuẩn bị tâm thế sẵn sàng đi học của trẻ cũng như việc làm


thế giới xung quanh như: con người, nghề nghiệp, thế giới động vật, thế giới
thực vật,… dưới các tranh ảnh có chữ viết to. Sách, tranh truyện với các lại giấy
bìa, tốt, bền, ít trang, nội dung đơn giản, màu sắc đẹp, chữ to,…các bài thơ ngắn,
các câu chuyện có nội dung lặp đi lặp lại để trẻ dễ nhớ, dễ thuộc. Có các dụng cụ
để trẻ có thể làm sách như kéo, hồ, giấy, bấm giấy, kim bấm, băng keo, bìa …
Khi dạy trẻ theo các chủ đề tôi dán các bài hát, bài thơ, câu chuyện, câu đố, ca
dao lên tường cho trẻ đọc. Một số kệ, đồ dùng đồ chơi trong lớp, các biểu bảng
ở lớp tôi cũng đề các típ chữ giúp cho trẻ làm quen với chữ cái.
Cùng với hoạt động làm quen chữ viết, hoạt động cho trẻ làm quen với toán
ở trường mầm non là một trong những hoạt động phát triển ở trẻ năng lực nhận
thức, khả năng so sánh, tư duy lôgic, ghi nhớ, khái quát, tổng hợp….Là những
yếu tố quan trọng phát triển trí tuệ làm tiền đề, tạo tâm thế tự tin bước vào lớ 1.
Song bản chất của toán là khô cứng, đòi hỏi tính chính xác cao mà đặc điểm tâm
lý trẻ mầm non là “Học mà chơi, chơi mà học” thì việc truyền thụ kiến thức
đến với trẻ là rất khó. Chính vì vậy tôi đã lồng ghép yếu tố chơi vào trong mỗi
giờ dạy để đem lại hiệu quả học tập tốt nhất:
- Tôi nghiên cứu thật kỹ các tài liệu, chương trình cho trẻ làm quen với toán
để có được những kiến thức cơ bản nhất, chính xác nhất cung cấp cho trẻ.
- Trong mỗi giờ học tôi luôn nghiên cứu tìm tòi những hình thức hấp dẫn
thu hút trẻ. Tổ chức các trò chơi theo chủ đề nhằm củng cố ôn luyện các kiến
thức toán mà trẻ vừa học. Vừa được học, vừa được chơi trẻ rất thích thú và giúp
trẻ nhớ lâu hơn
- Tôi xây dựng môi trường làm quen với toán quanh lớp học. Động viên trẻ
tham gia trang trí lớp cùng cô, trang trí phù hợp chủ đề và lồng ghép nội dung
làm quen với toán vào các góc nhóm.
- Trong góc “Bé vui học toán’’ tôi trang trí góc mở cho trẻ hoạt động. Học
đến số nào tôi cho trẻ gắn số, vẽ, xé, cắt, dán các hình ảnh mà trẻ yêu thích theo
nội dung chủ đề và gài vào bảng theo đúng số lượng, theo các yêu cầu mà cô
đưa ra. Trẻ cũng được rèn kĩ năng phân chia, thêm bớt ngay tại bảng. Điều này

- Tôi tham khảo hình ảnh trên mạng, sách báo để lựa chọn các hình ảnh
đẹp, phù hợp với chủ đề, lứa tuổi, trang trí cho các mảng tường cung cấp kiến
thức trong mỗi góc chơi, đảm bảo tính thẩm mỹ. Tạo các mảng tường mở dưới
hình thức các trò chơi để cho trẻ hát huy tính chủ động, sáng tạo và ôn luyện các
kiến thức trẻ đã học.
- Phối kết hợp cùng nhà trường và phụ huynh mua sắm và bổ sung đồ dùng,
đồ chơi cho các góc chơi. Ngoài ra tôi còn sử dụng các phế liệu như vỏ lọ, vỏ
hộp, bìa, thìa sữa chua… để làm các đồ dùng, đồ chơi sáng tạo bổ sung cho các
góc chơi.
- Hàng ngày khi tổ chức cho trẻ chơi tôi luôn chú ý hướng dẫn trẻ cách chơi
ở những buổi chơi đầu, những buổi chơi sau khi trẻ đã chơi thành thạo tôi gợi
mở cho trẻ những ý tưởng chơi mới để trẻ tự phát huy khả năng sáng tạo của
mình. Tôi luôn động viên và khen ngợi trẻ kịp thời, khuyến khích trẻ chủ động
giao lưu giữa các nhóm chơi với nhau, giữa các thành viên trong nhóm chơi của
mình.
- Đầu năm tôi lựa chọn số lượng các góc chơi phân vai và học tập đều nhau.
Dần về cuối năm tôi tăng số lượng các góc chơi học tập nhiều hơn để cho trẻ
tích cực được ôn luyện các kiến thức đã học để chuẩn bị bước vào lớp một.
* Kết quả:
- Trẻ nắm được các chữ cái trong bảng chữ cái, nhận biết và phát âm chuẩn
các chữ cái. Biết tìm ra các chữ cái trong từ, trong bài hát, bài thơ, câu chuyện.
Trẻ được học chữ cái mọi lúc, mọi nơi.
- Trẻ nắm chắc các kiến thức toán đã được học. Tích cực, chủ động, hứng
thú khi tham gia các hoạt động cho trẻ làm quen với toán
- Lớp tôi được Ban giám hiệu nhà trường xếp giải nhất trong hội thi “Xây
dựng môi trường lớp học”. Lớp được trang trí đẹp, phù hợp tạo hứng thú cho trẻ
đến lớp. Trẻ tích cực tham gia vào các góc chơi thể hiện được tính chủ động,
sáng tạo, phát triển ngôn ngữ mạch lạc và tự tin hơn trong giao tiếp.
2.3.3. Chuẩn bị về mặt ngôn ngữ cho trẻ


VD: Khi phát âm chữ n: Hơi mở miệng và ấn lưỡi xuống
Khi phát âm chữ l: Mở miệng đặt lưỡi trên vòm họng và đẩy hơi ra ngoài.
- Thông qua các giờ chơi hoạt động góc tôi luôn rèn cho trẻ có kỹ năng tự
thỏa thuận, phân vai chơi với nhau. Dạy trẻ giao tiếp giữa các vai chơi với nhau
và giữa các góc chơi với nhau.
- Dạy trẻ cách giao tiếp văn minh lịch sự với bạn bè, với người lớn, người
thân trong gia đình.
- Chú ý nghe trẻ nói và diễn đạt. Từ đó phát hiện ra những câu, từ trẻ sai để
sửa cho trẻ kịp thời.
- Uốn nắn, sửa sai cho những trẻ nói ngọng, nói giọng địa phương: Phát âm
sai giữa l và n
Việc làm quen với chữ viết được được tôi bố trí và tạo cơ hội để được diễn
ra ở mọi lúc mọi nơi tự nhiên và hứng thú cho trẻ.

11


Ví dụ 1: Khi cho trẻ vui chơi tôi cũng chuẩn bị giấy bút ở mỗi góc chơi,
góc bác sĩ trẻ dùng bút ghi tên bệnh nhân, góc bán hàng ghi tên các mặt hàng,
góc khoa học ghi lại các kết quả nghiên cứu.
Ví dụ 2: In tên trẻ lên khăn mặt, viết tên các đồ chơi trong góc phân vai,
viết tên tiêu đề bức tranh, viết tên lên sản phẩm vẽ, nặn, đồ chơi… của trẻ.
Tôi đã xây dựng môi trường chữ cái mọi lúc mọi nơi tạo cơ hội cho trẻ
được tham gia tiếp cận đọc, viết 29 chữ cái một cách tự nguyện tích cực và thích
thú bởi trẻ rất thích làm người lớn nhất là thích được giống cô giáo vì thế mà
góc chơi tạo hình bao giờ cũng thu hút sự tham gia đáng kể của trẻ. Đặc biệt rất
thích được cùng Tôi trang trí lớp học, làm đồ dùng, làm thiệp chúc mừng…
Tôi tận dụng môi trường hoạt động mọi lúc mọi nơi hay những hoạt động
mà trẻ thích như vui chơi, dạo chơi, hay các hoạt động học có chủ đích: Khám
phá khoa học, hoạt động tạo hình, âm nhạc, làm quen tác phẩm văn học...


- Ví dụ: Khi cô cho trẻ làm quen với truyện “Tích Chu” cô cho trẻ quan sát
tranh nhân vật Tích Chu và đọc từ dưới tranh. Sau đó cô bớt đi các từ dưới tranh
“Tích Ch…” và cho trẻ thi đua phát hiện ra chữ còn thiếu và tìm chữ cái đó để
gắn thêm vào hoặc đến cuối năm học cô có thể cho trẻ cầm bút viết chữ còn
thiếu trong tiếng.
Hiện nay việc sử dụng phương pháp dạy học tích cực trong các bậc học đã
giúp trẻ chuyển hoạt động chủ đạo từ hoạt đông vui chơi sang hoạt động học tập
một cách thuận lợi.
Để đạt được những hiệu quả trên cần tạo điều kiện cho trẻ rèn luyện một
số kỹ năng cơ bản của hoạt động học tập như việc sắp xếp bàn ghế, cách cầm
bút, mở sách, tư thế ngồi đúng…giúp trẻ thích ứng với hoạt động mới. Thông
qua chủ đề “Trường tiểu học” giáo viên cần hướng dẫn trẻ làm quen với các đồ
dùng học tập ở trường tiểu học, thường xuyên cho trẻ tiếp xúc với sách, bút,
thước kẻ... Hay khi cho trẻ đi tham quan dã ngoại là nơi cho trẻ hiểu được thế
giới xung quanh và cũng là nơi tôi gợi cho trẻ lòng ham muốn đọc chữ.
Ví dụ 1: Như đến công viên tôi đọc cho trẻ nghe những cái bảng quy định
cho mọi người vào công viên như: Không dẫm chân lên cỏ, hoặc khu vực cấm
tới gần ở những nơi có điện tôi giúp trẻ đọc được chữ là rất bổ ích. Hoặc khi tới
các chuồng động vật tôi đọc tên cho trẻ nghe tên các con vật, môi trường sống,
thức ăn, sinh sản của các con vật trẻ lớp tôi đã phát biểu “Sao cô giỏi quá con
vật nào cô cũng biết tên” tôi chưa trả lời thì trẻ khác nói chen vào “Vì cô biết
đọc chữ treo ở bảng”...........
Ví dụ 2: Hướng dẫn trẻ làm quen cách đọc các từ, câu đơn giản như hướng
dẫn trẻ đọc tên trẻ trong bảng danh sách lớp, gọi tên một số đồ vật được ghi trên
những đồ dùng cá nhân, bảng chữ ghi tên đồ vật thường dùng (như bút chì, giấy,
góc Sách…) nhận biết và viết tên của bản thân.
Tôi thường xuyên đọc sách cho trẻ nghe, khi đọc cho trẻ nghe, cô cho trẻ
ngồi cùng hướng với cô, khi trẻ nghe và nhìn cách cô đọc sách trẻ có thể học
được những kiến thức từ nội dung sách, cách sử dụng sách và nguyên tắc đọc,

đọc chữ treo ở cây”…Trong giờ chơi, giờ ăn, ngủ giáo viên tập cho trẻ biết sử
dụng những đồ dùng sinh hoạt một cách gọn gàng, khéo léo, có thói quen đúng
giờ,có nề nếp. Các nhà khoa học đã khẳng định “ Những vận động của trẻ bằng
bàn tay càng khéo léo, càng phong phú bao nhiêu càng dễ hình thành các thao
tác trí tuệ bấy nhiêu”.
* Kết quả:
Ngôn ngữ của trẻ tiến triển rõ rệt, Trẻ đã nhận biết được ký hiệu chữ cái
mang tên mình trên các đồ dùng cá nhân
Rất nhiều trẻ đã sửa được cách phát âm giữa l và n. Vốn từ của trẻ phong
phú. Trẻ rất mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp. Trẻ biết diễn đạt một cách rõ ràng,
mạch lạc, không nói ngọng, nói lắp, nói lí nhí.
2.3.4. Rèn luyện cho trẻ một số kỹ năng cần thiết cho trẻ chuẩn bị vào
lớp 1
Mỗi một hành trình đều cần có những hành trang thiết yếu đi theo. Bước
vào lớp 1 cũng được coi là một hành trình lý thú trong cuộc đời của trẻ. Tuy
nhiên, không phải trẻ nào cũng cảm thấy tự tin để bước vào những hành trình
như thế. Vậy các chúng ta phải làm gì giúp con có một hành trang tốt bước vào
trường học đúng nghĩa đầu đời? Để làm được điều đó, chúng ta cần hiểu: Trẻ
cần những kỹ năng gì trong giai đoạn tiền học đường này? [6]
Chính vì vậy bên cạnh chuẩn bị cho trẻ kỹ năng hoạt động học tập, Tôi còn
rèn luyện cho trẻ một số kỹ năng cần thiết để trẻ tự tin, vững vàng bước vào lớp
1 đó là:
+ Rèn luyện cho con kỹ năng quan sát: Đây là một trong những kỹ năng
quan trọng để giúp trẻ tự tin trong cuộc sống. Một đứa trẻ có khả năng bao quát
tốt thường dễ hòa đồng với mọi người hơn những đứa trẻ khác. Hơn nữa, việc
rèn luyện cho con có kỹ năng quan sát tốt sẽ giúp con dễ dàng bắt nhịp với việc
học ở lớp 1 hơn. Để làm được điều này, chúng ta nên thường xuyên đưa con ra
ngoài chơi và nói chuyện cùng con, cùng con quan sát những sự vật xung quanh.
+ Rèn luyện cho con khả năng tập trung: Trẻ bước vào lớp 1 được coi
như bước sang một môi trường mới, hoàn toàn khác. Thầy cô mới, bạn bè mới,

nhận những suy nghĩ mới. Đây chính là yếu tố cần thiết để giúp trẻ sẵn sàng học
mọi thứ.
Ví dụ: Trẻ biết giới thiệu về bản thân và gia đình mình trước đám đông,
Biết mình đang học ở lớp, trường nào và địa chỉ nhà mình ở đâu? Biết cách ứng
xử với mọi người xung quanh. Học cách lắng nghe mọi người và đối đáp.
+ Dạy con cách làm việc nhóm: Đây là một trong những kỹ năng thiết yếu
trong môi trường học tập hiện đại. Trẻ biết làm việc nhóm cũng là khi trẻ
hòa đồng thực sự với bạn bè. Trẻ hiểu cách kiềm chế cảm xúc, bày tỏ ý
kiến, bảo vệ ý kiến cũng như lắng nghe ý kiến của người khác. Điều này
không chỉ giúp trẻ có được kiến thức tốt nhất mà còn giúp trẻ có những
người bạn “cùng tiến” thực sự.
Bằng các trò chơi, câu chuyện, bài hát tôi giúp trẻ học cách cùng làm việc
với bạn, đây là một công việc không nhỏ đối với trẻ lứa tuổi này. Khả năng hợp
tác sẽ giúp trẻ biết cảm thông và cùng làm việc với các bạn.

15


Phụ lục 5
Ví dụ: Trong hội thi “Bé khỏe - Bé khéo tay có phần thi “Chung sức” Tôi
luôn động viên khuyến khích Trẻ cùng hợp tác, thi đua cùng các bạn trong đội
hoàn thành thành công việc, tạo ra sản phẩm. Nếu bạn nào hoàn thành xong việc
trước thì hỗ trợ cho Bạn chưa xong…
+ Kỹ năng thích tò mò, ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: Đây là một
trong những kỹ năng quan trọng nhất cần có ở trẻ vào giai đoạn này là sự khát
khao được học. Giáo viên cần sử dụng nhiều tư liệu và ý tưởng khác nhau để
khêu gợi tính tò mò tự nhiên của trẻ. Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, các câu
chuyện hoặc các hoạt động và tư liệu mang tính chất khác lạ thường khêu gợi trí
não nhiều hơn là những thứ có thể đoán trước được.
Ví dụ: Khi kể chuyện cho trẻ nghe tôi đặt ra những câu hỏi gợi mở để trẻ tự

16


Phụ lục 6
VD - Thông qua chủ đề “Trường tiểu học” cô cho trẻ làm quen với đồ
dùng, sách vở, bàn ghế, các hoạt động ở tiểu học: như chào cờ đầu tuần, sinh
hoạt lớp, các môn học… Qua đó cung cấp cho trẻ những hiểu biết ban đầu về
nơi mà trẻ sẽ học tập sắp tới.
+ Ví dụ: Tạo hình: tôi cho trẻ vẽ các đồ dùng học tập ở lớp 1 như vở, sách,
bút, thước kẻ, tẩy, hộp bút…Cho trẻ sưu tầm tranh ảnh về trường tiểu học để
cùng cô trang trí lớp và dán vào vở thủ công.
HĐKP tôi cung cấp cho trẻ một số kiến thức về trường tiểu học như khi
học tiểu học các con sẽ được học các môn học như Tiếng Việt, Tự nhiên xã hội,
….các môn học đó không giống như ở trường mầm non, các con sẽ được biết
thêm nhiều điều bổ ích, các con sẽ được học cùng trường với các anh các chị lớp
trên, sẽ có nhiều bạn hơn, bạn nào giỏi sẽ được quàng khăn đỏ ,…
Hay qua hoạt động LQVH - Hoạt động giáo dục âm nhạc tôi cho trẻ làm
quen với trường tiểu học qua các câu truyện các bài thơ, bài hát như “Bé vào lớp
1”, “Chào lớp 1”, “Lớp chúng mình”, “Em yêu trường em”. Qua đó giúp trẻ hiểu
và gần gũi hơn với trường tiểu học và lớp 1.
- Ngoài ra tôi vun đắp tình yêu, niềm vui thích đi học lớp 1 cho trẻ giúp trẻ
nhận thấy sự cần thiết của việc học ở lớp 1 qua các hoạt động hàng ngày.
+ Ví dụ: Nếu con ngoan sẽ được lên lớp 1. Muốn trở thành những người tài
giỏi như bố mẹ thì các con cần đi học. Khi trẻ làm được việc tốt, trả lời đúng câu
hỏi thì cô động viên trẻ bằng cách nói: “Đúng là bạn Tuấn chuẩn bị lên lớp 1 nên
bạn rất người lớn, học cũng giỏi hơn.”
- Hay trong các giờ học như giờ tạo hình, làm quen chữ viết ….tôi thường
sử dụng các bài đẹp của các anh chị khoá trước hoặc của các anh chị lớp 1 làm
bài mẫu để hướng trẻ cũng cố gắng làm được như các anh chị đó.
- Tôi tổ chức cho trẻ đi tham quan trường tiểu học: Giới thiệu cho trẻ các

những khác biệt như thế nào so với lớp ở trường mầm non của con. Chỉ cho con
thấy những đồ vật đáng yêu ở nơi mới, một cây bàng xòe tán như chiếc ô che
nắng, chiếc trống trường biết kêu "tùng tùng tùng" gọi các con vào lớp hay báo
hiệu đến giờ chơi... Hãy giúp con cảm thấy môi trường mới có nhiều điều thú vị,
gần gũi với bé.
Hầu hết các bậc phụ huynh cũng nhận thấy tầm quan trọng của việc chuẩn
bị cho bé trước khi vào lớp 1, bởi trường tiểu học là một thế giới rất lạ lẫm đối
với bé. Ở đó, bé buộc phải trở nên độc lập hơn so với ở trường mẫu giáo hay ở
nhà. Không chỉ phải “biết ăn biết ngủ” như trước đó, nay bé còn phải “biết học
hành”. Áp lực học tập, tuân thủ kỷ luật ở trường tiểu học có thể khiến nhiều bé
có tâm lý sợ đi học, ngay cả với những bé vốn dạn dĩ trong giao tiếp.
Nhiều phụ huynh tìm cách giải quyết bài toán này bằng cách cho bé học
đọc học viết sớm. Vì vậy, khi các bé mầm non vừa được nghỉ hè, cha mẹ đã tìm
chỗ gửi con đến nhà giáo viên dạy tiểu học để nhờ các cô rèn chữ, tập đọc, làm
toán. Thực ra, việc lo trước tưởng có lợi, nhưng đôi khi lại phản tác dụng. Vì khi
biết trước, đến trường học lại, các bé sẽ thấy nhàm chán, không chú ý, dẫn đến
sự thiếu tập trung. Mặt khác, khi học ở nhà, giáo viên chỉ chú ý đến việc dạy sao
để học sinh đọc được, viết được mà không chú ý rèn cho các cháu kỹ năng học
tập, kỹ năng làm việc trong tập thể, nhóm, dẫn đến sự thiếu thống nhất trong
phương pháp dạy học, làm trẻ thiếu tự tin
Làm thế nào để chuẩn bị cho bé vào lớp 1 một cách tự tin và vững vàng
nhất? Để có được tâm thế đó, bé phải biết được cách làm chủ bản thân mình và
làm chủ việc học, chứ không phải là biết đọc biết viết. Và quan trọng hơn, cần có
một môi trường giúp bé chuyển tiếp giữa gia đình/trường mẫu giáo và trường tiểu
học. Đó là một môi trường mà bé vẫn được chơi đùa, được tận hưởng tuổi thơ
nhưng cũng được làm quen dần với những kỹ năng học tập cũng như những kỹ
năng sống thiết yếu để tự tin giao tiếp, hòa nhập với những người xung quanh.
Mặc khác không ít những phụ huynh lại phó mặc con mình cho trường
mầm non dẫn đến việc không tạo ra được sự thống nhất trong công tác chăm sóc
giáo dục trẻ, dẫn đến hiệu quả chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 không cao. Chính vì

đọc sau này. Ngoài ra cần chọn đồ chơi phù hợp với lứa tuổi trẻ đặc biệt là đồ
chơi chữ cái, số.
+ Phụ huynh cần tạo cho trẻ thói quen tự lập bằng cách khuyến khích trẻ
thực hiện trọn vẹn một vài công việc nhà đơn giản, tự tạo một thời gian biểu học
tập - vui chơi và nghiêm túc thực hiện thời gian biểu ấy.
+ Có thể dẫn trẻ đến thăm trường Tiểu học và chỉ cho trẻ biết các phòng,
lớp học, sân chơi…
Kết quả: Phụ huynh của lớp đã phối hợp với giáo viên của lớp rất tốt trong
việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1.
Phụ huynh rất tin tưởng giáo viên. Và đã có nhứng biện pháp và kế hoạch
để giáo dục và chuẩn bị tâm thế cho con sẵn sàng bước vào lớp 1.
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Sau quá trình sử dụng các biện pháp nêu trên để chuẩn bị tâm thế cho trẻ
vào lớp 1, thì tôi đã thu được kết quả như sau:
Phụ lục 1b
* Đối với trẻ

19


Trẻ đã có sự tiến bộ rất nhiều, mức độ đạt tốt, khá tăng lên rõ rệt, mức độ
chưa đạt giảm hẳn , điều đó phần nào chứng minh các biện pháp tôi đưa ra có
tính khả thi trong thực tiễn, nó góp phần làm phong phú thêm nội dung chuẩn bị
tốt tâm thế cho trẻ 5 - 6 tuổi bước vào lớp 1.
* Đối với phụ huynh:
Qua việc việc áp dụng các giải pháp chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1,
nhờ đó mà trẻ đã có một tâm thế tốt hơn trước rất nhiều làm cho phụ huynh trẻ
an tâm hơn. Con mình không sợ phải đi học lớp 1 nữa, các bậc phụ huynh phấn
khởi luôn dặt niềm tin ở trường mầm non.
* Đối với bản thân

chăm sóc giáo dục trẻ để đảm bảo sao cho trẻ được chăm sóc tốt nhất cả về thể
chất và tinh thần.

20


- Phải biết lắng nghe, tham khảo, học hỏi kinh nghiệm, góp ý của Ban giám
hiệu cùng đồng nghiệp để chọn lọc tiếp thu ý kiến hay.
- Làm tốt công tác phối kết hợp gia đình, nhà trường, xã hội. Muốn làm
được những điều trên đòi hỏi người giáo viên phải luôn trao dồi đạo đức nghề
nghiệp, tác phong nhà giáo, nhất là lòng yêu mến trẻ thơ, luôn mong muốn trẻ
phát triển hài hoà hoàn thiện.
Trên đây là những giải pháp, kinh nghiệm mà tôi đã học hỏi và vận dụng
vào tổ chức các hoạt động cho trẻ năm học vừa qua, vẫn còn nhiều thiếu sót và
vụng về rất mong được sự tham khảo góp ý của cấp trên cũng như bạn bè đồng
nghiệp để tôi có thể vận dụng tốt hơn trong sự nghiệp trồng người của mình.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Nga Thủy, ngày 15 tháng 04 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép của người khác.
Người viết sáng kiến

Mai Thị Yến Oanh

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Báo Việt Nam nét.vn
21

xếp loại
giá xếp
Năm học đánh
TT
Tên đề tài SKKN
(Phòng, Sở,
loại( A,B
giá xếp loại
Tỉnh…)
hoặc C)

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN
23


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHUẨN BỊ TÂM THẾ TỐT CHO
TRẺ 5 - 6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON NGA THỦY
BƯỚC VÀO LỚP 1

Người thực hiện : Mai Thị Yến Oanh
Chức vụ : Giáo viên
Đơn vị công tác : Trường MN Nga Thủy
SKKN thuộc lĩnh vực : Chuyên m

THANH HÓA NĂM 2018
PHỤ LỤC
Phụ lục 1 a: Bảng khảo sát trẻ đầu năm học: (Tháng 9 năm 2017)

37
độ 5 - 6 tuổi.

Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ
trẻ %
trẻ %

27

73

10

27

26

70

11

30

9

25

28 75

30

cái, xem và nghe đọc các loại sách, biết
Hướng đọc, viết từ trái sang phải, từ dòng trên

Tổng
số
trẻ

Số
trẻ
đạt

Tỷ
lệ
%

Số trẻ
Tỷ lệ
không
%
đạt

37

35

94

2

6


25