M ột s ốbi ện pháp rèn luy ện k ỹn ăng v ẽcho tr ẻ5-6 tu ổi trong tr ường M ầm non Sao Mai

I. Phần mở đầu:
1. Lý do chọn đề tài:
Mỗi người chúng ta điều mang cho mình một cá tính, sở thích riêng biệt
không ai giống ai, có những người từ bé đã phát triển tốt về mọi mặt trí tuệ cũng
như thể chất. Bên cạnh đó, không thiếu những người có được mặt này và thiếu
sót những mặt kia, khiến cho những người có trách nhiệm như thầy cô, cha mẹ
không khỏi những ngày tháng băn khoăn.
Vì thế, để tìm ra những biện pháp giáo dục đúng đắn cho trẻ có phần yếu
kém này là một điều hết sức quan trọng. Hơn nữa, nếu là con vật, thì nó chỉ
sống theo bản năng nhưng đối với con người là một cá thể độc đáo, riêng biệt nó
hoàn toàn khác nhau. Do đó cần tìm hiểu từng đặc điểm riêng của từng trẻ, để
biết cách giáo dục trẻ sao cho nhân cách trẻ được phát triển một cách toàn diện.
Từ đó “ Phải giáo dục cho trẻ em biết yêu cái đẹp từ tuổi bé nhất vì nó là
cơ sở ban đầu cho việc hình thành nhân cách con người". Vì vậy tạo hình là một
trong những hoạt động quan trọng trong bậc học mầm non. Nó có tác dụng to
lớn trong việc giáo dục phát triển toàn diện hình thành nhân cách cho trẻ về trí
tuệ, đạo đức, lao động, thẩm mỹ. Đặc biệt giúp cho trẻ có một trí óc tưởng
tượng, sáng tạo, trên cơ sở đó nhằm phát triển tư duy trừu tượng cho trẻ.
Ở trường mầm non, hoạt động tạo hình bao gồm có vẽ, nặn, cắt, xé dán.
Nhưng trên trang viết này tôi chỉ đề cập đến vấn đề đi sâu vào việc những biện
pháp rèn kỹ năng tạo hình vẽ cho những trẻ yếu ở lứa tuổi 5-6.
Trong trường Mầm non hoạt động tạo hình “ Vẽ” giúp trẻ thể hiện những
cảm xúc ấn tượng về vẻ đẹp thiên nhiên, đồ vật, cuộc sống xung quanh bằng
đường nét hình dáng màu sắc trên mặt phẳng của tờ giấy. Qua vẽ phát triển ở trẻ
khả năng độc lập sáng tạo, trí tưởng tượng phong phú góp phần bồi dưỡng thị
hiếu thẩm mỹ, hình thành những tình yêu đối với cái đẹp, với vẻ đẹp thiên nhiên,
với cuộc sống con người và với nghệ thuật. Ở lúa tuổi này, trẻ bắt đầu hiểu được
chức năng thẩm mĩ của các đường nét, hình dạng. Trẻ có khả năng phân biệt và
học điều chỉnh đường nét để vẽ nhiều loại hình học có quan hệ gần gũi với nhau.

mong muốn và khả nưng thể hiện vẻ đẹp của các sự vạt hiện tượng trong cuộc
sống xung quanh, để qua đó mà biểu lộ thái độ, tình cảm của mình qua tác phẩm
nghệ thuật, và ở đây là chính là trong bài vẽ của mình.
Trẻ em như “tờ giấy trắng”, do đó muốn cho trẻ phát triển một cách toàn
diện, vững chắc thì trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ đòi hỏi người giáo
viên phải chú ý phát triển đồng bộ về: Đức – Trí – Nhân – Thể - Mỹ. Vì vậy để
thực hiện tốt nhiêm vụ của mình thì người giáo viên nói chung và bản thân tôi
nói riêng phải tích cực chủ động, sáng tạo, tìm ra những phương pháp, biện pháp
phù hợp để dìu dắt học sinh có hiệu quả. Tạo nền tảng tốt cho các cháu sau này.
Và từ đó tôi đã rút ra những nhiệm vụ cơ bản của đề tài như sau:
- Hình thành khả năng nhận thức thẩm mĩ, thái độ thẩm mĩ trước vẻ đẹp
của thế giới xung quanh.
- Giúp trẻ có điều kiện, cơ hội biểu lộ thái độ , cảm xúc, tình cảm của
mình đối với những gì được trẻ thể hiện trong quá trình vẽ.
- Hình thành và phát triển ở trẻ tính tích cực sáng tạo, biểu cảm theo ý đồ,
sáng kiến theo bản thân, biết giải quyết các vấn đề trong hoạt động vẽ một cách
độc lập.
3. Đối tượng nghiên cứu:
Tôi tiến hành nghiên cứu đề tài này với mong muốn đưa ra biện pháp tổ
chức phương pháp giảng dạy trẻ 5-6 tuổi tại trường Mầm non Sao Mai làm
quen với những kĩ năng vẽ, tạo hình một cách tốt hơn, dễ dàng hơn khi t ổ ch ức
Giáo viên : Hồ Thị Thục Oanh

2


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng vẽ cho trẻ 5-6 tuổi trong trường Mầm non Sao Mai

“Xây dựng một tiết dạy tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi.
4 . Giới hạn phạm vi nghiên cứu :

Mầm non.
Như Nghị Quyết hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành trung ương Đảng
Giáo viên : Hồ Thị Thục Oanh

3


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng vẽ cho trẻ 5-6 tuổi trong trường Mầm non Sao Mai

(Khoá VIII) đã nêu: “Giáo viên mầm non là nhân t ố quy ết định chất lượng giáo
dục và được xã hội tôn vinh, giáo viên phải có đủ đức, đủ tài”. Là một giáo viên
mầm non tôi đã trải qua một quá trình nghiên cứu tìm tòi, tích c ực h ọc h ỏi và
vận dụng một số biện pháp để giúp trẻ học tốt môn tạo hình, lứa tu ổi mẫu giáo 5
– 6 tuổi.
Theo quan điểm của tâm lý học duy vật biện chứng: Sự phát triển con
người thông qua quá trình kế thừa mang tính xã hội, các tính chất tâm lý, các
năng lực tâm lý đặc trưng cho con người, qua quá trình lĩnh hội của cá thể nền
văn hóa vật chất, tinh thần được đúc kết trong lịch sử xã hội loài người... Như
vậy hoạt động tạo hình của trẻ là một hoạt động mang tính xã hội, mang bản
chất xã hội rõ riệt.
Hoạt động tạo hình là một hoạt động nhận thức đặc biệt mang tính sáng
tạo. Cách tổ chức dạy hoạt động tạo hình cho trẻ tích hợp thêm các hoạt động
phù hợp với nội dung bài dạy và gây hứng thú cho trẻ tích cực tham gia học tập.
Đồng thời hình thành ở trẻ những kỹ năng kỹ xảo như kỹ năng cầm bút vẽ, kỹ
năng vẽ những đường nét cơ bản, kỹ năng sử dụng màu sắc và vẽ. Qua đó trẻ vẽ
được những sản phẩm phản ánh hiện thực cuộc sống bằng những hình tượng
nghệ thuật, trẻ thấy mình được tự thể hiện và là một hoạ sĩ tý hon. Và mục đích
của đề tài là nghiên cứu vấn đề để tìm cách vận dụng phương pháp giáo dục áp
dụng vào bài dạy, hướng dẫn trẻ làm quen với hoạt động tạo hình đạt kết quả
cao.

thức của một số phụ huynh học sinh còn chưa đồng đều, còn cho rằng việc cho
trẻ đến trường chỉ là chơi chứ học vẫn chỉ là thứ yếu.
- Về chất lượng trẻ trong lớp vẫn chưa đồng đều, trong khi th ể hi ện ý
tưởng của mình một số cháu còn nhút nhát
- Phụ huynh chưa thực sự quan tâm tới việc học của trẻ, xem nhẹ việc học
của bậc mầm non.
3 .Nội dung và cách thực hiện biện pháp, giải pháp :
a . Mục tiêu của biện pháp, giải pháp:
Sử dụng các giải pháp, biện pháp nhằm giúp trẻ :
- Hình thành cho trẻ kiến thức trình tự các thao tác trong quá trình hoạt
động, khả năng nhận thức thẩm mĩ, thái độ thẩm mĩ trước vẻ đẹp của thế giới
xung quang.
- Kích thích tính tò mò ham hiểu biết của trẻ, trẻ sáng tạo hơn. Giúp trẻ có
điều kiện, cơ hội biểu lộ thái độ, cảm xúc, tình cảm của mình đối với những gì
được trẻ thể hiện trong quá trình vẽ.
- Hình thành và phát triển ở trẻ tính tích cực sáng tạo, biểu cảm theo ý đồ,
sáng kiến theo bản thân, biết giải quyết các vấn đề trong hoạt động vẽ một cách
độc lập.
Khi vận dụng những giải pháp biện pháp này nhằm mang lại hiệu quả: Về
khả năng hoạt động tạo hình của trẻ nói chung và hoạt động vẽ nói riêng. Trẻ
tiến bộ một cách vượt bậc, trẻ sáng tạo hơn, vẽ chi tiết cụ thể hơn, cách trưng
bay bố cục hợp lý, tô màu đúng phù hợp.Nội dung và cách thức thực hiện giải
pháp.
b.Nội dung và cách thực hiện giải pháp.
* Biện pháp 1: Tạo môi trường lớp học.
Môi trường lớp học đẹp sẽ tạo gây hứng thú cho trẻ trong mọi hoạt động
tại lớp. Tôi tạo môi trường lớp học với các góc mở, trưng bày các sản phẩm của
Giáo viên : Hồ Thị Thục Oanh

5

tay.Tôi kích thích động viên trẻ “ Con vẽ đẹp quá” ,trẻ thấy tin tưởng và ngày
càng cố gắng để vẽ cho đẹp hơn.

Giáo viên : Hồ Thị Thục Oanh

6


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng vẽ cho trẻ 5-6 tuổi trong trường Mầm non Sao Mai

*Biện pháp 2: Dạy trẻ mọi lúc mọi nơi.
Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động mang tính sáng tạo
nghệ thuật.Trong các hoạt động cho trẻ tại trường mầm non, người giáo viên
thấy luôn cần phải kết hợp giữa các bộ môn với nhau, nhất là đối với bộ môn tạo
hình.
Nhận thấy việc dạy trẻ mọi lúc mọi nơi có một tầm quan trọng đặc biệt
đối với trẻ yếu về bộ môn tạo hình và ở đây là kỹ năng vẽ, tôi đặt ra kế hoạch và
thường xuyên kết hợp với các hoạt động khác như hoạt động ngoài trời, hoạt
động góc, hoạt động chiều và kết hợp với các bộ môn học trong các hoạt động
nối tiếp...
Ví dụ khi dạy trẻ giờ làm quen với văn học bài thơ “ Cô dạy con” hoạt
động nối tiếp tôi cho trẻ vẽ về các phương tiện giao thông, với những trẻ yếu tôi
hướng dẫn kỹ và qua tâm tới trẻ nhiều hơn.
Hay trong giờ tìm hiểu môi trường xung quanh “về luật lệ giao thông” ,tôi
cho trẻ vẽ về đèn giao thông.Trẻ còn yếu tôi gợi hỏi cho trẻ biết “Đèn giao thông
có dạng hình gì con nhỉ? có màu gì ? khi cầm bút vẽ con làm như thế nào?”.....
Từ sự quan tâm của giáo viên và việc dạy trẻ mọi lúc mọi nơi đã giúp cho
trẻ tự tin hơn trong học tập .

*Biện pháp 3: Tuyên truyền với phụ huynh.

tài, giúp trẻ phát triển trí nhớ hình tượng. Dạy trẻ biết lựa chọn đối tượng thể
hiện phù hợp với đề tài đã cho, và tạo sản phẩm theo ấn tượng của trẻ, củng cố
những kiến thức kĩ năng đã học. Dạy trẻ những phương thức tạo hình riêng biệt
để tạo ra một đề tài có kết cấu chặt chẽ mạch lạc. Thông qua đó nó sẽ phát trển
về năng lực thể hiện màu sắc đường nét. Hình thức này thể hiện ở ý tưởng của
trẻ là chủ yếu vì thế tôi chỉ là người gợi ý và định hướng cho trẻ, khuyến khích
trẻ nói lên ý tưởng của mình là chính.
* Hoạt động tự chọn: Dưới hình thức hoạt động này, trẻ được chủ động tích
cực, tự lựa chọn và thể hiện nội dung miêu tả ( đề tài cụ thể ) mà mình thích theo
dự định tạo hình của cá nhân. Đối với trẻ nhỏ đôi lúc sự định hình chưa được rõ
ràng mơ hồ và dễ mất đi nhanh chóng. Hiểu được những hạn chế đó trên trẻ, tôi
luôn có những phương pháp để định hướng các đề tài tự chọn trong phạm vi
những kinh nghiệm, những xúc cảm, tình cảm mà trẻ đã được trãi nghiệm. Từ
đó phát huy những khả năng thế mạnh ở trẻ một cách tự nhiên.
Bên cạnh những định hướng, những phương pháp giúp trẻ học tốt môn tạo
hình, thì có một điều không thể thiếu được, đó chính là sự khích lệ động viên kịp
thời của cô giáo đối với những sản phẩm mà trẻ làm ra, hay đối với những tr ẻ
chưa làm tốt hay chưa hoàn thành xong sản phẩm của mình thì m ột l ời khích l ệ
sẽ làm cho trẻ cố gắng hơn nữa trong giờ hoạt động lần sau. Việc nhận xét sản
Giáo viên : Hồ Thị Thục Oanh

8


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng vẽ cho trẻ 5-6 tuổi trong trường Mầm non Sao Mai

phẩm của giáo viên đối với sản phẩm của trẻ cũng rất quan trọng, nó giúp cho
trẻ rút được những kinh nghiệm để làm tốt hơn vào lần sau, cũng nh ư b ước đầu
hình thành khả năng nhận xét đánh giá tác phẩm nghệ thuật trên bản thân tr ẻ.
Biết rõ điều đó trong các giờ tạo hình tôi luôn biết cách động viên khích lệ trẻ

của mỗi trẻ từ đó có hướng bồi dưỡng kịp thời. Ngoài ra, hằng ngày tôi c ũng có
1 cuốn sỗ nhật ký hằng ngày để theo dõi trẻ từ đó phát hiện ra năng khi ếu ở m ỗi
trẻ để bồi dưỡng thêm.
VD: Cháu Bảo Ngân có khả năng vẽ và tô màu, tuy nhiên cháu vẽ và tô
Giáo viên : Hồ Thị Thục Oanh

9


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng vẽ cho trẻ 5-6 tuổi trong trường Mầm non Sao Mai

cẩn thận cho nên sản phẩm của cháu hoàn thành chậm. Từ đó tôi có h ướng giúp
cháu nâng dần mức độ tiến hành nhanh hơn bằng những mẹo nhỏ như khi tô
màu nếu trên bức tranh có nhiều chỗ cần tô mãng màu đó thì s ẽ tô cho h ết màu
đó xong đổi lấy màu kác và tiếp tục tô như thế.
Bên cạnh sự tác động hỗ trợ của nhà trường, cô giáo, thì một thành phần
không thể thiếu đó chính là các bậc phụ huynh. Muốn cho con em phát triển một
cách hài hoà và toàn diện thì sự kết hợp hài hoà giữa nhà trường và gia đình
cũng rất quan trọng, nó giúp cho trẻ ngày càng được tiến bộ hơn và phát triển
năng lực hơn khi được rèn luyện thường xuyên và đồng bộ. Ở các buổi họp ph ụ
huynh cũng như những lần đón- trả trẻ tôi cũng đã trao đỗi với phụ huynh về
tình hình học tập cũng như khả năng của trẻ và tầm quan trọng của bộ môn tạo
hình đối với trẻ cho phụ huynh thấy rõ, để từ đó có hướng phối hợp cùng nhà
trường giúp trẻ học tốt hơn bằng cách mua sắm các sách tô màu, vẽ, bút màu,
đất nặn... để luyện tập thêm cho trẻ trong thời gian ở nhà.
* Biện pháp 5: Dạy tạo hình thông qua các môn học khác:
Ví dụ: - Môn làm quen với toán: Cho trẻ vẽ tô màu trang trí hình vuông
và hình chữ nhật. - Môn làm quen với môi trường xung quanh: Ví d ụ cho tr ẻ v ẽ
các con vật, các loại quả hay các phương tiện giao thông, và người thân trong
gia đình,… - Môn văn học: Ví dụ sau khi học xong bài thơ “cây d ừa” cho tr ẻ v ẽ

tư đường có gì, trên bầu trời có gì? để trẻ có thể tưởng tượng một cách sáng t ạo
trong khi thực hiện vẽ.
c. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp:
- Các giải pháp, biện pháp này nó có mối quan hệ biện chứng cho nhau, không
thể thiếu được trong quá trình hình thành kỹ năng vẽ ở trẻ, biện pháp này hổ trợ
cho biện pháp kia thúc đẩy nhau tạo nên kết quả của trẻ.
d. Kết quả khảo nghiệm , giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu :
Nhóm
khảo sát

Số
trẻ

Nhóm chưa 30
thực hiện
đề tài

Nội dung khảo sát

Giỏi

Khá

Trung
bình

Yếu

-Khả năng quan
sát, phân tích mẫu.

(6.6%)

(26,6%) (33.3%) (33.3%)
8

10

7

(26,6%) (33,3%) (23,3%)
7

11

10

(23,3%) (36,6%) (33.3%)

6

14

9

1

(20%)

(46,6%)



(33,3%) (16,6%)

Nhìn vào bảng kết quả đạt cho chúng ta thấy kết quả lúc chưa thực hiện đề
tài và lúc đã thực hiện đề tài rồi. Giữa hai kết quả đó có sự khác biệt rỏ riệt. Điều
đó chứng minh rằng : áp dụng các biện pháp phù hợp đúng lúc sẽ cho ta kết quả
vượt bậc.
Từ những biện pháp rèn trẻ học còn yếu về bộ môn tạo hình và ở đây là vẽ
tại lớp học, đã mang lại nhiều giá trị cho việc dạy và học của cô và trò. Cô thì
nắm vững phưong pháp bộ môn và hình thức mới trong việc cung cấp kiến thức
cho học sinh. Biết vận dụng biện pháp phù hợp và xử lý tình huốnglinh hoạt
hơn. Học sinh thì hứng thú tập trung hơn, kết quả khảo nghiệm cao hơn.
Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên
cứu:
Qua thời gian thực hiện tôi thấy các cháu có sự tiến bộ rõ rệt. Những cháu
khi chuyển từ trường khác về còn chưa biết về vẽ hiện nay đã biết vẽ và đặt tên
cho sản phẩm của mình, những cháu chưa biết bố cục bức tranh, tô màu cho phù
hợp hiện nay đã có sự tiến bộ rõ rệt.
Kết quả đạt được như sau:
Số trẻ

Trẻ đạt yêu cầu

Trẻ không đạt yêu cầu

Đầu năm

16 trẻ = 53.33 %

14 trẻ = 46,66 %

thấy tự tin nhiệt tình say mê và yêu nghề hơn.
2. Kiến nghị :
Nhà trường có kế hoạch cụ thể tham mưu với các cấp lãnh đạo, các ban
ngành đoàn thể đầu tư về cơ sở vật chất, kinh phí xây dựng lớp học, sân chơi
phù hợp với hoạt động tạo hình nói chung và hoạt động vẽ nói riêng cho trẻ với
quy mô mở.
Trang bị đồ dùng dạy học phục vụ đầy đủ cho cô và trẻ.
Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ của bản thân tôi trong việc thực hiện chăm
sóc giáo dục trẻ hàng ngày tại trường mẫu giáo, rất mong có sự tham gia đóng
góp của các cấp lãnh đạo, các bạn đồng nghiệp để tôi ngày càng thực hiện được
tốt hơn .
Xin trân thành cảm ơn.
Người viết sáng kiến

Hồ Thị Thục Oanh

Giáo viên : Hồ Thị Thục Oanh

13


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng vẽ cho trẻ 5-6 tuổi trong trường Mầm non Sao Mai

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CẤP TRƯỜNG
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
HIỆU TRƯỞNG

1.Bộ giáo dục & đào tạoChương trình giáo dục mầm
non hướng dẫn kĩ năng tạo
hình- TPHCM -2009

Sưu tầm

Nhà xuất bản Giáo
dục.

2

Những bài SKKN hay bậc
học Mầm non

Sưu tầm

Trong các bài
giảng.

3

Các kĩ năng vẽ gấp, xé.
dán,nặn.

Sưu tầm

Trên Itetner.

4



Giáo viên : Hồ Thị Thục Oanh

16


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng vẽ cho trẻ 5-6 tuổi trong trường Mầm non Sao Mai

Giáo viên : Hồ Thị Thục Oanh

17