VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN NGỌC KIM

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ VIỆN TRỢ
PHI CHÍNH PHỦ NƯỚC NGOÀI TỪ
THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI, năm 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN NGỌC KIM

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ VIỆN TRỢ
PHI CHÍNH PHỦ NƯỚC NGOÀI TỪ
THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NAM

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số: 838.01.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

viên, giúp đỡ tôi trong suốt khóa học và hoàn thành luận văn của mình.
Tác giả

Nguyễn Ngọc Kim


MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU ................................................................................................... 1
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ VIỆN TRỢ PHI CHÍNH PHỦ NƯỚC NGOÀI......................................... 8

1.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của quản lý nhà nước về viện trợ phi chính
phủ nước ngoài .................................................................................................. 8
1.2. Cơ sở pháp lý của quản lý nhà nước về viện trợ phi chính phủ nước ngoài
......................................................................................................................... 15
1.3. Hiệu quả công tác tiếp nhận viện trợ và những yếu tố tác động đến quản
lý nhà nước về viện trợ phi chính phủ nước ngoài ......................................... 23
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ VIỆN TRỢ PHI
CHÍNH PHỦ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NAM ....... 31

2.1. Khái quát về tỉnh Quảng Nam.................................................................. 31
2.2. Tình hình hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài trên địa
bàn tỉnh Quảng Nam ....................................................................................... 32
2.3. Thực trạng quản lý nhà nước về viện trợ phi chính phủ nước ngoài trên
địa bàn tỉnh Quảng Nam thời gian qua ........................................................... 39
Chương 3. ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ VIỆN TRỢ PHI CHÍNH PHỦ NƯỚC NGOÀI .
.............................................................................................................................. 58



Tên biểu đồ

biểu đồ
1.1.

1.2.

1.3.
1.4.
2.1.

2.2.

Biểu đồ thống kê số lượng các tổ chức phi chính phủ
nước ngoài tại Việt Nam từ năm 2013 đến năm 2017
Biểu đồ thống kê giá trị giải ngân tại Việt Nam từ năm
2013 đến năm 2017
Biểu đồ thống kê giá trị giải ngân tại Việt Nam từ năm
2006 đến năm 2016
Giá trị giải ngân ở các lĩnh vực giai đoạn 2013 - 2017
Thống kê giá trị viện trợ phi chính phủ nước ngoài ở
tỉnh Quảng Nam 05 năm qua (từ năm 2013 - 2017)
Thống kê số lượng các chương trình, dự án, phi dự án ở
tỉnh Quảng Nam 05 năm qua (từ năm 2013 - 2017)

Trang

24


được cấp đăng ký hoạt động có thái độ thiện chí với Việt Nam, chấp hành các qui
định của pháp luật Việt Nam, có các chương trình, dự án được cơ quan thẩm quyền
phê duyệt và nhìn chung thực hiện đầy đủ cam kết với các đối tác trong nước.
Tuy nhiên, công tác quản lý nhà nước (QLNN) về viện trợ PCPNN còn nhiều
bất cập. Cơ chế quản lý viện trợ và quản lý hoạt động của các tổ chức PCPNN còn
phân tán, thiếu đồng bộ, thiếu thống nhất; sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng
giữa trung ương và địa phương chưa chặt chẽ. Công tác giám sát về tài chính và
hoạt động của các tổ chức PCPNN, nhất là giám sát việc tài trợ của các tổ chức, cá
1


nhân trong nước còn nhiều hạn chế. Một số tổ chức PCPNN qui mô nhỏ nhưng hoạt
động dàn trải ở nhiều địa phương, chi phí hành chính cao. Một số tổ chức PCPNN
có nguồn gốc tôn giáo lợi dụng phát triển các tôn giáo tương ứng tại Việt Nam, thu
thập những thông tin, vụ việc có liên quan về chính trị, xã hội, quốc phòng, an ninh,
gây phức tạp tình hình, khó khăn trong công tác quản lý.
Hiện nay có khoảng 107 tổ chức PCPNN đã được cấp giấy đăng ký hoạt động
tại tỉnh Quảng Nam. Từ năm 2013 đến nay, tổng nguồn vốn viện trợ PCPNN cho
tỉnh Quảng Nam 5 năm qua đạt trên 40 triệu USD [36, tr4]. Hầu hết các chương
trình, dự án viện trợ PCPNN triển khai trên địa bàn tỉnh trong những năm qua đạt
hiệu quả thiết thực và có tính bền vững, được chính quyền và người dân địa phương
hưởng ứng. Hoạt động của các tổ chức PCPNN và các nhà tài trợ khác đã góp phần
cải thiện sinh kế cho người nghèo, bảo vệ môi trường, cung cấp nước sạch, hỗ trợ
học bổng cho học sinh nghèo hiếu học, trợ giúp người khuyết tật hòa nhập cộng
đồng, nâng cao nhận thức và năng lực của cộng đồng về thích ứng biến đổi khí hậu.
Tuy nhiên, công tác quản lý và sử dụng nguồn viện trợ cũng như công tác
quản lý hoạt động của các tổ chức PCPNN trên địa bàn tỉnh Quảng Nam còn nhiều
vấn đề cần quan tâm như: tổng kinh phí dự án được phê duyệt lớn nhưng thực chất
người dân không được hưởng lợi gì nhiều từ chương trình, dự án đó; nhu cầu của
cộng đồng dân cư chưa đến được với các tổ chức PCPNN; sự phân bổ không đồng

cứu xã hội dân sự về thể chế xã hội và vai trò của tổ chức này trong phát triển
KTXH như:
- Sách "Luận cứ và giải pháp phát triển xã hội và quản lý phát triển xã hội ở
nước ta thời kỳ đổi mới", GS.TS Hoàng Chí Bảo, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,
2010 đưa ra các hướng tiếp cận về phát triển xã hội, vấn đề nâng cao mức sống và
chất lượng sống của con người, thúc đẩy tiến bộ xã hội và phát triển về số lượng và
chất lượng các nguồn lực, các điều kiện, nhằm đáp ứng tốt hơn các vấn đề xã hội.
- Bài viết "Một số vấn đề lý luận về xã hội dân sự” GS.TS. Võ Khánh
Vinh (2008) đề cập đến xã hội dân sự là một hệ thống các quan chế và thiết chế xã
hội đa dạng, phong phú và ở nhiều mức độ có mối liên hệ lẫn nhau không thông qua
Nhà nước của cá nhân tự do và có toàn quyền tồn tại và hoạt động trong điều kiện
nền kinh tế thị trường và Nhà nước pháp quyền.
- "Mối liên hệ giữa Nhà nước với xã hội dân sự và vấn đề cải cách hành
3


chính'', GS.TSKH. Đào Trí Úc (2004) đề cập đến xã hội dân sự, cải cách hành chính
và giám sát thực thi QLNN.
- "Phát triển xã hội", GS.TSKH Phan Xuân Sơn (2006), đăng trên website lý
luận chính trị đề cập để phát triển xã hội cần nâng cao địa vị pháp lý, vai trò các tổ
chức, các nhóm xã hội chính thức và không chính thức để họ có đủ các quyền tham
gia tích cực, bình đẳng và hiệu quả trong giải quyết những vấn đề xã hội, phát huy
vốn xã hội;
- "Phát huy vai trò của các tổ chức xã hội ở Việt Nam", TS. Thang Văn Phúc
và TS. Nguyễn Minh Phương đề cập đến phát huy vai trò của các tổ chức xã hội ở
Việt Nam;
Một số báo cáo và bài viết liên quan đến thống kê kết quả viện trợ PCPNN,
đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả viện trợ, tăng cường quản lý nhà nước
về viện trợ PCPNN, như:
- "Báo cáo Tổng kết công tác xúc tiến viện trợ PCPNN tại tỉnh Quảng Nam