VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
HUỲNH THÀNH CÔNG
GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI VỀ THU HỒI ĐẤT
TỪ THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NGÃI
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI, năm 2018
VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
HUỲNH THÀNH CÔNG
GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI VỀ THU HỒI ĐẤT
TỪ THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NGÃI
Chuyên ngành : Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số: 838.01.02
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. TRẦN KIM LIỄU
KHIẾU NẠI VỀ THU HỒI ĐẤT................................................................. 47
3.1. Nhu cầu nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại thu hồi đất ................... 47
3.2. Giải pháp tăng cường hiệu lực, hiệu quả giải quyết khiếu nại về thu hồi
đất .................................................................................................................... 53
KẾT LUẬN .................................................................................................... 71
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CT
Chỉ thị
KH
Kế hoạch
MTV
Một thành viên
QĐ
Quyết định
TNHH
Trách nhiệm hữu hạn
pháp luật về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư còn nhiều bất cập; công tác quản lý,
điều hành của Nhà nước trong việc thu hồi đất và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư còn
nhiều bất cập, yếu kém, chưa tạo được sự đồng thuận cao của người dân, dẫn đến
khiếu nại, thậm chí khiếu nại đông người, kéo dài, gây mất ổn định về an ninh chính
trị và trật tự an toàn xã hội, ảnh hưởng đến niềm tin của quần chúng nhân dân đối
với sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý, điều hành của Nhà nước.
Trước thực trạng khiếu nại, nhất là khiếu nại đông người, vượt cấp liên quan
đến việc thu hồi đất ngày càng tăng và diễn biến phức tạp, trong những năm qua,
Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương đã có nhiều nỗ lực trong công tác giải quyết
khiếu nại của công dân. Tuy nhiên, kết quả giải quyết khiếu nại vẫn còn hạn chế và
những hạn chế đó xuất phát từ nguyên nhân chủ yếu như: Pháp luật về khiếu nại và
các luật chuyên ngành còn mâu thuẫn; cơ chế giải quyết khiếu nại còn rườm rà,
phức tạp, chưa đảm bảo tính hiệu quả; cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết
khiếu nại thiếu quan tâm giải quyết khiếu nại của người dân; đội ngũ cán bộ làm
công tác giải quyết khiếu nại còn hạn chế về trình độ, năng lực...
Xuất phát từ thực tiễn nêu trên, đề nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại về
thu hồi đất là yêu cầu bức thiết đặt ra trong giai đoạn hiện nay nhằm góp phần tăng
cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của công dân
được pháp luật bảo vệ, ngăn vấn ngừa và hạn chế tình trạng khiếu nại đông người,
vượt cấp, tạo sự ổn định về an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, đảm bảo thực
1
hiện thắng lợi hai nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn hiện nay là xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc.
Với mong muốn đi sâu nghiên cứu nhằm đưa ra những luận giải về mặt lý
luận, thực tiễn và đề xuất những giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại
hành chính nói chung và giải quyết khiếu nại hành chính về thu hồi đất nói riêng.
Tác giả quyết định chọn đề tài "Giải quyết khiếu nại về thu hồi đất từ thực tiễn tỉnh
Quảng Ngãi" để làm luận văn tốt nghiệp của mình.
“ Hoàn thiện pháp luật về giải quyết khiếu nại ở Việt Nam hiện nay”, Luận
văn thạc sĩ của Hoàng Thị Thúy Hà (2001);
“Giải quyết tranh chấp, khiếu nại trong lĩnh vực đất đai”, Luận văn thạc sĩ
của Nguyễn Thiện Thuật;
“Giải quyết khiếu nại về nhà đất của UBND thành phố Hồ Chí Minh”,
Luận văn thạc sĩ của Huỳnh Thị Tuyết Nhung (2009);
“Giải quyết khiếu nại về đất đai của UBND tỉnh Đắk Lắk”, luận văn thạc sĩ
của Thái Minh Phụng;
“Giải quyết khiếu nại về thu hồi đất từ thực tiễn thành phố Cần Thơ”, luận
văn Thạc sĩ luật học của Lê Phong Thành.
“Giải quyết khiếu nại quyết định hành chính về bồi thường, hỗ trợ và tái
định cư khi nhà nước thu hồi đất từ thực tiễn tỉnh Bình Định - 2017” của Lê Văn
Hải.
Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu một cách đầy đủ và riêng biệt
về việc giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực thu hồi đất của cơ quan hành chính Nhà
nước trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
Từ những cơ sở nghiên cứu trên, tôi tiếp thu và kế thừa những thành quả đã có
và trong phạm vi luận văn này, tôi xin được đi sâu vào nghiên cứu vấn đề giải quyết
khiếu nại về thu hồi đất của cơ quan hành chính Nhà nước ở tỉnh Quảng Ngãi, từ đó đề
xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác giải quyết khiếu nại về thu hồi
đất nói chung và trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi nói riêng trong thời gian tới.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Đề tài này hướng đến mục đích: Làm rõ những vấn đề lý luận về giải quyết
3
khiếu nại về thu hồi đất và trên cơ sở phân tích đánh giá về tình hình giải quyết
khiếu nại về thu hồi đất để chỉ ra những nguyên nhân dẫn đến khiếu nại và những
bất cập, hạn chế trong giải quyết khiếu nại hành chính về thu hồi đất, từ đó đề xuất
Luận văn giới hạn phạm vi nghiên cứu về không gian là giải quyết khiếu nại
về thu hồi đất từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi
4.2.3 Giới hạn về phạm vi nghiên cứu về thời gian
Luận văn giới hạn thời gian nghiên cứu các quy định của pháp luật và thực
tiễn về việc giải quyết khiếu nại về thu hồi đất từ khi có Luật Đất đai năm 2013 và
các văn bản hướng dẫn thi hành được ban hành từ năm 2013 đến nay.
5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
5.1. Ý nghĩa lý luận
Qua nghiên cứu, đề tài sẽ đưa ra một hệ thống cơ sở lý luận nhằm cung cấp
cho các nhà quản lý, nhà làm luật và nhà hoạch định chính sách một cách nhìn tổng
quan về các nguyên nhân khiếu nại hành chính và vấn đề giải quyết khiếu nại liên
quan đến thu hồi đất và đề xuất những giải pháp làm giảm thiểu khiếu nại cũng như
nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại hành chính về bồi thường, tái định
cư.
5.2. Ý nghĩa thực tiễn
Với việc khảo sát thực tiễn và chỉ ra những bất cập, hạn chế và đề xuất
những giải pháp khắc phục cụ thể, đề tài có khả năng áp dụng trên thực tiễn tại tỉnh
Quảng Ngãi, các tỉnh, thành phố khác, nhất là những nơi quỹ đất còn nhiều và có
nhiều dự án đã và đang triển khai thực hiện.
6. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
6.1. Phương pháp lý luận
Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật. Các quan điểm, đường lối của Đảng
cộng sản Việt Nam về pháp chế và xây dựng nhà nước pháp quyền của nhân dân, do
nhân dân và vì nhân dân; bảo vệ quyền công dân, quyền con người; phát huy dân
chủ; khiếu nại và giải quyết khiếu nại nhất là quan điểm chỉ đạo của Đảng về chính
sách quản lý nhà nước về đất đai và giải quyết khiếu nại về đất đai. Đồng thời, luận
văn còn dựa trên những vấn đề lý luận chung về áp dụng pháp luật xã hội chủ nghĩa.
5
cạnh sau đây:
- Là một quyết định hành chính của người có thẩm quyền nhằm chấm dứt
quan hệ sử dụng đất của người sử dụng đất;
- Quyết định hành chính thể hiện quyền lực nhà nước nhằm thực thi về nội
dung quản lý nhà nước về đất đai.
- Việc thu hồi đất xuất phát từ nhu cầu của Nhà nước và xã hội hoặc là biện
pháp chế tài được áp dụng nhằm xử lý các hành vi vi phạm pháp luật đất đai của
người sử dụng đất.
Từ phân tích trên, chúng ta có thể hiểu: Thu hồi đất là quyết định hành chính
của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm chấm dứt một quan hệ pháp luật về đất
đai để phục vụ lợi ích của Nhà nước, của xã hội hoặc xử lý hành vi hành chính vi vi
phạm pháp luật đất đai của người sử dụng đất.
Khoản 11 Điều 3 Luật Đất đai 2013 định nghĩa: Thu hồi đất là việc Nhà
nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử
dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai.
7
Luận văn đầy đủ ở file:Luận văn Full