BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH


KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG
CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG BẰNG
CÔNG CỤ TIN HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ DĨ AN

Họ và tên sinh viên: NGUYỄN THẾ NAM
Ngành: QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG
Niên khóa: 2007 – 2011

Tháng 7 / 2011 


ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU
QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG BẰNG CÔNG CỤ TIN HỌC
TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ DĨ AN
 
 

Tác giả

NGUYỄN THẾ NAM

Khóa luận được đệ trình để yêu cầu cấp bằng Kỹ sư
ngành Quản Lý Môi Trường

Giáo viên hướng dẫn:

luật, nghị định, thông tư, quyết định…
 Tổng quan về điều kiện tự nhiên và phát triển kinh tế - xã hội thị xã Dĩ An.
 Đánh giá hiện trạng công tác quản lý môi trường trên địa bàn thị xã Dĩ An và
ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý môi trường.
Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quản công tác quản lý môi trường bằng công cụ
tin học cho Phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã Dĩ An.
3. Thời gian thực hiện: Bắt đầu: tháng 03/2011

Kết thúc: tháng 07/2011

4. Họ tên GVHD 1: ThS. NGUYỄN VĂN SƠN
5. Họ tên GVHD 2: ThS. HOÀNG THỊ MỸ HƯƠNG
Nội dung và yêu cầu của KLTN đã được thông qua Khoa và Bộ môn

Ngày …..tháng ………năm 2011
Ban Chủ nhiệm Khoa

Ngày 10 tháng 3 năm 2011
Giáo viên hướng dẫn


LỜI CẢM ƠN
 

Trong thời gian học và hoàn thành Khóa luận tốt nghiệp, tôi đã nhận được sự giảng
dạy, giúp đỡ của trường, khoa và sự hướng dẫn tận tình của Giáo viên hướng dẫn, nay
tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn đến:
- Ban giám hiệu, quý thầy cô trường ĐH Nông Lâm TP.HCM đã chỉ dạy tôi
trong suốt những năm học tại trường.
- Ban chủ nhiệm cùng quý thầy cô khoa Môi Trường & Tài Nguyên, trường ĐH

nhà nước. Vì vậy, việc ứng dụng công cụ tin học nhằm nâng cao hiệu quả công tác
quản lý môi trường cho UBND thị xã Dĩ An / Phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã
là việc làm cần thiết và cấp bách.
Luận văn “Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác
quản lý môi trường bằng công cụ tin học trên địa bàn thị xã Dĩ An“ được trình bày
gồm các nội dung chính như sau:
 Thu thập các thông tin liên quan bao gồm các dữ liệu về công tác quản lý môi
trường trên địa bàn thị xã; các văn bản pháp luật về bảo vệ môi trường như
luật, nghị định, thông tư, quyết định…
 Tổng quan về điều kiện tự nhiên và phát triển kinh tế - xã hội thị xã Dĩ An,
trong đó tập trung vào đặc điểm tự nhiên, dân số, phát triển kinh tế và hạ tầng
kỹ thuật.
 Đánh giá hiện trạng công tác quản lý môi trường trên địa bàn thị xã Dĩ An và
ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý môi trường.
 Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quản công tác quản lý môi trường bằng công
cụ tin học cho Phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã Dĩ An.
Kết quả luận văn này đã đánh giá được hiện trạng công tác quản lý môi trường tại
thị xã. Trên cơ sở đó xác định các vấn đề môi trường cần ứng dụng CNTT và xây dựng
5 nhóm CSDL cũng như một số form trình diễn cho CSDL nghiên cứu phục vụ cho
việc xây dựng phần mềm quản lý môi trường thị xã Dĩ An sau này.
SVTH: Nguyễn Thế Nam

i

GVHD: ThS. Nguyễn Văn Sơn


Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý môi trường
bằng công cụ tin học trên địa bàn thị xã Dĩ An 
 

HỘI .................................................................................................................................9
2.1. Đặc điểm tự nhiên ................................................................................................9
2.1.1. Vị trí địa lý ..................................................................................................9
2.1.2. Địa hình ....................................................................................................10
2.1.3. Khí hậu .....................................................................................................10
2.1.4. Tài nguyên đất ..........................................................................................12
2.1.5. Tài nguyên nước .......................................................................................12
SVTH: Nguyễn Thế Nam

ii

GVHD: ThS. Nguyễn Văn Sơn


Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý môi trường
bằng công cụ tin học trên địa bàn thị xã Dĩ An 
 

2.2. Dân số và lao động .............................................................................................13
2.2.1. Dân số .......................................................................................................13
2.2.2. Lao động ...................................................................................................14
2.3. Phát triển kinh tế ................................................................................................14
2.3.1. Tăng trưởng kinh tế ..................................................................................14
2.3.2. Công nghiệp ..............................................................................................14
2.3.3. Thương mại và dịch vụ .............................................................................15
2.3.4. Nông nghiệp .............................................................................................15
2.3.5. Du lịch ......................................................................................................15
2.4. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật ..................................................................................16
2.4.1. Hệ thống giao thông .................................................................................16
2.4.2. Hệ thống cấp điện .....................................................................................16


iii

GVHD: ThS. Nguyễn Văn Sơn


Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý môi trường
bằng công cụ tin học trên địa bàn thị xã Dĩ An 
 

3.3.1. Phần cứng .................................................................................................33
3.3.2. Phần mềm .................................................................................................33
3.3.3. Tình hình ứng dụng ..................................................................................33
Chương 4 ......................................................................................................................35
ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ MÔI
TRƯỜNG BẰNG TIN HỌC ......................................................................................35
4.1. Xác định các vấn đề môi trường cần ứng dụng CNTT ......................................35
4.1.1. Nhóm thông tin chung ..............................................................................35
4.1.2. Nhóm thông tin về nhu cầu nước .............................................................36
4.1.3. Nhóm thông tin về khí thải .......................................................................36
4.1.4. Nhóm thông tin về nước thải ....................................................................37
4.1.5. Nhóm thông tin về chất thải rắn và chất thải nguy hại .............................37
4.2. Xây dựng CSDL cho các vấn đề môi trường .....................................................38
4.2.1. CSDL cho thông tin chung .......................................................................38
4.2.2. CSDL cho nhu cầu nước...........................................................................40
4.2.3. CSDL cho khí thải ....................................................................................40
4.2.4. CSDL cho nước thải .................................................................................43
4.2.5. CSDL cho chất thải rắn và chất thải nguy hại ..........................................47
4.3. Xây dựng một số form trình diễn cho cơ sở dữ liệu nghiên cứu .......................48
4.3. Chương trình thực thi áp dụng tin học trong công tác quản lý môi trường .......53

....................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 4.1. CSDL cho thông tin chung............................................................................38
Bảng 4.2. CSDL cho nhu cầu nước ...............................................................................40
Bảng 4.3. CSDL cho khí thải.........................................................................................41
Bảng 4.4. CSDL cho nước thải......................................................................................43
Bảng 4.5. CSDL cho chất thải rắn và chất thải nguy hại ..............................................47 

SVTH: Nguyễn Thế Nam

v

GVHD: ThS. Nguyễn Văn Sơn


Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý môi trường
bằng công cụ tin học trên địa bàn thị xã Dĩ An 
 

DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH
Hình 2.1. Sơ đồ vị trí thị xã Dĩ An trong tổng thể tỉnh Bình Dương ..............................9
Hình 3.1. Sơ đồ tổ chức Phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã Dĩ An .....................29
Hình 3.2. Tình hình thực hiện BĐKĐTCMT / BCKBVMT / ĐABVMT............. Error!
Bookmark not defined.
Hình 3.3. Lập báo cáo GSMT của các cơ sở sản xuất ... Error! Bookmark not defined.
Hình 3.4. Giấp phép nước ngầm của các cơ sở sản xuấtError!

Bookmark

not



vii

GVHD: ThS. Nguyễn Văn Sơn


Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý môi trường
bằng công cụ tin học trên địa bàn thị xã Dĩ An 
 

DANH MỤC CÁC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT
UBND

: Uỷ ban nhân dân

TNMT

: Tài nguyên và môi trường

NQ-CP

: Nghị quyết của Chính Phủ

QĐ-UBND

: Quyết định của Ủy ban nhân dân

TT-BTNMT

: Thông tư của Bộ Tài Nguyên và Môi trường


: Đề án Bảo vệ Môi trường

GSMT

: Giám sát môi trường

QLMT

: Quản lý môi trường

CTRNH

: Chất thải rắn nguy hại

CTR

: Chất thải rắn

CNTT

: Công nghệ thông tin

CSDL

: Cơ sở dữ liệu

ISIC

: (International System of Industrial Code - Hệ thống

công nghiệp - thương mại dịch vụ - nông nghiệp là 79,67% - 20,27% - 0,06%. Trên địa
bàn thị xã hiện có 6 KCN và 2 CCN đang hình thành và phát triển với tổng diện tích
quy hoạch là 875 ha. Tổng số cơ sở sản xuất công nghiệp trên địa bàn thị xã tính đến
tháng 12/2010 là 1.982 đơn vị, trong đó có khoảng 1.354 cơ sở sản xuất công nghiệp
nằm ngoài khu công nghiệp.
Phát triển công nghiệp tạo ra nhiều lợi ích kinh tế - xã hội to lớn như: giải quyết
công ăn việc làm, tăng thu nhập cho người dân, góp phần gia tăng GDP cũng như các
lợi ích gián tiếp khác như gia tăng sự phát triển các ngành dịch vụ kèm theo, góp phần
vào sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa của thị xã Dĩ An nói riêng và tỉnh Bình
Dương nói chung.
Cùng với sự phát triển của công nghiệp, hàng loạt các vấn đề môi trường nảy
sinh đi theo như: ô nhiễm môi trường do khí thải, nước thải, chất thải rắn và chất thải
nguy hại; sự cố môi trường và an toàn lao động.
Công tác quản lý môi trường theo Luật Bảo vệ Môi trường năm 2005 đối với các
cơ sở sản xuất công nghiệp trên địa bàn thị xã được phân cấp như sau:

SVTH: Nguyễn Thế Nam

1

GVHD: ThS. Nguyễn Văn Sơn


Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý môi trường
bằng công cụ tin học trên địa bàn thị xã Dĩ An 
 

 Bộ Tài nguyên và Môi trường / Tổng cục Môi trường quản lý các cơ sở sản
xuất công nghiệp do Bộ / Tổng cục cấp phép về môi trường.
 UBND tỉnh Bình Dương / Sở Tài nguyên và Môi trường quản lý các cơ sở sản

GVHD: ThS. Nguyễn Văn Sơn


Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý môi trường
bằng công cụ tin học trên địa bàn thị xã Dĩ An 
 

ứng dụng công nghệ thông tin thực sự trong lưu trữ, thống kê, xử lý và khai thác số
liệu. Với phương thức như thế này hiện đang tạo một áp lực lớn trong công tác quản lý
thông tin về môi trường cho Phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã Dĩ An, từ đó cho
thấy tính hiệu quả không cao.
Ứng dụng tin học trong quản lý môi trường là một khía cạnh không thể thiếu
được trong quản lý nhà nước. Vì vậy, việc ứng dụng công cụ tin học nhằm nâng cao
hiệu quả công tác quản lý môi trường cho UBND thị xã Dĩ An / Phòng Tài nguyên và
Môi trường thị xã là việc làm cần thiết và cấp bách.

1.3. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu
1.3.1. Mục tiêu luận văn
a. Mục tiêu tổng quát
Góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý môi trường cho Phòng Tài nguyên
và Môi trường thị xã Dĩ An.
b. Mục tiêu cụ thể
- Đánh giá hiện trạng công tác quản lý môi trường đối với các cơ sở sản xuất
công nghiệp nằm ngoài khu công nghiệp do Phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã
Dĩ An quản lý;
- Xác định các vấn đề môi trường cần ứng dụng công cụ tin học trong công tác
quản lý môi trường các cơ sở sản xuất công nghiệp nằm ngoài khu công nghiệp do
Phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã Dĩ An quản lý trên địa bàn thị xã;
- Xây dựng CSDL cho các vấn đề môi trường trên và một số form trình diễn phục
vụ cho việc xây dựng phần mềm quản lý môi trường Dĩ An sau này.

 Các văn bản pháp luật về bảo vệ môi trường do Trung ương và tỉnh Bình
Dương ban hành;
1.4.2. Tổng quan về điều kiện tự nhiên, phát triển kinh tế - xã hội và công tác
thực thi bảo vệ môi trường
 Đặc điểm tự nhiên: vị trí địa lý, địa hình, khí hậu, tài nguyên đất và tài
nguyên nước;
 Dân số và lao động;
 Phát triển kinh tế: tăng trưởng kinh tế, công nghiệp, thương mại và dịch vụ,
nông nghiệp và du lịch;
 Hệ thống hạ tầng kỹ thuật: hệ thống giao thông, hệ thống cấp điện, hệ thống
cấp nước, hệ thống thoát nước;
 Công tác thực thi bảo vệ môi trường của các cơ sở sản xuất nằm ngoài KCN
do UBND/ Phòng TNMT thị xã quản lý;
SVTH: Nguyễn Thế Nam

4

GVHD: ThS. Nguyễn Văn Sơn


Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý môi trường
bằng công cụ tin học trên địa bàn thị xã Dĩ An 
 

1.4.3. Đánh giá hiện trạng công tác quản lý môi trường đối với các cơ sở sản xuất
công nghiệp nằm ngoài khu công nghiệp
 Tổ chức quản lý môi trường;
 Công tác quản lý;
1.4.4. Đánh giá hiện trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý
môi trường

Nâng cao hiệu quả công tác quản lý môi trường cho Phòng Tài nguyên và Môi
trường thị xã Dĩ An;
Tạo dựng nền tảng ban đầu trong quản lý môi trường cấp huyện thị bằng việc
ứng dụng công nghệ thông tin;

SVTH: Nguyễn Thế Nam

6

GVHD: ThS. Nguyễn Văn Sơn


Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý môi trường
bằng công cụ tin học trên địa bàn thị xã Dĩ An 
 

Chương 2
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Trong quá trình thực hiện luận văn này, các phương pháp nghiên cứu sau đây đã
được áp dụng.
2.1. Phương pháp kế thừa
Có 2 sản phẩm quan trọng được luận văn này kế thừa, đó là:
 Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội thị xã Dĩ An năm 2010 và phương hướng
nhiệm vụ cho năm 2011.
 Báo cáo điều tra khảo sát, đánh giá và phân loại các cơ sở sản xuất nằm ngoài
khu công nghiệp trên địa bàn thị xã Dĩ An năm 2009.
2.2. Phương pháp tổng hợp tài liệu
Các tài liệu tham khảo trong mục 1.4.1 được tổng hợp lại và trình bày theo cấu
trúc của luận văn này.
2.3. Phương pháp xử lý số liệu

luận văn này. Góp phần tạo nên sản phẩm của luận văn hoàn chỉnh và có tính khoa
học, khả năng áp dụng vào thực tiễn cao.

SVTH: Nguyễn Thế Nam

8

GVHD: ThS. Nguyễn Văn Sơn


Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý môi trường
bằng công cụ tin học trên địa bàn thị xã Dĩ An 
 

Chương 3
TỔNG QUAN VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, PHÁT
TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ CÔNG TÁC THỰC THI
BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
3.1. Đặc điểm tự nhiên
3.1.1. Vị trí địa lý
Dĩ An là thị xã được thành lập theo Nghị quyết số 04/NQ-CP ngày 13/01/2011
của Chính phủ trên cơ sở huyện Dĩ An cũ. Dĩ An là một trong ba thị xã của tỉnh Bình
Dương (Dĩ An, Thuận An và Thủ Dầu Một), nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía
Nam, tiếp giáp với 2 thành phố lớn là Biên Hòa (tỉnh Đồng Nai) và TP.Hồ Chí Minh,
gần sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất và cụm cảng Sài Gòn.
Hình 3.1. Sơ đồ vị trí thị xã Dĩ An trong tổng thể tỉnh Bình Dương

SVTH: Nguyễn Thế Nam

9

 Nhiệt độ không khí tháng nóng nhất (tháng 5): 29,5 oC
 Nhiệt không khí tháng lạnh nhất ( tháng 2 ): 24,9 oC
Số giờ nắng
 Số giờ nắng trung bình trong năm 2.340 giờ

SVTH: Nguyễn Thế Nam

10

GVHD: ThS. Nguyễn Văn Sơn


Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý môi trường
bằng công cụ tin học trên địa bàn thị xã Dĩ An 
 

 Số giờ nắng trung bình trong ngày 6,4 giờ
 Số giờ nắng trung bình ngày trong tháng cao nhất 8,3 giờ
 Số giờ nắng trung bình ngày trong tháng thấp nhất 3,5 giờ
Bức xạ mặt trời
 Lượng bức xạ hàng năm khoảng 150 kcal/cm2
 Lượng bức xạ trung bình hàng ngày khoảng 480 cal/cm2
Mưa
 Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, chiếm 85 - 95 % lượng mưa hàng năm.
Mưa nhiều nhất vào tháng 9 với hơn 400 mm.
 Số ngày mưa hàng năm: 113 ngày
 Lượng mưa trung bình hàng năm: 1.856 mm
 Lượng mưa năm nhiều nhất: 2.680 mm
 Lượng mưa năm thấp nhất: 1.136 mm
Độ ẩm không khí tương đối


Diện tích đất tự nhiên (ha)

Đơn vị hành chính

1

Phường Dĩ An

1.044

2

Phường An Bình

340

3

Phường Bình An

603

4

Phường Bình Thắng

550

5

12

GVHD: ThS. Nguyễn Văn Sơn


Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý môi trường
bằng công cụ tin học trên địa bàn thị xã Dĩ An 
 

 Sông Đồng Nai: lưu lượng trung bình 485 m3/s, độ dốc 4,6%. Sông Đồng Nai
có giá trị lớn về giao thông vận tải, khoáng sản, cung cấp nước cho khu công
nghiệp, đô thị, du lịch, sản xuất nông nghiệp.
Ngoài ra, trên địa bàn thị xã còn có các kênh rạch suối nhỏ như: suối Bình
Thắng, sông Bà Lồ, rạch Bà Khâm, rạch Tân Vạn và kênh Ba Bò...
Nước ngầm
Dĩ An nằm trong vùng có trữ lượng nước ngầm khá dồi dào và có chất lượng tốt.
Khả năng khai thác nước ngầm trên địa bàn thị xã có thể đạt 15.000 – 20.000 m3/ngày.
Giếng khai thác công nghiệp có thể đạt trên 50 m3/giờ.
Có 4 tầng khai thác nước ngầm khác nhau: i). Tầng Pleistocen (trên và dưới) khai
thác cho qui mô hộ gia đình và ii). Tầng Pliocen (trên và dưới) khai thác cho qui mô
công nghiệp.
3.2. Dân số và lao động
3.2.1. Dân số
Dân số toàn thị xã tính đến tháng 12/2010 là 297.435 người, mật độ dân số là
4.949 người/km2.
Bảng 3.2. Dân số và mật độ dân số của các phường thuộc thị xã Dĩ An
TT

Đơn vị hành chính


Phường Bình Thắng

12.690

2.307

5

Phường Đông Hòa

46.582

4.544

6

Phường Tân Bình

15.133

1.460

7

Phường Tân Đông Hiệp

64.747

6.316