Tải file Word tại website – Hotline : 096.79.79.369
1

SỞ GD&ĐT ĐẮC LĂK

KỲ THI CHỌN HSG LỚP 12 THPT
NĂM HỌC 2011-2012

ĐỀ CHÍNH THỨC

ĐỀ THI MÔN: VẬT LÝ 12- THPT – Vòng 1
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian phát đề
( Đề gồm 04 trang)

Câu 1: (4,0 điểm)
Có một số dụng cụ một quả cầu nhỏ có khối lượng m, một lò xo nhẹ có độ cứng k và một thanh
cứng nhẹ OB có chiều dai l.
1. Ghép lò xo với quả cầu để tạo thành một con lắc lò xo và treo thẳng đứng như hình vẽ. Kích
thích cho con lắc dao động điều hòa với biên độ A = 2 cm. Tại thời điểm ban đầu quả cầu có vận
tốc v  20 3cm / s và gia tốc a  4m / s 2 .Hãy tính chu kì và pha ban đầu của dao động.

2. Quả cầu, lò xo và thanh OB ghép với nhau tạo thành cơ hệ như hình vẽ. Thanh nhẹ OB treo
thẳng đứng. Con lắc lò xo nằm ngang có quả cầu nối với thanh. Ở vị trí cân bằng của quả cầu lò
xo không bị biến dạng. Từ vị trí cân bằng kéo quả cầu trong mặt phẳng chứa thanh và lò xo để
thanh OB nghiêng với phương thẳng đứng góc  0  10 rồi buông không vận tốc đầu. Bỏ qua mọi
ma sát và lực cản.
Chứng minh quả cầu dao động
điều hòa. Cho biết: l = 25cm, m=
100g, g  10m / s 2 .Tính chu kỳ
dao động của quả cầu.
Câu 2: (2,0 điểm)

Cho mạch điện có sơ đồ như hình vẽ. Cho biết: R1  16; R2  R3  24 , R4 là một biến trở. Bỏ
qua điện trở của các dây nối. Đặt vào hai đầu A, B của mạch điện một điện áp U AB  48V .
1. Mắc vào hai điểm C, D của mạch một vôn kế có điện trở rất lớn.
a) Điều chỉnh biến trở để R4  20 . Tìm số chỉ vôn kế. Cho biết cực dương của vôn kế phải mắc
vào điểm nào?
b) Điều chỉnh biến trở cho đến khi vôn kế chỉ số 0. Tìm hệ thức giữa các điện trở R1 , R2 , R3 , R4
khi đó và tính R4 .
2. Thay vôn kế bằng ampe kế có điện trở RA  12 .Điều chỉnh biến trở để R4  24 .Tìm điện
trở tương đương của mạch AB, cường độ dòng điện qua các điện trở và chỉ số của ampe kế. Chỉ
rõ chiều của các dòng điện.
Câu 5: (2 điểm)

Cho mạch dao động gồm một tụ điện và một cuộn dây được nối với một bộ pin có điện trở trong
r qua một khóa điện như hình vẽ. Ban đầu khóa K đóng. Khi dòng điện đã ổn định, người ta ngắt
khóa và trong khung có dao động điện với tần số F. Biết rằng điện áp cực đại giữa hai bản tụ
điện lớn gấp n lần suất điện động E của bộ pin. Bỏ qua điện trở thuần của các dây nối và cuộn
dây. Hãy tính điện dung và hệ số tự cảm của cuộn dây.
Câu 6: (3,0 điểm)
Một điểm sang S được đặt trên trục chính của một thấu kính hội tụ L1 có tiêu cự f1  24cm .Sau
thấu kính, người ta đặt một màn E vuông góc với trục chính của thấu kính và thu được ảnh rõ nét
của S trên màn.
1. Để khoảng cách giữa vật và màn là nhỏ nhất thì vật và màn phải đặt cách thấu kính một
khoảng là bao nhiêu?
2. Người ta đặt thấu kính L2 phía sau và cùng trục chính với L1 và cách L1 một khoảng 18cm. Trên
màn E lúc này có một vết sang hình tròn. Hãy tính tiêu cự của thấu kính L2 và vẽ hình trong các
trường hợp sau:
a) Khi tịnh tiến màn E dọc theo trục chính của hệ thấu kính thì vết sang trên màn có đường kính
không thay đổi.
b) Khi tịnh tiến màn ra xa hệ thấu kính them 10cm thì vết sang trên màn có đường kính tăng gấp
đôi.

1. Chu kỳ: Ta có hệ thức:

(1)

– Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất


Tải file Word tại website – Hotline : 096.79.79.369
5

4 X 2  1200 X  160000  0  X 2  300 X  40000  0
300  500
Phương trình cho nghiệm: 1,2 
(3)
2
Chọn nghiệm thích hợp: X  400   2  400    20 (rad/s)
2 2 
Vậy chu kỳ dao động: T 
(4)

 ( s)
 20 10
Pha ban đầu: Tại t = 0, ta có: v0   A sin   20 3 cm/s (2)

a0   A 2cos  4m / s 2  400cm / s 2
a
400
1

Từ (3): cos  0 2 


(8)

x
mg 2
nên Et2 
x
2l
l

mv 2 kx 2 mg 2


x  const (9)
2
2
2l
Lấy đạo hàm bậc nhất của cơ năng E theo thời gian:
mg
( Et ) '  mvv ' kxx '
x'  0
l
k g
Vì v = x’, v’ = x’’ nên: x ''    x  0 hay x ''  2 x  0 (10)
m l 
k g
 (11)
Vậy dao động điều hòa với tần số góc:  
m l
Ta lại có: k  m 2  0,1.400  40 N / m .

Ta có: T1  2T4 và T2  2T3
(2)
V 36
Nên: V4  1 
 18dm3
2
2
(3)
V2  2V3  18dm3  V4
RT 8,31.360
p1  p4  1 
 0,83.105 Pa
V1
0, 036
RT2 8,31.360

 1, 662.105 Pa
V2
0, 018
2. Đồ thị p-V được vẽ như hình
p2  p3 

Câu 3:

Phản lực của tường được phân tích: Q  N  f ms
(1)
Đặt AB = h và AB   ; trọng lượng của thanh BC: P= mg; Hệ quy chiếu Bxy.
Khi hệ cân bằng ta có P  T  N  f ms  0
(2)
(3)

Từ (5), (6) và (3): T 
(7)
N
2sin(   )
2sin(   )

cos .sin  
Từ (4): f ms  mg 1 
(8)

 2sin(   ) 
Để có cân bằng phải có ma sát nghỉ và f ms  k .N ; với k là hệ số ma sát
 mg.cos .sin  
mg.cos .sin 
Từ (4): mg 1 
  k.
2sin(   ) 
2sin(   )

2.sin  .cos  s in  .cos  2
1 
Hay: k 



sin  .sin 
 tan  tan  

Từ (4): sin  


Dòng điện qua R2 và R4 : I 24 

 1, 09 A
R2  R4 24  20
U AD  I 24 .R2  1,09.24  26, 2V .
Vôn kế chỉ: U DC  U AD  U AC  26, 2  19, 2  7V .
Cực dương phải mắc vào điểm D
(4)
b) Điều chỉnh biến trở để vôn kế chỉ 0 nên: U DC  0
Vậy: U AD  U AC  I 24 .R2  I13 .R1
(5)
R
U AB
U AB
R
R2 
R1  4  3
Hay:
(6)
R2  R4
R1  R3
R2 R1
RR
24.24
R4  2 3 
 36
(7)
R1
16


12.24
(10)
RDO 

 5,5385
R1  R2  RA 16  24  12
Điện trở: ROCB  RCO  R3  3, 6923  24  27, 6923
(11)
(12)
RODB  RDO  R4  5,5385  24  29,5385
R .R
27, 6923.29,5385
Điện trở đoạn OB là: ROB  OCB ODB 
 14, 2928
ROCB  RODB 27, 6923  29,5385
Vậy điện trở toàn mạch: R  RAO  ROB  7,3846  14, 2928  21, 6774
U
48
Dòng qua mạch chính: I  AB 
 2, 214 A
R
21, 6774
Do đó: U OB  I .ROB  2, 214.14, 2928  31, 644V
U
31, 644
Cường độ dòng điện qua R3 : I 3  OB 
 1,1427 A
ROCB 27, 6923
Dòng qua R4 : I 4  I  I 3  2, 214  1,1427  1, 0713 A .
Ta lại có: U AO  I .RAO  2, 214.7,3846  16,3495V

Tải file Word tại website – Hotline : 096.79.79.369
9
2

1 2 1 E
(2)
LI 0  L  
2
2 r
Trong quá trình dao động khi tụ điện tích điện đến điện áp cực đại U 0 thì dòng điện triệt tiêu.

Năng lượng của mạch lúc đó là năng lượng từ trường: Wm 

Lúc đó năng lượng của mạch là năng lượng điện trường; với U 0  nE :
1
1
2
(3)
We  CU 02  C  n.E 
2
2
Áp dụng định luật bảo toàn năng lượng cho mạch dao động ta có: We  Wm
2

2
E
hay L    C  n.E   L  Cn 2 r 2
(4)
r
1


 S2'

Ta có: d1  d1'  48cm
a) Vì vết sáng trên màn có đường kính không đổi khi tịnh tiến
màn nên chùm tia ló tạo bởi L2 phải là chum song song với trục
chính. Tức là ảnh của S tạo bởi hệ hai thấu kính phải ở xa vô
cùng.

Ta có: d2'    d2  f 2
Mà: d2  l  d1'  18  48  30cm
Vậy: f 2  30cm : L2 là thấu kính phân kì.
b) Chùm tia ló có thể là hội tụ hoặc phân kì

– Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất


Tải file Word tại website – Hotline : 096.79.79.369
10

Nếu chùm tia ló hội tụ: L2 có thể là thấu kính
Hội tụ hoặc phân kì. Nếu L2 là thấu kính hội tụ:

Từ hình vẽ, ta có:

D ' 40  d 2'

2
D 30  d 2'


3
Nếu chùm tia ló là chùm phân kì ( L2 là thấu kính phân kì), ảnh S 2' là ảnh ảo.
'
2

Từ hình vẽ, ta có: O2 S2'  d 2' , O2 S1'  d 2
'
D ' d 2  d 2  10 40  d 2'


2
Vậy:
D
30  d 2'
d 2  d 2'

Suy ra: d2'  20cm  0 : điền này vô lí.
Câu 7: 1. Mắc mạch điện theo sơ đồ thông thường một kín bao gồm: Nguồn điện – Ampe kế Bình điện phân.
Dùng Ampe kế xác định dòng điện I chạy qua dung dịch điện phân.

– Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất


Tải file Word tại website – Hotline : 096.79.79.369
11

Dùng đồng hồ đếm thời gian để xác định thời gian t mà dòng điện đi qua.
Xác định khối lượng m của chất bám vào điện cực: Bằng cách dùng cân để đo khói lượng m1
điện cực trước khi mắc vào mạch, sau đó đo khối lượng m2 của điện cực đó sau khi cho dòng
điện đi qua chất điện phân và tính được khối lượng: m  m2  m1