VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHẠM THỊ KIM YẾN

CÁC TỘI XÂM PHẠM TÌNH DỤC TRẺ EM THEO
PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN
THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI, năm 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHẠM THỊ KIM YẾN

CÁC TỘI XÂM PHẠM TÌNH DỤC TRẺ EM THEO
PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN
THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
Mã số: 838.01.04

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS.TS. TRẦN HỮU TRÁNG

trẻ em ........................................................................................................................69
3.2. Các giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng các quy định pháp luật hình sự Việt
Nam đối với các tội xâm phạm tình dục trẻ em ........................................................72
KẾT LUẬN ..............................................................................................................79
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

ADPL

: Áp dụng pháp luật

BLHS

: Bộ luật hình sự

CQĐT

: Cơ quan điều tra

CQTHTT

: Cơ quan tiến hành tố tụng

CTTP

: Cấu thành tội phạm

HĐTP


TNHS

: Trách nhiệm hình sự

TTHS

: Tố tụng hình sự

VAHS

: Vụ án hình sự

VKSND

: Viện kiểm sát nhân dân

XHCN

: Xã hội chủ nghĩa

XPTD

: Xâm phạm tình dục

XPTDTE

: Xâm phạm tình dục trẻ em

XXPT


Thống kê hình phạt của nhóm tội XHTDTE từ năm 2013 -

54

2017 trên địa bàn thành phố Đà Nẵng


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đối với hầu hết các quốc gia trên thế giới, việc quan tâm bảo vệ các quyền
của trẻ em luôn là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển
bền vững của đất nước. Vì vậy, Công ước của Liên hợp quốc về quyền trẻ em (2011-1989) đã được Chính phủ của 191 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới phê
chuẩn (tính đến hết tháng 12 năm 2004). Mặc dù có những quan niệm khác nhau về
cách thức xác định một con người cụ thể là trẻ em và giới hạn về độ tuổi (từ 16 tuổi
đến 18 tuổi), nhưng trong phạm vi quốc tế, trẻ em nói chung đều được xác định là
đối tượng được chăm sóc đặc biệt, cần nhận được sự quan tâm đặc biệt của Nhà
nước, xã hội và cộng đồng.
Trong những năm trở lại đây, khi đất nước ta thực hiện chính sách mở cửa,
hội nhập, trên phạm vi toàn quốc, các tội phạm xâm hại trẻ em ở nước ta diễn biến
rất phức tạp và luôn có chiều hướng gia tăng mà nổi cộm là các tội xâm phạm tình
dục đối với trẻ em. Trên các phương tiện thông tin đại chúng đã phản ánh rất nhiều
vụ việc xâm hại tình dục trẻ em ở nhiều địa phương, nhiều vụ việc chưa được xử lý
hoặc xử lý không nghiêm minh gây nên bức xúc trong dư luận xã hội. Tình hình tội
phạm xâm hại tình dục trẻ em đang có xu hướng ngày càng gia tăng, gây tác động
xấu cho xã hội. Đây là tội phạm nguy hiểm gây ảnh hưởng tâm sinh lý rất lớn cho
trẻ em là nạn nhân bị xâm hại tình dục. Căn cứ vào số liệu thống kê tại Hội thảo
tuyên truyền, phòng ngừa tội phạm xâm hại tình dục trẻ em thì trong 5 năm (20122016), cả nước đã xảy ra gần 6,7 ngàn vụ xâm hại trẻ em, trong đó, hơn 8.100 trẻ đã
trở thành nạn nhân của các vụ xâm hại. Đặc biệt, hàng trăm trẻ dưới 6 tuổi đã trở
thành nạn nhân của loại các tội xâm phạm tình dục trẻ em. Tuy nhiên đây chỉ là

làm chủ nhiệm, năm 2005.
- Luận văn thạc sĩ: Đấu tranh phòng, chống tội hiếp dâm trẻ em trên địa bàn
tỉnh Hà Tĩnh, của Dương Thị Quỳnh Mận, năm 2006.
- Luận văn thạc sĩ: “Các tội xâm phạm tình dục trẻ em trong luật hình sự Việt
Nam trên cơ sở nghiên cứu thực tiễn địa bàn thành phố Hà Nội”, của Nguyễn Tuấn
Thiện.

2


- Luận văn thạc sĩ: “Các tội phạm xâm hại tình dục trẻ em trong luật hình sự
Việt Nam" của Nguyễn Minh Hương.
- Luận văn thạc sỹ “Các tội hiếp dâm theo quy định của Bộ luật hình sự Việt
Nam” của tác giả Cao Hữu Sáng, bảo vệ tại Khoa Luật Đại học Quốc Gia Hà Nội
năm 2015.
- Luận văn thạc sỹ “Các tội xâm phạm tình dục trẻ em trong Luật hình sự
Việt Nam trên cơ sở nghiên cứu thực tiễn địa bàn thành phố Hà Nội”, của tác giả
Nguyễn Tuấn Thiện, bảo vệ tài Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2015.
- Luận văn thạc sỹ “Các tội phạm tình dục trong Luật hình sự Việt Nam
(Trên cơ sở số liệu thực tiễn tại địa bàn tỉnh Đắk Lắk” của Trịnh Văn Toàn, bảo vệ
tại Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2015.
- Luận văn thạc sỹ “Các tội xâm phạm tình dục theo quy định của Luật Hình
sự Việt Nam và một số nước trên thế giới” của Hoàng Thị Ngọc Bích, bảo vệ tại
Trường Đại học Luật Hà Nội, năm 2016.
- Luận văn thạc sỹ “Tội giao cấu với trẻ em theo quy định của Bộ luật hình
sự hiện hành” của tác giả Trần Thùy Chi, bảo vệ tại trường Đại học Luật Hà Nội,
năm 2011.
- Bài viết “Hoàn thiện các quy định của pháp luật hình sự về các tội
XPTDTE’’ của tác giả Phạm Mạnh Hùng, đăng trên Tạp chí Tòa án nhân dân số
12/2002.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những quy định của Bộ luật hình sự về
các tội XPTDTE và thực tiễn áp dụng trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn
2013-2017.
Mặc dù Bộ Luật Hình sự năm 2015, sửa đổi năm 2017 đã có hiệu lực thi
hành từ 01.01.2018, tuy nhiên, các hành vi phạm các tội XPTDTE trong giai đoạn
2013-2017 chủ yếu được giải quyết theo quy định của BLHS 1999, sửa đổi năm
2009. Vì vậy, khi nghiên cứu quy định về các tội xâm phạm tình dục trẻ em, luận
văn sẽ nghiên cứu các quy định này theo Bộ Luật hình sự Việt Nam 1999, có so
sánh với các quy định của Bộ luật hình sự 2015.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Nghiên cứu về các tội XPTDTE trong phạm vi thành phố
Đà Nẵng.
- Về thời gian: Luận văn nghiên cứu số liệu các tội XPTDTE thành phố Đà
Nẵng từ năm 2013 đến năm 2017.

5


Như trên đã nói, mặc dù Bộ Luật Hình sự năm 2015, sửa đổi năm 2017 đang
có hiệu lực thi hành nhưng các hành vi phạm các tội XPTDTE trong giai đoạn
2013-2017 chủ yếu được giải quyết theo quy định của BLHS 1999, sửa đổi năm
2009. Nên luận văn sẽ nghiên cứu các quy định này theo Bộ Luật hình sự1999, có
so sánh với các quy định của Bộ luật hình sự 2015.
Những quy định của pháp luật hình sự về các tội xâm phạm tình dục trẻ em
được nghiên cứu trong đề tài là Tội hiếp dâm trẻ em Điều 112 BLHS 1999(nay là
Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, Điều 142 BLHS 2015), Tội cưỡng dâm trẻ em
Điều 114 BLHS 1999 (nay là Tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi,
Điều 144 BLHS 2015), Tội giao cấu với trẻ em Điều 115 (nay là Tội giao cấu hoặc
thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, Điều
145 BLHS 2015), Tội dâm ô đối với trẻ em Điều 116 BLHS 1999 (nay là Tội dâm ô