Sáng kiến
Liên hệ toán học với thực tế trong dạy học
I . Đặt vấn đề
Toán học là môn học khó đối với đa số học sinh phổ thông, học sinh ngại học toán ,
sợ học toán . Vậy làm thế nào để có nhiều học sinh thích học môn Toán hơn?
Từ năm học 2002 2003 ngành GD tiến hành thay SGK ở tiểu học và THCS nhằm
cải tiến cách dạy cách học, đa việc dạy học gần với thực tiễn cuộc sống , làm cho
ngời học dễ dàng tiếp thu các kiến thức của nhân loại . Trong xu thế đó , việc dạy
Toán cũng phải đáp ứng các yêu cầu của đổi mới phơng pháp dạy học , làm cho
ngời học tiếp thu các kiến thức một cách tự nhiên không thụ động và biết vận dụng
các kiến thức đã học phục vụ cho cuộc sống .
Toán học là môn khoa học xuất phát từ thực tế và trở về phục vụ cho đời sống khoa
học kĩ thuật , đời sống xã hội và cho bản thân Toán học . Số học ra đời trớc hết do
nhu cầu đếm . Hình học phát sinh do sự cần thiết phải đo lại ruộng đất bên bờ sông
Nin ( Ai Cập ) sau những trận lụt hàng năm . Khi nói đến nguồn gốc thực tiễn của
Toán học, Lê nin viết : Những hình thức và quy luật lôgic không phải là cái vỏ trống
rỗng mà là sự phản ánh thế giới khách quan... thực tiễn của con ngời , đợc lặp đi lặp
lại hàng nghìn triệu lần ,sẽ đợc củng cố vào ý thức ngời ta dới những hình thức của
lôgic học..Toán học có ứng dụng rộng rãi trong thực tiễn . Tính trừu tợng cao độ làm
cho Toán học có tính phổ dụng , có thể ứng dụng đợc trong nhiều lĩnh vực rất khác
nhau của đời sống thực tế.
Trong giờ dạy,liên hệ Toán học với thực tế vừa là một yêu cầu, vừa là một hoạt động
cần thiết. Giáo viên cần tận dụng mọi cơ hội , điều kiện để nêu rõ sự liên hệ chặt chẽ
giữa Toán học với các khoa học khác, với thực tế đời sống và lao động sản xuất . Việc
liên hệ thực tế nh vậy có ý nghĩa giáo dục, giúp xây dựng thế giới quan khoa học cho
học sinh , góp phần tạo ra cho học sinh một năng lực tổng hợp để có thể vận dụng đợc
những kiến thức vào thực tế . Nó còn có tác dụng gây hứng thú học tập cho học sinh ,
giúp học sinh nắm đợc thực chất vấn đề ,tránh việc hiểu các sự kiện Toán học một
cách hình thức .
Trong quá trình dạy Toán tại trờng THCS, tôi thấy các học sinh có khả năng học tốt
môn Toán không nhiều. Tại sao lại nh vậy? Tìm hiểu nguyên nhân tôi thấy các em rất

Mát-xcơ-va : - 10
0
C đến -5
0
C
Xơ-un : - 5
0
C đến -1
0
C
Bắc kinh : -2
0
C đến 3
0
C
Ta hiểu cách viết đó nh thế nào ? Tại sao lại có dấu ở đằng trớc mỗi số ?
Sau đó GV tiến hành dạy bài mới
GV đa ra các ví dụ thực tế nh SGK , sau đó GV có thể đa ra các VD sau :
1) Khi tham quan du lịch trên biển hoặc trên sông hồ chúng ta gặp biển báo viết
- 15m , các em hiểu nh thế nào về biển báo này ?
HD : Biển báo thông báo độ sâu của vị trí đó là 15m so với mức chuẩn nào đó
2) Trong sách địa lí viết :
-15m
Dân số nớc Pháp tăng trởng -0,1 %
Dân số nớc Đức tăng trởng -0,15 %
Dân số nớc Nhật tăng trởng -0,05 %
Hãy giải thích cách viết này ?
HD : Dân số các nớc này tăng trởng dới 0% ( Tăng trởng âm )
Củng cố : GV cho HS làm bài tập 1, 2 , 3 / 68 SGK
Ví dụ 2 : Khi dạy về tính chất chia hết của một tổng và các dấu hiệu chia hết ở

Tôi đa một số ví dụ thực tế nh sau:
a) Dân số nớc ta hiện nay khoảng 85 triệu ngời.
b) Có gần 40000 khán giả đến xem trận đấu bóng đá giữa đội tuyển Việt Nam và
đội tuyển Nhật Bản.
c) Theo thống kê, năm học 2007- 2008 cả nớc có hơn 20 triệu học sinh, sinh viên.
Em hiểu nh thế nào về các cụm từ : Khoảng 85 triệu ngời, gần 40000 khán giả , hơn
20 triệu học sinh ,sinh viên ?
Sau đó thực hiện giảng nh SGK
Phần củng cố tôi cho học sinh làm các bài tập sau:
Bài tâp 1: Chọn câu trả lời đúng cho mỗi câu sau.
a) Kết quả làm tròn số 7,923 đến chữ số thập phân thứ nhất là:
A. 7,9 B. 7,923 C. 8
b) Kết quả làm tròn số 6,5 đến hàng đơn vị là
A. 6 B. 7 C. 6,6
c) Kết quả làm tròn số 5,7385 đến hàng phần nghìn là
A . 5,738 B. 5,74 C. 5,739
d) Kết quả làm tròn số 3693 đến hàng chục là
A. 369 B. 3700 C. 3790
e) Kết quả làm tròn số 60,996 đến chữ số thập phân thứ hai là
A. 60,90 B. 61,00 C. 60,99
Bài tập 2 :
a) Hết học kì I điểm môn Toán của bạn An nh sau :
Hệ số 1 : 5 ; 6 ; 7 ; 6
Hệ số 2 : 7 ; 4 ; 6 ; 9
Hệ số 3 : 7
Tính điểm trung bình môn Toán HK I của bạn An (làm tròn đến số thập phân thứ
nhất ).
b) Hết học kì II điểm môn Toán của bạn An nh sau :
Hệ số 1 : 7 ; 8 ; 6 ; 10
Hệ số 2 : 7 ; 6 ; 5 ; 9

Hai cây cọ mọc đối diện nhau ở hai bờ sông ,một cây cao 30m , một cây cao 20m .
Trên đỉnh mỗi cây có một con chim đang đậu. Chợt có một con cá xuất hiện trên sông
ở giữa hai cây cọ . Cả hai con chim lập tức bay xuống vồ mồi cùng một lúc . Hỏi con
cá ở cách gốc mỗi cây cọ là bao nhiêu mét biết rằng hai gốc cây cách nhau 50m .
Bài toán có thể giải nh sau:
50- x
20
30
x
E
C
A
B
D
Giả sử AE là cây cọ cao 30m và BC là cây cọ cao 20m . Nếu gọi khoảng cách từ
gốc E đến con cá D là x (m) thì khoảng cách từ gốc C đến con cá D là 50-x (m) .
Hai con chim cùng bay một lúc và vồ đợc cá cùng một lúc nên AD = BD .
Theo định lí Py ta go ta có : 30
2
+ x
2
= 20
2
+ (50 x )
2
Hay 900 + x
2
= 400 + 2500 100 .x + x
2