BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
_____________ ______________
NGUYỄN VĂN KHIẾT
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP Ở TRƯỜNG TRUNG
HỌC
PHỔ THÔNG VÂN TẢO, THƯỜNG TÍN, HÀ
NỘI
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.01
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: TS. TRƯƠNG THỊ THÚY
HẰNG
HÀ NỘI - 2016
i
LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành, tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu, đội
ngũ cán bộ và giảng viên Học viện Quản lý giáo dục Hà Nội, đã hết lòng giảng
dạy, tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu.
i
i
DANH vi
MỤC.................................................................................
...CÁCBẢNG
DANH vi
MỤC.................................................................................
...........SƠĐỒ
MỞ v
ĐẦU ................................................................................. i
............................. i
1.
Lý do chọn...........................................................................................đềtài vii
2.
Mục đích......................................................................................nghiêncứu ix
......................................................................
........................................
3.
Khách................................................................thểvàđốitượngnghiêncứu ix
4.
Giả thuyết........................................................................................khoahọc ix
5.
Nhiệm......................................................................................vụnghiêncứu x
1.2.4. Giáo................................................................viên,độingũgiáoviên 26
1.2.5.Quản.....................................................................lýđộingũgiáoviên28
1.3. Chuẩn......................................................................nghềnghiệpgiáoviên 29
1.3.1. Khái..........................................niệmvềchuẩnnghềnghiệpgiáoviên 29
1.3.2.
M
ụ
c
đí
c
h,
c
ấ
ut
rú
c
v
à
n
ội
d
u
n
g
C
h
u
ẩ
n
1.5. Quản lý đội ngũ giáo viên THPT theo chuẩn nghề nghiệp của hiệu trưởng....33
1.5.1. Quy hoạch đội ngũ giáo viên.............................................................................. 33
1.5.2. Tuyển chọn và sử dụng đội ngũ giáo viên.................................................... 34
1.5.3. Đào tạo và bồi dưỡng giáo viên......................................................................... 36
1.5.4. Kiểm tra và đánh giá mức độ đạt chuẩn của đội ngũ giáo viên.................. 37
1.5.5. Thực hiện chế độ chính sách đối với đội ngũ giáo viên............................ 43
1.5.6. Xây dựng tập thể sư phạm trong trường THPT.............................................. 44
1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quản lý đội ngũ giáo viên theo
chuẩn nghề nghiệp................................................................................................................. 44
1.6.1.Yếu tố khách quan:................................................................................................. 44
1.6.2.Yếu tố chủ quan:..................................................................................................... 45
Tiểu kết chương 1
.........................................................................................................................................................
46
Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN THEO
CHUẨN NGHỀ NGHIỆP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
VÂN
TẢO
.........................................................................................................................................................
47
2.1.Khái quát về vị trí địa lý, tình hình kinh tế, văn hóa xã hội trên địa bàn
trường THPT Vân Tảo.......................................................................................................... 47
2.1.1. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên...................................................................... 47
2.1.2. Điều kiện phát triển kinh tế................................................................................. 47
2.1.3. Điều kiện phát triển văn hóa, xã hội................................................................. 49
2.1.4. Điều kiện phát triển giáo dục.............................................................................. 50
2.2.Thực trạng đội ngũ giáo viên trường THPT Vân Tảo............................................. 51
2.2.1. Sơ lược sự hình thành phát triển, cơ cấu đội ngũ giáo viên và học
70
3.1. Nguyên tắc xây dựng biện pháp................................................................................. 70
3.1.1. Đảm bảo tính khoa học..................................................................................... 70
3.1.2. Đảm bảo tính đồng bộ....................................................................................... 70
3.1.3. Đảm bảo tính thực tiễn...................................................................................... 70
3.1.4. Đảm bảo tính khả thi......................................................................................... 71
3.2. Biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp ở trường
THPT Vân Tảo........................................................................................................................ 71
3.2.1. Nâng cao nhận thức cho đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý về giá
trị và tác dụng của Chuẩn nghề nghiệp........................................................................ 71
3.2.2. Bồi dưỡng giáo viên phát triển năng lực theo Chuẩn nghề nghiệp............74
3.2.3. Vận dụng Chuẩn nghề nghiệp vào công tác đánh giá thi đua hàng
tháng đối với đội ngũ giáo viên..................................................................................... 78
3.3. Mối liên hệ giữa các biện pháp................................................................................... 85
3.4. Khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp......................85
3.4.1. Đối tượng khảo nghiệm....................................................................................... 85
3.4.2. Cách đánh giá......................................................................................................... 85
3.4.3. Kết quả đánh giá.................................................................................................... 86
Tiểu kết chương 3
.........................................................................................................................................................
89
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
.........................................................................................................................................................
90
1. Kết luận................................................................................................................................ 90
2. Khuyến nghị........................................................................................................................ 91
GDQP
: Giáo dục quốc phòng
GDTX
: Giáo dục thường xuyên.
GV
: Giáo viên
HS
: Học sinh
HĐND
: Hội đồng nhân dân
KTXH
: Kinh tế xã hội
NXB
: Nhà xuất bản
PPDH
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1:
Cơ cấu của đội ngũ giáo viên............................................................................ 52
Bảng 2.2 : Thống kê độ tuổi của đội ngũ giáo viên......................................................... 53
Bảng 2.3:
Số liệu về học sinh các năm học từ 2013 – 2016......................................... 54
Bảng 2.4:
Số liệu về xếp loại học lực và hạnh kiểm của học sinh............................... 54
Bảng 2.5:
Tổng hợp đánh giá xếp loại phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống
của giáo viên trường THPT Vân Tảo...................................................................................... 55
Bảng 2.6:
Tổng hợp kết quả đánh giá xếp loại chuyên môn......................................... 56
Bảng 2.7:
Hoạt động xây dựng quy hoạch phát triển đội ngũ..................................... 57
Bảng 2.8:
Hoạt động tuyển dụng, sử dụng giáo viên...................................................... 58
1. Lý do chọn đề tài
Đất nước ta đang trong giai đoạn đẩy mạnh sự nghiệp CNH- HĐH với
mục tiêu đến năm 2020 Việt Nam sẽ cơ bản trở thành một nước công nghiệp
theo hướng hiện đại. Nhân tố quyết định thắng lợi của công cuộc CNH- HĐH
và hội nhập quốc tế là con người, là nguồn lực người Việt nam được phát triển
cả về số lượng và chất lượng trên cơ sở mặt bằng dân trí được nâng cao.Vì vậy,
giáo dục đào tạo được xem là động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của xã
hội. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII khẳng định: " Lấy việc phát triển
nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững".
Đại hội IX của Đảng cũng chỉ rõ: "Phát triển giáo dục đào tạo là một trong
những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp CNH - HĐH, là điều kiện để
phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng
kinh tế nhanh chóng và bền vững", tiếp tục "Phát huy nhân tố con người và
tăng cường nguồn lực con người để từng bước phát triển kinh tế tri thức". Đại
hội X của Đảng nhấn mạnh: " Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao"để
"Tiếp tục hoàn thiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và đẩy mạnh CNH HĐH gắn với kinh tế tri thức"
Đại hội XI của Đảng cũng đã nhấn mạnh: “Thực hiện đồng bộ các giải
pháp phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo”, “Đổi mới cơ chế
quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then
chốt”[12,tr131], “Xây dựng đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, đáp ứng yêu cầu
về chất lượng” nhằm “Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao”[12,tr130]
Ban bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị 40 - CT/TW ngày 15
tháng 06 năm 2004 về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và
cán bộ quản lý giáo dục. Chỉ thị nêu rõ: "Nhà giáo và cán bộ quản lý giáo
viii
dục là lực lượng nòng cốt có vai trò quan trọng". Tuy nhiên, trước những yêu
cầu mới của sự phát triển, chỉ thị cũng chỉ ra: “Chất lượng chuyên môn nghiệp
chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm; cơ cấu đồng bộ; số lượng đủ theo quy định
sẽ là lực lượng nòng cốt thực hiện mục tiêu giáo dục đào tạo, là nhân tố quyết
định chất lượng giáo dục và được xã hội tôn vinh.
Từ những lý do trên, tác giả chọn đề tài: “Biện pháp quản lý
đội ngũ
giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp ở trường THPT Vân
Tảo,Thường Tín,
Hà Nội” với mong muốn góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên
trường THPT Vân Tảo nói riêng và giáo dục thủ đô nói chung.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý đội ngũ giáo viên THPT theo
chuẩn nghề nghiệp và đánh giá thực trạng công tác quản lý đội ngũ giáo viên
tại trường THPT Vân Tảo, luận văn đề xuất biện pháp quản lý đội ngũ giáo
viên theo Chuẩn nghề nghiệp tại trường THPT Vân Tảo, Thường Tín, Hà Nội
đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
3.
Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu:
Đội ngũ giáo viên trường THPT.
3.2. Đối tượng nghiên cứu:
Hoạt động quản lý đội ngũ giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp ở trường
THPT Vân Tảo.
4. Giả thuyết khoa học
Hiện nay công tác quản lý đội ngũ giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp của
trường THPT Vân Tảo, Thường Tín, Hà Nội còn hạn chế. Nếu áp dụng các
biện pháp mà luận văn đề xuất thì có thể nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên
trường THPT Vân Tảo theo chuẩn nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo
- Phương pháp lấy phiếu điều tra: 55 GV, 60 HS 7.3.Nhóm
phương pháp nghiên cứu bổ trợ phương pháp phân tích
thống kê.
8. Đóng góp của luận văn
Kết quả nghiên cứu vừa giúp cho giáo viên có cơ sở đánh giá bản thân
từ đó có kế hoạch tự học tự bồi dưỡng để nâng cao năng lực nghề nghiệp vừa
là công cụ quản lý đội ngũ giáo viên ở trường THPT Vân Tảo. Không những
thế kết quả nghiên cứu còn có thể áp dụng vào quá trình quản lý đội ngũ giáo
viên của các trường THPT nói chung.
xi
9. Cấu trúc
luận văn
Mở đầu
Nội dung
Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý đội ngũ giáo
viên theo chuẩn nghề nghiệp
Chương 2: Thực trạng quản lý đội ngũ giáo viên
theo chuẩn nghề nghiệp ở trường trung học phổ thông
Vân Tảo
Chương 3: Một số biện pháp quản lý đội ngũ giáo
viên theo chuẩn nghề nghiệp ở trường THPT Vân Tảo
Kết luận và
khuyến nghị Tài
liệu tham khảo
Phụ lục
Các bộ tiêu chuẩn của Anh và của Tiểu bang Arizona đều phản ánh yêu
cầu. nghề nghiệp của GV, đồng thời làm căn cứ giúp cho GV tự đánh giá và
13
định hướng cho việc nâng cao năng lực nghề nghiệp trong từng lĩnh vực hoạt
động nghề nghiệp. Các tiêu chí, tiêu chuẩn này đều hướng đến người học và đề
cập đến 3 lĩnh vực: Giảng dạy và học tập, điều kiện dạy và học, trách nhiệm
nghề nghiệp
1.1.2.
Các nghiên cứu trong nước
Tác giả Nguyễn Ngọc Quang xác định : Quản lý nhà trường thực chất
là quản lý quá trình lao động sư phạm của người thầy. [28]
Tác giả Hà Sĩ Hồ đã khẳng định : việc quản lý hoạt động dạy và học
(hiểu theo nghĩa rộng) là nhiệm vụ quản lý trung tâm của nhà trường. [18]
Tác giả Đặng Thành Hưng trình bày quan niệm về chuẩn và chuẩn hóa
trong giáo dục. [19]
Tác giả Nguyễn Bá Thái bàn về hệ thống chuẩn và chuẩn hóa trong giáo
dục. [29]
Tác giả Nguyễn Lan Phương phân tích thực trạng đánh giá ở trường
Trung học ở Việt Nam, qua đó nêu lên một số yêu cầu về đổi mới đánh giá và
đề xuất một số giải pháp thực hiện. [26]
Trong những năm gần đây ngành giáo dục và đào tạo đang thực hiện đổi
mới quản lý về mọi mặt, trong đó việc quản lý, đánh giá đội ngũ giáo viên
được chuyển từ quản lý truyền thống sang quản lý theo chuẩn nghề nghiệp.
Quá trình kiểm định chất lượng giáo viên cũng được thực hiện theo bộ chuẩn
nghề nghiệp giáo viên trung học phổ thông mà bộ giáo dục đã ban hành kèm
Hiện nay có nhiều cách hiểu khác nhau về QL tùy theo quan điểm và
cách tiếp cận. Có người cho rằng QL là sự chỉ huy, lãnh đạo, sự cai quản, sự
điều khiển, điều chỉnh… Tuy nhiên có thể nêu lên một số quan điểm có tính
chất cốt lõi của một số tác giả như sau:
K.Marx cho rằng: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay
lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít
nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt
động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh
từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận
động của những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ
cầm tự điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có
một nhạc trưởng” [23].
15
Như vậy bản chất của QL là một hoạt động lao động có tính tất yếu, vô
cùng quan trọng trong quá trình lao động, phát triển của loài người.
Henry Fayol (1841 - 1925) nhấn mạnh: QL là một hệ thống phát huy tác
dụng có tính chất độc lập không thể thay thế. Theo ông: “quản lý là lập kế
hoạch, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra” [14, tr.17]
Mary ParKer Follett (1868 - 1933) nổi tiếng với thuyết hành vi trong
quản lý cho rằng: “Quản lý là một quá trình lao động, liên tục, kế
tiếp nhau chứ không tĩnh tại” [14, tr.24].
Các tác giả Việt Nam cũng có nhiều công trình nghiên cứu về khoa học
QL và thể hiện nhiều quan điểm về vấn đề này như sau:
Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng “Quản lý là sự tác động có
mục đích tới tập thể những người lao động nhằm đạt được
Nếu người đứng đầu tổ chức chỉ lo việc “ Quản” tức là chỉ
lo việc coi sóc, giữ gìn thì tổ chức dễ trì trệ, nếu người đứng
đầu tổ chức chỉ quan tâm đến việc “Lý” tức là chỉ lo việc sắp
xếp, đổi mới mà không đặt trên nền tảng của sự ổn định thì sự
phát triển của tổ chức không bền vững. Trong “Quản” phải có
“Lý”, trong “Lý” phải có “Quản” để động thái của hệ ở thế cân
bằng động: Hệ vận động phù hợp, thích ứng và có hiệu quả
trong mối tương tác giữa các nhân tố bên trong (nội lực) và
các nhân tố bên ngoài (ngoại lực)[1].
Từ rất nhiều quan điểm khác nhau nêu trên, chúng ta có thể hiểu khái
quát về QL như sau: QL là sự tác động, chỉ huy điều khiển hướng dẫn các quá
trình xã hội và hành vi hoạt động của con người, nhằm đạt được mục đích đề
ra. Sự tác động của QL bằng cách nào đó để người bị QL luôn tự giác, phấn
khởi đem hết năng lực, trí tuệ của mình tạo nên lợi ích cho bản thân, cho tổ
chức và cả xã hội. Khái niệm QL bao hàm những khía cạnh sau:
Đối tượng tác động của QL là một hệ thống xã hội hoàn chỉnh như một
cơ thể sống gồm nhiều yếu tố liên kết hữu cơ theo một quy luật nhất định, tồn
tại trong không gian, thời gian cụ thể.
Hệ thống QL gồm hai phân hệ: Chủ thể QL và khách thể QL, giữa chúng
có sự tác động tương hỗ, biện chứng với nhau.
QL bao giờ cũng là một tác động hướng đích, có mục tiêu xác định. Tác