Hướng dẫn giải một số bài tập số phức mức độ vận dụng cao
Bài 1: Cho số phức z thoả mãn z = 1 . Gọi M và m lần lượt là giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của
biểu thức P = z + 1 + z 2 − z + 1 . Tính giá trị của M.n
A.
13 3
4
B.
39
4
C. 3 3
D.
13
4
➢ Cách 1:
Re(z) là phần thực của số phức z, Im(z) là phần ảo của số phức z, z = 1 z.z = 1
❖ Đặt t = z + 1 , ta có: 0 = z − 1 z + 1 z + 1 = 2 t 0;2
(
)
❖ t 2 = (1 + z ) 1 + z = 1 + z.z + z + z = 2 + 2 Re( z ) Re( z ) =
t2 − 2
2 + 2t
min f (t ) = f 2 = 3
1
❖ TH2: t ;1
2
1
7
7 13
− 2 = 0 t = − max f (t ) = f − =
8
2 + 2t
8 4
f '(t ) =
Maxf (t ) =
13
;
4
Minf (t ) = 3 M .n =
13 3
4
Bài 2: Cho số phức z thoả mãn z − 3 − 4i = 5 . Gọi M và m là giá trị lớn nhất và giá trị nhỉ nhất của
❖ z − 3 − 4i = 5 ( x − 3) + ( y − 4 ) = 5 ( x − 3) +
− 4 − 5 = f ( x)
2
2
❖ f '( x) = 8( x − 3) − 8( P − 4 x − 11) = 0 x = 0, 2 P − 1, 6 y = 0,1P + 1, 7
P = 33
2
❖ Thay vào f ( x ) ta được: ( 0, 2 P − 1, 6 − 3) + (0,1P + 1, 7 − 4) 2 − 5 = 0
P = 13
➢ Cách 2:
❖ z − 3 − 4i = 5 ( x − 3) + ( y − 4 ) = 5 : (C )
2
❖
2
( ) : 4x + 2 y + 3 − P = 0
❖ Tìm P sao cho dường thẳng ∆ và đường tròn (C) có điểm chung
d ( I ; ) R 23 − P 10 13 P 33
❖ Vậy MaxP = 33; MinP = 13
❖ w = 33 + 13i w = 1258
Bài 3: Cho số phức z thoả mãn z = 1 . Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức P = z + 1 + 2 z − 1
B. Pmax = 2 10
➢ Cách 1:
❖ z − 2 − 4i = z − 2i x + y = 4
❖ z = x +y
2
2
( x + y)
2
2
=
42
=2 2
2
x + y = 4 x = 2
w = 2 2 − 4i w = 2 6
❖ min z = 2 2 , Dấu “=” xảy ra khi
y = 2
x = y
2
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
➢ Cách 1:
❖ z + i + 1 = z − 2i x − y = 1
❖ x2 + y 2
( x − y)2 1
=
2
2
1
1
=
2
2
❖ z = x2 + y 2
Chú ý: Với mọi x, y là số thực ta có: x 2 + y 2
( x − y )2
2
➢ Cách 2:
❖ z + i + 1 = z − 2i y = x − 1
2
1 1
1
1
D.
15
4
Sáng tác: Phạm Minh Tuấn
➢ Cách 1:
3
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
Hướng dẫn giải một số bài tập số phức mức độ vận dụng cao
❖ Ta có: z = 1 z.z = 1
2
❖ Đặt t = z + z 0; 2 t 2 = ( z + z )( z + z ) = z 2 + 2 z.z + z = 2 + z 2 + z
2
2
2
❖ z 3 + 3z + z = z z 2 + 3 + z = t 2 + 1 = t 2 + 1
2
1 3 3
❖ P = t − t +1 t − +
2 4 4
2
2
− z + z = z2 + 3 + z − z + z = z + z +1 − z + z
3
. Đến đây các bạn tự tìm max nhé
4
Bài 7: Cho các số phức a, b, c, z thoả az 2 + bz + c = 0(a 0) . Gọi z1 và z2 lần lượt là hai nghiệm của
phương trình bậc hai đã cho. Tính giá trị của biểu thức P = z1 + z2 + z1 − z2 − 2 ( z1 − z2
2
A. P = 2
B. P =
c
a
C. P = 4
2
)
2
c
a
c
P = 4 z1 z2 = 4
a
a
Bài 8: Cho 3 số phức z1, z2, z3 thoả mãn z1 + z2 + z3 = 0 và z1 = z2 = z3 = 1 . Mệnh đề nào dưới đây
đúng?
A. z1 + z2 + z2 + z3 + z3 + z1 là số thuần ảo
2
2
2
B. z1 + z2 + z2 + z3 + z3 + z1 là số nguyên tố
2
2
2
C. z1 + z2 + z2 + z3 + z3 + z1 là số thực âm
2
2
2
4
2
(
)
(
)
(
= ( z1 + z2 ) z1 + z2 + ( z2 + z3 ) z2 + z3 + ( z3 + z1 ) z3 + z1
)
= z1 z1 + z2 z2 + z3 z3 + z1 z1 + z2 z2 + z3 z3 + z1 z2 + z2 z1 + z2 z3 + z3 z2 + z3 z1 + z1 z3
(
)
(
)
(
= z1 + z2 + z3 + z1 z1 + z2 + z3 + z2 z1 + z2 + z3 + z3 z1 + z2 + z3
2
2
z
Bài 9: Có bao nhiêu số phức z thoả mãn hai điều kiện z = 1 và +
z
A. 5
B. 6
C. 7
2
z
=1 ?
z
D. 8
➢ Giải:
❖ Ta có: z = 1 = z.z
2
❖ Đặt z = cos x + isin x, x 0;2 z 2 = cos 2 x + isin 2 x
z
❖ +
z
1
.
z1 + z2 + z3
A. P = 1999
C. P = 999,5
B. P = 1999 2
D. P = 5997
➢ Giải
5
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
Hướng dẫn giải một số bài tập số phức mức độ vận dụng cao
z z + z z + z z z . z + z .z + z .z
❖ P2 = 1 2 2 3 3 1 1 2 2 3 3 1
z1 + z2 + z3
z1 + z2 + z3
19992
z
=
1
z1
2
2
2
1999 1999 1999
z1 + z2 + z3
+
+
z1
z2
z3
= 19992
❖ P = 1999
❖ Tổng quát: z1 = z2 = z3 = k z1 z2 + z2 z3 + z3 z1 = k z1 + z2 + z3
Bài 11: Cho số phức z thoả mãn
3 − 3 2i
z − 1 − 2i = 3 . Gọi M và m lần lượt là giá trị lớn nhất và
1 + 2 2i
giá trị nhỏ nhất của biểu thức P = z = 3 = 3i . Tính M.m
Bài tập áp dụng:
1) Cho số phức z thoả mãn z − 2 + 2i = 1 . Gọi M và m lần lượt là giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ
nhất của z . Tính M .m
A. M .n = 7
B. M .n = 5
2) Cho số phức z thoả mãn
C. M .n = 2
D. M .n = 4
1 + 2i
z − 2 = 1 . Gọi M và m lần lượt là giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ
1− i
nhất của z + i . Tính M .m
A. M .n =
1
5
B. M .n =
1
3
C. M .n =
A. 2
B. 2 3
C.
2 3
3
D.
3
➢ Giải:
➢ Dạng Tổng quát: z1 z + z2 + z1 z − z2 = k với z1 = a + bi; z2 = c + di; z = x + yi
k 2 − 4 z2
❖ Ta có: Min z =
2 z1
2
và Max z =
k
2 z1
❖ Chứng minh công thức:
❖ Ta có: k = z1 z + z2 + z1 z − z2 z1 z + z2 + z1 z − z2 = 2 z1z z
2
(1
2
2
+ 1.
( ax − by − c ) + ( ay + bx − d )
2
2
)
2
2
2
2
+ 12 ( ax − by + c ) + ( ay + bx + d ) + ( ax − by − c ) + ( ay + bx − d )
= 4 ( a 2 + b2 )( x2 + y 2 ) + 4 ( c2 + d 2 )
❖ Suy ra z = x + y
2
2
2
2
+ iz −
= 4 . Gọi m = min z và M = max z , khi đó
1− i
1− i
M .n bằng:
A. 2
B. 2 2
C. 2 3
D. 1
7
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
Hướng dẫn giải một số bài tập số phức mức độ vận dụng cao
❖ ADCT Câu 12 ta có: z1 = 1; z2 =
2
m = 2
;k = 4
1− i
2
❖ Mặc khác: z1 z2 z3 =
2
2
1
3
+
i z1 z2 z3 = 1 z1 z2 z3 = 1
2 2
❖ Suy ra P 3 . Dấu “=” xảy ra khi z1 = z2 = z3 = 1
Bài 15: Cho số phức z = x + yi với x, y là các số thực không âm thoả mãn
2
(
P = z2 − z + i z2 − z
2
z −3
= 1 và biểu thức
z − 1 + 2i
) z(1 − i) + z(1 + i) . Giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của P lần lượt là:
A. Pmin = 1
C. Pmin = 3
B. Pmin = 4
D. Pmin = 2
➢ Giải:
❖ Ta có: z = 1 − z = 1
8
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
Hướng dẫn giải một số bài tập số phức mức độ vận dụng cao
(
)
❖ P = 1 + z + 1 + z 2 + 1 + z3 = 1 + z + − z 1 + z 2 + 1 + z3 1+ z − z 1+ z 2 + 1+ z3 = 2
6z − i
1 . Tìm giá trị lớn nhất của z .
2 + 3iz
Bài 17: Cho số phức z thoả mãn
A. max z =
1
Bài 18: Cho z = a + bi, ( a, b
) thoả
z 2 + 4 = 2 z và P = 8(b2 − a 2 ) − 12 . Mệnh đề nào sau đây
đúng?
A. P = z − 2
(
2
)
(
2
)
B. P = z − 4
2
C. P = ( z − 2 )
2
D. P = ( z − 4 )
❖ z − 2 − 3i = 1 ( x − 2 ) + ( y − 3) = 1 (1)
2
2
❖ Đặt P = z + 1 + i ( x + 1) + ( y − 1) = P 2
2
2
(2) với P 0
9
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
Hướng dẫn giải một số bài tập số phức mức độ vận dụng cao
❖ Lấy (1)-(2) ta được: y =
P 2 + 10 − 6 x
. Thay vào (1):
4
2
P 2 + 10 − 6 x
− 3 = 1 52 x 2 − 40 + 12 P 2 x + P 4 − 4 P 2 + 52 = 0
❖ ( x − 2) +
4
Bài 20: Cho số phức z * thoả mãn z 3 +
1
1
2 và M = max z + . Khẳng định nào sau đây
3
z
z
đúng?
C. 2 M
A. −1 M 2
B. 1 M
5
2
7
2
D. M 3 + M 2 + M 3
➢ Giải:
3
3
1
1
= z + − 3 z + z + − 3 z + 2
3
z
z
z
z
z
3
3
1
1
1
1
−3 z +
❖ Mặc khác: z + − 3 z + z +
z
z
z
z
B. ( z ) = 21008 − 3
D. ( z ) = 21008 − 2
➢ Giải:
❖
( z − 3 + 1)(1 − i ) = (1 + i )
2017
( z − 3 + 1)(1 − i ) (1 + i ) = (1 + i )
2018
10
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
Hướng dẫn giải một số bài tập số phức mức độ vận dụng cao
1009
1009
(1 + i )2
2i
B.
3
z 3
2
D. 3 z 5
➢ Giải:
(1 − 5i ) z = 2 z42 +
3i + 15
(
)
(
)( z − 3i ) = 2 z42 1 −
(
)
1 − 5i z − 3i 1 − 5i =
❖
C. P = 2
D. P =
B. P = 3
2
2
➢ Giải:
❖ Đặt z = x + yi, 2z − i = 2 + iz x2 + y 2 = 1
❖ Gọi A, B là hai điểm biểu diễn z1, z2.
❖ Ta có z1 − z2 = OA − OB = AB = 1
❖ Suy ra AB = OA = OB hay tam giác OAB đều.
❖ P = z1 + z2 = OA + OB = 2OM = 2.
3
= 3
2
Bài 24: Cho ba số phức z1, z2, z3 thoả mãn z1 = z2 = z3 = 1 và z1 + z2 + z3 = 0 . Tính giá trị của biểu
thức P = z12 + z22 + z32 .
11
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
Hướng dẫn giải một số bài tập số phức mức độ vận dụng cao
A. P = 1
(
❖ z1 + z2 + z1 − z2 = 2 z1 + z2
2
2
2
2
) 52 = z
1
2
+ z2
2
(z
1
+ z2
2
B. z1 + z2 + z3 z1 z2 + z2 z3 + z3 z1
C. z1 + z2 + z3 z1 z2 + z2 z3 + z3 z1
D. z1 + z2 + z3 z1 z2 + z2 z3 + z3 z1
➢ Giải: Chuẩn hoá z1 =
1
3
1
3
+
i, z2 = −
i, z3 = −1 Suy ra đáp án A
2 2
2 2
Bài 28: Cho z1, z2, z3 thoả mãn z1 = z2 = z3 = 1 và z1 + z2 + z3 = 1 . Biểu thức
P = z12 n +1 + z22 n +1 + z32 n +1 , (n *) nhận giá trị nào sau đây?
A. 1
B. 2
C. 4
D. 3
➢ Giải: Chuẩn hoá n = 1, z1 = 1, z2 = i, z3 = −i Suy ra đáp án A
D. Pmin =
5
2
A. Pmin =
➢ Giải:
(
)
+ z )( z + z
(
+z )
)
(
❖ z1 − z2 + z2 − z3 + z3 − z1 = ( z1 − z2 ) z1 − z2 + ( z2 − z3 ) z2 − z3 + ( z3 − z1 ) z3 − z1
2
2
2
= 9 − ( z1 + z2
❖ Do đó: P
2
9
= 1 (do z1 + z2 + z3 0 )
9
Bài 30: Cho ba số phức z thoả mãn z 1 . Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức P =
A. Pmax = 1
B. Pmax =
C. Pmax =
1
2
2z − i
:
2 + iz
3
4
D. Pmax = 2
z = 1
➢ Giải: Chuẩn hoá: z 1
z = 0
❖ z =1 P =
2
2
2
2
2
C. z1 + z2 + z2 + z3 + z3 + z1 = 2 2
2
2
2
D. z1 + z2 + z2 + z3 + z3 + z1 = 1
2
2
2
13
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
Hướng dẫn giải một số bài tập số phức mức độ vận dụng cao
➢ Giải:
❖ 3 z − i z +1 z 2
x 2 + ( y − 1)2 = 9
z1 = −2i
o Dấu “=” xảy ra khi: 2
2
x + y = 4
❖ z − 2 2 z − 2 − 2i 5 z 5 + 2 2
( x − 2 )2 + ( y − 2 )2 = 25
4+5 2 4+5 2
z2 =
+
o Dấu “=” xảy ra khi:
i
2
2
2
2
x + y = 33 + 20 2
❖ P=
4+5 2 4+5 2
+
i − 4i = 33
2
2
2
=
y + ( y − 2)
2
2
2
3 7
7
= y− +
2 4
4
y = 3
4+ 6 3
+ i
❖ Dấu “=” xảy ra khi:
2 z =
2
2
y = ( x − 2 )
Bài 34: Cho số phức z thoả mãn z = 1 . Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức P = z 3 − z + 2 .
3
4
D. Pmax = 2
C. Pmax = 1
Bài 37: Cho phương trình: z 4 + az 3 + bz 2 + cz + d = 0,(a, b, c, d ) có bốn nghiệm phức là z1, z2, z3,
z4. Biết rằng z1z2 = 13 + i, z3 + z4 = 3 + 4i , khẳng định nào sau đây đúng?
B. b 50
A. b 53
C. b 55
D. b 51
Bài 38: Cho số phức z thoả mãn z1 = z2 = z3 = 1 và z1 + z2 z3 ; z2 + z3 z1 ; z3 + z1z2 là các số thực. Tính
( z1 z2 z3 )
2017
.
A. 1
C. ±1
z −1
Bài 40: Cho z1, z2, z3, z4 là nghiệm phức của phương trình:
= 1 . Tính giá trị của biểu thức
2z − i
4
(
)(
)(
)(
)
P = z12 + 1 z22 + 1 z32 + 1 z42 + 1 ;
A. P = 1
C. P =
18
5
B. P = −1
D. P =
17
2
z1 z2
.
+
z1 z2
A. 2
B.0,75
C. 0,5
D. 1
Bài 43: Trong mặt phẳng phức với gốc toạ độ O, cho hai điểm A, B (khác O) biểu diễn hai số phức z1,
z2 thoả mãn z12 + z22 = z1 z2 . Khẳng định nào sau đây đúng?
A. ∆OAB vuông cân tại A
B. ∆OAB đều
C. ∆OAB cân, không đều
D. ∆OAB cân tại A
Bài 44: Cho ba số phức z1, z2, z3 thoả mãn z1 = z2 = z3 =
2
và z1 + z2 + z3 = 0 . Tính giá trị lớn
2
nhất của biểu thức P = z1 + z2 + 2 z2 + z3 + 2 z3 + z1 .
A. Pmax =
2
2
2
3
2
❖ Theo BĐT Bunhiacopxki ta có:
P = z1 + z2 + 2 z2 + z3 + 2 z3 + z1
(1 + 2
2
+ 22
)( z + z
1
2
2
+ z2 + z3 + z3 + z1
2
2
) = 3 26
C. = 3 5
B. = 4 2
D. = 4
➢ Giải:
❖ z − 1 = 2 ( x − 1) + y 2 = 2
2
❖ P = x 2 + ( y + 1) +
( 2 − x ) + ( y − 1)
❖ P = x 2 + ( y + 1) +
( 2 − x ) + ( y − 1)
2
2
2
2
2
2
3
A. 1
B.
C. 2
3
4
D.
3
➢ Giải:
❖ Ta có: z1 + z2 = 1; 3 = z1 − z2 z1 + z2
(
❖ z1 + z2 + z1 − z2 = 2 z1 + z2
2
(
2
❖ P = 4 z1 + z2
3
+ z2
)
2
2
3 z1 + z2 2
− 3 ( z1 + z2 ) + 5
t = 1
❖ Xét hàm số: f (t ) = t 3 − 3t + 5, t 3; 2 ; f '(t ) = 3t 2 − 3 = 0
t = −1
❖ Do đó min f (t ) = 3 min P = 3
❖ Dấu “=” xảy ra khi z1 + z2 = 1
Bài 49: Cho số phức z thoả mãn z +
3
2
2
= 3 2 . Gọi M = max z và m = min z , tính môđun của số
2
phức = M + mi .
A. = 4 22
C. = 5 10
z+ =3 2
= 18
= 18
= 18
2
2
2
2
z
z
z
2
z −6 z +9
4
2
z
2
= 18 12 − 3 15 z 12 + 3 15
2
Do đó: = 3 62
Bài 50: Cho số phức z thoả mãn z 2 − 2 z + 5 = ( z − 1 + 2i )( z + 3i − 1) . Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu
thức P = z − 2 + 2i .
3
4
Bài 52: Chi số phức z thoả mãn z 2 + 4 = 2 z . Gọi M = max z và m = min z , tính môđun của số
phức = M + mi .
A. = 2 3
B. =
6
3
C. = 14
D. =
2
3
Bài 53: Cho số phức: z = x + yi, ( x, y ) là số phức thoả mãn hai điều kiện z + 2 + z − 2 = 26 và
2
biểu thức P = z −
2
3
3
−
i đạt giá trị lớn nhất. Tính giá trị của biểu thức (x.y)
2
1
15
−
i . Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
4
4
1
1
1
1
+
+
+
.
z1 z2
z3
z1 + z2 + z3
P=
A. Pmin = 6
C. Pmin = 5
B. Pmin = 4
D. Pmin = 3
Bài 55: Cho hai số phức z1, z2 thoả mãn z1 = z2 = 1 . Gọi m là giá trị nhỏ nhất của biểu thức
z
là số thực. Tính
1 + z3
2
1+ z
2
.
A.
1
3a + 1
C.
1
3a + 2
B.
2
a+2
D.
1
= 2a =
❖
2
2
a
+
1
2a + 1
1+ z
2a
z
2
Bài 57: Cho hai số phức z , khác 0 và thoả mãn z − = 2 z = . Gọi a, b lân lượt là phần thực và
phần ảo của số phức u =
z
. Tính a 2 + b 2 = ?
A.
1
2
C.
z −1 = 2 z
1
15
1
15
1
( x − 1) + y = 4 x + y
z=
iu =
i a 2 + b2 =
2
2
z −1 = 1
8
8
8
8
4
( x − 1) + y = 1
Bài 58: Cho hai số phức z , khác 0 và thoả mãn z − = 5 z = . Gọi a, b lần lượt là phần thực và
phần ảo của số phức u = z. . Tính a 2 + b 2 = ?
A.
z −1 = 5 z
1 3 11
1 3 11
1
( x − 1) + y = 25 x + y
z=
iu =
i a 2 + b2 =
2
2
z −1 = 1
50
50
50
50
25
( x − 1) + y = 1
Bài 59: Cho số phức và hai số thực a, b. Biết rằng + i và 2 − 1 là hai nghiệm của phương trình
z 2 + az + b = 0 . Tính a + b = ?
A.
−
1
=
b
(
)(
)
3
3
2a 2 a 1
a = −2
− + =b
2a 2 a 1 2
4
5
9
9
3
− + − a + i = b
13 a + b = −
9 3 9
9
B.
2
2017
D.
1
2017 2
20
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
Hướng dẫn giải một số bài tập số phức mức độ vận dụng cao
Đặt z1 = 2017 ( cos 2 x + i sin 2 x ) và z2 = 2017 ( cos 2 y + i sin 2 y )
Ta có:
z1 + z2
cos 2 x + i sin 2 x + cos 2 y + i sin 2 y
cos( x − y)
=
=
2
2017 + z1 z2 2017 (1 + cos ( 2 x + 2 y ) + i sin ( 2 x + 2 y ) ) 2017 cos( x + y)
+ 2 + 3 +1 = 0 .
z2 z3 z3 z1 z1 z2
Khẳng định nào sau đây đúng?.
A. z1 + z2 + z3 = 3
C. z1 + z2 + z3 = 2
1
3
D. z1 + z2 + z3 = 4
B. z1 + z2 + z3 =
Bài 62: Cho số phức z thoả mãn điều kiện z = 1 . Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
P = 1008 1 + z + 1 + z 2 + ... + 1 + z 2016 + 1 + z 2017
A. 2017
C. 2018
B. 1008
D. 2016
Bài 63: Cho ba số phức z1, z2, z3 thoả mãn điều kiện z1 = z2 = z3 = 1, z1 + z2 + z3 0 và
z12 + z22 + z32 = 0 . Khẳng định nào sau đây sai?
A. z12017 + z22017 + z12017 = 0
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
Hướng dẫn giải một số bài tập số phức mức độ vận dụng cao
B.
1
2
D.
1
3
22
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất