kinh nghiệm đổi mới kiểm tra kết quả học tập
môn Ngữ Văn Trung học cơ sở
-----------------------------------------
I. Những vấn đề chung.
Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh là một khâu quan trọng
trong quá trình học. Đổi mới chơng trình THCS đòi hỏi phải tiến hành đồng bộ các
khâu quan trọng có đổi mới đánh giá. Kiểm tra là hình thức và phơng tiện của hoạt
động đánh giá, bởi vậy trong quá trình đổi mới đánh giá kết quả học tập của học
sinh trớc tiên cần phải đổi mới việc kiểm tra.
Hoạt động dạy và học cần có những thông tin phản hồi để điều chỉnh kịp
thời nhằm tạo ra hiệu quả ở mức cao nhất thể hiện chất lợng học tập của học
sinh. Về phơng điện này chất lợng học tập đợc xem nh chất lợng một sản phẩm
đang trong giai đoạn hình thành và hoàn thiện. Sự điều chỉnh bổ sung những
kiến thức kỹ năng và thói quen còn hời hợt, mơ hồ sẽ giúp cho chất lợng học tập
trở thành những tri thức bền vững cho mỗi học sinh. Việc kiểm tra chất lợng
học tập sẽ giúp cho các nhà giáo dục, các giáo viên bộ môn và bản thân học
sinh có những thông tin xác thực để có tác động kịp thời nhằm điều chỉnh và bổ
sung để hoàn thiện sản phẩm của mình trong quá trình dạy và học.
Kiểm tra đánh giá thành tích học tập môn học của học sinh luôn có những
mục đích cụ thể đó là: xác nhận mức độ thành tích mà học sinh đã đạt đợc so với
mục tiêu bài học đề ra, chỉ ra nguyên nhân đạt đợc thành tích, phán đoán khả năng
phát triển của học sinh. Nh vậy hoạt động kiểm tra đánh giá chất lợng học tập các
môn học của học sinh, ngoài giáo viên dạy học bộ môn cần có sự tham gia của học
sinh. Thực tế hiện nay học sinh (kể cả một số giáo viên) chỉ mới có đợc một thông
tin về mức độ thành tích của học sinh thông qua điểm số của bài kiểm tra, còn vấn
đề nguyên nhân thì hầu nh cha có tác dụng chỉ ra các thông tin phản hồi cụ thể
giúp học sinh điều chỉnh quá trình học tập của mình.
Việc ra đề kiểm tra cũng nh tổ chức kiểm tra đánh giá chất lợng học tập
môn học của học sinh phải đổi mới nhằm phát huy hiệu quả của hoạt động đánh
giá. Trong quá trình dạy học cũng nh thực hiện hoạt động kiểm tra đánh giá cần
chú ý đến vai trò tự đánh giá của học sinh. Sau khi thực hiện một bài kiểm tra, tự

kinh nghiệm nhỏ trong việc ra đề thi, kiểm tra môn Ngữ văn theo hớng đổi mới
trong một năm qua.
II. Các kết quả của việc đổi mới kiểm tra môn Ngữ văn
THCS ở nhà trờng trong năm học 2006 - 2007 .
Chơng trình Ngữ văn THCS mới đang thực hiện đại trà trong toàn quốc.
Thay đổi một cách đồng bộ từ nội dung đến SGK, phơng pháp dạy học và đánh giá
kết quả học tập. Một trong những điểm thay đổi nổi bật của môn Ngữ văn là thực
hiện nguyên tắc tích hợp. Học và dạy theo phơng pháp tích hợp thì kiểm tra thi cử
cũng phải theo tinh thần ấy. Trong năm học 2006-2007 vừa qua, dới sự chỉ đạo của
Sở, Phòng Giáo dục, nhà trờng chúng tôi đã mạnh hạn đổi mới kiểm tra các môn
học nói chung và môn Ngữ văn nói riêng. Sau đây là những thể hiện cụ thể của đổi
mới kiểm tra và kết quả ban đầu thu đợc.
1. Kiểm tra vấn đáp (kiểm tra miệng):
Không nên chỉ kiểm tra vấn đáp vào 15 phút đầu giờ mà chỉ kiểm tra
kiến thức của bài vừa học quen gọi là kiểm tra bài cũ. Hình thức kiểm tra vấn
đáp có thể sử dụng ở mọi thời điểm trong tiết học Ngữ văn từ tìm hiểu bài mới
vận dụng các kiểm tra kỹ năng có liên quan để tìm hiểu bài mới; luyện tập
đọc, nghe, nói, viết cho mọi đối tợng học sinh với nhiều yêu cầu và mục đích
khác nhau.
Khi kiểm tra vấn đáp cần xác định rõ: nội dung, yêu cầu, mục đích hỏi, xác
định rõ từng đối tợng nhằm đến của mỗi câu hỏi; hạn chế cách dùng một câu hỏi
cho tất cả các đối tợng học sinh trong lớp.
Theo định hớng đổi mới phơng pháp dạy - học môn Ngữ văn trong nhà tr-
ờng hiện nay, cần phải giảm thiểu câu hỏi loại tái hiện, tăng cờng các câu hỏi phát
huy tính tích cực chủ động của học sinh trong quá trình học tập.
Chú trọng tạo điều kiện cho học sinh bộc lộ những suy nghĩ cá nhân, biết
chấp nhận có phê phán, ý kiến của cá nhân học sinh, đồng thời với việc rèn luyện
năng lực nói và trình bày lu loát, diễn cảm những suy nghĩ, tình cảm của các em.
Bên cạnh việc tận dụng tối đa những câu hỏi bài tập trong sách giáo khoa,
giáo viên có thể xây dựng thêm những câu hỏi bài tập khác dựa trên mục tiêu cần

nhiều u thế: Phạm vi kiến thức kỹ năng đợc kiểm tra toàn diện hơn, tính khách
quan và độ chính xác cao hơn, có thể chấm nhanh và chấm chính xác bằng máy,
đánh giá chính xác năng lực học tập môn Ngữ văn của học sinh, có thể chia nhỏ và
đánh giá đợc kết quả học tập và kỹ năng chuyên biệt của những kiến thức kỹ năng
chung.
Số lợng câu hỏi trắch nghiệm khách quan trong bài kiểm tra phụ thuộc vào
mục đích của việc kiểm tra và số lợng thời gian dành cho việc kiểm tra. Tất nhiên
với bài kiểm tra, số câu hỏi trắc nghiệm càng nhiều thì kết quả càng đáng tin cậy,
đồng thời càng bao quát đợc phạm vi nội dung kiểm tra kỹ năng rộng lớn hơn. Độ
khó của câu hỏi trắch nhiệm khách quan: Một bài trắc nghiệm khách quan tốt là
một bài có mực độ khó vừa phải, có nghĩa là không quá dễ hoặc không quá khó so
với số đông học sinh. Vì thế không nên hỏi những câu mà phần đông học sinh
không trả lời đợc, hay những câu hỏi mà hầu hết học sinh đều có thể trả lời đ-
ợc vì nh thế là quá khó hoặc quá dễ, không đủ độ tin cậy để đánh giá học sinh
hay phân loại học sinh giỏi và học sinh yếu.
Câu hỏi trắc nghiệm khách quan gồm có phần lệnh hỏi và phần thân. Các
quy tắc chính khi xây dựng câu hỏi trắc nghiệm khách quan trong năm qua, chúng
tôi đã xây dựng các quy tắc chính khi xây dựng câu hỏi trắc nghiệm khách quan
nh sau:
+ Câu hỏi ngắn gọn, dễ hiểu, tránh đánh số, tránh mất thời gian đọc.