VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN THỊ LAN PHƯƠNG
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC MẦM NON Ở
CÁC TRƯỜNG MẦM NON CÔNG LẬP QUẬN
CẦU GIẤY, HÀ NỘI
Chuyên ngành : Quản Lý Giáo Dục
Mã số : 60.14.01.14
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI, 2016
1
Công trình được hoàn thành tại:
Học viện Khoa học xã hội
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS. NGUYỄN THỊ MAI LAN
Phản biện 1: PGS.TS.Dương Hoàng Yến
Phản biện 2: PGS.TS.Nguyễn Thị Thanh Bình
Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc
sĩ họp tại: Học viện Khoa học xã hội ….. giờ …. ngày
….tháng …. năm 2016
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát, đánh giá thực trạng về
quản lý hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non ở các
trường mầm non công lập trên địa bàn quận Cầu Giấy, Hà Nội, đề xuất các
biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non
1
nhằm nâng cao hiệu quả dạy học ở các trường mầm non công lập, góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo của quận Cầu Giấy, Hà Nội.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Xây dựng cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động dạy học
theo chương trình giáo dục mầm non ở các trường mầm non công lập
- Phân tích thực trạng quản lý hoạt động dạy học theo chương trình
giáo dục mầm non ở các trường mầm non công lập và các yếu tố ảnh hưởng
tới thực trạng quản lý này.
- Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo chương
trình giáo dục mầm non ở các trường mầm non công lập
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục
mầm non ở các trường mầm non công lập quận Cầu Giấy, Hà Nội.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu các giải pháp quản lý hoạt động dạy
học theo chương trình giáo dục mầm non ở các trường mầm non công lập
quận Cầu Giấy, Hà Nội
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận nghiên cứu
giáo dục mầm non ở các trường mầm non công lập quận Cầu Giấy, Hà Nội.
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo chương trình
giáo dục mầm non ở các trường mầm non công lập quận Cầu Giấy, Hà Nội.
3
Chương 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC MẦM NON Ở CÁC TRƯỜNG MẦM
NON CÔNG LẬP
1.1. Quản lý
1.1.1. Khái niệm quản lý
“Quản lý” được hiểu là: sự điều khiển, phối hợp, tác động của chủ
thể quản lý tới đối tượng quản lý trong quá trình hoạt động ( lao động, học
tập, nghiên cứu, ứng dụng…) của một tổ chức, một đơn vị với các điều kiện
nhất định ( không gian, thời gian, nguồn lực…) nhằm đạt được mục tiêu đề
ra.
1.1.2. Chức năng của quản lý
- Chức năng lập kế hoạch
- Chức năng tổ chức
- Chức năng kiểm tra đánh giá
- Chức năng chỉ đạo thực hiện
1.2. Hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non
1.2.1. Hoạt động dạy học
1.2.1.1. Khái niệm hoạt động dạy học
Hoạt động dạy học là quá trình gồm hai hoạt động thống nhất biện
chứng: hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh. Trong
đó dưới sự lãnh đạo, tổ chức, điều khiển của giáo viên, người học tự giác,
tích cực tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động học tập của mình nhằm thực
nhập cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em khuyết tật.
- Quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên để thực hiện nhiệm vụ nuôi
dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em.
- Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực theo quy định của pháp
luật.
- Xây dựng cơ sở vật chất theo yêu cầu chuẩn hoá, hiện đại hoá hoặc
theo yêu cầu tối thiểu đối với vùng đặc biệt khó khăn.
- Phối hợp với gia đình trẻ em, tổ chức và cá nhân để thực hiện hoạt
động nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em.
5
- Tổ chức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và trẻ em tham gia
các hoạt động xã hội trong cộng đồng.
- Thực hiện kiểm định chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ
em theo quy định.
- Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp
luật.
1.2.2.3. Khái niệm hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục
mầm non ở trường mầm non
Hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non là cách
dạy tập trung theo chủ đề làm cho hoạt động học tập mang tính thực tiễn
hơn là chỉ tập trung vào kiến thức và kỹ năng.
1.2.2.4. Nội dung hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục mầm
non ở trường mầm non
Nội dung hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non
được quy định tại chương trình Giáo dục mầm non (Ban hành kèm theo
Thông tư số: 17 /2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ
trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo)
1.4.2. Nội dung quản lý hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục
mầm non ở trường mầm non công lập
* Nội dung 1: Lập kế hoạch và chỉ đạo thực hiện hoạt động dạy học ở
trường mầm non
* Nội dung 2: Quản lý mục tiêu chăm sóc, giáo dục trẻ ở trường mầm non
* Nội dung 3: Quản lý nội dung chương trình chăm sóc giáo dục trẻ ở
trường mầm non
* Nội dung 4: Quản lý hoạt động giáo dục trên lớp của giáo viên ở trường
mầm non
* Nội dung 5: Quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
* Nội dung 6: Quản lý cơ sở vật chất hỗ trợ hoạt động dạy học trong trường
mầm non công lập
* Nội dung 7: Giám sát kiểm tra, đánh giá, hoạt động học ở trường mầm
non
1.5. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học theo
chương trình giáo dục mầm non ở các trường mầm non công lập
7
1.5.1. Các yếu tố khách quan
- Yếu tố khách quan: chế độ, chính sách đãi ngộ đối với cấp học mầm
non; Sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền; Cơ sở vật chất, trang
thiết bị phục vụ công tác dạy học.
- Yếu tố chủ quan: Nhận thức; Nghiệp vụ quản lý; Trình độ chuyên môn.
1.5.2. Các yếu tố chủ quan
Nhận thức của cán bộ quản lý giáo dục và giáo viên về vai trò, tầm quan
trọng của công tác quản lý hoạt động dạy học cho trẻ và tự bồi dưỡng trong
công tác quản lý chỉ đạo của mình.
Trường
lập
lập
thục
14
1
tư
Nhóm lớp mầm
non
38
116
2016
Nguồn: Phòng giáo dục đào tạo quận Cầu Giấy, Hà Nội, 2016
Quận đã huy động tối đa trẻ em, bao gồm cả trẻ khuyết tật ra lớp đảm
bảo cho mọi trẻ em được đến trường học tập và vui chơi.
Bảng 2.2:
Số trẻ học tại trường mầm non công lập quận
Cầu Giấy, Hà Nội
Tổng số trẻ
4.605
100%
Nguồn: Phòng giáo dục đào tạo quận Cầu Giấy, Hà Nội, 2016
2.1.2. Đội ngũ cán bộ quản lý hoạt động dạy học tại các trường mầm
non công lập quận cầu giấy
2.1.2.1. Thực trạng về đội ngũ hiệu trưởng các trường mầm non
công lập quận Cầu Giấy, Hà Nội
9
Hiệu trưởng các trường mầm non 100% là nữ, đây là đặc thù chỉ có
ở bậc học này, 100% hiệu trưởng đều là Đảng viên, điều này khẳng định sự
phấn đấu nỗ lực của hiệu trưởg các trường mầm non về ý thức chính trị. Bên
cạnh đó cũng khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện của Đảng trong các nhà
trường
Bảng 2.4: Thực trạng thâm niên quản lý của đội ngũ hiệu trưởng các trường
mầm non quận Cầu Giấy, Hà Nội
Vậy chúng ta có thể khẳng định: đội ngũ hiệu trưởng các trường mầm
non Quận Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội được lựa chọn kỹ lưỡng về trình độ
đào tạo và có thâm niên công tác, đáp ứng được yêu cầu công tác.
2.1.2.2. Thực trạng về đội ngũ tổ trưởng chuyên môn các trường mầm
non công lập quận Cầu Giấy, Hà Nội
Bảng 2.5: Trình độ đào tạo, thâm niên công tác của tổ trưởng chuyên môn
các trường mầm non công lập quận Cầu Giấy, Hà nội
2.1.2.3. Thực trạng về đội ngũ giáo viên trường mầm non công lập
Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội
Mức độ
T
T
Nội dung
1
Hiệu trưởng nghiên cứu văn bản
Tốt
Khá
TB
Yêú
Điểm
Thứ
%
%
%
%
Hiệu trưởng lập dự thảo kế hoạch
chuyên môn
3
Trao đổi về bản kế hoạch dự thảo
50.0
25
0
25
3
6
4
Chỉ đạo các bộ phận xây dựng kế
100
0
0
hoạch
5
Xác định nội dung biện pháp thực
hiện kế hoạch
6
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch
ĐTB chung
3,6
11
Phân tích bảng số liệu 2.8 ta thấy: ĐTB chung của toàn thang đo bằng
3,6, nội dung quản lý xây dựng kế hoạch dạy học theo chương trình giáo dục
mầm non ở các trường mầm non công lập đã được đa số khách thể mà đề tài
luận văn khảo sát đánh giá đã thực hiện ở mức độ “Tốt”
Bảng 2.9: Đánh giá mức độ quản lý thực hiện kế
hoạch dạy học
theo chương trình giáo dục mầm non ở các trường
mầm non công lập quận Cầu Giấy, Hà Nội
Mức độ
T
T
Nội dung
11.8
0
0
3,9
1
91.4
8.6
0
0
3,9
1
88.2
11.8
0
0
29.5
10.9
0
3,5
3
bộ giáo viên
2
Có biện pháp xử lý giáo viên không
thực hiện kế hoạch
3
Hiệu trưởng kiểm tra, giám sát việc
thực hiện kế hoạch của giáo viên
4
Khuyến khích giáo viên điều chỉnh
kế hoạch
5
Tổ chuyên môn kiểm tra giám sát
T
Mức độ
T
Tốt
Khá
T.B
Yêú
Điểm
Thứ
%
%
%
%
TB
bậc
-
3,7
3
85.9
14.1
0
-
3,85
2
90.5
9.5
0
-
3,9
1
2
Giáo viên có đủ đồ
dùng, giáo án.
3
Khuyến khích giáo
viên ứng dụng công
nghệ thông tin
4
Hướng
dẫn
giáo
viên nắm được hệ
thống và phương
pháp giáo dục
5
Dự giờ, kiểm tra
hoạt động dạy học
6
1
học, trải nghiệm
ĐTB chung:
3,8
2.2.5. Thực trạng quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
trong trường mầm non công lập Cầu Giấy, Hà Nội
Bảng 2.13: Mức độ thực hiện nội dung quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho
giáo viên các trường mầm non công lập Cầu Giấy, Hà Nội
Nghiên cứu bảng 2.13 cho thấy: ĐTB chung của toàn thang đo
bằng 3,8. Điều này chứng tỏ đa số khách thể được nghiên cứu đều đánh giá
mức độ thực hiện nội dung quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên các
trường mầm non công lập Cầu Giấy, Hà Nội ở các trường mầm non công lập
quận Cầu Giấy, Hà Nội ở mức “Tốt”.
2.2.6. Thực trạng quản lý cơ sở vật chất hỗ trợ hoạt động dạy học
trong trường mầm non công lập Cầu Giấy, Hà Nội
Bảng 2.14: Mức độ thực hiện nội dung quản lý cơ sở vật chất hỗ
trợ hoạt động dạy học các trường mầm non công lập Cầu Giấy, Hà Nội
2.2.7. Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học theo chương
trình giáo dục mầm non ở các trường mầm non công lập quận Cầu Giấy,
Hà Nội
Bảng 2.15: Mức độ thực hiện nội dung quản lý kiểm tra, đánh giá hoạt
động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non các trường mầm non
công lập Cầu Giấy, Hà Nội
T
21.4
0
-
3,8
2
Kiểm tra bài soạn, giờ lên
88.6
11.4
0
-
3,9
1
T
Nội dung
1
Kiểm
Kiểm tra chuyên đề
90.5
9.5
0
-
3,9
1
5
Kiểm tra hoạt động sư
83.2
16.8
0
-
3,8
2
3,5
3
92.3
7.7
0
3,9
1
phạm của giáo viên, tổ
chuyên môn
6
Kiểm tra, giám sát tự học,
tự bồi dưỡng chuyên môn
7
Kiểm tra cơ sở vật chất,
tài sản lớp
8
Sử dụng các hình thức
kiểm tra
2
T Nội dung
1
Quản lý xây dựng kế hoạch dạy học theo chương trình
giáo dục mầm non ở các trường mầm non công lập
quận Cầu Giấy, Hà Nội
2
Quản lý thực hiện kế hoạch dạy học theo chương trình
giáo dục mầm non ở các trường mầm non công lập
15
quận Cầu Giấy, Hà Nội
3
Quản lý nội dung, chương trình chăm sóc giáo dục trẻ
3,8
1
3,8
1
quản lý kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học theo
chương trình giáo dục mầm non các trường mầm non
công lập Cầu Giấy, Hà Nội
2.4. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động dạy học theo
chương trình giáo dục mầm non ở trường mầm non công lập quận Cầu
Giấy, Hà Nội
Bảng 2.17:
Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan
và khách quan tới quản lý hoạt động dạy học theo
chương trình giáo dục mầm non ở trường mầm non
công lập quận Cầu Giấy, Hà Nội
Các yếu tố
Rất
T
ảnh
T
hưởng
(%)
1
2
3
20.0
10.0
0.0
46.0
40.0
14.0
0.0
86.0
10.0
4.0
0.0
của giáo viên
Các văn bản chỉ đạo của nhà
4
nước của ngành giáo dục đào
60.0
Chương 3
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO CHƯƠNG
TRÌNH GIÁO DỤC MẦM NON Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON CÔNG
LẬP QUẬN CẦU GIẤY, HÀ NỘI
3.1. Một số nguyên tắc đề xuất biện pháp
3.1.1.Đảm bảo tính mục đích
3.1.2. Đảm bảo tính phát triển
3.1.3. Đảm bảo tính toàn diện
3.1.4. Đảm bảo tính khả thi
3.2. Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo chương
trình giáo dục mầm non ở các trường mầm non công lập quận Cầu
Giấy, Hà Nội
3.2.1. Chỉ đạo nghiêm túc việc xây dựng kế hoạch dạy học theo chương
trình giáo dục mầm non trong trường mầm non công lập
3.2.2. Quản lý việc thực hiện mục tiêu giáo dục trẻ trong trường mầm
non công lập
3.2.3. Quản lý thực hiện nội dung chương trình dạy học cho trẻ trong
trường mầm non công lập
3.2.4. Quản lý hoạt động trên lớp của giáo viên
3.2.5. Đổi mới công tác bồi dưỡng hoạt động dạy học theo chương trình
giáo dục mầm non cho giáo viên mầm non công lập
3.2.6. Khai thác và sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất hỗ trợ hoạt động
dạy học theo chương trình giáo dục mầm non ở các trường mầm non công
lập
3.2.7. Đẩy mạnh công tác giám sát, kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy
học theo chương trình giáo dục mầm non ở các trường mầm non công lập
quận Cầu Giấy, Hà Nội
18
TB
bậc
thiết
%
thiết
%
1
Chỉ đạo nghiêm túc
%
3
0
-
3
1
2,5
0,3
3
Quản lý thực hiện nội
dung chương trình
dạy học theo chương
trình giáo dục mầm
19
non cho trẻ.
4
Quản lý hoạt động
2,6
0,3
-
2,9
3
2,3
0,5
-
dưỡng hoạt động
dạy học cho giáo
viên.
6
Khai thác và sử dụng
hiệu quả cơ sở vật
chất hỗ trợ hoạt động
dạy học.
7
Đẩy
mạnh
công
tác giám sát,
kiểm tra, đánh giá
hoạt động dạy học
theo chương trình
giáo dục mầm non ở
trường mầm non
Bảng 3.1 cho thấy kết quả đánh giá 7 biện pháp quản lý hoạt động
dạy học theo chương trình giáo dục mầm non ở các trường mầm non công
lập quận Cầu Giấy, Hà Nội có sự cần thiết cao. Sự cần thiết của các biện
pháp giao động từ 2,8< X < 3.
Luận văn đã tập trung vào việc xây dựng khung lý thuyết nghiên
cứu quản lý hoạt động dạy học cho trẻ ở các trường mầm non công lập.
Luận văn này cũng đã xác định rõ được các nội dung quản lý hoạt
động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non trong các trường mầm
non công lập
Luận văn cũng đã xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến việc
quản lý hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non trong các
trường mầm non
1.2.Kết luận về kết quả nghiên cứu thực tiễn
Luận văn cũng phân tích thực trạng các yếu tố ảnh hưởng tới quản
lý hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non ở trường mầm
non công lập quận Cầu Giấy, Hà Nội.
Trên cơ sở kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý hoạt
động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non ở các trường mầm non
công lập quận Cầu Giấy, Hà Nội. Tác giả luận văn đề xuất 7 biện pháp nâng
cao hiệu quả quản lý hoạt động này
2. Khuyến nghị
2.1. Đối với Sở giáo dục đào tạo Thành phố Hà Nội
Tham mưu với ủy ban nhân dân thành phố tăng mức học phí, đảm
bảo các chế độ chính sách cho giáo viên mầm non. Tổ chức các lớp bồi
dưỡng chuyên môn cho cán bộ quản lý, giáo viên và tiếp tục nâng cao hiệu quả
công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.
2.2. Đối với Phòng giáo dục đào tạo quận Cầu Giấy
- Cử cán bộ quản lý đi đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lý và lý
luận chính trị.
- Thường xuyên tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm về công tác
quản lý; Hội thi cán bộ quản lý giỏi.
22