VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TỐNG MINH LỢI

NGUYÊN NHÂN VÀ ĐIỀU KIỆN CỦA TÌNH HÌNH
CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG NAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI, năm 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TỐNG MINH LỢI

NGUYÊN NHÂN VÀ ĐIỀU KIỆN CỦA TÌNH HÌNH
CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG NAI

Chuyên ngành: Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm
Mã số: 8.38.01.05

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

2.1. Thực trạng nhận thức làm sáng tỏ nguyên nhân và điều kiện của tình hình
các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn tỉnh Đồng Nai ..........................................26
2.2. Thực trạng các nguyên nhân và điều kiện cụ thể của tình hình các tội xâm
phạm sở hữu trên địa bàn tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2013 – 2017 .........................38
2.3. Thực trạng làm sáng tỏ nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội xâm
phạm sở hữu trên địa bàn tỉnh Đồng Nai thông qua chủ thể phòng, chống tội
phạm......................................................................................................................45
Chương 3: CÁC GIẢI PHÁP LOẠI TRỪ NGUYÊN NHÂN VÀ ĐỀU KIỆN
CỦA TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH
ĐỒNG NAI .............................................................. Error! Bookmark not defined.
3.1. Tăng cường nhận thức về nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội
xâm phạm sở hữu trên địa bàn tỉnh Đồng Nai trong phòng ngừa tình hình tội
phạm này ...............................................................................................................48


3.2. Nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa
bàn tỉnh Đồng Nai và vấn đề dự báo tình hình tội phạm này ...............................50
3.3. Giải quyết nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội xâm phạm sở hữu
và phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu ..............................................52
KẾT LUẬN ..............................................................................................................64
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BLHS

: Bộ luật hình sự


Bảng 2.3. Cơ số tội phạm nói chung và tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn
tỉnh Đồng Nai (2013 – 2017)
Bảng 2.4. Cơ cấu của từng loại tội xâm phạm sở hữu trong mối quan hệ với
tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn tỉnh Đồng Nai (2013 – 2017)
Bảng 2.5. Diễn biến tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn tỉnh
Đồng Nai (2013 – 2017) (so sánh định gốc)
Bảng 2.6. Cơ cấu về mức độ của tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa
bàn tỉnh Đồng Nai phân theo dân cư 11 đơn vị hành chính cấp huyện
Bảng 2.7. Cơ cấu về mức độ của tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa
bàn tỉnh Đồng Nai phân theo diện tích 11 đơn vị hành chính cấp huyện
Bảng 2.8. Cấp độ nguy hiểm của tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa
bàn tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2013 – 2017 xét theo dân số và diện tích của 11 đơn vị
hành chính cấp huyện
Bảng 2.9. Cơ cấu xét theo các bước thực hiện hành vi phạm tội
Bảng 2.10. Cơ cấu xét theo công cụ gây án
Bảng 2.11. Cơ cấu xét theo thời gian gây án
Bảng 2.12. Cơ cấu xét theo địa điểm thực hiện hành vi phạm tội
Bảng 2.13. Cơ cấu xét theo phương tiện gây án
Bảng 2.14. Cơ cấu xét theo chế tài áp dụng
Bảng 2.15. Cơ cấu theo độ tuổi của bị cáo
Bảng 2.16. Cơ cấu xét theo giới tính của bị cáo
Bảng 2.17. Cơ cấu xét theo hình thức cư trú
Bảng 2.18. Cơ cấu xét theo tôn giáo, tín ngưỡng


Bảng 2.19. Cơ cấu xét theo trình độ văn hóa của bị cáo
Bảng 2.20. Cơ cấu xét theo nghề nghiệp của bị cáo
Bảng 2.21. Cơ cấu xét theo hoàn cảnh gia đình của bị cáo
Bảng 2.22. Cơ cấu xét theo tình trạng hôn nhân
Bảng 2.23. Cơ cấu xét theo đặc điểm tiền án, tiền sự

kết quả thụ lý giải quyết các loại án của TAND tỉnh Đồng Nai, trong 5 năm từ năm

1


2013 đến năm 2017, TAND các cấp đã giải quyết 15.316 vụ với 29.928 bị cáo;
trong đó đã xét xử các tội xâm phạm sở hữu là 5.415 vụ với 8.328 bị cáo. Cụ thể,
năm 2013 số vụ án XPSH là 1.166 vụ với 1.792 bị cáo; năm 2014 số vụ án XPSH là
1.123 vụ với 1.792 bị cáo; năm 2015 là 1.158 vụ với 1.863 bị cáo; năm 2016 là
1.070 vụ với 1.519 bị cáo; năm 2017 xẩy ra 898 vụ với 1.227 bị cáo. Tình hình các
tội xâm phạm sở hữu diễn ra tăng giảm không ổn định qua từng năm, và có xu
hướng giảm trong những năm gần đây. Tuy nhiên, tình hình các tội này vẫn chiếm
tỷ lệ lớn trong tổng số các vụ án xẩy ra trên địa bàn, chiếm 35,36% số vụ với
27,83% số bị cáo. Hậu quả của tội phạm không chỉ gây thiệt hại nghiêm trọng về
kinh tế mà còn ảnh hưởng đến tình hình an ninh, trật tự và sự phát triển về kinh tế,
xã hội của tỉnh Đồng Nai.
Trong những năm qua, Đảng ủy và UBND tỉnh Đồng Nai luôn quan tâm, chú
trọng công tác đấu tranh phòng, chống tình hình tội phạm nói chung và các tội
phạm xâm phạm sở hữu nói riêng. Trên cơ sở thực tế đã ban hành, triển khai nhiều
văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các cấp, các ngành, các cơ quan đoàn thể các chương
trình, kế hoạch, biện pháp cụ thể để tổ chức trên tình thần của các văn bản: Nghị
quyết số 09/1998/NQ-CP ngày 31/7/1998 của Chính phủ về “Tăng cường công tác
phòng, chống tội phạm trong tình hình mới; Chỉ thị số 48 - CT/TƯ ngày 22/10/2010
của Bộ chính trị về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng,
chống tội phạm trong tình hình mới”; Chỉ thị số 09 - CT/TƯ ngày 01/12/2011 của
Ban bí thư Trung ương về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với phong trào
toàn dân bảo vệ ANTQ trong tình hình mới”.
Công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đã đạt
được những kết quả nhất định, tuy nhiên đây chỉ là những biện pháp phòng ngừa
các loại tội phạm nói chung chưa có những giải pháp để ngăn chặn hạn chế nguyên

- “Một số vấn đề lý luận về tình hình tội phạm ở Việt Nam”của Nguyễn Văn
Cảnh và Phạm Văn Tỉnh, do Học viện Cảnh sát nhân dân, Bộ Công an ấn hành năm
2013.
Các công trình nghiên cứu nêu trên đã tập chung làm rõ những vấn đề lý luận
cơ bản về nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội xâm phạm sở hữu bao
gồm khái niệm, nguyên nhân và điều kiện của tội phạm, phân biệt khái niệm
nguyên nhân và điều kiện của tội phạm với một số khái niệm khác có liên quan, các

3


đặc điểm nguyên nhân và điều kiện của tội phạm, sự tác động qua lại của các yếu tố
tiêu cực trong cơ chế hành vi phạm tội. Đây là những cơ sở lý luận rất quan trọng
mà luận văn sẽ kế thừa làm nền tảng lý luận.
Ở mức độ cụ thể và liên quan trực tiếp đến đề tài luận văn, các công trình
khoa học sau đây cũng đã được tham khảo:
- Huỳnh Văn Em (2007),“Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt
động điều tra các vụ án xâm phạm sở hữu trên các tuyến giao thông đường thủy nội
địa ở địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh”, Luận văn Thạc sỹ luật học, Đại học Cảnh
sát nhân dân;
- Trần Điện Ảnh (2014),“Các tội xâm phạm sở hữu có tính chiếm đoạt do
người chưa thành niên thực hiện trên địa bàn tỉnh Bình Định: Tình hình, nguyên
nhân và giải pháp phòng ngừa”, Luận văn Thạc sỹ luật học, Học viện khoa học xã
hội;
- Huỳnh Tấn Đạt (2014),“Các tội xâm phạm sở hữu do người chưa thành
niên thực hiện trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh: Tình hình, nguyên nhân và giải
pháp phòng ngừa”, Luận văn Thạc sỹ luật học, Học viện khoa học xã hội;
- Nguyễn Thị Diệu Hiền (2014),“Các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn tỉnh
Bình Dương: Tình hình, nguyên nhân và giải pháp phòng ngừa”, Luận văn Thạc sỹ
luật học, Học viện khoa học xã hội;