VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHẠM THỊ DOAN

THỎA ƯỚC LAO ĐỘNG TẬP THỂ THEO PHÁP LUẬT
LAO ĐỘNG VIỆT NAM HIỆN NAY TỪ THỰC TIỄN
TỈNH BẮC NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Hà Nội, 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHẠM THỊ DOAN

THỎA ƯỚC LAO ĐỘNG TẬP THỂ THEO PHÁP LUẬT
LAO ĐỘNG VIỆT NAM HIỆN NAY TỪ THỰC TIỄN
TỈNH BẮC NINH
Chuyên ngành: Luật kinh tế
Mã số

: 8.38.01.07

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC


Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỎA ƯỚC LAO
ĐỘNG TẬP THỂ VÀ SỰ ĐIỀU CHỈNH CỦA PHÁP LUẬT.................... 6
1.1. Những vấn đề lý luận về thỏa ước lao động tập thể .................................. 6
1.2. Sự điều chỉnh pháp luật đối với thỏa ước lao động tập thể...................... 15
Chương 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ THỎA
ƯỚC LAO ĐỘNG TẬP THỂ VÀ THỰC TIỄN THI HÀNH TRÊN
ĐỊA BÀN TỈNH BẮC NINH ........................................................................ 24
2.1. Thực trạng pháp luật Việt Nam về thỏa ước lao động tập thể ................. 24
2.2. Thực tiễn thi hành pháp luật về thỏa ước lao động tập thể trên địa
bàn tỉnh Bắc Ninh............................................................................................ 43
Chương 3 HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ THỎA ƯỚC LAO
ĐỘNG TẬP THỂ VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THI HÀNH TRÊN
ĐỊA BÀN TỈNH BẮC NINH ........................................................................ 68
3.1. Những yêu cầu của việc hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả
thi hành pháp luật về thỏa ước lao động tập thể ............................................. 68
3.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về thỏa ước lao động tập thể và nâng
cao hiệu quả thi hành trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh ........................................... 69
KẾT LUẬN .................................................................................................... 77
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 78


BẢNG VIẾT TẮT
BCH

Ban Chấp hành

BLLĐ

Bộ luật Lao động


Khu công nghiệp

HĐLĐ

Hợp đồng lao động

NLĐ

Người lao động

NSDLĐ

Người sử dụng lao động

QHLĐ

Quan hệ lao động

TCLĐ

Tranh chấp lao động

TLTT

Thương lượng tập thể

TL

Thương lượng


chưa được cải thiện mức sống một cách hợp lý. Bên cạnh đó, Nhà nước đang phải
gánh chịu những hậu quả từ việc bất ổn về quan hệ lao động. Hơn nữa, uy tín về
môi trường lao động Việt Nam cũng như pháp luật về lao động chưa rõ ràng, minh
bạch, tính khả thi chưa cao đã và đang cản trở việc thu hút sự đầu tư. Do đó, việc
lựa chọn đề tài “Thỏa ước lao động tập thể theo pháp luật lao động Việt Nam hiện
nay từ thực tiễn tỉnh Bắc Ninh” là rất cần thiết và phù hợp với xu hướng hiện nay.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Trong bối cảnh hội nhập, Nhà nước phải tạo một môi trường đầu tư và hành
lang pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển. Trong đó, việc xây dựng mối
quan hệ lao động hài hòa, ổn định, giúp doanh nghiệp và người lao động có tiếng
nói chung là việc làm cần thiết hiện nay. Do đó, vấn về thương lượng và ký
TƯLĐTT nhằm xây dựng QHLĐ hài hoà, ổn định và phát triển bền vững được
nhiều tác giả quan tâm trong những năm gần đây. Cụ thể như:
- “Thỏa ước lao động tập thể trong nền kinh tế thị trường- Những vấn đề lý
luận và thực tiễn áp dụng”, Luận văn thạc sỹ luật học của tác giả Trần Thị Thúy
Lâm (2001). Công trình này đã đề cập đến khái niệm, bản chất, các quy định hiện
hành của pháp luật về nội dung của thỏa ước lao động tập thể, vấn đề thỏa ước lao
động tập thể vô hiệu và cũng đưa ra được một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp

1


luật, nâng cao chất lượng ký kết và thực hiện thoải ước lao động tập thể trong nền
kinh tế thị trường.
- “Thỏa ước lao động tập thể - Nghiên cứu so sánh giữa pháp luật lao động
Việt Nam và Thụy Điển”, Luận án tiến sĩ luật học của Hoàng Thị Minh (2011). Bên
cạnh đó, tác giả Hoàng Thị Minh còn có các bài viết: “Hiệu lực của thỏa ước lao
động tập thể - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn”, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật
số 08/2011; “Nghiên cứu so sánh về mối quan hệ giữa thỏa ước lao động tập thể và
pháp luật lao động quốc gia ở Việt Nam và một số nước trên thế giới”, Tạp chí Luật

TƯLĐTT. Bên cạnh đó còn rất nhiều bài viết của các tác giả: Tiến sĩ Hoàng Thị
Minh trên Tạp chí Nghiên cứu lập pháp số 8/2011 với nhan đề “Điều kiện để phát
triển thương lượng tập thể”; Tiến sĩ Hoàng Thị Minh, Phan Thanh Huyền, Tạp chí
Nghiên cứu lập pháp số 19/2011 với nhan đề “Sử dụng hành động công nghiệp
trong thương lượng tập thể ở Thụy Điển và việc sử dụng đình công ở Việt Nam” …
Ở cấp độ luận văn, luận án, đã có đề tài luận văn thạc sĩ nghiên cứu về “Pháp
luật về thương lượng tập thể trong lao động ở Việt Nam” của tác giả Nhân Thị Lệ
Quyên năm 2009; đề tài luận văn Pháp luật về Thỏa ước lao động tập thể qua thực
tiễn thi hành tại thành phố Hồ Chí Minh” của tác giả Phạm Chí Tâm năm 2016. Các
đề tài trên đã làm rõ thêm quy định pháp luật lao động về TƯLĐ tập thể và thực
trạng ký kết TƯLĐTT của cả nước và một địa phương.
Những công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến những vấn đề cụ thể của
TƯLĐTT như khái niệm, đặc điểm, bản chất, quy trình ký kết… Các nghiên cứu đó
cũng đưa ra những đề xuất hoàn thiện các quy định pháp luật, nâng cao chất lượng
của TƯLĐTT. Với số lượng nêu trên cũng có thể nói là khá nhiều công trình nghiên
cứu về TƯLĐTT nhưng hầu như chưa có công trình nào nghiên cứu riêng về
TƯLĐTT doanh nghiệp gắn với một địa phương cụ thể. Do đó, việc nghiên cứu vấn
đề này có ý nghĩa lý luận và thực tiễn trong giai đoạn hiện nay.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu đề tài:
- Làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản về thỏa ước lao động tập thể.
- Đánh giá thực trạng pháp luật Việt Nam về thỏa ước lao động tập thể.
- Đánh giá thực trạng thỏa ước lao động tập thể trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
- Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật về thỏa ước lao động tập thể và
nâng cao hiệu quả thực hiện trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
* Nhiệm vụ nghiên cứu:
Với các mục đích như trên, nhiệm vụ nghiên cứu đề tài được xác định như sau:
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về thỏa ước lao động tập thể.
- Nghiên cứu pháp luật quốc tế, của một số nước cũng như pháp luật của Việt
Nam về thỏa ước lao động tập thể.

Trong quá trình nghiên cứu, tác giả sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên
cứu cụ thể phù hợp với từng vấn đề của đề tài như: phân tích, tổng hợp các vấn đề
như: hệ thống lại những quy định của pháp luật về thương lượng, ký kết TƯLĐTT;
dựa trên cơ sở lý thuyết để tiếp cận, phân tích việc thực hiện pháp luật về TƯLĐTT,
thông qua việc và một số nội dung có liên quan để minh chứng thêm nội dung
thương lượng, ký kết TƯLĐTT trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Đồng thời, khai thác

4


thông tin, số liệu từ các nguồn tin cậy như: Văn kiện Đại hội tỉnh đảng bộ; báo cáo
của Ủy ban nhân dân; Sở Lao động Thương binh và Xã hội; Liên đoàn Lao động
tỉnh Bắc Ninh.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Luận văn là một công trình nghiên cứu một cách toàn diện, đầy đủ một cách có
hệ thống và tương đối toàn diện chế độ pháp lý về thỏa ước lao động tập thể ở Việt
Nam hiện nay. Luận văn chỉ ra những điều kiện và nội dung cần thiết để thực hiện
thỏa ước lao động tập thể, liên hệ với sự phát triển về nội dung pháp luật về thỏa
ước lao động tập thể của một số nước trên thế giới. Bên cạnh đó, luận văn nghiên
cứu và phân tích thực tiễn thực hiện pháp luật về thỏa ước lao động tập thể tại một
địa phương cụ thể, từ đó tìm ra những vấn đề còn tồn tại, nguyên nhân thực tế hình
thành những vấn đề đó. Từ đó đưa ra những đề xuất nhằm hoàn thiện pháp luật,
tăng cường hiệu quả của tổ chức công đoàn, tăng cường tổ chức và thực hiện pháp
luật về thỏa ước lao động tập thể. Thông qua quá trình nghiên cứu và phân tích, tác
giả hi vọng rằng có thể đưa ra những kết quả góp phần vào việc đổi mới, hoàn thiện
pháp luật lao động nói chung và pháp luật về thỏa ước lao động tập thể nói riêng.
7. Cơ cấu của luận văn
Ngoài Phần mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn được
kết cấu thành 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận về thoả ước lao động tập thể và sự điều chỉnh