VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ THỊ DIỆP

QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA LUẬT SƯ BÀO CHỮA
TRONG GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA VỤ ÁN HÌNH SỰ

Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
Mã số

: 8.38.01.04

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS. Phan Thị Thanh Mai

Hà nội, 2018


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan, Luận văn “Quyền và nghĩa vụ của Luật sư bào chữa
trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự ” là công trình nghiên cứu của riêng tôi.
Các số liệu nêu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, chính xác.
Những kết luận khoa học của Luận văn chưa được ai công bố dưới bất kỳ công
trình nào khác.
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Lê Thị Diệp




DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BLHS

: Bộ luật hình sự

BLTTHS

: Bộ luật tố tụng hình sự

TTHS

: Tố tụng hình sự

THTT

: Tiến hành tố tụng

VKSND

: Viện kiểm sát nhân dân

TAND

: Tòa án nhân dân

KSV


vấn) như hiện nay thì giai đoạn điều tra vụ án hình sự là giai đoạn mang tính quyết
định việc giải quyết vụ án hình sự. Kết quả của giai đoạn điều tra là cơ sở tiên quyết
đồng thời cũng là những căn cứ mang tính quyết định đến quá trình giải quyết vụ án
hình sự. Vì vậy, vấn đề quyền và nghĩa vụ của Luật sư bào chữa trong giai đoạn điều
tra vụ án hình sự luôn là một nội dung được nhiều người quan tâm nhằm bảo đảm
quyền bào chữa của người bị buộc tội và bảo vệ sự thật khách quan của vụ án hình sự.
Hiện nay, việc hoàn thiện pháp luật, nâng cao chất lượng của hoạt động tư pháp
vẫn là nhiệm vụ trọng tâm của Đảng và Nhà nước ta. Một trong những nội dung đó là
nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ Luật sư, Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày
02/6/2005 của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 đã nêu:
“…Đào tạo, phát triển đội ngũ Luật sư đủ về số lượng, có phẩm chất chính trị, đạo
đức, có trình độ chuyên môn. Hoàn thiện cơ chế bảo đảm để Luật sư thực hiện tốt việc
tranh tụng tại phiên tòa, đồng thời xác định rõ chế độ trách nhiệm đối với Luật sư…”.
Trên tinh thần đó, Luật Luật sư năm 2012 đã có những sửa đổi, bổ sung chặt chẽ hơn
việc tổ chức và hoạt động của Luật sư cũng như các tổ chức hành nghề luật sư. Mới
đây, BLTTHS năm 2015 được sửa đổi một cách toàn diện theo hướng quy định rõ hơn
về nguyên tắc chung, trình tự, thủ tục tố tụng của các chủ thể THTT và chủ thể tham
gia TTHS. Trong đó có nguyên tắc bảo đảm quyền bào chữa của người bị buộc tội:
“Người bị buộc tội có quyền tự bào chữa, nhờ Luật sư hoặc người khác bào chữa”
(Điều 16); quy định về quyền vào nghĩa vụ của Luật sư bào chữa trong TTHS, cũng
như các quy định bảo đảm việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của Luật sư trong TTHS
(từ Điều 72 – Điều 82).

1


Mặc dù pháp luật thời gian qua đã có nhiều sửa đổi theo hướng mở rộng phạm
vi quyền, nâng cao vị thế của Luật sư bào chữa. Tuy nhiên, hiện tại BLTTHS năm
2015 mới có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2018, do đó vẫn cần có thời gian để kiểm
nghiệm. Trong khi đó, trên thực tiễn việc thực thi quyền và nghĩa vụ của Luật sư bào

tụng hình sự năm 2015, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
- Phạm Hồng Hải (1999), Bảo đảm quyền bào chữa của người bị buộc tội,
NXB Công an nhân dân, Hà Nội.
- Phạm Hồng Hải (1999), Vị trí của Luật sư bào chữa trong phiên tòa xét xử,
Tạp chí Luật học, số 4.
- TS. Luật sư Phan Trung Hoài (2015), Những điểm mới về chế định bào chữa
trong Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, NXB chính trị Quốc gia, Hà Nội.
- Nguyễn Đức Mai (2009), Đặc điểm mô hình tố tụng tranh tụng và hướng hoàn
thiện mô hình tố tụng hình sự ở Việt Nam, Tạp chí Tòa án nhân dân, số 23, Hà Nội.
- Hoàng Thị Sơn (2000), Về khái niệm quyền bào chữa và việc bảo đảm quyền
bào chữa của bị can, bị cáo, Tạp chí Luật học số 5, Hà nội.
- Võ Khánh Vinh (chủ biên) (2014), Bình luận khoa học Bộ luật Tố tụng hình sự,
NXB Công an nhân dân, Hà Nội.
- Viện nghiên cứu Nhà nước và Pháp luật (1995), Tội phạm học, Luật hình sự và
Tố tụng hình sự Việt Nam, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.
2.2. Tình hình nghiên cứu thực tiễn
Những công trình khoa học mang tính thực tiễn nghiên cứu về quyền và nghĩa
vụ của Luật sư trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự đã được tác giả tham khảo gồm:
- Phan Trung Hoài (2005), Bút ký luật sư – Tập 1, NXB Tư pháp, Hà Nội.
- Hoàng Thị Sơn (2002), Thực trạng thực hiện nguyên tắc bảo đảm quyền bào
chữa của bị can, bị cáo, Tạp chí Luật học số 4, Hà nội.
- Hà Sơn (2017), Bị đuổi đánh va chạm giao thông, thợ hồ 9X được chuyển tội
danh, Báo Pháp luật Việt Nam, số 205 (6.823), ngày 24/7/2017, Hà Nội.
2.3. Các tác giả chọn đề tài Luận văn có liên quan tới quyền và nghĩa vụ của
Luật sư trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự
- Bùi Phương Lan (2015), Vai trò của người bào chữa trong giai đoạn điều tra,
truy tố vụ án hình sự từ thực tiễn Thành phố Hà Nội, Luận văn Thạc sỹ Luật học, Học
viện khoa học xã hội, Hà Nội

3

nội, Hà Nội.

4


Những công trình nghiên cứu này, về cơ bản đã đề cập đến vị trí, vai trò và hoạt
động của người bào chữa trong tố tụng hình sự Việt Nam. Tuy nhiên, cho đến nay
chưa có công trình nghiên cứu chuyên sâu về quyền và nghĩa vụ của Luật sư bào chữa
trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự ở phạm vi cả nước, do đó các tác giả chưa đưa ra
được những giải pháp cụ thể nhằm bảo đảm thực hiện hiệu quả quyền và nghĩa vụ của
Luật sư bào chữa trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự.
Tiếp thu, kế thừa một số kết quả nghiên cứu của các tác giả đi trước, kết hợp
với việc tiếp tục nghiên cứu lý luận và kinh nghiệm thực tiễn hành nghề Luật sư của
mình, tác giả mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Quyền và nghĩa vụ của Luật sư bào chữa
trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự” làm đề tài Luận văn Thạc sỹ của mình.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục đích nghiên cứu của Luận văn: Từ những nghiên cứu về lý luận và thực
tiễn, Luận văn đưa ra các giải pháp bảo đảm thực hiện quyền và nghĩa vụ của Luật sư
bào chữa trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự.
- Nhiệm vụ nghiên cứu của Luận văn: Từ mục đích nghiên cứu nêu trên, Luận
văn có các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:
+ Xây dựng khái niệm khoa học về quyền và nghĩa vụ của Luật sư bào chữa
trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự; làm rõ ý nghĩa của việc quy định và thực hiện
các quyền và nghĩa vụ của Luật sư bào chữa trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự;
+ Phân tích, đánh giá các quy định của BLTTHS năm 2015 về quyền và nghĩa
vụ của Luật sư bào chữa trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự, so sánh với BLTTHS
năm 2003;
+ Phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện quyền và nghĩa vụ của Luật sư bào
chữa trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự; chỉ ra những hạn chế, vướng mắc và
nguyên nhân của hạn chế, vướng mắc trong thực hiện quyền và nghĩa vụ của Luật sư

chữa theo quy định của pháp luật TTHS Việt Nam, qua đó xây dựng quan điểm khoa
học về Luật sư bào chữa trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự; Phân tích đánh giá
thực trạng về tổ chức, hoạt động và việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của Luật sư bào
chữa trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự. Phân tích, đánh giá những hạn chế, vướng
mắc trong thực hiện quyền và nghĩa vụ của Luật sư bào chữa trong giai đoạn điều tra
vụ án hình sự, chỉ ra những nguyên nhân của hạn chế, vướng mắc này và từ đó đề xuất
các giải pháp để bảo đảm thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của Luật sư bào chữa trong

6


giai đoạn điều tra vụ án hình sự. Bên cạnh đó, Luận văn có thể được dùng làm tài liệu
tham khảo trong công tác nghiên cứu, giảng dạy tại các nhà trường.
7. Cơ cấu của luận văn
Luận văn, ngoài phần mở đầu và kết luận, gồm có 3 chương:
Chương 1. Một số vấn đề lý luận về quyền và nghĩa vụ của Luật sư bào chữa
trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự.
Chương 2. Quy định của pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam về quyền và nghĩa
vụ của Luật sư bào chữa trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự và thực trạng thực hiện.
Chương 3. Giải pháp bảo đảm thực hiện quyền và nghĩa vụ của Luật sư bào
chữa trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự.

7


Luận vận đậy đu ở file:Luận vận Full