VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐÀO THANH HUYỀN

GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP VỀ HỢP ĐỒNG
MUA BÁN HÀNG HÓA QUA THỰC TIỄN XÉT XỬ
CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN TẠI HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI, 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐÀO THANH HUYỀN

GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP VỀ HỢP ĐỒNG
MUA BÁN HÀNG HÓA QUA THỰC TIỄN XÉT XỬ
CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN TẠI HÀ NỘI
Ngành
Mã số

: Luật kinh tế
: 62 38 01 07

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC


:

Bộ luật Tố tụng dân sự

LTM

:

Luật thương mại

TA

:

Tòa án

ND

:

Nhân dân

TAND

:

Toà án ND



Bảng 2.1. Số liệu giải quyết án tranh chấp HĐMB hàng hóa trong tổng án kinh
doanh thương mại giải quyết theo thủ tục sơ thẩm tại TAND quận Cầu Giấy,
thành phố Hà Nội. ..............................................................................................52
Bảng 2.2. Số liệu giải quyết án tranh chấp HĐMB hàng hóa trong tổng án kinh
doanh thương mại giải quyết theo thủ tục sơ thẩm tại TAND thành phố Hà Nội
............................................................................................................................52
Bảng 2.3. Số liệu giải quyết án tranh chấp HĐMB hàng hóa trong tổng án kinh
doanh thương mại giải quyết theo thủ tục phúc thẩm tại TAND thành phố Hà
Nội ......................................................................................................................53


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Hiện nay nước ta đang trong giai đoạn đổi mới trong mọi lĩnh vực như về kinh tế,
chính trị, xã hội và các lĩnh vực khác. Các giao dịch trong xã hội diễn ra hàng ngày rất
đa dạng, pháp luật khó có thể điều chỉnh được toàn bộ các quan hệ trong cuộc
sống.Thông thường các bên lựa chọn hình thức giao dịch thông qua hợp đồng.
HĐMB hàng hóa là một trong những loại hợp đồng đặc trưng và phổ biến nhất
trong hoạt động kinh doanh thương mại, là thỏa thuận của hai bên gồm bên mua và bên
bán nhằm đạt được lợi ích mà các bên mong đợi khi thiết lập hợp đồng.Theo thời gian,
hoạt động mua bán hàng hoá ngày càng phát triển đa dạng, nhiều sắc màu với sự tăng
lên về số lượng hàng hoá, số lượng người tham gia kinh doanh. Ngày nay, mua bán
hàng hoá không chỉ diễn ra giữa bên mua và bên bán trong nước mà phạm vi kinh
doanh lan rộng ra phạm vi thế giới. Cùng với đó, các tranh chấp thương mại nói chung
và HĐMB hàng hoá nói riêng ngày càng gia tăng về số lượng cũng như sự phức tạp
của từng vụ việc đòi hỏi phải có một hệ thống pháp luật điều chỉnh toàn diện cũng như
cơ chế giải quyết nhanh gọn, làm sao để không ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp
và hoạt động kinh doanh của các bên.
Pháp luật Việt Nam hiện nay quy định các hình thức giải quyết tranh chấp trong
kinh doanh nói chung và đối với loại HĐMB hàng hoá nói riêng gồm thương lượng,

trong thủ tục giải quyết các vụ án kinh tế, lao động-Những vấn đề lý luận và thực
tiễn”,[12] Tòa Kinh tế TAND tối cao - 2001; Đỗ Cao Thắng (2004), Đề tài cấp bộ:
“Những giải pháp nâng cao năng lực và chất lượng xét xử các tranh chấp thương mại
tại TAND”[37] Tòa Kinh tế; Trương Thị Hà, Luận văn thạc sỹ: “Giải quyết tranh chấp
HĐMB hàng hoá theo thủ tục sơ thẩm tại TAND thành phố Hà Nội”[18]; Khoa luật,
Đại học quốc gia Hà Nội; Phan Trần Duy Khiêm – Đại học Cần Thơ “Pháp luật về
hoạt động mua bán hàng hóa trong nước: lý luận và thực tiễn;[21] Các bài viết trong
các tạp chí chuyên ngành của TAND tối tao, Bộ Tư pháp.
Đã có nhiều công trình và bài báo nghiên cứu về vấn đề này nhưng nhìn chung
các công trình, bài báo mới chỉ tập trung nghiên cứu những vấn đề chung, chưa có một
công trình nghiên cứu chuyên sâu, chuyên biệt về việc giải quyết tranh chấp HĐMB
hàng hoá tại TA nói chung và TAND tại Hà Nội nói riêng. Vì vậy, tiếp tục nghiên cứu

2


về “Giải quyết tranh chấp HĐMB hàng hoá qua thực tiễn xét xử của Toà án nhân
dân tại Hà Nội” là một vấn đề có tính cấp thiết và có tính thời sự.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu các vấn đề lý luận về HĐMB hàng hóa, thẩm
quyền giải quyết tranh chấp của TA theo quy định của pháp luật hiện hành. Thực trạng
pháp luật và thực tiễn giải quyết các tranh chấp HĐMB hàng hóa tại TAND tại thành
phố Hà Nội, đúc rút những kết quả, những bất cập, hạn chế và xác định rõ nguyên nhân
của những bất cập, hạn chế đó. Từ kết quả nghiên cứu, tác giả đưa ra những yêu cầu và
đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật về giải quyết tranh chấp về HĐMB hàng hóa
tại TAND trong giai đoạn hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện được mục đích nghiên cứu trên, luận văn có nhiệm vụ:
-

4.2. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu các quy định của pháp luật hiện hành về giải quyết tranh chấp
phát sinh từ HĐMB hàng hóa, trong đó tập trung nghiên cứu các quy định tại LTM năm
2005, Luật Tổ chức TAND năm 2013 và BLTTDS năm 2015 về vấn đề này. Đồng thời
phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật giải quyết tranh chấp từ HĐMB hàng hóa tại
TAND thành phố Hà Nội.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn được thực hiện trên nền tảng phương pháp luận của chủ nghĩa MácLênin và tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam về Nhà
nước và pháp luật, về xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân.
Tác giả còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu như phân tích, tổng hợp,
phương pháp so sánh, phương pháp lịch sử, logic, phương pháp thống kê... để giải
quyết các nội dung nhằm đạt được mục tiêu đề ra trong luận văn.
6. Ý nghĩa luận và thực tiễn của luận văn
-

Về phương diện lý luận : Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần làm sáng

tỏ các vấn đề lý luận về HĐMB hàng hoá, tranh chấp HĐMB hàng hoá và giải quyết
tranh chấp HĐMB hàng hoá theo pháp luật Việt Nam cũng như pháp luật của một số
quốc gia trên thế giới nhằm đúc rút một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.
-

Về mặt thực tiễn: Kết quả nghiên cứu trên phương diện lý luận và từ thực tiễn

giải quyết tranh chấp của TAND tại thành phố Hà Nội góp phần hoàn thiện pháp luật về
giải quyết tranh chấp HĐMB hàng hóa theo thủ tục sơ thẩm, phúc thẩm của TA, góp
phần nâng cao nhận thức của những người làm thực tiễn, để áp dụng có hiệu quả trong
thực tiễn công tác của tác giả cũng như các cán bộ làm công tác xét xử tại các Toà án.
Kết quả nghiên cứu của đề tài có giá trị tham khảo trong học tập, nghiên cứu và giảng
dạy về hơp đồng mua bán hàng hóa và giải quyết tranh chấp về HĐMB hàng hóa.

hợp đồng. Theo đó, HĐMB hàng hóa là sự thỏa thuận giữa bên mua và bên bán hàng
hóa, bên mua và bên bán cùng nhau ký kết HĐMB hàng hóa để bên bán giao hàng và
chuyển quyền sở hữu hàng hóa, còn bên mua thì có nghĩa vụ thanh toán tiền hàng cho
bên bán để nhận hàng và quyền sở hữu hàng hóa.
Mua bán hàng hóa bao gồm mua bán hàng hóa trong nước và mua bán hàng hóa
quốc tế. Mua bán hàng hóa có đối tượng hiện hữu tại thời điểm mà các bên ký kết, thực
hiện hợp đồng và cũng có HĐMB hàng hóa trong tương lại (HĐMB hàng hóa qua Sở
giao dịch). Các loại hợp đồng có điểm tương đồng và có những điểm khác nhau về đối
tượng, chủ thể, hình thức hợp đồng.
Các quy định về hợp đồng được điều chỉnh bởi các nguồn luật khác nhau như
Điều ước quốc tế, luật quốc gia, tập quán, thói quen, án lệ ,…Ví dụ Theo Điều 1 Phụ
lục của Công ước La Haye 1964 [22] về “Luật thống nhất về thiết lập mua bán hàng
hóa quốc tế các động sản hữu hình” thì HĐMB hàng hóa quốc tế là HĐMB hàng hóa
được ký kết giữa các bên có trụ sở thương mại đóng trên lãnh thổ các quốc gia khác
nhau nếu có một trong các điều kiện sau:

6


Luận vận đậy đu ở file:Luận vận Full