ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT

NGUYỄN THỊ THÙY TRANG

PHÁP LUẬT VỀ VIỆC LÀM VÀ GIẢI QUYẾT VIỆC
LÀM, QUA THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG TRỊ
Chuyên ngành: Luật Kinh tế
Mã số: 838 01 07

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

THỪA THIÊN HUẾ, năm 2018


Công trình được hoàn thành tại:
Trường Đại học Luật, Đại học Huế

Người hướng dẫn khoa học: TS. Cao Đình Lành

Phản biện 1: ........................................:..........................

Phản biện 2: ...................................................................

Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp
tại: Trường Đại học Luật
Vào lúc...........giờ...........ngày...........tháng .......... năm...........


MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU .................................................................................. 1

1.5.2.6. Nhóm quy định về tái phân bổ nguồn lao động....................... 8
1.5.2.7. Nhóm quy định về tín dụng ưu đãi cho sản xuất, kinh doanh . 8
1.5.2.8. Nhóm quy định về xuất khẩu lao động .................................... 8
Kết luận chương 1 ................................................................................. 8


Chương 2. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG VỀ VIỆC
LÀM VÀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM QUA THỰC TIỄN TẠI
TỈNH QUẢNG TRỊ ............................................................................. 9
2.1 Thực trạng pháp luật về việc làm .................................................... 9
2.1.1 Quy định của pháp luật về trách nhiệm của nhà nước trong hỗ
trợ phát triển việc làm cho người lao động ........................................... 9
2.1.2. Trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc đảm bảo
việc làm cho người lao động ............................................................... 10
2.1.3. Trách nhiệm của tổ chức dịch vụ việc làm ............................... 10
2.2. Thực trạng áp dụng pháp luật về việc làm và giải quyết việc làm
tại Tỉnh Quảng Trị ............................................................................... 11
2.2.1. Thực trạng việc làm tại Tỉnh Quảng Trị ................................... 11
2.2.2 Thực tiễn giải quyết việc làm tại tỉnh Quảng Trị ....................... 11
2.2.2.1. Giải quyết việc làm tại địa phương ........................................ 11
2.2.2.2 Giải quyết việc làm thông qua xuất khẩu lao động ................ 11
2.2.2.3. Giải quyết việc làm thông qua hỗ trợ lao động tìm kiếm việc
làm ngoài tỉnh ...................................................................................... 12
2.2.4. Trách nhiệm của các chủ thể trong giải quyết việc làm và đảm
bảo việc làm cho người lao động ........................................................ 12
Kết luận chương 2 ............................................................................... 14
Chương 3. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ VIỆC
LÀM. NÂNG CAO HIỆU QUẢ TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP
LUẬT VỀ VIỆC LÀM VÀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM TẠI TỈNH
QUẢNG TRỊ ...................................................................................... 15

Nghiên cứu các quy định của pháp luật lao động về trách nhiệm của
Nhà nước, của người sử dụng lao động, của tổ chức dịch vụ việc làm,
việc làm cho lao động đặc thù cũng như thực trạng pháp luật trong
lĩnh vực việc làm và giải quyết việc làm. Phân tích thực trạng về việc
làm, giải quyết việc làm ở Tỉnh Quảng Trị, tồn tại và bất cập trong
việc thực hiện pháp luật về việc làm và giải quyết việc làm làm rõ sự
cần thiết phải hoàn thiện pháp luật lao động về việc làm và giải quyết
việc làm ở Việt Nam nói chung và ở Tỉnh Quảng Trị nói riêng. Đưa ra
một số kiến nghị nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật và nâng cao
chất lượng việc làm và giải quyết việc làm ở tỉnh Quảng Trị
Từ khóa: Pháp luật Việt Nam; Luật lao động; Việc làm; Giải
quyết việc làm
Nội dung:
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong nền kinh tế thị trường, việc làm và thất nghiệp là vấn đề
mang tính tính chất toàn cầu, vấn đề này không loại trừ một quốc gia
nào dù đó là nước đang phát triển hay nước có nền kinh tế phát triển.
Giải quyết việc làm, chống thất nghiệp luôn là vấn đề nan giải. Với ý
nghĩa của việc làm, Đảng và nhà nước ta đã đề ra quan điểm đảm bảo
việc làm cho người dân là mục tiêu xã hội hàng đầu. Giải quyết việc
làm, đảm bảo cho mọi người có khả năng lao động, có nhu cầu làm
việc đều có cơ hội có việc làm là trách nhiệm của các cấp, các ngành
và của toàn xã hội.
Quảng Trị là một tỉnh còn nghèo, lại bị chiến tranh tàn phá nặng
nề, nền kinh tế chậm phát triển, do tốc độ tăng dân số cao mà hàng
năm nguồn lao động trẻ bổ sung vào rất lớn, trung bình có gần 4000
1





Bên cạnh đó là các đề tài khoa học: “Đánh giá việc thực hiện
chiến lược việc làm giai đoạn 2001-2005 và xây dựng chiến lược việc
làm trong kỳ đại hội X” của Viện Khoa học Lao động xã hội năm
2004, “Nghiên cứu, đánh giá tác động về lao động, việc làm và xã hội
sau khi Việt Nam gia nhập WTO và đề xuất những giải pháp” của Cục
Việc làm năm 2008, “Pháp luật lao động về việc làm – Một số vấn đề
lý luận và thực tiễn” của tác giả Nguyễn Thắng Lợi năm 2010, “Pháp
luật về quan hệ lao động Việt Nam – Thực trạng và phương pháp hoàn
thiện” của ĐHQGHN do PGS.TS Lê Thị Hoài Thu chủ trì.
Một số công trình nghiên cứu dưới góc độ pháp lý như: Luận văn
Thạc sỹ luật học: “Việc làm và quy định của pháp luật về việc làm ở
Việt Nam – Những vấn đề lý luận và thực tiễn” của tác giả Nguyễn
Văn Quynh (2003), “Pháp luật lao động về việc làm và giải quyết việc
làm ở Việt Nam trong thời kỳ hội nhập” của tác giả Đinh Thị Nga
Phượng (năm 2011), “Những vấn đề pháp lý cơ bản về việc làm và
giải quyết việc làm trong bối cảnh suy thoái kinh tế ở Việt Nam hiện
nay” của tác giả Lâm Thị Thu Huyền (2011). Ngoài ra, chuyên đề tốt
nghiệp như: “Thực trạng lao động - việc làm và phương hướng giải
quyết việc làm có hiệu quả ở tỉnh Quảng Trị” của Lê Thị Diệu Hiền
(2015).
Các công trình nên trên đã đề cập một cách toàn diện các quy
định pháp luật về việc làm và giải quyết việc làm trên cả bình diện lý
luận và thực tiễn. Tuy nhiên, để có cái nhìn đa chiều và góp thêm
tiếng nói nhằm hoàn thiện pháp luật giải quyết việc làm trong giai
đoạn hiện nay là việc làm hết sức cần thiết, đặc biệt thực tiễn giải
quyết việc làm tại tỉnh Quảng Trị để góp phần làm sáng tỏ thêm kho
tàng lý luận về giải quyết việc làm ở nước ta trong điều kiện hội nhập
nền kinh tế thế giới.

các văn bản hướng dẫn thi hành, so sánh quy định pháp luật hiện hành
về việc làm và giải quyết việc làm khi triển khai tại Quảng Trị, từ đó
chỉ ra những mâu thuẫn và những khó khăn còn tồn tại trong thực tế;
4


- Phương pháp thống kê nhằm chỉ các những thực trạng còn tồn
tại trong việc thực thi quy định pháp luật hiện hành về việc làm và giải
quyết việc làm, từ đó đề ra các phương hướng và giải pháp hoàn thiện
quy định pháp luật hiện hành về việc làm và giải quyết việc làm và
giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi quy định pháp luật hiện hành về
việc làm và giải quyết việc làm tại tỉnh Quảng Trị.
Ngoài ra, luận văn còn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu
khác như: phân tích quy phạm pháp luật thực định, phương pháp dự
báo pháp luật, …để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu đặt ra trong
luận văn.
5. Ý nghĩa luận văn và thực tiễn của luận văn
Với kết quả nghiên cứu nêu trên, luận văn là nguồn tài liệu tham
khảo cho sinh viên các trường đại học chuyên luật và không chuyên
luật cũng như cán bộ nghiên cứu, các nhà hoạch định chính sách khi
nghiên cứu về lĩnh vực này. Bên cạnh đó, các cá nhân quan tâm, tìm
hiểu pháp luật về giải quyết việc làm, về thực tiễn thực hiện các chính
sách giải quyết việc làm tại tỉnh Quảng Trị cũng có thể tham khảo.
Về mặt thực tiễn, luận văn góp phần thiết thực trong việc giải
quyết hiệu quả vấn đề việc làm trong phạm vi cả nước nói chung và
tại tỉnh Quảng Trị nói riêng.
6. Kết cấu của luận văn
Kết cấu của luận văn được xây dựng phù hợp với mục đích,
nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu. Ngoài phần mở đầu, kết luận và
danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm có ba

điều kiện và môi trường bảo đảm cho mọi người trong độ tuổi lao
động, có khả năng lao động, đang có nhu cầu tìm việc làm với mức
tiền công thịnh hành trên thị trường đều có cơ hội làm việc.

6


1.2. Vai trò của việc làm và giải quyết việc làm
1.2.1. Vai trò việc làm
Phần này luận văn phân tích vai trò quan trọng của việc làm đối
với cá nhân, đối với nền kinh tế và đối với toàn xã hội. Vai trò của
việc làm đối với từng cá nhân, kinh tế, xã hội là rất quan trọng. Vì
vậy, để đáp ứng được nhu cầu việc làm của toàn xã hội đòi hỏi Nhà
nước phải có những chiến lược, kế hoạch cụ thể đáp ứng được nhu cầu
này.
1.2.2. Vai trò của giải quyết việc làm
Phần này luận văn trình bày vai trò của giải quyết việc làm và tác
động của việc thực hiện tốt công tác giải quyết việc làm. Đối với mọi
quốc gia trên thế giới thì giải quyết việc làm là một trong những chính
sách xã hội cơ bản của nhằm góp phần đảm bảo an toàn, ổn định và
phát triển xã hội.
1.3. Các nguyên tắc cơ bản của pháp luật về việc làm và giải
quyết việc làm
Luận văn trình bày về các nguyên tắc cơ bản của pháp luật về việc
làm và giải quyết việc làm. Theo đó, để quy định và điều chỉnh lĩnh
vực việc làm và giải quyết việc làm, pháp luật lao động về việc làm và
giải quyết việc làm cần phải áp dụng và tuân thủ một số nguyên tắc
như sau:
1.3.1 Nguyên tắc bảo đảm quyền tự do việc làm của công dân.
1.3.2 Nguyên tắc cấm cưỡng bức, ngược đãi người lao động.

1.5.2.4. Nhóm quy định về phát triển thị trường lao động
1.5.2.5. Nhóm quy định về hệ thống dịch vụ việc làm
1.5.2.6. Nhóm quy định về tái phân bổ nguồn lao động
1.5.2.7. Nhóm quy định về tín dụng ưu đãi cho sản xuất, kinh
doanh
1.5.2.8. Nhóm quy định về xuất khẩu lao động
Kết luận chương 1
Trong tình hình dân số ngày càng gia tăng, việc làm và giải quyết
việc làm chưa bao giờ là vấn đề bị xem nhẹ. Xã hội càng phát triển thì
8


yêu cầu đối với lao động càng cao, sự đào thải càng diễn ra mạnh hơn,
chính vì vậy mà số lượng lao động chưa tìm được việc làm, không có
việc làm ngày càng lớn. Vấn đề việc làm và giải quyết việc làm được
quy định trong rất nhiều văn bản, trong đó quan trọng nhất là Bộ luật
Lao động năm 2012 và cũng không thể không nhắc đến Luật việc làm
2013. Về cơ bản, khung pháp lý về việc làm và giải quyết việc làm ở
Việt Nam đã tương đối đầy đủ và hoàn thiện, với các nguyên tắc
chung và đầy đủ các nội dung cơ bản liên quan. Đây là điều kiện tiên
quyết trong việc giải quyết việc làm cho người lao động.

Chương 2
THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG VỀ VIỆC LÀM VÀ
GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM QUA THỰC TIỄN TẠI TỈNH
QUẢNG TRỊ
2.1 Thực trạng pháp luật về việc làm
2.1.1 Quy định của pháp luật về trách nhiệm của nhà nước
trong hỗ trợ phát triển việc làm cho người lao động
Giải quyết việc làm, bảo đảm việc làm cho mọi người có khả

làm của nhiều người lao động, thì người sử dụng lao động có trách
nhiệm xây dựng và thực hiện phương án sử dụng lao động. Trường
hợp có chỗ làm việc mới thì ưu tiên đào tạo lại người lao động để tiếp
tục sử dụng.
2.1.3. Trách nhiệm của tổ chức dịch vụ việc làm
Tổ chức dịch vụ việc làm bao gồm các trung tâm dịch vụ việc làm
và doanh nghiệp hoạt động dịch vụ việc làm.
Trung tâm dịch vụ việc làm được thành lập, hoạt động theo quy
định của Chính phủ. Doanh nghiệp hoạt động dịch vụ việc làm được
thành lập và hoạt động theo quy định của Luật doanh nghiệp và phải
có giấy phép hoạt động dịch vụ việc làm do cơ quan quản lý nhà nước
về lao động cấp tỉnh cấp.
10


2.2. Thực trạng áp dụng pháp luật về việc làm và giải quyết
việc làm tại Tỉnh Quảng Trị
2.2.1. Thực trạng việc làm tại Tỉnh Quảng Trị
Thời gian qua, kinh tế Quảng Trị có bước tăng trưởng khá, tuy
nhiên so với mức bình quân chung cả nước (GDP/người năm 2015 chỉ
đạt 73,6% mức bình quân cả nước); chuyển dịch cơ cấu chậm, kim
ngạch xuất khẩu nhỏ. Tăng trưởng kinh tế chủ yếu vẫn dựa vào các
nhân tố phát triển theo chiều rộng, tập trung phát triển những sản
phẩm truyền thống, công nghệ thấp, sử dụng nhiều lao động, chất
lượng lao động thấp, dẫn đến khả năng cạnh tranh kém.
2.2.2 Thực tiễn giải quyết việc làm tại tỉnh Quảng Trị
2.2.2.1. Giải quyết việc làm tại địa phương
Giải quyết việc làm cho người lao động vừa là nhiệm vụ chiến
lược lâu dài, vừa mang tính cấp bách, là trách nhiệm của toàn Đảng,
toàn dân, của các cấp, các ngành, các tổ chức chính trị, xã hội và của

Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị có trách nhiệm:
- Lập chương trình và quỹ giải quyết việc làm của địa phương
trình Hội đồng nhân dân Tỉnh quyết định và tổ chức thực hiện quyết
định đó, đồng thời có trách nhiệm báo cáo về Bộ Kế hoạch và Đầu tư
và Bộ Tài chính.
- Định hướng, hỗ trợ và kiểm tra chương trình việc làm của cấp
huyện và cấp xã.
- Lập quỹ giải quyết việc làm (từ các nguồn ngân sách địa
phương, khoản hỗ trợ từ quỹ quốc gia về giải quyết việc làm do trung
ương chuyển xuống và các nguồn khác) để giải quyết việc làm cho
người lao động.
Các doanh nghiệp có trách nhiệm:
Khi có nhu cầu nhân công lao động:
- Người sử dụng lao động có quyền trực tiếp hoặc thông qua tổ
chức dịch vụ việc làm để tổ chức tuyển chọn người lao động.

12


- Người sử dụng lao động phải có trách nhiệm giải quyết việc làm
cho một số đối tượng lao động đặc thù.
- Doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế, mọi hình thức sở
hữu phải nhận một tỷ lệ người lao động là người tàn tật, lao động nữ
vào làm việc.
Trong quá trình sản xuất kinh doanh và hoạt động dịch vụ:
- Người sử dụng lao động phải đảm bảo công việc thường xuyên
liên tục theo hợp đồng lao động và thỏa ước lao động tập thể, phải có
trách nhiệm tổ chức nâng cao trình độ nghiệp vụ cho người lao động
theo kịp tiến bộ khoa học kỹ thuật và làm việc có trách nhiệm, hiệu
quả cao.

hạn ở nước ngoài.
- Cung cấp thông tin về thị trường lao động và người sử dụng lao
động đang hoạt động hợp pháp tại Việt Nam và cung cấp thông tin
cho các cơ quan quản lý Nhà nước về lao động và việc làm.
Kết luận chương 2
Từ những phân tích và đánh giá trên chúng ta có thể thấy Quảng
Trị có nhiều lợi thế về điều kiện tự nhiên và xã hội để có thể đa dạng
ngành nghề, cơ hội có việc làm cho người lao động tăng. Bên cạnh đó,
nỗ lực của địa phương trong công tác giải quyết việc làm được thể
hiện rõ qua chính sách đào tạo, thu hút nguồn nhân lực, hỗ trợ cho vay
vốn, tạo công việc cho người lao động. Tuy nhiên, bên cạnh những kết
quả khả quan đạt được thì Quảng Trị vẫn còn gặp một số khó khăn
trong công tác giải quyết việc làm khi chất lượng lao động còn thấp,
nền kinh tế phát triển còn chậm nên chưa thu hút nguồn nhân lực chất
lượng cao, tác phong làm việc công nghiệp của người lao động còn
chưa tốt, đặc biệt thảm họa môi trường biển, thiên tai triền miên cũng
là những nguyên nhân gây thất nghiệp ở tỉnh Quảng Trị... Chính vì
những hạn chế này làm giảm sức cạnh tranh trong cả thu hút đầu tư
vào địa phương và các nhà tuyển dụng cũng chưa thực sự bị thu hút
bởi nguồn lao động ở địa phương. Có thể nói rằng, để giải quyết việc
14


làm một cách hiệu quả, người lao động có được công việc ổn định, thu
nhập bình quân phù hợp với thực tế, thu hút được các nhà đầu tư và
nhà tuyển dụng, phát triển kinh tế - xã hội thì Tỉnh cần có những quyết
tâm và động thái mạnh mẽ hơn nữa, giải quyết triệt để và kịp thời,
nhanh chóng những vướng mắc, mạnh dạn đầu tư vào những hướng đi
mới có hiệu quả, và quan trọng hơn nữa là đặc biệt chú trọng nâng cao
chất lượng lao động và ý thức lao động cho người lao động trước

phải phù hợp với xu thế chung toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế
Trong giai đoạn hiện nay, xu thế toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế
quốc tế tạo cơ hội cho các nước tham gia vào thị trường lao động quốc
tế, tức là thị trường lao động được mở rộng vượt ra ngoài lãnh thổ
quốc gia. Đồng thời, toàn cầu hóa lại đòi hỏi các quốc gia phải có
những nỗ lực to lớn trong việc giải quyết việc làm, giảm thất nghiệp,
đào tạo và đào tạo lại, nâng cao trình độ nghề nghiệp, tác phong làm
việc công nghiệp, kỷ luật lao động cho lao động của mình. Lợi thế
cạnh tranh lúc này đang nghiêng về các nước có nguồn nhân lực chất
lượng cao, có môi trường pháp lý thuận lợi và xã hội ổn định. So với
yêu cầu, trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế khu vực và
quốc tế, lao động Việt Nam còn có khoảng cách nhất định, chưa đạt
được nhiều chuẩn mực lao động của khu vực và quốc tế để có đủ điều
kiện chủ động tham gia hội nhập. Về phương diện pháp lý, điều này
phải đòi hỏi phải hoàn thiện các quy định về giải quyết việc làm, phát
triển nguồn nhân lực của quốc gia không chỉ nhằm phục vụ các vấn đề
trong phạm vi quốc gia mà còn đồng thời phải chuẩn bị các điều kiện
cho lao động Việt Nam tiếp cận, hội nhập thị trường lao động quốc tế.
3.2. Định hướng hoàn thiện chính sách về việc làm và giải
quyết việc làm tại Tỉnh Quảng Trị
Trên cơ sở phân tích, nghiên cứu thực tiễn thực hiện các quy định
của pháp luật về giải quyết việc làm tại tỉnh Quảng Trị (được đề cập ở
Chương 2), ta thấy bên cạnh những kết quả đã đạt được vẫn còn tồn
16


tại nhiều bất cập. Những bất cập đó không chỉ là vấn đề của riêng
Tỉnh Quảng Trị mà cũng chính là khó khăn chung của cả nước, tác
động đến công tác giải quyết việc làm của các tỉnh, thành phố, các
vùng, miền ở mức độ khác nhau. Có những quy định sau một thời gian

3.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức thực thi pháp luật về
việc làm và giải quyết việc làm tại tỉnh Quảng Trị
3.3.1 Giải pháp chung
Thứ nhất, đa dạng hóa các loại hình thị trường, các lớp dạy nghề
của Nhà nước, của tư nhân và quốc tế. Áp dụng cơ chế thị trường
trong dạy nghề, dần dần hình thành thị trường phù hợp với pháp luật.
Thứ hai, việc làm và giải quyết việc làm phải bảo đảm dịch
chuyển cơ cấu lao động phù hợp với kinh tế thị trường và hội nhập
quốc tế.
3.3.2. Giải pháp cụ thể
3.3.2.1. Tăng cường các yếu tố đẩy mạnh phát triển kinh tế tạo
việc làm mới
- Đầu tư phát triển kinh tế
+ Nỗ lực nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh nhằm thu
hút các nguồn vốn đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Đây là điều
kiện quan trọng cho sự phát triển của thành phố; tăng trưởng kinh tế sẽ
tạo chỗ làm mới và giải quyết việc làm một cách thuận lợi hơn;
+ Phát huy cơ chế dân chủ; cải cách thủ tục hành chính, tạo tính
minh bạch và trách nhiệm cao; đồng thời rút ngắn một cách tối đa thời
gian chi phí để thực hiện một dịch vụ công hoặc thực hiện các quy
định của nhà nước;
+ Có cơ chế cho việc sử dụng đất đai, tính ổn định trong sử dụng
đất; đầu tư một cách đồng bộ các cơ sở dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp có
hiệu quả.
- Chuyển dịch cơ cấu kinh tế
+ Phát triển các ngành dịch vụ, nhất là dịch vụ du lịch và thương
mại; phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp công nghệ
18