ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
===================

PHẠM THỊ HIỀN

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THANH TRA TRONG LĨNH VỰC
LAO ĐỘNG (QUA THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NINH)

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Hà Nội, 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
===================

PHẠM THỊ HIỀN

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THANH TRA
TRONG LĨNH VỰCLAO ĐỘNG
(QUA THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NINH)
Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử nhà nƣớc và pháp luật
Mã số: 60 38 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Giảng viên hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS.Nguyễn Hoàng Anh
Hà Nội, 2015


1.1.3. Pháp luật về thanh tra trong lĩnh vực lao độngError! Bookmark not defined.

1.2. Thực hiện pháp luật về thanh tra trong lĩnh vực lao độngError! Bookmark not de

1.2.1. Khái niệm thực hiện pháp luật về thanh tra trong lĩnh vực lao độngError! Bookm

1.2.2. Đặc điểm thực hiện pháp luật về thanh tra trong lĩnh vực lao độngError! Bookm
1.2.3. Hình thức, nội dung của thực hiện pháp luật về thanh tra trong lĩnh
vực lao động........................................................ Error! Bookmark not defined.
Kết luận chƣơng 1 ............................................. Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG VIỆC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ
THANH TRA TRONG LĨNH VỰC LAO ĐỘNG (QUA THỰC TIỄN
TỈNH QUẢNG NINH) ...................................... Error! Bookmark not defined.
2.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội, quốc phòng an ninh tỉnh Quảng
Ninh ảnh hƣởng đến thực hiện pháp luật về thanh tra trong lĩnh vực lao
động..................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Điều kiện tự nhiên.................................... Error! Bookmark not defined.
4


2.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội, an ninh quốc phòngError! Bookmark not defined.
2.2. Thực trạng tình hình thực hiện pháp luật về thanh tra trong lĩnh vực
lao động trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh .......... Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Thực trạng chủ thể thực hiện pháp luật về thanh tra trong lĩnh vực
lao động............................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Đối tượng thanh tra việc thực hiện PLLĐ tại các doanh nghiệp trên
địa bàn tỉnh Quảng Ninh ................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Các hoạt động thực hiện pháp luật về thanh tra trong lĩnh vực lao
động tại Quảng Ninh.......................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.4. Hình thức thanh tra ................................. Error! Bookmark not defined.

động...................................................................... Error! Bookmark not defined.

3.2.3. Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác thanh traError! Bookmark not d
3.2.4. Các giải pháp khác ................................... Error! Bookmark not defined.
Kết luận Chƣơng 3 ............................................ Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ........................................................ Error! Bookmark not defined.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................... 110

6


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt

Chữ viết đầy đủ :

AT-VSLĐ

An toàn – Vệ sinh lao động

BLLĐ

Bộ luật lao động

HĐLĐ

Hợp đồng lao động


7


Phần I
MỞ ĐẦU
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
Lao động là hoạt động quan trọng nhất của con người, nó tạo ra của cải
vật chất và các giá trị tinh thần của xã hội. Lao động có năng suất, chất lượng
và hiệu quả là nhân tố quyết định sự phát triển của đất nước. Chính vì vậy,
không một quốc gia nào trên thế giới từ bỏ quyền quản lý lao động của mình.
Thanh tra việc thực hiện pháp luật về lao động cũng làm một trong các hình
thức quản lý lao động của nhà nước.
Trong mối quan hệ lao động giữa NLĐ và NSDLĐ, thế yếu thường
thuộc về NLĐ. Người sử dụng lao động vì lợi ích kinh tế, luôn có xu hướng
vi phạm PLLĐ, xâm hại đến quyền và lợi ích chính đáng của người lao động
được pháp luật bảo vệ. Một thực tế đáng lo ngại là tình hình vi phạm PLLĐ
ngày càng phức tạp; TNLĐ, bệnh nghề nghiệp tiếp tục tăng, có xu hướng mở
rộng đối tượng, thậm chí có nhiều vụ TNLĐ nghiêm trọng, làm chết nhiều
người. Vì vậy, thanh tra lao động phải đóng vai trò chủ chốt trong việc xây
dựng ý thức về công bằng và gắn kết xã hội, đảm bảo PLLĐ được thực thi
nghiêm túc
Quảng Ninh là tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, là tỉnh
công nghiệp – dịch vụ, du lịch và có tỷ lệ lao động tăng hàng năm cao so với
dân số (lực lượng lao động chiếm tới 54% dân số). Cùng với sự phát triển
kinh tế xã hội, số lượng doanh nghiệp phát triển và tăng nhanh, nhất là những
năm gần đây, mỗi năm có từ 350 đến 400 doanh nghiệp mới được thành lập,
thu hút từ 1,7 vạn – 1,9 vạn lao động vào làm việc.
Năm 2010 toàn tỉnh Quảng Ninh có 3.477 doanh nghiệp, trong đó có
doanh nghiệp nhà nước chiếm 2,68%, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
1



Tuy nhiên, kết quả hoạt động thực tiễn cho thấy hoạt động thanh tra việc thực
hiện pháp luật trong lĩnh vực lao động chưa phát huy hết hiệu lực và hiệu quả,
mục đích đạt được còn hạn chế.
Trước đòi hỏi ngày càng cao của nhu cầu quản lý nhà nước và sự nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đặc biệt trước đòi hỏi của cơ chế thị
trường và hội nhập quốc tế, trước yêu cầu nâng cao hiệu quả thanh tra lao động
nói riêng và thanh tra nói chung; trong đó, hoàn thiện pháp luật về thanh tra trong
lĩnh vực lao động là vấn đề đặt ra cấp thiết. Xuất phát từ lý do trên, tôi chọn đề tài:
“Thực hiện pháp luật về thanh tra trong lĩnh vực lao động (qua thực tiễn tỉnh
Quảng Ninh)” làm luận văn thạc sĩ luật học.
2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Trong những năm qua, đã có một số luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ,
công trình nghiên cứu, đề tài khoa học và bài viết liên quan đến thanh tra
ngành Lao động –TB&XH. Các luận văn, công trình nghiên cứu trên tập
trung nghiên cứu vào các quy định của pháp luật về thanh tra lao động TB&XH ; tổ chức bộ máy của ngành lao động – TB&XH ; các nội dung đã
nghiên cứu mang tính vĩ mô, tổng thể, khái quát. Tiêu biểu: Luận văn thạc sĩ
Luật học “Tổ chức và hoạt động của Thanh tra Lao động – TB&XH - Thực
trạng và giải pháp” của Nguyễn Thị Hồng Điệp năm 2009; Luận văn thạc sĩ
Luật học “Thanh tra lao động theo pháp luật Việt Nam” của Đỗ Thị Thu Hiền
năm 2010; Luận án tiến sĩ Luật học “Quản lý Nhà nước về lao động trong các
doanh nghiệp ở Việt Nam” của Vũ Minh Tiến năm 2011.Có một số bài viết
trên các tạp chí chuyên ngành liên quan đến thực hiện thanh tra PLLĐ: bài
viết “Vai trò của thanh tra lao động trong việc thúc đẩy trách nhiệm xã hội
của doanh nghiệp” của Tiến sĩ Bùi Sỹ Lợi đăng trên Tạp chí Lao động và Xã
hội năm 2006. Ngoài ra còn có nhiều bài viết trên các báo, tạp chí và trang
website của ngành Lao động – TB&XH cũng phản ánh về vấn đề này.
3


viên, công chức thanh tra chuyên ngành và cộng tác viên thanh tra ngành lao
động, thương binh và xã hội, Hà Nội

6

Chính phủ (2011), Nghị định số 97/2011/NĐ-CP ngày 21/10/2011 của Chính
phủ quy định về thanh tra viên và cộng tác viên thanh tra, Hà Nội

7

Chính phủ (2011), Nghị định số 86/2011/NĐ-CP ngày 22 tháng 9 năm 2011
của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật
thanh tra, Hà Nội

8

Chính phủ (2012, Nghị định số 07/2012/NĐ-CP ngày 09/02/2012 của Chính phủ
quy định về cơ quan đượcgiao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành và
hoạt động thanh tra chuyên ngành, Hà Nội

4


9

Chính phủ (2013), Nghị định số 95/2013/NĐ-CP ngày 22/8/2013 của Chính
phủ Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm
xã hội và đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp
đồng, Hà Nội


16

Quốc hội (2012), Luật xử lý vi phạm hành chính 2012, Hà Nội

17

Sở Lao động – Thương binh và Xã hội (2013), Quyết định số 4936/QĐ-LĐTBXH
ngày 5/12/2013 của Sở Lao động – TB&XH về việc ban hành quy định chức năng,
nhiệm vụ của các phòng, đơn vị trực thuộc Sở và mối quan hệ công tác trong nội
bộ cơ quan Sở, Sở Lao động – TB&XH tỉnh Quảng Ninh

18

Thanh tra Chính phủ (2013), Thông tư số 01/2013/TT-TTCP ngày 12 tháng 3
năm 2013 của Thanh tra Chính phủ Quy định về hoạt động theo dõi, đôn đốc,
kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra,
Thanh tra Chính phủ

19

Thanh tra Chính phủ (2014), Thông tư số 01/2014/TT-TTCP ngày 23 tháng 4
năm 2014 của Thanh tra Chính phủ quy định việc xây dựng, phê duyệt định

5


hướng chương trình, kế hoạch thanh tra của Thanh tra Chính phủ, Thanh tra
Chính phủ
20


Bộ Lao động – TB&XH (2014), Báo cáo tổng kết đánh giá 20 năm thi hành
pháp luật ATLĐ, VSLĐ, Bộ Lao động – TB&XH

25

Hội đồng tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật (2012), Đặc san tuyên
truyền pháp luật số 06/2012
[ –

26

Chi cục Thống kê tỉnh Quảng Ninh (2012), Báo cáo năm 2012, Chi cục
Thống kê tỉnh Quảng Ninh năm 2012

27

Hồ Chí Minh toàn tập (2002), tập 5, Nxb Chính trị quốc gia trg. 273

28

PGS. TS Phạm Hữu Nghị (

), Nhìn lại những chặng đường phát triển của

pháp luật Việt Nam từ năm 1945 đến nay, Viện Nhà nước và Pháp luật - Viện

6


Khoa học Xã hội Việt Nam


Sở Kế hoạch Đầu tư (2015), Báo cáo tình hình hoạt động của doanh nghiệp
trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh 6 tháng đầu năm 2015, Sở Kế hoạch Đầu tư
Quảng Ninh 2015

35

Thanh tra Sở Lao động – TB&XH tỉnh Quảng Ninh (2012, 2014, 2015), Báo
cáo kết quả công tác thanh tra năm 2012, 2013, 2014, Thanh tra Sở Lao động
– TB&XH tỉnh Quảng Ninh

36

Thanh tra Chính phủ (2013), Tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra viên
chính năm 2013 của Thanh tra Chính Phủ, phần II: một số nội dung cơ bản về
nghiệp vụ thanh tra, trg 78, Thanh tra Chính phủ

7


37

Thủ tướng Chính phủ (2013), Quyết định 2155/QĐ-TTg ngày 11/11/2013 của
Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án nâng cao năng lực thanh thanh
ngành Lao động – Thương binh và Xã hội đến năm 2020, Hà Nội

38

Bộ Lao động – TB&XH (2014), Hội nghị triển khai Đề án nâng cao năng
lực thanh tra ngành lao động, thương binh và xã hội ngày 25/2/2014

/>
8