PHỤ LỤC
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Trang 2

II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1. Cơ sở lí luận

Trang 2,3

2. Cơ sở thực tiễn.

Trang 3,4

3.Thực trạng trước khi thực hiện sáng kiến kinh nghiệm
3.1. Thuận lợi.

Trang 4

3.2. Khó khăn

Trang 4,5

III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP

Trang
5,6,7,8,9,10

IV. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI

Trang 11,12,13

Kỹ năng diễn đạt hình ảnh kém. Đối với giáo viên, các bài học thường được lặp đi
lặp lại, giáo án không có sự đổi mới,cách dạy bị hạn chế bởi quy định về giờ giấc,
từng bước bó hẹp trong thời lượng 35' chưa khơi dạy được tiềm năng sáng tạo cũng
như trí tưởng tượng của các em .
Với phương pháp dạy học mĩ thuật mới của Đan Mạch được áp dụng trong chương
trình mĩ thuật hiện hành trong thời gian gần đây, học sinh như được giải phóng khỏi
khuôn mẫu, học sinh được "Học mà chơi,chơi mà học "Các em thỏa sức sáng tạo,
không bị gò bó, không sợ mình không biết vẽ mà tự do thể hiện sự sáng tạo.Tuy
nhiên, trong quá trình phụ trách giảng dạy Mĩ thuật học sinh khối lớp 4, tôi nhận
thấy các em còn gặp nhiều hạn chế trong quy trình vẽ biểu cảm. Vì vậy, với những
nỗ lực của bản thân, tôi đã đi sâu vào tìm hiểu và đề ra “Một số giải pháp giúp học
2


sinh khối lớp 4 học tốt quy trình vẽ biểu cảm”theo phương pháp Mĩ thuật mới (dự
án do Đan Mạch hỗ trợ).
II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1. Cơ sở lý luận:
Nghị quyết số 29 – NQ/TW của ban Chấp hành Trung ương khóa XI về đổi
mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa –
hiện đại hóa . Tiếp tục khẳng định đổi mới phương pháp giáo dục, khắc phục lối
truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học, từng bước
áp dụng các phương pháp tiên tiến và phát triển hiện đại vào quá trình dạy học.

Bộ môn Mĩ thuật ở trường Tiểu học là một trong những môn học đặc trưng,
không nhằm đào tạo hoạ sĩ tương lai hay tạo ra những người chuyên làm về công
tác Mĩ thuật mà nhằm trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản của cái đẹp để
các em tiếp xúc và làm quen với cái đẹp, cảm thụ, yêu quý cái đẹp, biết vận dụng
vào trong cuộc sống hàng ngày. Hỗ trợ các em ở các môn học khác giúp các em
phát triển toàn diện, lâu dài về Đức - trí - thể - mĩ và các kỹ năng cơ bản góp phần

tiếp thu tốt những kiến thức cơ bản đó thì tôi thấy còn gặp nhiều hạn chế như: nhận
thức của phụ huynh học sinh, chưa coi trọng môn học, còn cho rằng đó là môn phụ
và không chấm điểm, không ảnh hưởng gì đến việc xét lên lớp của học sinh , cho
nên đồ dùng học sinh còn thiếu thốn, ít đầu tư. Cơ sở vật chất của nhà trường còn
thiếu thốn, chưa có phòng chức năng, phòng học chưa có đủ đồ dùng cần thiết để
phục vụ môn học, không trang trí lớp theo yêu cầu riêng của môn Mĩ thuật, tư liệu
có liên quan còn hạn chế.
Thói quen theo cách học vẽ từ trước nên khi áp dụng phương pháp học mới các em
còn nhiều bỡ ngỡ.Vì thế trong quá trình giảng dạy, tôi luôn phải cố gắng chuẩn bị

4


tốt các khâu để kích thích động viên học sinh thường xuyên, kịp thời để các em cảm
thụ hình ảnh, phát huy tối đa năng khiếu của mình.
3. Thực trạng trước khi thực hiện sáng kiến kinh nghiệm :
3.1.Thuận lợi :
- Bản thân là một giáo viên trẻ,được đào tạo chuyên về môn Mĩ thuật, được
tham gia các buổi tập huấn, tôi có nhiều điều kiện để tự học hỏi, tìm tòi và tiếp thu
các phương pháp hay và mới lạ từ bạn bè đồng nghiệp, cộng với sự gắn bó với các
em học sinh.
- Môn Mĩ thuật là môn học nghệ thuật vui tươi, nhẹ nhàng, thu hút rất
nhiều học sinh.
- Cho đến nay các trường đã có giáo viên dạy Mĩ thuật, phong trào học Mĩ
thuật ngày càng một sôi nổi, hầu hết các em học sinh hào hứng với môn học và
môn học đã được chú ý. Tất cả mọi người đã hiểu được đây là một môn học nghệ
thuật sáng tạo, vì vậy không ít giáo viên và học sinh, các bậc phụ huynh luôn coi
trọng và đầu tư cho môn học. Qua đó các em thấy rằng Mĩ thuật là môn học bổ
ích, lý thú và tươi vui, có tính giáo dục đạo đức, thẩm mĩ cao và là môn học bổ trợ
tích cực cho các môn học khác.Vì thế các em đón nhận tiết học một cách nhiệt

(khi chưa áp dụng phương pháp)

Lớp

Tổng Tự tin thể
số

hiện, thể hiện

học

được cảm xúc.
SL

%

Vẽ rập khuôn, Hoàn thành
thiếu tự tin

bài tại lớp

Chưa hoàn
thành bài tại
lớp

SL

%
6


4/2

27

12

44,4

15

55,6

15

55,6

12

44,4

4/3

35

15

42,9

20


án SAEPS. Đó là vẽ hình ảnh bằng sự quan sát kết hợp tay và mắt mà không nhìn
vào giấy hướng tới hình vẽ mang tính biểu đạt cao. Những bức vẽ sẽ rất ấn tượng
và đôi khi rất hài hước.
Căn cứ vào mục tiêu giáo dục đã đề ra cho bậc tiểu học, xác định rõ vai trò và
mục tiêu giáo dục của bộ môn cũng thông qua thực tế giảng dạy áp dụng phương
pháp mới giúp học sinh thực hiện tốt quy trình vẽ biểu cảm trong bộ môn Mĩ thuật
tôi rút ra một số kinh nghiệm như sau:
Giải pháp 1 : Khơi gợi lòng ham thích bộ môn mỹ thuật, thay đổi suy nghĩ về
cách học cho học sinh.
Từ thực tế giảng dạy ở giai đoạn đầu, phần đông học sinh yêu thích môn học ,
được vẽ tự do, sáng tạo theo cảm xúc của mình. Tuy nhiên vẫn có một số em rất thờ
ơ, thậm chí chán nản mỗi khi đến giờ học, điều này khiến cho tiết học trở nên nặng
nề, không hứng thú. Vì vậy việc khắc phục tâm lý cho học sinh quả là khó khăn và
hết sức cần thiết. Dựa vào tâm lý của học sinh là thích khen ngợi, động viên và hay
tò mò nên trước thời gian thực hành, tôi giới thiệu cho các em một số tác phẩm vẽ
tiêu biểu của những hoạ sĩ nhí , của các bạn , những bức tranh dân gian Đông Hồ
hết sức biểu cảm để các em xem và tự học tập theo cách vẽ, cách thể hiện tranh.
Phân tích cho các em thấy được cái hay, cái đẹp , ngộ nghĩnh , đáng yêu của quy
trình vẽ biểu cảm được thể hiện qua các tác phẩm, khởi gợi lòng ham thích bộ
7


môn mỹ thuật ,động viên các em ai cũng có thể vẽ, có thể bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ
của mình qua bài vẽ.
Ví dụ : giới thiệu những bài vẽ có đường nét ngộ nghĩnh, đáng yêu, tính biểu cảm
nổi bật.

8



phải luôn có thói quen quan sát một cách tập trung và có tính sáng tạo, hình
dung được các nét tự nhiên của vẽ biểu cảm.Ở đây, học sinh cần quan sát thật tập
trung, khi vẽ chủ yếu sử dụng sự kết hợp mắt và tay. các em cố gắng không nhìn
vào giấy. Giáo viên chia sẻ ngay từ đầu với học sinh rằng, mục đích không phải vẽ
cho giống mẫu mà chúng ta quan sát, ghi nhớ mẫu và truyền cảm xúc qua tay,
thể hiện lên giấy, tạo ra bức vẽ ấn tượng và hài hước.
Ví dụ 1 : Trong bài vẽ tĩnh vật lọ và quả:
Giáo viên hướng dẫn học sinh cách quan sát các vật mẫu như thế nào để giúp các
em có thể ghi nhớ trong đầu mình những hình ảnh chính của lọ hoa và quả. Học
sinh vẽ tập trung trong vòng 10 - 15 phút. Mắt của các em nhìn tới đâu thì tay cầm
bút vẽ trên giấy theo các bộ phận mắt quan sát. Các em cố gắng không nhìn vào
giấy và đưa nét vẽ liền mạch khi vẽ. Học sinh rất thích thú với hoạt động này và
tham gia một cách hăng say.
Trong không khí làm việc tập trung và đầy háo hức, các em đã thể hiện hết khả
năng quan sát và trí tưởng tượng phong phú của mình, cùng với sự hỗ trợ kịp thời
của cô giáo khi các em gặp khó khăn.
Ví dụ 2 : Bài vẽ chân dung biểu cảm
11


Trước khi bắt đầu vẽ biểu cảm, tôi sẽ cho học sinh nhận xét một số nét biểu cảm
trên gương mặt bạn như :vui , bất ngờ , buồn ….

BIỂU CẢM TRÊN GƯƠNG MẶT : VUI, GIẬN, BUỒN.

Giải pháp 3 : Tổ chức hoạt động học tập hiệu quả
3.1 Chuẩn bị cho tiết dạy : Xác định rõ mục tiêu bài học, soạn giáo án kĩ
lưỡng cho từng hoạt động, đảm bảo tất cả các học sinh đều hứng thú tham gia các
hoạt động học tập.
3.2 Giáo viên trực tiếp thao tác vẽ lên bảng cho cả lớp cùng quan sát,

giấy sẽ gặp không ít khó khăn, để khắc phục điều đó tôi thường cho học sinh tận
dụng vẽ trên bảng con, giấy lịch cũ, vẽ lần lượt bằng nhiều màu khác nhau trên

13


một tờ giấy . Như vậy các em vừa trải nghiệm được hoạt động, vừa tiết kiệm được
giấy vẽ.

HỌC SINH VẼ BẢNG CON

Giải pháp 6:
Tạo không khí sôi động trong hoạt động trưng bày, nhận xét bài vẽ
Giáo viên nên sử dụng kĩ thuật phòng tranh để học sinh trưng bày sản phẩm,điều
này sẽ giúp học sinh có thêm kinh nghiệm thực tế và hứng thú , yêu thích tác phẩm
của mình và học hỏi từ sản phẩm của bạn. Học sinh thưởng thức, thảo luận và nhận
xét, đánh giá kết quả học tập của nhau, trong quá trình nhận xét đánh giá , giáo viên
khuyến khích sự giao lưu , trao đổi và gợi mở những ý tưởng tiếp theo cho bài học
sau của học sinh.
Giáo viên có thể hướng dẫn làm khung tranh để học sinh trang trí, tạo thành bức
tranh đẹp để tặng bạn bè, người thân, trưng bày góc học tập,…
Ví dụ : Trưng bày kết quả học tập
Sau khi giáo viên cho học sinh trưng bày sản phẩm lên bảng, cho 2 học sinh đóng
vai phóng viên, tổ chức cuộc phỏng vấn buổi triển lãm. Như vậy học sinh sẽ được
thoải mái hỏi – đáp về những “ tác phẩm “ . Tiếp đó giáo viên tổ chức bình chọn
những tác phẩm được thể hiện có cảm xúc, đường nét, màu sắc ấn tượng….

14



học

được cảm xúc.

sinh

SL

%

thiếu tự tin

bài tại lớp

Chưa hoàn
thành bài tại
lớp

SL

%

SL

%

SL

%


0

27

100

0

0

4/3

35

33

94,3

2

5,7

33

100

0

0


tốt

thành %

4/1

30

13

43,3

17

56,7

26

86,7

4

13,3

4/2

27

12


6

17,2

16


Với kết quả như trên, tôi thấy việc dạy học Mĩ thuật muốn có kết quả giảng dạy cao
thì người thầy phải không ngừng tìm tòi và đổi mới phương pháp dạy học. Để tạo
được cách dạy lấy học sinh làm trung tâm cho bài dạy, giáo viên chỉ đóng vai trò là
những người thúc đẩy, biết cần phải thêm chất xúc tác gì vào nước tưới để giúp
những cây non đó phát triển. Thông qua môn Mĩ thuật, sẽ trang bị cho các em một
số kiến thức, kĩ năng cơ bản về hội họa, tiếp thu những tinh hoa của nền Mĩ thuật
dân tộc. Từ đó, phát huy óc sáng tạo và tính thẩm mĩ góp phần phát triển năng
khiếu, phát hiện tài năng và bồi dưỡng nhân tài cho thế hệ tương lai.
Với kết quả này, mỗi chúng ta cũng không lấy đó làm bằng lòng để rồi dừng
ở đó. Theo tôi đã là giáo viên thì việc học hỏi, tìm tòi và sáng tạo trong cách dạy là
một nhiệm vụ mỗi ngày của người thầy, hoạt động đó phải được diễn ra thường
xuyên có như vậy mới đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao đối với môn mỹ thuật
và đặc biệt có thể tạo điều kiện cho học sinh vững vàng bước vào chương trình Mĩ
thuật ở bậc Trung học cơ sở.
Sau khi áp dụng các giải pháp trên vào thực tế giảng dạy. Kết quả thu được
thật đáng khích lệ, không còn học sinh xếp loại chưa hoàn thành nữa, mà tỷ lệ ở
mức hoàn thành và hoàn thành tốt rất cao. Đạt 100% vượt chỉ tiêu nhà trường giao .
Ngoài những kết quả trên, điều làm tôi cảm thấy thành công nhất là sự hứng
thú học tập, sự tích cực khi tham gia các hoạt động và nụ cười rạng rỡ của các em
khi hoàn thành sản phẩm.

17


pháp dạy học để dạy tốt hơn quy trình vẽ biểu cảm mà tôi đã mạnh dạn viết
thành sáng kiến kinh nghiệm nhằm đưa ra một phương pháp mới để đồng nghiệp
bộ môn cùng tham khảo và xây dựng. Cho nên, chắc chắn sẽ còn nhiều điều
khiếm khuyết và chưa hoàn thiện, có những vấn đề có thể chưa cụ thể hoá hoặc
19


vẫn còn bỏ ngỏ. Mong rằng các cấp lãnh đạo, bạn bè đồng nghiệp cùng chung
sức góp ý xây dựng để sáng kiến kinh nghiệm này hoàn thiện hơn, chỉnh chu
hơn.

Người viết

Nguyễn Văn Phong

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Phương pháp giảng dạy Mĩ thuật (Nhà xuất bản Giáo dục )
- Sách Dạy Mĩ thuật lớp 4 ( Bộ giáo dục và đào tạo )
- Tài liệu dạy học mĩ thuật ( Dự án hỗ trợ giáo dục mĩ thuật Tiểu học Saeps )
- Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng các môn học ở Tiểu học ( Bộ
giáo dục và đào tạo )

20


21