1. LÝ DO CHỌN CHỦ ĐỀ TIỂU LUẬN
1.1. Các văn bản pháp lý
Các văn bản có nội dung liên quan đến hoạt động sư phạm của giáo viên:
- Luật giáo dục 2005, sửa đổi bổ sung năm 2009; Điều lệ Trường tiểu học;
Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học.
- Nghị định số 42/2013/NĐ-CP ngày 09 tháng 5 năm 2013 của của Chính phủ về
việc tổ chức và hoạt động thanh tra giáo dục;
- Thông tư số 39/2013/TT-BGDDT ngày 04 tháng 12 năm 2013 của Bộ Giáo
dục và Đào tạo hướng dẫn về thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục;
- Hướng dẫn số 29/HD-SGDĐT ngày 15 tháng 9 năm 2016 của Sở Giáo dục và
Đào tạo An Giang về việc hướng dẫn thực công tác thanh tra năm học 2016 2017;
- Kế hoạch số 668/KH-GDĐT-TTr ngày 20/9/2016 và Hướng dẫn số 688/HDGDĐT-TTr ngày 26/9/2016 của Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Tân Châu về
công tác kiểm tra giáo dục năm học 2016 - 2017;
- Kế hoạch số 113/KH-AVH ngày 30 tháng 9 năm 2016 của Trường Tiểu học A
Vĩnh Hòa, về công tác kiểm tra nội bộ năm học 2016 - 2017, có nội dung “Kiểm
tra hoạt động sư phạm của giáo viên”
1.2. Lý do về lý luận
Kiểm tra nội bộ nhà trường là một hoạt động quản lý thường xuyên của
hiệu trưởng, là một yêu cầu tất yếu của quá trình đổi mới quản lý hiện nay mà
người hiệu trưởng của bất kỳ loại hình trường nào cũng phải thực hiện.
Kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên là một trong những nội dung
kiểm tra nội bộ trường phổ thông, một khâu trong chu trình quản lý nhà trường
giúp hiệu trưởng bảo đảm sự toàn vẹn của quá trình quản lý và đạt chất lượng
tổng thể của quá trình giáo dục, giúp nhà trường thực hiện tốt quyền tự chủ và
thực hiện trách nhiệm xã hội, đồng thời giúp nhà trường kiểm định chất lượng,
tự đánh giá chất lượng giáo dục và đào tạo của nhà trường một cách khách quan.
Ta có thể hiểu như sau:
*Kiểm tra: là xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét (Trang 1122 - Từ
điển Tiếng Việt – NXB Từ điển Bách khoa – Xuất bản 2011 – Hoàng Phê chủ
biên)
1

quản lý hoạt động dạy học, giáo dục.
Tóm lại, nếu kiểm tra, đánh giá chính xác, chân thực sẽ giúp hiệu trưởng
có thông tin chính xác về thực trạng của đơn vị mình cũng như xác định các mức
độ, giá trị, các yếu tố ảnh hưởng, từ đó tìm ra nguyên nhân và đề ra các giải
2


pháp điều chỉnh, uốn nắn có hiệu quả. Kiểm tra còn có tác dụng đôn đốc, thúc
đẩy, hỗ trợ và giúp đỡ các đối trượng kiểm tra làm việc tốt hơn, có hiệu quả hơn.
1.3. Lý do thực tiễn
Thực tế trong nhiều năm qua, công tác kiểm tra hoạt động sư phạm giáo
viên ở Trường Tiểu học A Vĩnh Hòa đã được thực hiện nhưng chưa đi vào chiều
sâu, còn làm qua loa, hình thức đơn điệu, trùng lặp, ít hấp dẫn. Trong thời đại
ngày nay, từ thực tiễn xu thế phát triển nói chung, sự nghiệp đổi mới giáo dục và
đào tạo nói riêng mà đặc biệt đáp ứng mục tiêu giáo dục Tiểu học thì việc tổ
chức kiểm tra hoạt động sư phạm nhà giáo là hoạt động hết sức cần thiết, nhà
quản lý trường tiểu học cần phải nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của việc kiểm
tra hoạt động sư phạm nhà giáo, từ đó có biện pháp quản lý khoa học và phù hợp
với thực tế. Để làm được điều này nhà quản lý cần nghiên cứu sâu cơ sở lý luận
của việc kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên.
Xuất phát từ thực tế trên, sau khi được tham gia lớp Cán bộ quản lý tiểu
học An Giang (năm học 2015 - 2016), tôi nhận thấy công tác quản lý rất quan
trọng đặc biệt là công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên là một trong
những nhiệm vụ then chốt quyết định sự phát triển toàn diện của nhà trường, nên
tôi đã quyết định chọn đề tài: “Công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo
viên ở Trường Tiểu học A Vĩnh Hòa, xã Vĩnh Hòa, thị xã Tân Châu, tỉnh An
Giang năm học 2016 - 2017” làm đề tài tiểu luận. Tôi hy vọng rằng với đề tài
này sẽ góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên cho Trường Tiểu học A
Vĩnh Hòa trong thời gian tới.
2. PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH THỰC TẾ VỀ CÔNG TÁC KIỂM TRA

hoạch kiểm tra, các tổ/khối và giáo viên được kiểm tra xác định kế hoạch, tâm
thế cho mình. Tuy nhiên, vì kế hoạch đã nêu rõ đối tượng kiểm tra và kiểm tra
vào thời gian nào nên cũng có nhiều hạn chế. Chẳng hạn, giáo viên có tên trong
kế hoạch kiểm tra sẽ cố gắng, nỗ lực để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, còn
những thành viên khác sẽ có tâm thế lơ là, thiếu sự đầu tư cố gắng trong công
tác. Thời điểm kiểm tra cũng đã xác định nên thường khi qua thời điểm kiểm tra
thì giáo viên lại buông xuôi, xem như đã “trả xong nợ”, đã hoàn thành nhiệm vụ
và được “nghỉ xả hơi”. Do đó, tác dụng của việc kiểm tra có phần giảm đi.
Những giáo viên không có tên trong danh sách kiểm tra sẽ dễ dẫn đến hiện
tượng thiếu cố gắng hoặc lơ là.
2.2.2. Việc tổ chức kiểm tra
2.2.2.1. Xây dựng lực lượng kiểm tra
Đầu năm, Hiệu trưởng ra quyết định thành lập Ban kiểm tra chuyên môn
do Hiệu trưởng làm Trưởng ban, Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn làm
Phó trưởng ban, các tổ trưởng làm thành viên.
Do số lượng Ban kiểm tra quá ít nên việc thực hiện dự giờ trên lớp đối với
mỗi giáo viên có nhiều khó khăn. Thường việc dự giờ do tổ trưởng là thành viên
Ban kiểm tra chuyên môn đảm nhiệm. Riêng Tổ chuyên, tổ trưởng không cùng
4


chuyên môn với người được dự giờ đánh giá, vì vậy, việc dự giờ đánh giá gặp
nhiều khó khăn.
2.2.2.2. Đào tạo lực lượng kiểm tra
Để lực lượng kiểm tra thực thi trách nhiệm có hiệu quả, hàng năm, Hiệu
trưởng đều cử tổ trưởng các tổ tham dự các lớp bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp
vụ trong hè.
2.2.2.3. Xây dựng chuẩn kiểm tra
Từ trước đến nay, nhà trường chưa xây dựng chuẩn, tiêu chí kiểm tra
riêng cho đơn vị. Ban kiểm tra nhà trường chỉ sử dụng một số văn bản pháp lý

giáo viên cũng có phần phiến diện, chưa có đầy đủ cơ sở khoa học, tính lịch sử
của vấn đề và tính hoàn cảnh của vấn đề.
b.2 Thực hiện quy chế chuyên môn
- Thực hiện chương trình kế hoạch giảng dạy, giáo dục: Ban kiểm tra dựa vào
phân phối chương trình khung của Bộ Giáo dục – Đào tạo ban hành và Sở Giáo
dục – Đào tạo đã cụ thể hoá theo thực tiễn của địa phương để làm căn cứ đánh
giá. Giáo viên căn cứ vào khung chương trình đã được hiệu trưởng công bố làm
tiêu chuẩn để thực hiện. Cụ thể là giữa lịch báo giảng, giáo án của giáo viên phải
khớp nhau. Giáo viên không lập kế hoạch công tác, giảng dạy và kế hoạch cá
nhân nên khó đánh giá cụ thể từng giáo viên.
- Thực hiện các yêu cầu về soạn bài theo qui định: Ban kiểm tra chuyên môn
chủ yếu dựa vào số giáo án mà giáo viên đã soạn hoặc đã dạy để xác định việc
giáo viên thực hiện đúng hay chưa đúng yêu cầu về soạn bài. Việc kiểm tra này
còn mang nặng tính hình thức, chủ yếu là quan tâm nhiều đến số lượng và hình
thức thể hiện của giáo án, chưa đi sâu phân tích về nội dung kiến thức, việc vận
dụng, đổi mới phương pháp giảng dạy, phương pháp giáo dục của giáo viên nên
chưa nêu được những vấn đề có tính mới mẽ, đột phá từ giáo viên.
- Kiểm tra và chấm bài, quan tâm giúp đỡ các đối tượng học sinh: Ban Kiểm tra
chuyên môn chỉ mới dừng ở việc kiểm tra sổ điểm của giáo viên để đánh giá
việc chấm bài của giáo viên mà chưa đi sâu vào phân tích các đề kiểm tra, đáp
án, phương án làm bài giáo viên cung cấp cho học sinh trong quá trình chuẩn bị
làm bài và sau khi làm bài để học sinh hiểu được, nắm bắt được cách làm bài,
hình thành kiến thức cơ bản cho bản thân nhằm đạt mục tiêu học tập tốt.
- Kiểm tra việc thí nghiệm, sử dụng đồ dùng dạy học, thực hiện các tiết thực
hành theo qui định: Nhiều giáo viên ít khi sử dụng đồ dùng dạy học, có khi giáo
viên mượn đồ dùng dạy học nhưng lại không ký nhận vào sổ nên việc theo dõi
cũng chưa được chặt chẽ. Khi có Ban kiểm tra dự giờ thì giáo viên mới sử dụng
đồ dùng dạy học. Vì vậy, nếu chỉ qua tiết dự giờ mà đánh giá giáo viên có sử
dụng và sử dụng tốt đồ dùng dạy học sẽ thiếu khách quan.
- Kiểm tra về đảm bảo đầy đủ các yêu cầu về hồ sơ và các qui định về chuyên

được nhà trường xem là cứ liệu trong đánh giá chuyên môn của giáo viên. Riêng
tỷ lệ học sinh lớp 5 hoàn thành chương trình tiểu học chỉ để đánh giá nhà trường
chứ chưa được phân tích để đánh giá giáo viên.
b.4. Tham gia các công tác khác
- Công tác chủ nhiệm (đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm): Ban kiểm tra
ít chú trọng đến công tác chủ nhiệm khi tiến hành kiểm tra giáo viên. Trong quá
trình kiểm tra, Ban Kiểm tra chỉ mới dựa vào nhận xét của Ban thi đua về lớp để
7


đánh giá công tác chủ nhiệm mà chưa có sự kiểm tra về quá trình chủ nhiệm,
xây dựng tập thể, xây dựng các phong trào ở lớp như thế nào.
- Tham gia giáo dục đạo đức cho học sinh, nhất là trong lớp mình dạy: Hiện
nay, nhiều giáo viên quan niệm việc giáo dục các em có thái độ như thế nào với
cuộc sống là công việc của gia đình và của giáo viên chủ nhiệm, của tổ chức
Đội. Còn giáo viên chuyên chỉ dạy kiến thức phân môn mà mình được phân
công mà lơ là việc giáo dục đạo đức cho các em học sinh.
- Thực hiện các công tác khác được phân công: Ban Kiểm tra chưa chú ý đến
vấn đề này khi kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên.
2.2.4.2. Nhận xét về công tác tư vấn, thúc đẩy
Đây vẫn là khâu yếu nhất hiện nay trong khâu kiểm tra hoạt động sư
phạm của giáo viên tồn tại trong nhiều năm qua ở nhà trường.
2.2.4.3. Tổng kết, điều chỉnh
Trong năm vừa qua, nhà trường tiến hành hai đợt kiểm tra hoạt động sư
phạm của giáo viên vào cuối Học kỳ I và trong Học kỳ II.
Tổng số giáo viên được kiểm tra về hoạt động sư phạm là giáo 10 viên
(trong tổng số 28 giáo viên trực tiếp giảng dạy và chủ nhiệm). Số giáo viên được
kiểm tra có kết quả như sau:
Xếp loại Tốt: 7 (70%).


chỉ việc.
2.3.3. Cơ hội:
- Được sự hỗ trợ của các ban ngành, đoàn thể trong xây dựng tập thể nhà trường.
- Trường thuộc diện xây dựng chuẩn quốc gia cho nên đây là cơ hội rất lớn để
tập thể nhà trường đồng tâm xây dựng trường đạt chuẩn, với tâm lý đó làm cho
mỗi cá nhân luôn phải phấn đầu làm tốt công việc của mình được phân công, từ
đó làm cho công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên ngày càng đi vào
chiều sâu và hiệu quả hơn.
2.3.4. Thách thức:
- Phụ huynh thiếu quan tâm đến việc học, đều đó dẫn đến tính trạng học sinh
lười học, học hành yếu kém thậm chí là bỏ học giữa chừng.
- Công việc kiểm tra phải chính xác và chi tiết, đòi hỏi phải có một lực lượng
lớn để hoàn thành công tác kiểm tra hoạt động sư phạm ở nhà trường.
2.4. Kinh nghiệm thực tế/những việc đã làm của đơn vị về Công tác
kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên ở Trường Tiểu học A Vĩnh Hòa
2.4.1. Một số kinh nghiệm thực tế
Trường tôi có một vài tình huống xảy ra và các cán bộ, giáo viên đã có
cách giải quyết sau, xin được nêu ra để tham khảo:
*Tình huống 1: (Kiểm tra về thực hiện quy chế chuyên môn)
“Khi kiểm tra về thực hiện quy chế chuyên môn, Hiệu trưởng phát hiện có
một giáo viên giỏi về chuyên môn nhưng khi lên lớp thường xuyên không mang
theo giáo án.”
a. Trước tiên thầy Hiệu trưởng liệt kê và phân tích các mặt sau:
+ Biểu hiện của giáo viên: Thường xuyên không mang giáo án khi lên lớp.
+ Về tính chất của sự việc: Coi thường tổ chức, công tác quản lý của Ban giám
hiệu, đặc biệt là coi nhẹ việc dạy người.
+ Nguyên nhân: Có rất nhiều nguyên nhân.

9


gọi thầy Tổng phụ trách Đội lại nhắc nhở và yêu cầu tìm cách khắc phục”
a. Cách giải quyết của thầy Tổng phụ trách Đội
+ Thầy Tổng phụ trách Đội đã phân công đội Cờ đỏ theo dõi, ghi nhận những
trường hợp học sinh vi phạm và đôi khi tự mình trực tiếp theo dõi phát hiện
những học sinh vi phạm, gặp trực tiếp nhắc nhở học sinh đó, phân tích cho học
sinh đó thấy được những điều hay lẽ phải, yêu cầu yêu cầu học sinh đó hứa sẽ
không tái phạm.
+ Trong các giờ sinh hoạt dưới cờ thầy luôn nhắc nhở học sinh rằng: “Ăn là một
nhu cầu rất cần thiết cho cơ thể nhưng các em ăn như thế nào và ăn vào thời
10


gian nào, ăn ở đâu là tốt hơn hết”, “Các em hãy giữ gìn trường học như ngôi
nhà chung của chúng ta”, “Chúng ta phải luôn luôn thực hiện mắt thấy rác –
tay nhặt lấy rác”......
+ Đối với học sinh tái phạm nhiều lần thầy đã quay phim, chụp hình lại và gọi
các học sinh lên phòng riêng, cho chính học sinh ấy xem bằng chứng vi phạm
của mình đã lén đi mua quà và nói sẽ cho tất cả trường xem nếu các em tái phạm
lần nữa.
b. Kết quả
Các em dần ý thức được việc làm của mình, tự giác thực hiện và vận
động, tuyên truyền cho các bạn khác cùng thực hiện khẩu hiệu “Bỏ rác đúng nơi
quy định”, “Trường em sạch, đẹp, an toàn”.
2.4.2. Nguyên nhân thành công
Trên đây chỉ là một vài điển hình kiểm tra hoạt động sư phạm mà trường
tôi thực hiện thành công. Nguyên nhân của thành công trên là vì người kiểm tra
đã tùy từng mục đích, đối tượng, tính huống kiểm tra cụ thể mà lựa chọn và vận
dụng các nguyên tắc, phương pháp kiểm tra phù hợp, linh hoạt và sáng tạo.
Tuy nhiên, vẫn còn một vài nội dung kiểm tra mà trường tôi vẫn thực hiện
chưa tốt. Xất phát từ nhiều nguyên nhân, tôi xin nêu ra một số nguyên nhân cơ

thời gian)
1. Xây dựng Biết được
Phó
Tổ
- Trong tháng
Xây dựng và triển khai kế hoạch
và triển khai mục đích
hiệu
trưởng
08
kiểm tra đến toàn thể giáo viên
- Các văn bản
kế hoạch
và ý nghĩa trưởng chuyên
có liên quan
kiểm tra hoạt của công
môn,
- Các biểu mẫu
động sư
tác kiểm tra
giáo viên
kiểm tra
phạm của
để có bước
dạy lớp
giáo viên
chuẩn bị
đầy đủ các
hồ sơ kiểm
tra; giúp

cho tất cả
các cá
nhân có
liên quan
để theo
dõi.

12


cần kiểm
tra bên
ngoài ít đi
và ngày
càng tăng
cường tự
kiểm tra
2. Thành lập Ra quyết
Hiệu
ban kiểm tra định thành trưởng
hoạt động sư lập ban
phạm của
kiểm tra
giáo viên
với thành
viên là
những cán
bộ, giáo
viên có
phẩm chất

viên trong
ban kiểm
tra đa phần
kiêm
nhiệm
nhiều công
việc; ngại
va chạm;
còn nể
nang nhau,
chưa thản
thắng
nghiêm túc

Quy định
thời gian
thích hợ để
kiểm tra,
cũng như
hỗ trợ các
thành viên
hoàn thành
nhiệm vụ.

13


giảng dạy ít
nhất 5 năm,
được công

- Thăm dò dư luận, địa phương nơi
cư trú, cha mẹ học sinh, học sinh
(nếu cần) (tìm hiểu về nhân cách,

- Giáo viên
có biểu
hiện chưa
tốt;
- Không
hợp tác
kiểm tra

- Nhắc
nhở, giám
sát và
kiểm tra
đôn đốc
- Viện dẫn
các văn
bản pháp
lý

14


3.2. Kiểm tra
về “Trình độ
nghiệp vụ sư
phạm


Quan sát thực tế. Có thể tạo tình
huống có vấn đề để. Dự giờ.
- Xem xét, đánh giá hai mặt là
trình độ nắm vững kiến thức, kỹ
năng, thái độ cần xây dựng cho
học sinh thể hiện qua việc giảng
dạy và trình độ vawnj dụng
phương pháp giảng dạy và giáo
dục thông qua kiểm tra giờ dạy
trên lớp của giáo viên. Quan sát
hoạt động của Thầy, Trò và các
mối quan hệ trong giờ dạy
- Trao đổi với tổ trưởng, giáo viên
khác, học sinh; Khảo sát chất

Giáo viên Phân công
giảng dạy người kềm
chưa tốt
cặp, giúp
đỡ,
bồi
dưỡng
nâng cao
tay nghề

15


lượng giờ dạy (nếu cần)
Năm được

trưởng trưởng,
học tập, rèn
tổ trưởng
luyện của
học sinh

- Tổ trưởng xét duyệt Kế hoạch
giảng dạy, giáo dục của giáo viên
- Duyệt bài soạn theo quy định
- Họp tổ chuyên môn 2 tuần/lần
- Tổ chức kiểm tra chuyên đề hồ
sơ sổ sách định kì và đột xuất.
- Nghiêm cấm, theo dõi và xử lý
nghiêm việc dạy thêm, học thêm
(nếu có)

- Giáo viên
không chịu
tham gia
bồi dưỡng
- Lên lớp
không có
giáo án.
- Vắng họp
chuyên
môn nhiều
lần

Tìm hiểu
nguyên

“Công tác
chủ nhiệm,
nề nếp
lớp...và công
tác khác
được phân
công”

Nắm được
nề nếp lớp
học để có
thể nhân
rộng mô
hình, cách
làm hay
hoặc nhắc
nhở nếu nề
nếp lớp
chưa tốt

Hiệu
Phó hiệu Trong Học kì I
trưởng trưởng,
tổ trưởng

Kiểm tra chuyên đề định kì và đột
xuất bằng các kế hoạch cụ thể về
thời gian, nội dung kiểm tra, hình
thức kiểm tra, đối tượng khiểm
tra...

học và qua đó cũng nắm được nguyên tắc, nội dung, phương pháp, hình thức
kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên.
Từ việc phân tích thực trạng biện pháp quản lý của Hiệu trưởng trường
tôi, đối chiếu với các kiến thức đã học nói chung và thực tế công tác kiểm tra
hoạt động sư phạm nhà giáo nói riêng, bản thân tôi rút ra một số kinh nghiệm
như sau:
Để thực hiện tốt công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên, ngoài
việc thực hiện các biện pháp nêu trên, các nhà quản lí cần:
+ Phải mạnh dạn giao việc cho cấp dưới nhưng phải kiểm tra, đánh giá, tư vấn,
thúc đẩy kịp thời giúp đội ngũ thực hiện kế hoạch mềm dẻo, linh hoạt và sáng
tạo;
+ Phải biết vận dụng uyển chuyển, đúng lúc, đúng việc, đúng người;
+ Thực hiện tốt chế độ khen thưởng để khuyến khích động viên các tổ chức, cá
nhân liên tục tiến bộ. Mọi người ai cũng thấy mình đang làm việc thật sự, đang
góp phần tích cực vào sự vận hành của tổ chức một cách tốt đẹp;
+ Không ngừng bồi dưỡng về phẩm chất chính trị, năng lực quản lý, năng lực
chuyên môn và Hiệu trưởng phải thực sự vừa là thủ trưởng vừa là thủ lĩnh. Hiệu
trưởng phải là tấm gương sáng cho toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên, học
sinh và nhân dân noi theo.
4.2. Kiến nghị
4.2.1. Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo
Thường xuyên mở các lớp tập huấn bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ về
công tác quản lý và kỹ năng kiểm tra hoạt động sư phạm nhà giáo.
4.2.2. Đối với Nhà trường
- Mở nhiều chuyên đề chuyên môn, tổ chức kiểm tra chuyên đề thường xuyên và
định kỳ.
18


- Cần thành lập Ban kiểm tra đủ về số lượng và chất lượng theo quy định. Xây