MỤC LỤC
Trang
A
1
2
3
4
5
6
B

MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Giới hạn và tình hình nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Cái mới, giá trị của đề tài
Kết cấu
Nội dung
VẤN ĐỀ CÁN BỘ VÀ CÔNG TÁC CÁN BỘ THEO
Chương I
QUAN ĐIỂM HỒ CHÍ MINH
Quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và
1
công tác cán bộ
1.1
Giai đoạn trước 1945
1.2
Giai đoạn 1945-1954
1.3
Giai đoạn 1954-1969

3
Một số phương hướng trên các lĩnh vực cụ thể
C
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1

02
04
04
05
05
05
06
06
06
08
09
10
10
15
15
17
19
22
22
25
27
30

tịch Hồ Chí Minh đã có rất nhiều bài viết, tác phẩm và bỏ ra nhiều công sức
chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ, công tác cán bộ của Đảng, Người khẳng định:
"Vấn đề cán bộ là một vấn đề rất trọng yếu, rất cần kíp" [1, t5, tr 274], cán bộ
cần có đủ các tiêu chí, điều kiện đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của cách mạng Việt
Nam qua các thời kỳ lịch sử khác nhau.
2


Đặc biệt, khi đất nước bước vào công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi
xướng và lãnh đạo, thì đòi hỏi phải không nhừng nâng cao hơn nữa vị trí, vai trò
của người cán bộ, coi trọng hơn nữa công tác cán bộ để không ngừng nâng cao
cả về trình độ, năng lực và đạo đức cho đội ngũ cán bộ.
Đó là một chủ trương đúng đắn của Đảng ta, nhưng để cụ thể hoá được
chủ trương đó thành hiện thực thì phải mất thời gian và công sức rất lớn của cả
hệ thống chính trị và toàn xã hội, trong đó vai trò của người cán bộ chiếm vị trí
càng quan trọng hơn nữa.
Xu thế toàn cầu hoá, đòi hỏi tất cả các quốc gia, các vùng lãnh thổ và
bản thân từng cá nhân phải trang bị cho mình một hành trang mới. Thay đổi tư
duy về nhận thức về cung cách quản lý của người cán bộ trong thời đại cách
mạng mới là đòi hỏi phù hợp với quy luật vận động và phát triển của đất nước.
Từ Đại hội Đảng lần thứ VI (6.1991), Đảng ta nêu cao tư tưởng Hồ Chí
Minh và trong thực tế tư tưởng Hồ Chí Minh đã trở thành một tài sản tinh thần
quý báu của Đảng và của cả dân tộc.Tư tưởng Hồ Chí Minh đang soi đường cho
cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi. Về vấn đề cán bộ Người dạy:
"Có cán bộ tốt thì mọi việc mới thành công". Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh
về cán bộ và công tác cán bộ là một nội dung lớn liên quan tới toàn bộ tiến trình
của cách mạng Việt Nam, để Đảng ta vận dụng và xây dựng đội ngũ cán bộ có
đủ các tiêu chí đáp ứng yêu cầu cách mạng mới.
Thực tế cho thấy, đội ngũ cán bộ nói chung và đội ngũ cán bộ cơ sở nói
riêng còn nhiều hạn chế trên nhiều mặt nhất định. Đối với tỉnh Đồng Tháp, mặt

bộ trong tư tưởng Hồ Chí Minh.
Đây là mảng vấn đề quan trọng trong toàn bộ hệ thống tư tưởng Hồ Chí
Minh nên được các ngành, các lĩnh vực nghiên cứu như; Hồ Chí Minh với công
an nhân dân, Hồ Chí Minh với ngoại giao, tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục và
đào tạo,…trên các lĩnh vực đó có khai thác những gốc độ khác nhau của tư tưởng
4


cán bộ, công tác cán bộ của Hồ Chí Minh. Cùng với nhiều bài viết của các nhà
nghiên cứu được đăng trên các báo, tạp chí khác nhau. Nhưng nhìn chung chưa
có công trình nào khai thác một cách đầy đủ như công trình của PGS.TS Bùi
Đình Phong, công trình đã phát hoạ tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác
cán bộ một cách chi tiết và cụ thể. Ngoài ra, vấn đề này còn được trình bày trên
các giáo trình, trên các công trình nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh.
4. Phương pháp nghiên cứu.
Đề tài được nghiên cứu chủ yếu dựa trên quan điểm và phương pháp
luận của chủ nghĩa Mác-Lênin cùng với tư tưởng Hồ Chí Minh, kết hợp phương
pháp lịch sử và phương pháp logíc. Ngoài ra, trong đề tài còn sử dụng một số
phương pháp khác như: đối chiếu so sánh, phân tích tổng hợp,…
5. Cái mới, giá trị của đề tài.
Đây là lĩnh vực quan trọng trong tư tưởng Hồ Chí Minh, nên đã có
nhiều công trình nghiên cứu. Đề tài không tham vọng tạo ra những cái mới trong
nghiên cứu của mình mà chủ yếu tập trung vào việc tham khảo các ý kiến, nhận
định, đánh giá đã được công bố để rút ra những kết luận nhằm nâng cao nhận
thức bản thân và phục vụ công tác giảng dạy.
Do vị trí, tầm quan trọng của cán bộ, công tác cán bộ đối với công cuộc
đẩy mạnh công nghiệp hoá-hiện đại hoá đất nước hiện nay, đặc biệt là đối với
tỉnh Đồng Tháp nên đề tài có giá trị to lớn trong việc giáo dục và nâng cao đạo
đức đối với cán bộ cơ sở tỉnh nhà.
6. Kết cấu đề tài.

tác cán bộ.
1.1.Giai đoạn trước 1945.
Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh, được sinh ra và lớn lên ở một đất nước
thuộc địa, Người thấu hiểu được nổi thống khổ của nhân dân ta dưới ách thống

6


trị của ngoại bang. Người quyết tâm ra đi để biết, để tìm hiểu thế giới và tìm con
đường cứu nước cứu dân.
Người đã đi nhiều nơi, làm nhiều việc, say sưa đọc sách, miệt mài học
tập. Trước nhiều vấn đề của cuộc sống, Người thường đặt câu hỏi tại sao? Và tìm
cách trả lời trong chính cuộc sống đó. Từ đó giúp Nguyễn Ái Quốc phân biệt
được đâu là bạn và đâu là thù: giai cấp công nhân và nhân dân lao động các nước
đều là bạn, chủ nghĩa đế quốc ở đâu cũng là thù. Và Người tìm mọi cách để xây
dựng mối đoàn kết trong những người bạn đó để chống lại kẻ thù chung.
Khi đến học thuyết Mác-Lênin, đặc biệt là đến với những luận điểm của
Mác, ăngghen, Lênin về cán bộ và vai trò của những người cán bộ trong việc
tuyên truyền chủ nghĩa và con đường cách mạng cho quần chúng nhân dân. Đây
chính là bước chuyển biến quyết định, bước nhảy vọt, thay đổi về chất trong
nhận thức tư tưởng về lập trường chính trị của Người trong đó có vấn đề cán bộ
và công tác cán bộ.
Từ đó, Người xác định cách mạng Việt Nam muốn thành công phải có
một đội ngũ cán bộ đủ trí và tài để làm việc đó. Người khẳng định cách mạng
Việt Nam trước hết cần có Đảng lãnh đạo, Muốn có Đảng phải đào tạo, chuẩn bị
cán bộ cho Đảng. Người tích cực hoạt động chuẩn bị tiền đề về chính trị, tư
tưởng, tổ chức cho sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam. Hội Việt Nam cách
mạng thanh niên là minh chứng cho sự chuẩn bị đó.
Đảng cộng sản Việt Nam ra đời đầu những năm 1930 và cùng với Đảng
là các tổ chức như Đoàn thanh niên, các tổ chức Mặt trận, lực lượng vũ trang,..là

hành: Cần, Kiệm, Liêm, Chính.
Tóm lại, giai đoạn 1945-1954, là giai đoạn giữ vững, củng cố chính
quyền cách mạng, kháng chiến - kiến quốc. Muốn kháng chiến phải kiến quốc,
muốn kiến quốc phải đẩy mạnh kháng chiến. Để hoàn thành nhiệm vụ đó, cán bộ
đóng vai trò quan trọng.
8


Tất cả các hoạt động đó của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã góp phần tăng
cường đội ngũ cán bộ cả về số lượng và chất lượng cho cuộc kháng chiến chống
thực dân Pháp thắng lợi, tạo điều kiện chuẩn bị cho giai đoạn cách mạng mới.
1.3. Giai đoạn 1954-1969.
Sau Hiệp định Giơnevơ, miền Bắc được hoàn toàn độc lập, Trung ương
Đảng và Bác Hồ lãnh đạo nhân dân miền Bắc tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã
hội, miền Nam tiếp tục thực hiện cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân.
Nhiệm vụ của cách mạng xã hội chủ nghĩa miền Bắc là xây dựng cơ sở
vật chất, kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội. Trong quá trình này, thì nhiệm vụ cải tạo
kinh tế cũ, xây dựng nền kinh tế mới xã hội chủ nghĩa. Để hoàn thành nhiệm vụ
khó khăn, nặng nề này đội ngũ cán bộ không chỉ phải được nâng cao hơn nữa
trình độ lý luận, trình độ quản lý xây dựng xã hội mới hiện đại mà trước ảnh
hưởng của nhiều yếu tố tiêu cực khác, cán bộ phải có đạo đức cách mạng chân
chính thì mới có thể hoàn thành được nhiệm vụ.
Trong giai đoạn này, ngoài những hoạt động thường xuyên như tham dự
và phát biểu tại các trường đào tạo cán bộ, viết sách, báo,.. Hồ Chí Minh đặc biệt
quan tâm tới lĩnh vực đạo đức cách mạng và có những hoạt động thiết thực chăm
lo xây dựng đạo đức cho cán bộ.
Trong bài "Đạo đức cách mạng" đăng trên báo nhân dân ngày 6.6.1955,
Người chỉ ra những thoái hoá đạo đức của một số cán bộ sau ngày hoà bình lập
lại, những ảnh hưởng xấu của xã hội cũ với các cán bộ trong Đảng và ngoài
Đảng. Để ngăn ngừa cái xấu Đảng cần phải chú trọng việc giáo dục đạo đức cách

Mười Nga, giành độc lập dân tộc tiến lên cách mạng cách mạng xã hội chủ
nghĩa. Đó là cuộc biến đổi toàn diện, sâu sắc, nhằm xoá bỏ chế độ người bót lột
người, nhằm đưa lại cuộc sống ấm no cho toàn dân. Đó là một cuộc cách mạng
vĩ đại và vẽ vang nhất trong lịch sử loài người. Nhưng đồng thời cũng là cuộc
cách mạng gay go, phức tạp và khó khăn nhất, không thể một sớm một chiều.
10


Nhưng theo Hồ Chí Minh, tuy khó khăn nếu biết cách làm, biét đồng tâm hiệp
lực mà làm thì chắc làm được. Khó dễ cũng tại mình, mình quyết chí làm thì làm
được.
Trước hết muốn làm cách mạng thành công thì phải làm cho dân giác
ngộ, phải làm cho dân hiểu thế nào là cách mạng và làm cách mạng như thế nào,
phải tập trung lực lượng và trí tuệ của dân ra sao. Muốn vậy trước hết phải có
Đảng cách mạng, cán bộ đảng viên phải luôn giữ được tư cách của người cách
mạng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh khăng định, đại đa số quần chúng có tinh thần
yêu nước, sẳn sàng hy sinh để giành lại tự do. Nhưng họ đã đổ máu nhiều mà tự
do vẫn chưa thể giành lại được. Người nhấn mạnh: "Trong tất cả các nước thuộc
địa Pháp, nạn nghèo đói đều tăng, sự phẩn uất ngày càng lên cao. Sự nổi dậy của
nông dân bản xứ đã chín muồi. Trong nhiều nước thuộc địa, họ đã vài lần nổi
dậy, nhưng lần nào cũng bị dìm trong máu. Nếu hiện nay nông dân vẫn còn ở
trong tình trạng tiêu cực thì nguyên nhân là vì họ còn thiếu tổ chức, thiếu người
lãnh đạo. Quốc tế cộng sản cần phải giúp đỡ họ con đường đi tới cách mạng và
giải phóng" [3, t1, tr 289].
Xác định nhiệm vụ cách mạng là khó khă nhưng đó là khó khăn trong
sự trưởng thành. Trong quá trình đi lên cách mạng, toàn Đảng, toàn dân quyết
tâm là làm được. Vấn đề cán bộ là đầu tiên: "Trước hết cán bộ phải có tư tưởng
xã hội chủ nghĩa, lập trường phải rõ ràng, vững chắc đã. Rồi cán bộ làm cho dân
hiểu" [3, t9,tr 30].

Hồ Chí Minh trong quá trình đào tạo cán bộ, Người không chỉ dừng lại
ở hình thức giảng dạy lý luận mà thiết thực hơn, trong quá trình giảng dạy,
Người tập cho họ biết cách hoạt động bí mật, biết cách tuyên truyền cho từng đối
tượng cụ thể, biết hình thức tuyên truyền là làm báo,.. Đồng thời sau khi bế giảng
các khoá đào tạo, học viên được tiếp tục đi học hoặc về ngay trong nước đi vào
12


quần chúng nhân dân và tuyên truyền con đường cứu nước. Với những cán bộ
đầu tiên, ít ỏi đó nhưng hiệu quả rất to lớn, nhiều tổ chức của Hội Việt Nam cách
mạng Thanh niên được hình thành trong nước, tạo cơ sở vững chắc cho cách
mạng.
"Cần nhấn mạnh ở đây là khi bàn về vai trò của cán bộ trong sự nghiệp
cách mạng, Hồ Chí Minh luôn đặt cán bộ trong sự tổng hoà các mối quan hệ đa
chiều. Chiều sâu trong tư duy chính trị của Hồ Chí Minh về vấn đề cán bộ, trước
hết Người coi "cán bộ là cái gốc của mọi công việc". Theo quan niệm Hồ Chí
Minh, cây thì phải có gốc, không có gốc thì cây héo; sông thì phải có nguồn,
không có nguồn thì sông cạn. Vì vậy, trong mọi việc mà không có cán bộ thì
không thể hoàn thành" [2, tr 85].
Hồ Chí Minh khẳng định: "Muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do
cán bộ tốt hoặc kém" [1, t5, tr 240]. Cán bộ còn được hiểu là dây chuyền của bộ
máy. Dây chuyền liên quan đến toàn bộ hoạt động của bộ máy. Trong đời sống
xã hội, sự chuyển động được coi như là một cỗ máy khổng lồ. Trong cỗ máy đó
cán bộ là dây chuyền cầu nối giữa Đảng, Chính phủ với nhân dân. Đây là một
dây chuyền đặc biệt vì cán bộ phải đem chủ trương chính sách của Đảng, Nhà
nước đến với dân và ngược lại phản ánh tâm tư nguyện vọng của dân đến Đảng,
Chính phủ. Vì vậy, nếu cán bộ dở thì chính sách không thực hiện được, mặt khác
việc hoạch định chính sách mới sẽ không đúng, không phù hợp.
Đối với Hồ Chí Minh nói đến cán bộ, Người không nói cán bộ chung
chung mà là cán bộ cụ thể đó là "cán bộ tốt", "cán bộ kém", "cán bộ dở". Mà

trong sự nghiệp cách mạng.
Xuất phát từ vai trò quan trọng đó, để người cán bộ có thể trở thành
người lãnh đạo quần chúng nhân dân, là tấm gương thật sự cho nhân dân noi
theo, thì người cán bộ phải luôn phấn đấu để đạt được các yêu cầu cơ bản cần
thiết của người cán bộ.
14


2.2. Tư cách người cán bộ cách mạng.
Theo quan điểm Hồ Chí Minh thì nhìn chung cán bộ ta là tốt, song
trong điều kiện một nước thuộc địa, lại chịu nhiều ảnh hưởng của tư tưởng phong
kiến lạc hậu nên khi trở thành người được nắm chính quyền, đối mặt với những
cám dổ của cuộc sống sẽ dễ bị sa ngã. Đồng thời cũng xuất phát từ vị trí vai trò
của người cán bộ cách mạng, người đầy tớ suốt đời phục vụ nhân dân, chăm lo
cho lợi ích của nhân. Do đó, người cán bộ cách mạng phải tuyệt đối trung thành
với Đảng, với nhân dân, trong công việc phải rõ ràng, cẩn thận, luôn luôn phải vì
lợi ích của nhân dân.
Để không bị sa ngã, thật sự là người đầy tớ của nhân dân, người cán bộ
cách mạng theo tư tưởng Hồ Chí Minh cần phải có các tiêu chuẩn sau:
2.2.1. Người cán bộ phải có đạo đức cách mạng.
Theo Hồ Chí Minh thì cuộc cách mạng ở Việt Nam do Đảng cộng sản
Việt Nam lãnh đạo, không chỉ dừng lại ở giai đoạn là giải phóng dân tộc mà còn
tiến lên một giai đoạn cao hơn là giai đoạn cách mạng xã hội chủ nghĩa. Đó là
cuộc cách mạng giải phóng hoàn toàn xã hội, giải phóng triệt để con người, để xã
hội trở nên tốt đẹp hơn.
Theo nghĩa đó, thì đây còn có nghĩa là một cuộc cách mạng đạo đức vĩ
đại nhất trong lịch sử Việt Nam. Đạo đức có vai trò cực kỳ quan trọng trong sự
nghiệp cách mạng theo quan điểm Hồ Chí Minh, đạo đức truyền thống của dân
tộc Việt nam là một động lực tinh thần, một sức mạnh to lớn trong sự nghiệp
cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng xây dựng chế độ mới.

Người không chỉ nêu lên từ đạo đức mà Người còn chỉ rõ đạo đức là
cán bộ phải: Đối với mình, đối với đồng chí mình, đối với công việc, đối với
nhân dân, đối với đoàn thể phải như thế nào? Và con đường để rèn luyện đạo đức
cho cán bộ, đảng viên là: "Quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách
mạng, cho dân tộc; Ra sức làm việc cho Đảng, giữ vững kỷ luật Đảng, thực hiện
16


tốt đường lối chính sách của Đảng; Đặt lợi ích của Đảng và nhân dân lao động
lên trên, lên trước lợi ích riêng của cá nhân mình. Hết lòng hết sức phục vụ nhân
dân. Vì Đảng, vì dân mà đấu tranh quên mình, gương mẫu trong mọi công việc;
Ra sức học tập chủ nghĩa Mác-Lênin, luôn luôn dùng tự phê bình và phê bình để
nâng cao tư tưởng cải tiến công tác của mình và cùng đồng chí mình tiến bộ" [1,
t9, tr 258].
Theo Hồ Chí Minh, rèn luyện đạo đức không chỉ là thực hiện tốt những
nguyên tắc mà còn phải đấu tranh chống lại những biểu hiện phi đạo đức. Đó là
địa phương chủ nghĩa, óc bè phái, óc quân phiệt quan liêu, óc hẹp hòi, ham
chuộng hình thức, làm việc lối bàn giấy, vô kỷ luật, kỷ luật không nghiêm, ích
kỷ, hủ hoá, bệnh tham lam, bệnh lười biếng, bệnh kêu ngạo, bệnh hiếu danh,
bệnh hữu danh vô thực, kéo bè kéo cánh, bệnh "cận thị", bệnh xu nịnh, a dua,
bệnh khai hội, bệnh nể nang, bệnh quan liêu, mệnh lệnh, tham ô, lãng phí,…
Hồ Chí Minh cho rằng tất cả những căn bệnh trên có nguồn gốc từ "chủ
nghĩa cá nhân". Chủ nghĩa cá nhân là một thứ vi trùng rất độc, đẻ ra hàng trăm
thứ bệnh và nhiều cái xấu, thiên hình vạn trạng. Chủ nghĩa cá nhân là giặc nội
xâm, bạn đồng minh của các kẻ địch khác. Nói tóm lại, muốn trở thành người
cách mạng, thành người cộng sản, người cán bộ cách mạng chân chính thì phải
quét sạch chủ nghĩa cá nhân.
2.2.2. Người cán bộ phải có năng lực lãnh đạo và tổ chức thực hiện tốt.
Cách mạng muốn thành công phải có Đảng lãnh đạo, đường lối đúng
đắn của Đảng là nhân tố quyết định hàng đầu cho thắng lợi của cách mạng.

trương của Đảng, đồng thời vận động được nhân dân nói lên những vấn đề còn
hạn chế mà khắc phục. Lãnh đạo chính là quá trình từ dân chúng mà ra và trở lại
chính dân chúng. Muốn thực hiện được điều đó phải tẩy sạch bệnh quan liêu.
Nguyên nhân chủ yếu của bệnh quan liêu là do sa dân, sợ dân, khinh dân, không
tin nhân dân, không hiểu biết dân và không thương yêu nhân dân.
18


Những cán bộ chỉ biết dùng mệnh lênh, chỉ biết họp hội, chỉ biết ngồi
bàn giấy, nói một đường làm một nẻo, chỉ biết cho mình mà không quan tâm tới
những điều kiện thiết thực của nhân dân, lại còn đòi hỏi nhân dân phục vụ mình.
Những cán bộ đó là những cán bộ không tốt, những cán bộ không có năng lực
lãnh đạo, là những con sâu mọt đụt khoét tài sản nhân dân. Như vậy, sẽ làm cho
chủ trương của Đảng không đến được nhân dân, không biến thành hành động
cách mạng và phản ánh sai thực tế. Đó chính là nguy cơ cho xã hội.
Để trở thành người cán bộ tốt và tránh được bệnh quan liêu, mỏi cán bộ
phải: "Luôn luôn gần gũi nhân dân. Ra sức nghe ngóng và hiểu biết nhân dân.
Học hỏi nhân dân. Lãnh đạo nhân dân bằng cách giải thích, tuyên truyền, cổ
động, giáo dục, tổ chức nhân dân, dựa vào nhân dân để thực hiện nguyện vọng
chính đáng của nhân dân" [1, t6, tr 88].
Như vậy, để làm người cán bộ tốt, có năng lực lãnh đạo, thì đòi hỏi
người cán bộ phải luôn đặt và coi lợi ích của nhân dân lên trên lợi ích của chính
bản thân mình và gia đình mình. Muốn đạt được điều đó, cán bộ, đảng viên phải
không chỉ rèn luyện đạo đức, gần gũi nhân dân mà đòi hỏi cần phải có một trình
độ tri thức để nhận thức được đúng đắn vấn đề và phải có trình độ lý luận để giữ
vững được lập trường, lý tưởng của một người cán bộ cách mạng chân chính.
2.2.3. Người cán bộ phải có trình độ lý luận.
Chủ tịch Hồ Chí Minh thường nhắc nhở: Lý luận phải gắn liền với thực
tiễn. Lý luận mà không được thực tiễn soi rọi là lý luận suông, thực tiễn mà
không có lý luận định hướng là thực tiễn mù quán. Để giải quyết được nhiệm vụ

Vì vậy, mỗi cán bộ đảng viên phải học tập lý luận, đem lý luận áp dụng
vào thực tế. Cán bộ đảng viên phải coi việc học tập lý luận như là một nhiệm vụ
quan trọng trong sự nghiệp lãnh đạo nhân dân của mình.
Để nâng cao trình độ lý luận, trước hết phải nâng cao khả năng tổng kết
thực tiễn, phải đem thực tiễn cụ thể của đơn vị mình mà xem xét, so sánh với
20


những gì xãy ra xung quanh, để từ đó đút két thành kinh nghiệm. Thực tế cho
thấy bất cứ ai không có khả năng tổng kết kinh nghiệm, tổng kết thực tiễn thì sẽ
không có lý luận chân chính.
Để nâng cao trình độ lý luận thì phải học chủ nghĩa Mác-Lênin, bởi vì
chủ nghĩa Mác-Lênin chính là cơ sở là phương pháp để cán bộ đảng viên hành
động và tổng kết thực tiễn. Học tập chủ nghĩa Mác-Lênin là học cái gì, Hồ Chí
Minh thường nhắc nhở, học chủ nghĩa Mác-Lênin là học cái tinh thần, cái
phương pháp, trong quá trình hoạt động phải luôn nhìn nhận xem xét và vận
dụng tinh thần đó thật linh hoạt và sáng tạo.
Nâng cao trình độ lý luận không có nghĩa là cán bộ đảng viên học thuộc
lòng rồi đưa những gì được học vào đúng trong thực tiễn, mà là phải vận dụng
thật linh hoạt để trên cơ sở đó mà tổng kết thành những cái mới để áp dụng vào
lĩnh vực mới phù hợp hơn.
Muốn nâng cao trình độ lý luận phải có thái độ học tập cho đúng, mà
trước hết là nêu cao tinh thần khiêm tốn, thật thà. Kiêu ngạo, tự phụ, tự mãn.
Không thể tự xưng mình là giỏi lý luận. Cái gì biết thì nói là biết, cái gì không
biết thì nói không biết. Hồ Chí Minh dạy rằng: "phải tự nguyện, tự giác, xem
công tác học tập cũng là một nhiệm vụ mà người cán bộ cách mạng phải hoàn
thành cho được, do đó mà tích sực , tự động hoàn thành kế hoạch học tập, nêu
cao tinh thần chịu khó, cố gắng không lùi bước trước khó khăn nào trong học
tập. Phải nêu cao tác phong độc lập suy nghĩ và tự do tư tưởng." [1, t8, tr 500].
Để nâng cao trình độ lý luận, người cán bộ không chỉ thực hiện một

Để làm tốt công tác cán bộ, trước hết người có trách nhiệm làm công tác
phải thể hiện được sự hiểu biết nhất định về bản thân và về cán bộ. Chủ tịch Hồ
Chí Minh viết: "Đã không tự biết mình thì khó mà biết người, vì vậy muốn biết
đúng sự phải trái của người ta, thì trước hết phải biết đúng sự phải trái của mình.

22


Nếu không biết sự phải trái ở mình, thì chắc không thể nhận rõ người cán bộ tốt
hay xấu" [1, t5, tr 277].
Trên đời ai cũng có tính tốt, ai cũng không thể không mắc sai lầm. Làm
công tác cán bộ thì phải biết phân biệt được những vấn đề đó và người làm công
tác cán bộ phải tránh cho được những khuyết điểm sau: Tự cao tự đại; Ưa người
ta nịnh mình; Do lòng yêu ghét của mình mà đối với người. Những khuyết điểm
đó làm cho việc đánh giá cán bộ nói chung một cách sai lệch nghiêm trọng. Vì
vây, "muốn biết rõ cán bộ, muốn đối đãi một cách đúng đắn các hạng người,
trước hết phải sửa ngững khuyết điểm của mình" [1, t5, tr 278].
Khi xem xết cán bộ không được cứng nhắc, đem cái khuôn khổ nhất
định mà áp dụng cho các hạng người, đem cái quá khứ mà áp dụng vào hiện tại,
suy diễn cho tương lai. Sự thay đổi của con người theo lịch sử là một quy luật
vận động của xã hội con người, khi xem xét phải soi rõ cả quá trình lịch sử, quá
trình công tác của họ trong các quá trình đó. Khi xem xét phải thật sự khoa học,
tránh trường hợp bỏ qua cán bộ tốt, giỏi, để lọt kẻ xấu vào hàng ngũ của Đảng.
Trong công tác cán bộ cũng cần phải phân biệt rõ cán bộ làm được việc
và cán bộ tốt. Cả hai loại cán bộ này không hoàn toàn thống nhất, thậm chí còn
trái ngược nhau. Khi đánh giá cán bộ thì đôi khi công tác chỉ là một và đôi khi
còn không thể quan trọng nhất.
Việc xem xét để hiểu cán bộ là công tác quan trọng và thường xuyên
liên tục, theo sát sự nghiệp cách mạng. Khi xem xét có khi lại tìm ra được những
cán bộ mới tốt và loại bỏ được những cán bộ "không tốt" ra khỏi hàng ngũ những

tâm trong sáng và một phương pháp lãnh đạo tốt. Đó là những cơ sở để cán bộ
có thể thể hiện được những vấn đề sau:
Cán bộ thực sự là những người làm được việc, dám nói và dám đề xuất
ý kiến. Cán bộ không nói không phải là mọi việc đều tốt, không phải là họ không
có gì để nói mà là môi trường đó có tạo ra được những điều kiện thuận lợi để
24


người cán bộ nói lên những gì họ muốn nói hay không. Nếu không thể nói được
những điều đó tức là trong nội bộ tổ chức cơ quan chỉ còn là một cổ máy và tất
nhiên là sẽ để lại hậu quả về sau.
Cán bộ phải thật sự là những người dám làm, dám chấp nhận công việc
một cách tự giác và dám chịu trách nhiệm. Dám làm, dám chịu trách nhiệm
nhưng phải trên lợi ích của nhân dân của Tổ quốc chứ không phải là lợi ích bản
thân. Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: "Phải đào tạo một mớ cán bộ phụ trách, có gan
làm việc, ham làm việc. Có thế Đảng mới thành công. Nếu đào tạo một mớ cán
bộ nhát gan, dễ bảo "đập đi, hò đứng", không dám phụ trách, nếu như thế là một
việc thất bại cho Đảng" [1, t5, tr 281].
Phải tạo ra được môi trường dân chủ, mọi người cùng phát biểu ý kiến,
đó là trí tuệ tập thể tốt nhất, là cơ sở để giải quyết công việc một cách đúng đắn
nhất. Nếu không phát huy được vai trò trí tuệ tập thể thì coi như không còn cần
đến đội ngũ cán bộ nữa làm gì.
Hiểu và khéo dùng cán bộ tức là làm cho Đảng ngày càng mạnh hơn và
sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ngày càng phát triển tốt hớn.
3.2. Có gan cất nhắt cán bộ.
Trong công tác cán bộ không phải chỉ có biết cán bộ rồi dùng cán bộ,
mặc dù đó là những việc hệ trọng. Song cất nhắc và đề bạt cán bộ cũng là một
việc không kém phần quan trọng trong công tác cán bộ.
Cất nhắc cán bộ là một quy luật của công tác cán bộ. Đó là sự đòi hỏi
của công tác, khẳng định tài năng cống hiến của từng người, đồng thời cũng để